آرزو برای گسترش «جشن نوروز» در دنیا

05:16 ۱۳۹۰ روز و ۱۷ ساعت پیش ایسنا 439 0
آرزو برای گسترش «جشن نوروز» در دنیا

با ایجاد سازمان میراث فرهنگی در سال ١٣٦٧ و قرار گرفتن مراکز مردم‌شناسی، باستان‌شناسی و اداره کل موزه‌ها در دل این سازمان و آغاز فعالیت‌های گسترده، ثبت و ضبط آئین‌ها و سنت‌های «نوروز» یکی از مهمترین اقداماتی بود که کهن‌ترین و فراگیرترین عامل فرهنگی ایران را به سمت جهانی شدن پیش برد.

ایسنا

به گزارش ایسنا، آیین باستانی «نوروز» در هشتم مهرماه ١٣٨٨ با عضویت هفت کشور به صورت چند ملیتی در فهرست جهانی میراث ناملموس  و با مدیریت ایران به ثبت رسید. پرونده‌ای که ایده‌ی اولیه‌اش را محمد میرشکرایی و تیم مردم‌شناسان پژوهشکده مردم‌شناسی داده بودند و با همکاری کمیسیون ملی یونسکو و کشورهای «جمهوری آذربایجان، هند، قرقیزستان، پاکستان، ترکیه و ازبکستان» تهیه و به عنوان سومین اثر در فهرست آثار ناملموس جهانی ثبت شد.البته در آن زمان دو کشور افغانستان و تاجیکستان نیز متقاضی همکاری در پرونده‌ی «نوروز» بودند، اما به علت آن‌که نوروز را در کشور خود به ثبت ملی نرسانده بودند، نتوانستند در این پرونده شرکت داشته باشند.اهمیت منطقه‌ای پرونده‌ی «نوروز» باعث شد تا در سال ١٣٩٣ کشورهای «افغانستان، عراق، قزاقستان، تاجیکستان و ترکمنستان نیز درخواست عضویت در این پرونده را مطرح کنند، بنابراین ایران به عنوان مدیر پرونده، جلسه‌ای را از ١١ تا ١٦ بهمن ماه ١٣٩٣ با حضور ١٢ کشور شامل کشورهای عضو و کشورهای تقاضا دهنده در هتل لاله تهران تشکیل داد و پرونده‌ای جدید تهیه و تنظیم شد و سرانجام در دهم آذر ماه امسال در فهرست میراث ناملموس جهانی به ثبت رسید. اتفاقی که با رخ‌دادنش پرونده‌ی «نوروز» در یونسکو سال و شماره ثبت جدید گرفت.چرا «نوروز» در اولویت بود؟دکتر محمد میرشکرایی، پیشکسوت مردم‌شناسی، ایران‌شناس و رئیس سابق پژوهشکده مردم شناسی سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگریدر این زمینه به ایسنا توضیح می‌دهد:‌ با ایجاد سازمان میراث فرهنگی کشور در سال ١٣٦٧ مراکز مردم‌شناسی، باستان‌شناسی و اداره کل موزه‌ها در دل این سازمان قرار گرفت و فعالیت‌هایشان در سطح گسترده‌تری ادامه پیدا کرد. که با شروع فعالیت‌های پژوهشی در سازمان میراث فرهنگی و در حوزه‌ی مردم‌شناسی برنامه‌های پژوهشی در طرح‌هایی با پوشش کشوری آغاز شدند که طرح‌های «مردم‌نگاری سرزمین» و «انسان و آب در ایران» اشاره کرد.او یکی از عمده‌ترین اهداف و برنامه‌های پژوهشی در این طرح‌ها را، پرداختن به صورت‌های گوناگون فرهنگ معنوی مانند آیین‌های ملی، بازی‌ها و ادبیات شفاهی و چوگان می‌داند و می‌گوید:در این میان مهمترین بخش این پژوهش‌ها به ثبت و ضبط آیین‌ها و سنت‌های «نوروز» مربوط می‌شود، چون «نوروز» کهن‌ترین، فراگیرترین و موثرترین عامل فرهنگی در طول تاریخ و در گستره‌ی سرزمین‌های ایرانی بود.وی با بیان این‌که با آغاز فعالیت‌های پژوهشی هر کدام از اداره‌های ایجاد شده، برنامه‌های جدیدی را ارائه کردند، می‌افزاید: ما نیز به سمت «میراث معنوی» که امروز یونسکو به آن «میراث ناملموس» می‌گوید، توجه نشان دادیم، چون همیشه فکر می‌کردیم که عناصر مادی و صورت‌های فرهنگی، منفک از صورت‌های معنوی و غیرمادی نیستند.