منشأ انسانی عامل وقوع سیل گلستان

05:16 ۲۲ روز و ۱۹ ساعت پیش ایسنا 438 0
منشأ انسانی عامل وقوع سیل گلستان

محققان با انجام پژوهشی دریافتند که سیل اواخر سال 1397 و اوایل سال 1398 استان گلستان منشأ انسانی داشته است. آن ها در بخش هایی از مقاله خود راهکارهایی برای کنترل و مدیریت سیل در آینده بیان کرده‌اند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، کشور ما همواره در معرض حوادث طبیعی از جمله سیل قرار داشته و حوادث طبیعی همچون سیل خسارت‌های مالی و جانی زیادی بر جای گذاشته‌اند. اواخر سال ۱۳۹۷ و اوایل ۱۳۹۸ در کشور بارندگی های بهاری ممتدی در چندین استان در شمال، شمال غربی، غرب و جنوب غربی کشور رخ داد که سیل های شدید و خسارت‌های زیانباری به همراه داشت. محققان در پژوهشی با عنوان" بررسی سیل استان گلستان در سال 1398-1397 و ارائه راهکارهای کنترل و مدیریت آن در آینده" این موضوع را بررسی کرده‌اند.
در این پژوهش که توسط یوسف رجبی زاده، دانشجوی کارشناسی ارشد گروه سازه های آبی دانشگاه تربیت مدرس، سید علی علیزاده، استاد گروه سازه های آبی دانشگاه تربیت مدرس و عبدالرضا ظهیری دانشیار گروه سازه های آبی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شده آمده است: «برخی از این  سیلاب ها منشاء طبیعی داشتند اما زیانبارترین آنها دارای منشاء انسانی و نیز حاصل فعالیت ها و اقدامات سازهای غیر اصولی و ضعف در برنامه‌ریزی و مدیریت سیلاب بودند همین امر ضرورت بررسی و تحلیل ابعاد مختلف این سیلاب ها و نیز چاره اندیشی برای پیشگیری از موارد مشابه آن در آینده را بیان می کنند.»
نویسندگان این مقاله بعد از مروری بر سیلاب های اخیر ایران، مشخصات و موقعیت جغرافیایی استان گلستان و جانمایی حوضه آبخیز گرگانرود را بیان کردند و در ادامه درباره سیل ۱۳۹۸-۱۳۹۷ استان گلستان می‌گویند: «از تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۹۷ بر اثر بارندگی‌های شدید در استان گلستان سیل جاری شد. این بارندگی‌ها موجب شد سدهای بوستان و گلستان در شرق استان گلستان سرریز شوند و رودخانه‌های چهل چای و گرگانرود  در اطراف گنبد کاووس از توابع استان گلستان طغیان کنند. گفته می‌شود در این حادثه طبیعی طی دو روز ۳۰۰ میلی متر بارش رخ داد که بیش از ۶۶ درصد متوسط بارش یک ساله استان گلستان است. بارش‌ها  بیان کننده آن است که دیگر مناطق این استان نیز با بارشی بین ۵۰ تا ۷۰ درصد کل بارش سالانه در بازه زمانی کمتر از پنج  روز رودررو بودند.»
در این مقاله در خصوص دلایل وقوع سیل در استان گلستان آمده است:« بارش ممتد باران و برف و کاهش دما در استان گلستان که از یک شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۷ آغاز شده بود موجب وقوع سیل در این استان شد. با توجه به اقلیم و آب و هوای بارانی این استان و با توجه به میزان بارندگی در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته که در مقایسه با دیگر استان ها افزایش کمتری داشته، می توان نتیجه گرفت که سیل در این منطقه منشا انسانی داشته است. فرسایش خاک بر اثر بهره‌برداری بی‌رویه از جنگل‌ها و بارش ممتد باران و رها ساختن آب از پشت سدها سبب جاری شدن سیل در این استان شد. علت ویرانگری سیل در ترکمن صحرا و به ویژه آق قلا را باید در مجموعه ای از سوء مدیریت‌ها و عوامل طبیعی جستجو کرد.بارش‌های شدید، پر بودن ظرفیت سدها پیش از آغاز بارش ها و نیز عدم لایروبی لازم رودهای گرگان اترک و قره‌سو همگی دست به دست هم دادند تا بزرگترین فاجعه طبیعی و زیست محیطی ترکمن صحرا رقم بخورد.»
