آیین‌های عاشورایی که متعلق به زنان هستند

13:40 ۳۰۳ روز و ۲۳ ساعت پیش ایسنا 434 0
آیین‌های عاشورایی که متعلق به زنان هستند

زنان رهروی خط عاشورا خود به پاخاسته‌اند و در طول تاریخ مراسم و آیین‌هایی را شکل داده‌اند که به سوگ شهدای عاشورا بنشینند. مراسمی چون هوی‌هوی، چایینه‌خوانی، سوم امام، لال‌پله و چهل‌منبر فقط چند نمونه از آیین‌هایی هستند که زنان اجراگر آنها هستند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، روزنامه اعتماد نوشت: «صحرای کربلا عرصه ظهور زنانی از تاریخ است که حقیقت عاشورا را به جان دریافتند، درس آزادی گرفتند و درس آزادگی دادند و کردار و انتخاب‌شان چراغ راه زنان تاریخ شد. از همین رو زنان رهروی خط عاشورا خود به پا‌خاسته‌اند و در طول تاریخ مراسم و آیین‌هایی را شکل داده‌اند که به سوگ شهدای عاشورا بنشینند. مراسمی چون هوی‌هوی، چایینه‌خوانی، سوم امام، لال‌پله و چهل‌منبر فقط چند نمونه از آیین‌هایی هستند که زنان اجراگر آنها هستند. برخی از آیین‌ها را که زنان ایرانی در نقاط مختلف کشور برگزار می‌کنند، مرور می‌کنیم.
کهگیلویه و بویراحمد؛ هوی‌هوی بانوان کهگیلویه و بویراحمد در منطقه زیلایی که حدود ۲۰۰ متر با یاسوج فاصله دارد، علاوه بر همراهی مردان در تهیه غذای نذری و عزاداری محرم، مراسم خاصی به نام «هوی‌هوی» برگزار می‌کنند. در این مراسم زنان لباس‌هایی به رنگ سبز و آبی می‌پوشند و در یک دایره حلقه می‌زنند. زن مسنی که «سرخوان» نام دارد در وسط دایره قرار می‌گیرد و نوحه‌های پرسوز و گدازی می‌خواند. زنان زیلایی همراه با سرخوان شیون سر می‌دهند و در حرکتی هماهنگ گوشه‌های چارقد سیاه خود را به روی شانه‌های‌شان فرود می‌آورند. بعد از اجرای مراسم «هوی‌هوی»، زنان روستا مشغول تهیه غذای نذری می‌شوند تا بعد از بازگشت عزاداران از گلزار شهدای روستا، از آنها با غذای نذری پذیرایی کنند.
ایلام؛ چایینه‌خوانی «چایینه» رسم زنان ایلامی است که در روزهای مختلف ماه محرم برگزار می‌شود. از جمله این چایینه‌ها می‌توان به چایینه حضرت قاسم(ع) در روز هفتم محرم، چایینه حضرت عباس(ع) در روز هشتم، چایینه امام حسین (ع) روز دهم و چایینه روز اربعین حسینی اشاره کرد. یکی از حزن‌انگیز‌ترین چایینه‌هایی که زنان ایلامی برگزار می‌کنند، چایینه حضرت قاسم(ع) به عنوان نمادی از شهادت حضرت قاسم(ع) در روز عروسی‌اش است. در چایینه حضرت قاسم(ع) به دختر جوان و ازدواج نکرده به نشان عروس حضرت قاسم(ع) لباس عروسی به شکل تن پوشی سبزرنگ و سرپوشی سفیدرنگ می‌پوشانند و دو شمع روشن نیز به دست‌های عروس می‌دهند و یک سینی پر از نقل و نبات، حنا، عود و شمع در وسط میدان می‌گذارند. زنی که مداحی می‌کند، «ملایه» نام دارد. زنی در اجرای مراسم کفنی آغشته به خون را وسط میدان می‌برد که نشانه رسیدن خبر شهادت قاسم(ع) در روز برگزاری عروسی است. با ورود کفن، چایینه‌خوانان از حالت نمادین شادی و سرور خارج شده و خود را پریشان و شمع‌ها را خاموش می‌کنند و روی سر عروس چادر سیاه می‌کشند و نوحه‌خوانی شروع می‌شود. چایینه‌خوان‌ها دو زانو دور هم حلقه می‌زنند و با کف دو دست به پیشانی خود می‌زنند. در این مراسم زنان «هریسه» درست می‌کنند و نذر حلیم یا هریسه می‌دهند. هریسه نوعی غذا مانند حلیم است که آن را شب در اجاق‌هایی بزرگ بار می‌گذارند و روز عاشورا میان مردم پخش می‌کنند.
