تفاوت میان شعر پایداری و شعر جنگ

00:23 ۳۰ روز و ۱۸ ساعت پیش قدس 577 0
تفاوت میان شعر پایداری و شعر جنگ

انقلاب اسلامی ایران تجربه جدیدی در جهان زبان فارسی بود؛ پدیده‌ای که تا کنون رخ نداده بود و طبیعتاً همراه با خود جریان‌هایی ادبی نیز پدید آورد که پیشتر از این دیده نشده بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در همان سال‌های نخست، دفاع مقدس رخ داد و این خودش مضامین و مفاهیم جدیدی به شعر فارسی هدیه کرد.

قدس

محمدکاظم کاظمی، شاعر و پژوهشگر انقلاب اسلامی ایران تجربه جدیدی در جهان زبان فارسی بود؛ پدیده‌ای که تا کنون رخ نداده بود و طبیعتاً همراه با خود جریان‌هایی ادبی نیز پدید آورد که پیشتر از این دیده نشده بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در همان سال‌های نخست، دفاع مقدس رخ داد و این خودش مضامین و مفاهیم جدیدی به شعر فارسی هدیه کرد. جریان شعری که در دوران جنگ هشت‌ساله پدید آمد در طول تاریخ ادب فارسی نظیر نداشت؛ شاید چون جنگی که چنین از معنویت و پشتوانه مردمی برخوردار باشد، در تاریخ ما سابقه نداشته است. جنگ‌های قدیم یا کشورگشایی بوده یا مقاومت‌های پراکنده در برابر تهاجم‌های خارجی، بدون اینکه یک نظام حکومتی همسو با مردم متولی آن‌ها باشد.
از این رو اگر بخواهیم در پیشینه شعر فارسی به سراغ سرچشمه‌های شعر دفاع مقدس برویم، چندان دست پر برنخواهیم گشت؛ هرچند پایداری به مفهوم کلی آن در شعر فارسی سابقه دارد، چه در شکل مقاومت‌های اجتماعی و اعتقادی و چه در شکل مقاومت در برابر اختناق سیاسی، به خصوص در فاصله دو انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی.
ولی در شکل خاص آن یعنی شعر جنگ، باید گفت این شعر، بیشترین بهره‌اش را نه از تجربیات پیشین شعر فارسی که از چشمدیدهای عینی شاعران امروز گرفت؛ از آنچه خود در جبهه‌های جنگ، به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم شاهد بودند. از این نظر می‌توان گفت این شعر بیش از اینکه به سنت ادبی ما متکی باشد، به تجربه‌ها و چشمدیدها اتکا دارد و این بسیار ارزشمند است.
اما از «شعر جنگ» گفتیم. ما می‌دانیم در این زمینه دو نوع شعر می‌توان داشت؛ شعر جنگ و شعر ضد جنگ. طبیعتاً در نگاه نخست به نظر می‌رسد با توجه به تلخ بودن پدیده جنگ، آنچه باید ارزش داشته باشد، شعر ضد جنگ است. بله در یک چشم‌انداز کلی چنین هم هست. ولی باید در نظر بگیریم آنچه ارزش دارد، پایداری است. پایداری در عمل می‌تواند مصادیق مختلفی داشته‌باشد. این پایداری گاه در برابر یک دشمن خارجی جلوه می‌کند، اینجا می‌شود شعر دفاع؛ گاه در برابر یک حاکمیت خودکامه ظهور می‌کند، اینجا می‌شود شعر مبارزه و انقلاب و گاه در برابر یک سلسله نابسامانی‌های اجتماعی می‌ایستد و اینجا می‌شود شعر اعتراض‌آمیز اجتماعی.
ولی شعر جنگ یک مفهوم مطلق نیست، بلکه یکی از مصادیق شعر پایداری است. وقتی شکل دفاع می‌یابد ارزشمند می‌شود و اگر از جنس کشورگشایی باشد قابل نکوهش. به روشنی می‌شود دید آنچه در ایران رخ داد شکل ارزشمند شعر جنگ بود، یعنی همان دفاعی که به واسطه نظام ارزشی خود، رنگ تقدس یافت و ما آن را به نام دفاع مقدس می‌شناسیم.
در واقع این از شاخصه‌های معنوی این جنگ بود که هیچ‌گاه تصور کشورگشایی را در طرفدارانش تقویت نکرد و همواره ماهیتی مدافعانه داشت.
با آنچه در تفاوت میان شعر پایداری و شعر جنگ گفتیم، می‌توان گفت اگر هم جنگ تمام شده است، پایداری هنوز تمام نشده است و هیچ‌گاه نیز تمام نخواهد شد. این پایداری در یک مقطع خود را در شعر انقلاب نشان داد، در زمانی دیگر، در شعر دفاع مقدس و مقطعی دیگر نیز در رویارویی با ناروایی‌های اجتماعی جلوه کرد. اکنون نیز فقط سنگربندی‌ها عوض شده‌اند و دوست و دشمن در لباسی دیگر دیده می‌شوند، وگرنه رویارویی حق و باطل همچنان ادامه دارد. این حق و باطل نیز گاه ماهیت خارجی و گاه ماهیت داخلی دارد.
به نظر می‌رسد شعر پایداری نیز با یک پوست‌اندازی می‌تواند و باید همچنان وجود و حضور داشته‌باشد. ولی پایداری در برابر چه و از چه موضعی؟ این دیگر به موضع‌گیری ارزشی شاعران بستگی دارد و قابل توصیه و سفارش نیست. فقط باید دانست اگر هم جنگ تمام شده، پایداری تمام نشده است.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