نویسندگان این مقاله می گویند:« در ایران، تاکنون فعالیت‌های مختلف پیشگیری و کاهش خسارت‌های سیلاب چه در زمینه های سازه ای و غیر سازه ای انجام شده ولی آنچه به عنوان معضل در این خصوص مشهود است، پراکنده بودن این فعالیت ها و انجام طرح‌های مطالعاتی و اجرایی توسط دستگاه‌های مختلف دولتی و نیمه دولتی در بخش های خاص از مبحث و بیشتر بدون هماهنگی با هم است.»
در بخش دیگری از نتایج این پژوهش آمده: « در خصوص هماهنگی اقدامات دستگاه‌ها در مرحله پیشگیری و قبل از رخداد سیل می‌توان گفت هیچ ارگان خاصی موظف نشده است و همین موضوع از خلاءهای جدی در کشور محسوب می‌شود. از طرفی با توجه به فرابخشی بودن موضوع سیلاب و درگیری هر یک از نهادهای ملی در قسمتی از چرخه مدیریت سیلاب هنگام بروز سیل نیز عدم شفاف‌سازی مسئولیت و وظایف آنها و چگونگی تعامل و هماهنگی آنها به بروز مشکلاتی در این زمینه کمک رسانی و انجام اقدامات لازم در مرحله پاسخ و احیا علاوه بر مرحله پیشگیری نیز منجر می‌شود. مهم‌ترین مسئله، همکاری و هماهنگی بین حوزه‌های سازمانی است.»
نویسندگان این مقاله پس از مرور و بررسی ابعاد و جوانب مختلف سیل استان گلستان می گویند:« بحث مدیریت و تشکیل سامانه جامع نظام یافته مدیریت و کنترل سیلاب بسیار ضروری و با اهمیت است باید بر اساس نظام نامه برنامه ریزی شده و ساختار یافته سامانه جامع برای مدیریت و کنترل سیل در سطح فردی و گروهی ایجاد شود که در آن دقیقا وظایف و اختیارات دستگاه‌ها و نهادها برنامه‌ریزی شده باشد به طوری که امکان انجام کارهای موازی و همپوشان نباشد.»
آنها ادامه می دهند:« همه کشورهای توسعه یافته از تجربه یک سیل بزرگ و خسارت بار، قانون‌گذاری، توسعه راهنماها و بهبود رویه های مدیریت سیلاب را شروع کردند. دور از انتظار نیست که در کشور ما و به ویژه استان گلستان نیز در آینده این بهبود رویه را در عرصه مدیریت داشته باشیم. استفاده از تجارب و اقدامات کشورهای توسعه یافته در زمینه مدیریت و کنترل سیلاب بسیار به ما در مقابله با این پدیده های طبیعی کمک خواهد کرد. از اقدامات غیرسازه‌ای می‌توان به توسعه و پیشرفته‌سازی سیستم های هشدار سیل اشاره کرد و با سرمایه‌گذاریهای لازم از اقدامات سازه های مفید مانند کشورهای پیشرفته همچون ژاپن، هلند و انگلستان بهره برد.»
در این مقاله آمده: «از جمله این اقدامات می‌توان به ساخت سدها و سازه‌های متحرک هوشمند، استفاده از موتورهای آبی خودکار برای تامین قدرت دروازه های آبی ساخته شده در مسیر سیل برای باز و بسته شدن و احداث کانال‌های زیرزمینی تخلیه خارجی آب اضافی بارش اشاره کرد که در کشورهای توسعه یافته اجرا شده و نتیجه خوبی در زمینه مهار و مدیریت سیلاب داشته است.»