قزوین؛ سوم امام زنان طایفه‌ بنی‌اسد کسانی بودند که گفته می‌شود پیکر مطهر کشته‌شدگان عاشورا را دفن کردند. این زنان خود بیل و کلنگ به دست گرفتند و پیش‌تر از مردان‌شان روانه کربلا شدند. بعد اقدام زنان طایفه بود که مردان تحت‌تاثیر قرار گرفتند و به یاری آنها شتافتند. زنان قزوینی هم به تبعیت از زنان طایفه بنی‌اسد روز ۱۲ محرم مراسمی به نام ‍«سوم امام» برگزار می‌کنند و به شکل نمادین شهدای عاشورا را برای خاکسپاری همراهی می‌کنند. در این مراسم عده‌ای از زنان بیل و کلنگ و عده‌ای پیکرهای پارچه‌ای بدون سر را به دست می‌گیرند و دور شهر می‌چرخند و بعد به مسجد برمی‌گردند. این مراسم زنانه را مردان با قرار گرفتن در حاشیه گذرها و خیابان‌ها و با گل‌اندود‌کردن سر و تن و عزاداری همراهی می‌کنند. این خاکسپاری زنانه در آستانه اشرفیه هم برگزار می‌شود. در این مراسم زنان ساقه‌های برنج را که به زبان محلی به آن «کلوش» می‌گویند به نشانه عزا بر سر می‌زنند.
گیلان؛ لال پله «لال‌پله» رسمی است مخصوص زنان گیلانی که شب عاشورا برگزار می‌شود. شب عاشورا زنان گیلانی دیگ و قاشق چوبی برمی‌دارند، روی خود را کاملا می‌پوشانند تا شناخته نشوند و به در هفت خانه می‌روند و در می‌زنند، بدون اینکه با کسی صحبت کنند دیگ و کفگیر را به صاحبخانه می‌دهند تا کمی پلو بگیرند. در برخی مناطق زنان تا چهل خانه (چهل خانه‌ای که منبر و واعظ در طول سال داشته باشند) یا تا هفتادودو خانه (به نیت ۷۲ شهید کربلا) هم می‌روند و پلو می‌گیرند. بیشتر رسم است تا زنان سراغ خانه بزرگان و ریش‌سفیدان یا سیدان محل بروند و در خانه را با کفگیر یا قاشق بزنند. حاجتمند این پلو را که متبرک است و «نثار» نام دارد یا خود می‌خورد و اگر بیماری در خانه داشته باشد، کمی از پلو را به او می‌دهد و معتقدند بیمار با خوردن «لال پله» شفا پیدا می‌کند. «لال پله» همان ترکیب لال و پلو است، زیرا زنان هنگام گرفتن پلو از صاحب‌خانه‌ها هیچ صحبتی نمی‌کنند.
لرستان؛ چهل منبر چهل‌منبر رسمی است که در شهرهای مختلف ایران اجرا می‌شود و زنان و مردان پا به پای هم در این مراسم حضور دارند اما چهل‌منبر در بروجرد یک رسم کاملا زنانه است. بعد از ظهر تاسوعا مردم مجمع‌های بزرگ فلزی را که در گویش بروجردی به آنها «مجموعه» می‌گویند پر از گِل می‌کنند و آن را در سقاخانه خانه‌های خود قرار می‌دهند. زنان بروجردی هم جامه عزا به تن می‌کنند و صورت خود را می‌پوشانند و از خانه خارج می‌شوند تا در این مراسم شرکت کنند. این زنان عزادار پابرهنه یا «پای پتی» به سوی چهل منبر حرکت می‌کنند و در طول راه با کسی صحبت نمی‌کنند. آنها چهل شمع را در این مراسم در چهل خانه‌ای که سقاخانه داشته باشد روشن می‌کنند. این آیین در گرگان، خرم‌آباد و لاهیجان نیز برگزار می‌شود اما اصل این آیین به نام شهر بروجرد شناخته شده است. در لاهیجان و روستاهای شرقی مازندران نیز عموما زنان برگزار‌کننده آیین «چهل منبر» هستند. زنان گیلانی و مازندرانی مانند زنان بروجردی این مراسم را در سکوت اجرا می‌کنند اما علاوه بر آن به هر منبری که می‌رسند، دانه‌ای خرما روی منبر می‌گذارند و مقداری برنج خام را که صاحبخانه در آنجا گذاشته، برمی‌دارند. آیین چهل منبر به عنوان یک اثر معنوی در فهرست آثار ملی کشور و چهل منبر بروجرد در فهرست آثار جهانی ثبت شده است.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

فروشگاهی برای خرید آنلاین کتاب و نوشت افزار
هرچقدر هم که کتاب‌های الکترونیکی خوب و مقرون‌به‌صرفه و دوستدار طبیعت باشند، بازهم کتاب‌های فیزیکی مشتریان خاص خودشان را دارند و همین باعث شده که بعضی فروشگاه‌های آنلاین همچنان این محصولات را به فروش برسانند.
مشاوره فردی چیست؟
آیا شما یا کسی که دوستش دارید و عزیز شماست نیاز به کمک دارید؟ هرکسی گاه‌به‌گاه به کمک حرفه‌ای احتیاج دارد.
بهترین راهکارهای افزایش سرعت سایت چیست؟
یکی از مهم‌ترین فاکتورهای سئو جهت بررسی کیفیت هر سایت، سرعت لود آن است. در حال حاضر سایت‌های با سرعت مناسب در کم‌تر از ۷ ثانیه بارگزاری می‌شوند.
