شاعران دل و دماغ سوخته!

03:32 ۵ روز و ۲۳ ساعت پیش مشرق نیوز 184 0
شاعران دل و دماغ سوخته!

راه همه اشعار عاشقانه به نازکشیدن ختم نمی‌شود؛ شاعرانی هستند که بعد از مدتی از وصف قد و قامت و خال هندوی یار گفتن و نازش را کشیدن خسته شدند و از معشوق روی برگرداندند.

مشرق نیوز

به گزارش مشرق، راه همه اشعار عاشقانه به نازکشیدن ختم نمی‌شود؛ شاعرانی هستند که بعد از مدتی از وصف قد و قامت و خال هندوی یار گفتن و نازش را کشیدن خسته شدند؛ از معشوق روی برگرداندند و با ادبیاتی که دیگر رنگ و بویی از عشق نداشت، به جای ستایش یار، او را سرزنش کردند و خود اهل ناز کردن شدند.
بیشتر بخوانید:«شعر» متأثر از جهان‌بینی شاعر استاشکال بزرگ شعر محتشم کاشانی چیست؟کدام شاعران از امام حسین(ع) جایزه گرفتند؟ +عکسشیوه ای که از زمان محتشم کاشانی تا به امروز، ادامه دار شده است و حتی رد پای آن را می توان در شکل دیگری، در ترانه‌های امروزی دید. در ادامه مطلب، از این مکتب و شاعرانش بیشتر خواهیم گفت.
مکتب شاعران «بی‌ناز»روشی که شاعران در آن به جای نازکشیدن، به روی برگرداندن از یار و گله از او می‌پردازند، در ادبیات صاحب مکتبی است به نام «واسوخت». در تاریخ ادبیات، همواره عاشق و معشوق، قهرمان غزل‌ها بوده‌اند و در آن، عاشق ناز معشوق را می‌کشیده است.
بعد از شکل گرفتن مکتب «واسوخت»، روند این رفتار، الگوی دیگری پیدا کرد و در پی آن، یک سنت ادبی نو شکل گرفت که در آن، روابط عاشق و معشوق تغییر کرد؛ بر طبق این مکتب، عاشق از معشوق روی‌گردان و گله‌مند می‌شد. سبک سرایش شعر در این مکتب، چیزی بین سبک عراقی و هندی است. «واسوخت» در این مکتب، به معنای نسوختن از عشق است.
جالب این که برخی معتقدند تعدادی از ترانه‌های سبک رپ، با مضمون شکایت از یار، به نوعی دنباله‌روی امروزی مکتب «واسوخت» محسوب می‌شود، با این تفاوت که شاعران گذشته، با لحن مودبانه به این گله‌گذاری می‌پرداختند و ترانه‌سرایان امروزی، با درشتی و گستاخی بسیار زیاد.
اشعار کلاسیک این مکتب، در میان خواننده‌ها هم، طرفداران خودش را دارد و معروف‌ترین آن، قطعه «رمیدیم»، با صدای محسن چاوشی است که وحشی بافقی در آن، می‌خواهد نبود یار را بی‌اهمیت جلوه دهد و می‌گوید:«ما چون ز دری پای کشیدیم، کشیدیم/ امید ز هر کس که بریدیم، بریدیم/ دل نیست کبوتر که چو برخاست نشیند/ از گوشه‌ بامی که پریدیم، پریدیم/ رم دادن صید خود از آغاز غلط بود/ حالا که رماندی و رمیدیم، رمیدیم».
سعدیدر بین شعرای کلاسیک و صاحب سبک، شیخ اجل، سعدی شیرازی، از حلقه شاعرانی که گاه به جای ناز یار خریدن، به شیوه دیگری شاعری می‌کنند، جدا نیست. سعدی با همه غزل‌های سراسر عاشقانه‌ای که دارد و می‌گوید:«ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی/ جهان و هرچه در او هست صورتند و تو جانی»
اهی درشت‌خو می‌شود و دیگر میلی به عاشقانه‌گویی ندارد. در عوض خود را این طور دلداری می‌دهد که :«سعدیا گر همتی داری منال از جور یار/ تا جهان بوده است، جور یار بر یار آمده است» و با لحنی دلگیرتر می‌گوید:« گفتی به رنگ من گلی، هرگز نبیند بلبلی/ آری نکو گفتی ولی، ما نیز هم بد نیستیم».
  محتشم کاشانیبرخلاف برخی ادعاها، شواهد نشان می‌دهد که محتشم کاشانی، اولین شاعری است که آشکارا، شعری با مضمون روی برگرداندن از معشوق سروده  است. طبق آمار، او 67 غزل «واسوختی» در مجموعه اشعار خود دارد و انگار داغ معشوق بر دل او بیشتر بوده است که اشعار این چنینی‌اش شورانگیزتر به نظر می‌رسد. محتشم در دیوان کودکی خود (صبائیه)، 10 غزل «واسوختی»، در دیوان جوانی خود (شبابیه) 11 غزل و در حدود سی سالگی، 46 غزل با این مضمون دارد. این در حالی است که در دیوان پیری او (شیبیه)، خبری از غزل «واسوختی» نیست.
نمونه ای از شعر «واسوخته» محتشم، چنین است: «چو قبله دگران شد بتی که من دارم/ اگر کُشند مرا رو به آن نمی آرم/ خوشم که شعله شوقم نشست گرچه هنوز/ هزار اخگر از آن هست در دل زارم» و در جایی دیگر می سراید: «با وجود آن که دل برکنده ام زان شاخ گل /  هرکجا می بینم او را خارخارم می شود».
وحشی بافقیشهرت وحشی بافقی در این نوع غزل‌سرایی به خاطر ترکیب‌بند «شرح پریشانی»‌اش است که به احتمال زیاد آن را با صدای علیرضا افتخاری شنیده‌اید. او با مطلع «دوستان شرح پریشانی من گوش کنید» شروع می‌کند و همان طور که از یار روی برگردان است، با آزرده دلی، غزل را با «شد دل آزرده و آزرده دل از کوی تو رفت/ با دل پر گله از ناخوشی خوی تو رفت»، آن را به پایان می‌رساند. او گاهی شکایت را به اوج می‌رساند و روی دیگر از شعر را نشان یار می‌دهد و می‌گوید:«همه رنگ حیله بینم پس پرده فریبت/ برو ای دو رو که هستی ز گل دورو دوروتر».
شهریاربیشتر ما از سرنوشت عشقی شهریار و آن چه بر او گذشته است با خبریم. او در جوانی عاشق دختری می‌شود و همین عشق بن مایه بیشتر اشعار عاشقانه اوست. البته این عشق به وصال نمی‌رسد و این می‌شود که غزل «واسوختی» به اشعار شهریار هم راه پیدا می کند؛ هرچند برخی معتقدند او هیچ گاه از دایره ادب خارج نشده و به مصداق « هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت»عمل کرده است؛ با این همه او در غزلی می‌گوید:« چو ابرویت نچمیدی به کام گوشه‌نشینی/ برو که چون من و چشمت به گوشه‌ها بنشینی/ چو دل به زلف تو بستم قرار به خود ندیدم/برو که چون سر زلفت به خود قرار نبینی».
منبع: روزنامه خراسان