محققان در ادامه این مقاله ضرورت توجه به عملیات آبخیزداری اشاره می‌کنند و می‌افزایند: «مطالعات آبخیزداری در نقاطی از کشور انجام نشده و لازم است به صورت جدی بررسی شود و همچنین در مورد نقاطی از کشور نیست که مورد مطالعات آبخیزداری قرار گرفتند باید بازنگری شود و مطالعات دقیق تری به خصوص در مناطق بحرانی در زمینه وقوع سیل انجام شود در حوضه‌هایی که سدهای بسیار متعددی دارند و به بیانی کنترل شده هستند باید مدیریت و برنامه‌ریزی بسیار دقیق و خطاهای انسانی و تصمیم های نادرست حداقل باشد.»
پژوهشگران در پایان می‌گویند:« مسائلی مانند احیای ظرفیت تالاب‌ها، چالاب ها و مسیرهای طبیعی طراحی و باز احداث سازه‌های تقاطع رودخانه ها و نیز اجرای دقیق حد و حریم بستر در صورت لزوم بازنگری در قانون مربوطه برای افزایش حدود آن، از جمله مواردی هستند که باید مورد بررسی و توجه بیشتر قرار گیرند. در مقاله حاضر راهکارهایی نیز بنا به گزارشهای کارشناسان در سطح استانی و به ویژه برای حوضه آبخیز گرگانرود ارائه شد، مانند لایروبی رودخانه، اجرای حفاظت از خاکریز در طرفین رودخانه، افزایش حجم مخزن سدها و انحراف رودخانه به مناطق سیل گیر که اجرای این اقدامات تاثیر فراوانی در مدیریت و کنترل سیل های آینده در این منطقه خواهد داشت.»
این پژوهش در چهارمین شماره ششمین دوره نشریه اکوهیدرولوژی منتشر شده است.


گروه های زیر مجموعه علمی دانشگاهی

صنفی، فرهنگی
صنفی، فرهنگی

آخرین اخبار

پاکدل: ماموریت رجبی در فدراسیون هندبال تمام شد- دبیر جدید در هفته‌های آتی مشخص می‌شود
رییس فدراسیون هندبال گفت: ماموریت محمدرضا رجبی در فدراسیون هندبال تمام شده و طی هفته‌های آتی دبیر جدید مشخص می‌شود.
امتناع طالبان از گفت‌وگو با مذاکره‌کنندگان جدید دولت افغانستان
طالبان از گفت‌وگو و مذاکره با هیأت مذاکره‌کننده‌ی جدید منصوب شده از سوی دولت افغانستان، امتناع کرده است.
رئیس اورژانس اسپانیا: با کمبود تخت‌ مراقبت‌های ویژه مواجهیم
تعداد جان‌باختگان بر اثر بیماری کووید-۱۹ در اسپانیا با مرگ ۸۳۲ نفر دیگر تنها در طول یک شب، به ۵ هزار و ۶۹۰ نفر رسید.
جان‌باختن  ۲۶۰ نفر دیگر در انگلیس بر اثر ابتلا به کرونا
تعداد جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کووید-۱۹ در انگلیس با مرگ ۲۶۰ نفر دیگر تنها در یک روز، به‌ یک‌هزار و ۱۹ تن افزایش یافت.
وزیر اسکاتلندی دولت بریتانیا خود را قرنطینه کرد
یکی از اعضای کابینه‌ی دولت انگلستان در وزارت امور خارجه‌ی این کشور در اسکاتلند، با بروز علائم احتمالی ابتلا به ویروس کرونا، خود را قرنطینه خانگی کرد.
۹۳ تن دیگر بر اثر کرونا در هلند جان باختند
میزان مرگ و میر ناشی از ویروس کرونا در هلند امروز(شنبه، ۹ فروردین) با مرگ ۹۳ تن دیگر، به ۶۳۹ نفر افزایش یافت و تعداد کل مبتلایان در این کشور نیز به ۹ هزار و ۷۶۲ مورد رسید.
به‌دلیل تراکم جمعیت و افزایش ترددهادر اواخر اسفند، کووید۱۹پس‌از نهفتگی درحال بروز و افزایش است
فرمانده عملیات مدیریت بیماری کرونا در کلان‌شهر تهران با اشاره به افزایش مبتلایان کووید ۱۹ طی روزهای اخیر، اظهار کرد: به دلیل تراکم جمعیت و افزایش ترددها در هفته‌های واپسین اسفند ۹۸، این بیماری پس از دوره نهفتگی در حال بروز و رو به افزایش است.