اکران 16 اثر در چهارمین دوره هفته فیلم اروپایی
اسامی ۱۶ فیلم‌ حاضر در چهارمین دوره هفته فیلم اروپایی که قرار است از ۱۷ تا ۲۶ آبان ۹۹ به صورت آنلاین برگزار شود، اعلام شد.
واکنش خواننده انقلابی به توهین به پیامبر اکرم(ص)
محسن توسلی خواننده فعال در حوزه تولید آثار موسیقایی انقلابی و حماسی، تأکید دارد واکنش‌ها و اظهارات رییس جمهور فرانسه در توهین به پیامبر اکرم(ص)، چهره رحمانی اسلام را خدشه‌دار نخواهد کرد.
هنرمندی ناشناس و مرموز که آثارش میلیون‌ها دلار ارزش دارد- تصاویر
بنکسی نام مستعار هنرمندی ناشناس است. نه عکسی از او موجود است نه نامش را می‌دانیم اما آثارش میلیون‌ها دلار ارزش دارد.
پخش ویژه برنامه هفته وحدت از آستان حضرت عبدالعظیم(ع)
به مناسبت فرارسیدن هفته وحدت، ویژه برنامه تلویزیونی از آستان مقدس حضرت عبدالعظیم(ع) به روی آنتن شبکه قرآن سیما می رود.
پیام علی عسکری در پی درگذشت مرحوم حسینی طباطبایی
عبدالعلی علی عسکری در پیامی، در گذشت سید حسن حسینی طباطبایی، معاون اسبق توسعه و فناوری رسانه را تسلیت گفت.
پشت صحنه‌های دیدنی فیلم‌های سینمایی- فیلم
گاهی پشت صحنه فیلم‌های هیجان انگیز و صحنه‌های پرخطر فیلم‌های اکشن از خود فیلم هم جذاب‌تر می‌شود
«انگل» جوایز فیلم آسیا را هم درو کرد
فیلم سینمایی برنده اسکار «انگل» به کارگردانی بونگ جون هو در جوایز فیلم آسیا هم جوایز متعددی را دریافت کرد.
فراخوان جشنواره تئاتر فجر منتشر شد
فراخوان بخش تله‌تئاتر و گزارش صحنه‌ای سی‌ و نهمین جشنواره تئاتر فجر منتشر شد.
دستگیری بیش از ۲۶ هزار معتاد در سال جاری
هادی زاده از دستگیری ۲۶ هزار و ۹۵ معتاد متجاهر در ۶ ماهه نخست سال در تهران، خبر داد.
برگزاری اولین جلسه دادرسى الکترونیک در دادسرای تهران
براى اولین بار جلسه دادرسى الکترونیک به منظور تفهیم اتهام و اخذ آخرین دفاع در خصوص پرونده دو متهم نگهدارى مواد مخدر در دادسراى عمومى و انقلاب ناحیه ٢٤ تهران برگزار شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

جنگ داخلی، کابوس این روزهای ترامپ
در آستانه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، واکنش‌ها و تحلیل‌های رسانه‌های غربی و اروپایی حاکی از نگرانی‌های ترامپ از وقوع جنگ داخلی در این کشور است.
جزئیات سندروم پیش از قاعدگی
یک متخصص روان‌درمانی به تشریح علائم سندروم PMS که در خانم‌های جوان شایع است، پرداخت.
قیمت جدید کوییک آر چقدر است؟
گروه خودروسازی سایپا پس از انتشار اولین جدول افزایش قیمت خودرو‌ها برای سه ماهه سوم سال ۱۳۹۹، قیمت جدید «کوییک آر» را هم اعلام کرد.
تفاوت هنرمندان بزرگ در کرونا
مشیت علایی که معتقد است نویسندگان و هنرمندان مهم و بزرگ حتما با وجود تلفات و وجوه غیرانسانی کرونا سراغ آن می‌روند می‌گوید: تفاوت نویسنده‌ها و هنرمندان خوب با هنرمندان رده پایین در همین است که وقایع تاریخی را منعکس می‌کنند.
آمار بالای فوتی کرونا در پایتخت
کرمی محمدی گفت: در حال حاضر بیش از نیمی از تعداد فوتی‌های روزانه کرونا در کشور مربوط به تهران است.
دکتر فوتبالی به شبکه افق می آید
اهانت مجدد به ساحت مقدس پیامبر اسلام(ص) قلب مسلمانان را به درد آورده است
«دانایی؛ مانایی» شعار هفته کتاب شد
داستان «داغ قره باغ» در شبکه افق روایت می شود
آموزش همگانی در موج سوم کرونا؛ مأموریت تازه سازمان فرهنگی هنری- «همیاران سلامت» به سطح شهر می‌آیند
حق کاملا با ماست و بس!
مجتمع فرهنگی هنری نایسر 700 متر فضای کتابخانه ای دارد
چرا هنرمندان مدام نق می‌زنند؟
هفدهمین جشنواره تئاتر مقاومت از رسانه‌های برتر تقدیر می‌کند
«دست‌فرمون» وارد مرحله سوم رقابت‌ها شد- بازگشت موتورسواران به پیست