میرشکرایی با تاکید بر این‌که با دیدن یک بنای مذهبی، به این قضیه نیز توجه می‌کنیم که آن بنا فقط مهم نیست و آنچه که در پَسِ بخش مادی بنا باعث تقدس آن شده است، اهمیت بیشتری دارد، اضافه می‌کند: زمانی که یک کوه را به عنوان میراث طبیعی مورد توجه قرار می‌دهیم، چیزی در آن اهمیت دارد که به عنوان رابطه بین مردم و فرهنگِ مردم با آن کوه یا همان عنصر طبیعی برقرار شده است، چیزی که به این بحث‌ها معنا می‌دهد.او با بیان این‌که اگر اعتقاداتِ مردم نباشد، تخت‌سلیمان نیز مانند یک چشمه‌ی معمولی دیده می‌شود، می‌افزاید: در واقع رابطه‌هایی بین فرهنگِ مردم، باورها و اعتقادات مردم در قالب میراث فرهنگی با این پدیده‌ها وجود دارد که به آن اهمیت و جایگاه ثبت منطقه‌ای یا جهانی می‌دهد، بنابراین با این شیوه‌ی تفکر فکر کردیم در برنامه‌های مردم‌شناسیِ آن زمان به مسائلی توجه کنیم که در اولویت باشند، به همین دلیل نخست به پدیده‌هایی مانند «چوگان»، «مراسم محرم» و انواع بازی‌ها پرداختیم، اتفاقاتی که دارای جان‌مایه‌ی فرهنگ هستند، اما از سوی دیگر برخی از افراد در حوزه‌های دیگر معتقد بودند که این موارد نمی‌توانند اصلِ فرهنگ باشند، در حالی که در بحث‌ها این گونه مطرح می‌شد که کدام یک از عناصرِ غیرمادی، فرهنگ هستند.میرشکرایی در ادامه بابیان این‌که اگر از عنصرِ فرهنگ، مایه غیر مادی (معنوی) را بگیریم هیچ باقی نمی‌ماند، ادامه می‌دهد: آن‌ها فقط با مواد فرهنگی دردل خود زنده‌اند. بنابراین این موارد را معیار قرار دادیم و به این فکر کردیم که از کجا می‌توان شروع کرد. پس نخستین فکرمان به سمت «نوروز» رفت، چون نوروز کهن‌ترین، موثرترین و همه‌گیرترین عنصر فرهنگی در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس - گستره‌ی نوروز از غرب چین تا شرق مدیترانه و از جنوب سیبری تا خلیج فارس است - است.او می‌گوید:ما از حدود سال‌های ١٣٧٥ و حتی پیش از آن،  کار در زمینه نوروز را شروع کردیم. بنابراین بسیار پیشتر از تشکیل کنوانسیون ٢٠٠٣ در یونسکو با موضوع میراث معنوی، ما بررسی و پژوهش در زمینه «نوروز» را آغاز و نتایج آن پژوهش‌ها را در دو همایش بین‌المللیِ نوروز در سال‌های ٧٧ و ٧٩ در تخت جمشید و ارگ بم ارائه کرده بودیم و پس از آن نیز سه همایش دیگر با این موضوع برگزار شد که تکمیل کننده این گونه فعالیت‌ها بودند.وی می‌افزاید: در ادامه‌ی تهیه‌ی پرونده، چند مرحله تغییرات در روند تهیه آن و پژوهش‌ها ایجاد شد، همچنین کشورهایی مانند افغانستان و تاجیکستان که پرونده ثبت ملی نداشتند به این پرونده اضافه شدند، پس از آن کشورهای دیگر داوطلب شدند تا آخرین مرحله، که تعداد این کشورهای عضو در پرونده میراث ناملموس نوروز به 12 کشور رسید.تاریخچه پرونده هفت ساله و هفت کشوری "نوروز" به بایگانی سپرده شد!پس از گذشت هفت سال از ثبت جهانی «نوروز» و افتخاراتی که به دنبال آن به عنوان سومین پرونده جهانی میراث ناملموس یونسکو و نخستین پرونده میراث جهانی ناملموس ایران از آن خود کرده بود؛ عنوان «مشترک» باعث شد تا «نوروز» با ثبت جدید روبه‌رو شده وامسال شماره ثبت جدیدی بگیرد، میرشکرایی در این زمینه نیز می‌گوید: ثبت دوباره نوروز در فهرست میراث جهانی به مقررات یونسکو برمی‌گردد. اما تا جائی که اطلاع دارم پرونده‌ای که سال 88 تهیه و در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید، سر جای خود می‌ماند.