پمپ بنزینها اجازه تعطیلی ندارند
سخنگوی شرکت ملی پخش فراورده های نفتی گفت: هیچ کدام از پمپ بنزین های کشور اجازه تعطیلی ندارند.
دغدغه های کرونایی جامعه کارگری ساوه چیست؟
دبیر اجرایی خانه کارگر تشکیلات ساوه و زرندیه دغدغه های کرونایی جامعه کارگری ساوه را تشریح کرد.
رئیس قوه قضائیه روز پاسدار را تبریک گفت
رئیس قوه قضائیه با ارسال نامه‎ای خطاب به فرمانده سپاه پاسداران، سالروز میلاد حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و "روز پاسدار" را تبریک گفت.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ویدئو - ۱۰ فیلم ایرانی که حالتان را خوب می‌کند
برخی فیلم‌ها شاید مایه‌های طنز نداشته باشند یا حتی بار دراماتیک زیادی داشته باشند، اما دیدن آنها در نهایت حال آدم را خوب می‌کند. در این ویدئو، ۱۰ فیلم ایرانی را به شما معرفی و پیشنهاد می‌کنیم تا شاید در این روزهای کرونایی و خانه‌نشینی، دیدنشان، حالتان را بهتر کند.
خبیث ترین دشمن ما آمریکا است-کشور ظرفیت مقابله با چالش ها در هر سطحی را داراست
رهبر انقلاب اسلامی در سخنرانی به مناسبت سال نو و عید مبعث تاکید کردند:آمریکایی ها چندبار گفته اند حاضرند کمک دارویی به ایران کنند و گفته اند فقط شما از ما بخواهید. این از حرف‌های عجیب است. اولا خودتان دچار کمبود هستید. اگر دستتان باز است خودتان استفاده کنید.
تمجید بازیگر «پایتخت» از خواهر شوهرهایش
مهران مدیری شب گذشته در برنامه «دورهمی» میزبان ریما رامین فر بازیگر سریال «پایتخت» بود.
ویدئو - بیانات رهبری خطاب به مردم ایران در سومین روز بهار ۹۹
در سومین روز از سال ۱۳۹۹ مقام معظم رهبری در یک سخنرانی خطاب به مردم ایران که از شبکه‌های یک و خبر سیما به طور زنده و مستقیم پخش شد، به مهمترین موضوعات روز ایران و جهان اشاره کردند. رهبری هر سال در ابتدای نوروز با حضور در حرم مطهر امام رضا (ع) در مشهد، نخستین سخنرانی سال خود (بعد از پیام نوروزی) را انجام می‌دادند اما امسال به دلیل افزایش شیوع کرونا، این برنامه لغو شد و نخستین سخنرانی ایشان به طور زنده از تلویزیون پخش شد.
هشدار آری، وحشت نه!
یک روزنامه‌نگار پیشکسوت بر این باور است که فعالیت رسانه‌ها در چنین روزهایی که جهان درگیر ویروس کرونا شده، همانند راه رفتن روی طناب است. او رعایت مرز میان گفتن تمام واقعیت‌ها، هشدار به مردم و در عین حال منتقل نکردن حس رعب و وحشت به مردم را مهمترین وظیفه رسانه‌ها می‌داند.
تاثیر آب و هوا بر عملکرد سگ‌های موادیاب
در سالی که گذشت چند رساله و پایان‌نامه به ثبت رسید؟
تاثیر صدای طبیعت بر بیمارانی که در کما به سر می‌برند
روی زمین ماندن پروژه‌های تحقیقاتی به خاطر بی‌پولی صنایع
چرا بخش مهمی از میگوی ایران صادر می‌شود؟
تشکیل تیم‌های تحقیقاتی، مهم‌ترین چالش پژوهش در رشته شیمی دارویی
ضدعفونی بیمارستان‌ها و اماکن عمومی تهران و مشهد با فناوری پلاسما
ژنوتیپ‌های برتر پسته به کمک باغداران کشور می‌آیند
راهکاری برای لاغری
چالش سال گذشته؛ کمبود بودجه بود- اقدامات دانشگاه خواجه نصیر برای مقابله با تخلفات پژوهشی