چرا ملت عشق یک‌باره محبوب شد؟
کتاب ملت عشق، همانطور که بسیار آشنا و شناخته‌ شده است (بیشتر به سبب شخصیت‌های داستانش)، روایتی عاشقانه را در خود جای‌ داده؛ عشقی که از دل دو داستان تازه و غیرتکراری روایت می‌شود.
تعقیب طارمی از روی پل هوایی
مهدی طارمی تا پایان فصل اول حضورش در لیگ پرتغال ۳ بازی فاصله دارد و همچنان باید گلزنی کند تا گران‌تر شود و پیشنهادهای بهتری دریافت کند. او در مسیر انتخابات درستش تمام تمرکزش باید روی فوتبال باشد.
ماسک بر چانه مزن تا ...
تلاش برای ارتقای سطح آگاهی جامعه نسبت به ویروس مهلک کرونا و آموزش‌های لازم استفاده صحیح از ماسک در اماکن سربسته‌ای چون ادارات و بانک‌ها و مراکز عمومی باید با جدیت ادامه یابد. هرگاه شخصی حین گفت‌وگو ماسک را زیر چانه کشید حتما تذکر داده شود: «ماسک بر چانه مزن تا ندهی بربادم!»
عقاب آسمان‌ها، خدا نگهدار تو!
عملیات‌هایی مانند بیت‌المقدس بدون پشتیبانی هوایی امکان‌پذیر نبود، ممانعت از سقوط قطعی خوزستان در ماه‌های اولیه جنگ عمدتا به‌دلیل حملات گسترده نیروی هوایی به نیروی زرهی عراق بود که در مدیریت همه عملیات‌ها صدیق نقش عمده‌ای داشت. نام صدیق در تاریخ پرافتخار نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی برای همیشه می‌درخشد؛ اگرچه در طول دوران حیاتش مورد بی‌مهری فراوان قرار گرفت.
ابتلای رییس فدراسیون سه گانه به کرونا پس از برگزاری مجمع استانی
رییس فدراسیون سه گانه پس از بازگشت از دو سفر استانی که برای برگزاری مجمع سالیانه رفته بود به ویروس کرونا مبتلا شد.
برتری نانجینگ در غیاب حدادی
تیم نانجینگ در حالی که ستاره ایرانی خود را بخاطر مصدومیت در اختیار نداشت، مقابل تیم تیانجین به برتری رسید.
نخستین هدیه VAR به رئال مادرید
رئال مادرید برای نخستین بار در این فصل به لطف VAR یک گل به نامش ثبت شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ناشرانی که نویسندگان را فاسد می‌کنند
محمد قاسم‌زاده با بیان‌ این‌که نوشتن رمان عامه‌پسند سخت است، می‌گوید: ناشران نویسندگان با استعداد را فاسد کرده و آن‌ها را وادار به تولید انبوه می‌کنند.
برگزاری انتخابات ۲ فدراسیون ورزشی در وضعیت قرمز کرونا؟
با اعلام تعطیلی مجدد فعالیت های ورزشی و بسته شدن ورزشگاه ها در برخی شهرهای با وضعیت قرمز یا هشدار بالا از نظر شیوع ویروس کرونا، قرار است انتخابات دو فدراسیون ورزشی در ۲۵ و ۳۱ تیرماه سال جاری در تهران برگزار شود!
قارداشی: اگر کسی در لیگ کرونا می‌گرفت نمی‌توانستیم خودمان را ببخشیم
رییس فدراسیون تنیس روی میز گفت: نمی خواستیم لیگ را به هر قیمتی برگزار کنیم و نگران سلامتی همه افراد درگیر با لیگ بودیم.
درخشان: نباید به رادو به دید دروازه‌بان دوم نگاه کرد- پرسپولیس باید با اختلاف امتیاز قهرمان شود
سرمربی اسبق پرسپولیس معتقد است که بازیکنان این تیم باید به دنبال برد در تمامی بازی‌ها باشند تا با اختلاف امتیاز خوبی قهرمان شوند.
۱۰۰ ساختمان مسکونی و درمانی قرمز و نارنجی پایتخت شناسایی شد
مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران که پیش‌تر از برنامه ریزی این سازمان برای شناسایی ۱۰۰ ساختمان نا ایمن پایخت خبر داده بود، گفت: وضعیت این ۱۰۰ ساختمان بین نارنجی و قرمز است.
حبیب نقاش یکی از آخرین بازماندگان نقاشی قهوه‌خانه‌ای درگذشت
«در آمدی بر روانشناسی دین» نقد و بررسی می‌شود
حوزه هنری، سال‌های دور از خانه
ریشه‌های تاریخی حجاب در ادبیات و فرهنگ ما وجود دارد- اگر مبانی انسان شناسی دینی را تبیین کنیم، حجاب به خودی خود نهادینه می‌شود
موضوع کار پیامبر(ص) «انسان» بود
جریان نواندیشی دینی دچار فقر معرفتی است
مدافعان حجاب علیه استبداد رضاخانی
شایعات را باور کنید، حال مهرداد کاظمی خوب است
و این آسیاب به نوبت است
آن شاعر آگاه و فروتن