او می‌گوید: از سوی دیگر اگر در اجلاس امسال 12 کشور به صورت هماهنگ وارد پرونده نوروز نمی‌شدند، این به معنای لغو ثبت جهانی نوروز نبود، بلکه فقط پنج کشور تمایل داشتند به پرونده نوروز الحاق شوند بنابراین یک مرحله جدید آغاز شد، هر چند این اتفاق تفاوت چندانی هم برای ثبت جهانی نوروز ندارد.وی ادامه می‌دهد: ضرورت حضور همه‌ی کشورهای منطقه و کشورهای جهانِ نوروز در این پرونده یک نکته بود که اگر انجام نمی‌شد ما یک چیزِ ناقص داشتیم. به این ترتیب یک کلِ متشکل را کنار هم قرار دادیم و امیدوارم عناصرِ دیگر فرهنگی مانند نوروز در مجموعه کشورهای منطقه که دارای یک فرهنگ و تاریخ هستند، کنار یکدیگر قرار بگیرند و یک عنصر فرهنگی متشکل دیگر را شکل دهند، تا بتوانیم بار دیگر یک کلیت فرهنگی را ثبت کنیم.بهتر نبود «نوروز» فقط با نام ایران ثبت می‌شد؟این پیشکسوت مردم‌شناسی با اشاره به پرسشی که تا کنون چند بار با آن روبه‌رو بوده است که «بهتر نبود نوروز به تنهایی و به نام خود ایران ثبت می‌شد؟» ادامه می‌دهد: معتقدم ایرانِ ما یک ایران بزرگ فرهنگی است، نه ایرانی که با مرزهای سیاسی امروز همراه است. بنابراین ایران بزرگ فرهنگی بسی بزرگ‌تر از ایرانی با مرزهای کنونی است.او تاکید می‌کند: زمانی که «نوروز» به عنوان یک عنصر فرهنگیِ ایرانِ بزرگ به ثبت جهانی می‌رسد، یعنی ما از یک اتحاد و اتفاق جهانی و منطقه‌ای صحبت می‌کنیم و می‌توانیم یک بلوکِ قدرتمند فرهنگی باشیم، به جای اینکه بلوک‌های سیاسی که هیچ کدام زمینه فرهنگی جان‌داری با یکدیگر ندارند، در سطح منطقه فراگیر شوند.آرزوی میرشکرایی برای گسترش «نوروز» در دنیامیرشکرایی در ادامه برای «نوروز» آرزوهایی دارد. او می‌گوید: آرزو دارم که نوروز روزگاری فراتر از همه‌ی این عضویت‌ها و پرونده‌ها، کلِ جهان را در بربگیرد. نقاط مختلفی در کشورهای مختلف دنیا مانند استان «سین کیانگ» در چین، کالیفرنیا در آمریکا یا سواحل شرقی آفریقا هستند که آئین باستانی نوروز را دارند، اما به عنوان یک موضوع رسمی نیستند.این ایران‌شناس ادامه می‌دهد:ایرانی‌هایی که در دوره‌های مختلف تاریخ به نقاط مختلف دنیا رفته‌اند، «نوروز» را با خود منتقل کرده‌اند. در واقع این حکایتِ اهمیت «نوروز» است، چون فرزندان و نوادگان‌شان نیز در تداوم زندگی خود نوروز را به عنوان سنتی ملی انتخاب کرده‌اند و به همین دلیل امروز نوروز بین مردم‌شان رواج دارد.او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که ممکن است دولتِ آن کشورها، نوروز رسمی به این معنا در تقویم خود نداشته باشند و تاکید می‌کند: تنها کشورهایی که نوروز را در تقویم رسمی خود دارد و هر سال به صورت رسمی برای آن جشن برگزار می‌کند، دو کشور ایران و افغانستان هستند، اما بقیه کشورها به دلیل شرایط تاریخی خاص خود هر چند در زمان «نوروز» جشن می‌گیرند، اما آغاز سال نو آن‌ها با تقویم مسیحی آغاز می‌شود.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ عمومی
فرهنگ عمومی

آخرین اخبار

حمله با سلاح سرد به پلیس
رسانه‌ها از حمله فرد یا افرادی به نیروهای پلیس مستقر در پایتخت فرانسه خبر دادند.
قربانیان کرونا در جهان از یک میلیون هم عبور کرد
بر اساس آماری که وبسایت «WorldOmeter» اعلام کرده، تعداد قربانیان ویروس کرونا در سرتاسر جهان هفت رقمی شده و به بیش از 1 میلیون نفر رسیده است.
آل کثیر: از مادرم بابت دعای خیرش متشکرم
عیسی آل کثیر پس از پیروزی پرسپولیس مقابل السد اظهار داشت: خدا را شکر که توانستیم این بازی را پیروز شویم. دیدار سختی مقابل السد داشتیم.
ژاوی: به بازیکنانم برای دیدار با پرسپولیس هشدار داده بودم
تیم فوتبال پرسپولیس امشب در مرحله یک هشتم نهایی لیگ قهرمانان آسیا مقابل السد قطر قرار گرفت و با نتیجه یک بر صفر به پیروزی رسید تا به مرحله یک چهارم صعود کند.
گل محمدی: بازیکنان از جان مایه گذاشتند
یحیی گل محمدی در نشست خبری پس از بازی با پرسپولیس اظهار داشت: خیلی خوشحالم که توانستیم این بازی خیلی سخت را بردیم. البته لیاقت این برد را داشتیم و باید با اختلاف گل زیادی السد را شکست می‌دادیم.
هارمونی هواوی فوریه ۲۰۲۱ عرضه می‌شود
ایتنا - هواوی در کنفرانس توسعه دهندگان ۲۰۲۰ خود از سیستم عامل «هارمونی OS» رونمایی کرد.
ترین بازیکن دیدار پرسپولیس و السد مشخص شد
تیم فوتبال پرسپولیس ایران با برتری مقابل الدس قطر توانست به مرحله یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا صعود کند.
12میلیون واکسن آنفولانزا به کشور وارد می شود
نایب رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با بیان اینکه قرار است بیش از ۱۲ میلیون واکسن آنفولانزا به کشور وارد شود، گفت: اکنون نزدیک به یک میلیون و 300 هزار واکسن آنفولانزا وارد شده و قرار است به زودی ۸۰۰ هزار واکسن آنفولانزای دیگر نیز به کشور وارد شود.
نظر رفعتی درباره قضاوت داور کره‌ای در بازی پرسپولیس و السد
رئیس اسبق دپارتمان داروی فوتبال گفت: داور کره‌ای در بازی پرسپولیس ایران و السد قطر یک قضاوت بی‌نقص را به نمایش گذاشت.
آسیب‌پذیری خطرناک در فایرفاکس
ایتنا - ​​​​​​​شرکت موزیلا به تازگی نقصی را برطرف کرده است که به مهاجمین اجازه می‌داد اطلاعات مرورگر فایرفاکس اندروید را در یک شبکه وای‌فای مشترک، به سرقت ببرند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

اپیدمی خودکشی در میان بازیگران جوان ژاپنی
جسد «یوکه تاکه اوچی» بازیگر ژاپنی سینما و تلویزیون در سن ۴۰ سالگی در خانه اش در شهر توکیو پیدا شده است.
پدافند هوایی ارتش صاحب قوی‌ترین شبکه و سامانه‌های جمع‌آوری اطلاعات است
فرمانده کل ارتش گفت: پدافند هوایی ارتش از برترین شبکه‌های امن ارتباطی و فناوری اطلاعات چند لایه و از اولین‌ها و برترین‌ها در منطقه است.
مسیر مدیریت سازمان از مدیریت خویشتن می‌گذرد
بیش از 40 سال از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی می‌گذرد. شیرینی پیشرفت‌های چشمگیر گاهی جای خود را به تلخی رکود و سکون داده است؛ مسئله‌ای که شاید بیش از هر چیز ناشی از مدیریت افراد ناشایست و فاقد صلاحیت و عملکرد سوء آن‌ها باشد. برای واکاوی این چالش، با حجت‌الاسلام دکتر علی‌آقا پیروز، مدیر گروه مدیریت اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به گفت‌وگو پرداخته و مهارت‌های لازم برای مدیران جامعه اسلامی را مورد بررسی قرار دادیم.
آمار بازی استقلال و پاختاکور
تیم فوتبال استقلال با شکست مقابل پاختاکور ازبکستان از لیگ قهرمانان آسیا حذف شد و آمار نشان می‌دهد آبی‌پوشان بازی بی‌جانی را مقابل حریف خود داشته‌اند.
ارائه گواهی انجام کار به کارگر الزامی است؟
درباره مقررات لزوم ارائه گواهی انجام کار به کارگران مطابق ماده ۱۸۷ قانون کار بیشتر بدانید.
شرط ایران پذیرفته نشود عمره نمی‌رویم
پرونده منا و مسجدالحرام باز است
نقض حریم کارونسرای صفوی
بریتانیا ۳ کشور را به فهرست سفر با قرنطینه اضافه کرد
رالی زنان با خودروهای تاریخی و رالی موتورسیکلت‌های سنگین
صندوق توسعه ملی محدودیتی برای ارائه تسهیلات به طرح‌های سرمایه‌گذاری ندارد
لزوم ایجاد معاونت‌های اقتصادی و گردشگری در وزارت امور خارجه
میراث ایرانی‌ها در دفاع از کشور
باستان شناسان در مسجد جامع ارومیه
ویدئو - گشتی در موزه دفاع مقدس تهران