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

میراث و گردشگری
میراث و گردشگری

آخرین اخبار

پاداش ورزشکاران برتر دو و میدانی به دلار پرداخت شد
در مراسم اختتامیه مسابقات دو و میدانی قهرمانی باشگاه های کشور به سه ورزشکار برتر پاداش اهدا شد.
تیم ملی وزنه برداری ایران آماده انتقام‌گیری از چین
تیم ملی وزنه برداری ایران در مسابقات قهرمانی جهان به دنبال این است انتقام قهرمانی آسیا را از چین بگیرد و بتواند بر سکوی نخست جهان قرار گیرد.
ماجرای ساخت و ساز مدارس سیل زده لرستان به سرانجام رسید؟
مدارس در آستانه بازگشایی هستند و دانش‌آموزان مناطق سیل‌زده بابت آماده شدن ملت‌ها علی رغم قول آماده‌سازی مدارس نگران هستند.
نشانه‌ها و راه‌های مقابله با آلرژی‌های فصلی
متخصص آسم و آلرژی گفت: آسم یا آلژی و حساسیت فصلی ممکن است در فصل پاییز بیشتر عود کند و دلایل مختلفی داشته باشد.
شکست لیورپول در شب تساوی بارسلونا و دورتموند-مسی به میادین بازگشت
لیورپول در هفته اول لیگ قهرمانان اروپا مغلوب ناپولی شد و در شب بازگشت ستاره بارسلونا به میادین تیم کاتالانی برابر دورتموند مساوی کرد.
مهارت های لازم برای یک ازدواج موفق
یک روانشناس گفت: امروزه دختران و پسران جوان تمایل دارند خود همسر آینده خود را انتخاب کنند.
بیماری‌های قلبی چه علائم و نشانه‌هایی دارند؟
یک متخصص قلب و عروق گفت: اگر افراد احساس قلنج یا گرفتگی عضلات کنند، ممکن است به درد یا ناراحتی‌های قلبی دچار شده باشند.
۱۱ کشته و ۲ نقص عضو!- تلفات سنگین فوتبال ایران در ۱۸ سال
از سرها و دست‌های شکسته که بگذریم و روی جراحات سطحی در قیاس با مرگ که خط بکشیم، حوادث فوتبال ایران در سال‌های اخیر بسیار تلخ و ترسناک بوده است، مرگ ۱۱ نفر و نابینا شدن دو انسان تنها بخشی از این مصیبت‌هاست...
مصرف نوشابه‌های گازدار موجب کاهش طول عمر می‌شود
محققان مرکز تحقیقات سرطان فرانسه هشدار می‌دهند مصرف زیاد نوشابه‌های حاوی قند و نوشابه شیرین با شیرین کننده‌های مصنوعی با میزان وقوع بیشتر مرگ و میر به هرعلتی مرتبط است.
نتانیاهو و گانتس در رقابتی تنگاتنگ
نظرسنجی‌ها از کسانی که در انتخابات رژیم صهیونیستی شرکت کرده‌اند، حاکیست که بنیامین نتانیاهو و بنی گانتس، رقیب اصلی او، فاصله نزدیکی دارند و موفق به کسب اکثریت محسوسی نشده‌اند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

چگونه می‌توان اعاده حیثیت کرد؟
یک وکیل پایه یک دادگستری درباره چگونگی طرح دعوای اعاده حیثیت و تفاوت آن با افتراء توضیح داد.
تحریم‌های جدید آمریکا علیه ونزوئلا
وزارت خزانه داری آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه ونزوئلا اعمال کرد که سه شخص و ۱۶ موسسه را شامل می‌شود.
۷ قانون برای زنده ماندن در کوه
هفت قانون برای زنده ماندن در کوه وجود دارد که بر اثر تجربه کوهنوردان به دست آمده و باید هر کوهنوردی قبل از صعود این نکات را یاد آوری کند.
فروش مخفیانه ساختمان کنسولگری عربستان در استانبول
گزارش‌های تازه‌ای که به دست آمده حاکی از آن است که ساختمان کنسولگری عربستان در منطقه بشیکتاش استانبول- مکانی که قتل وحشیانه جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد آل سعود در آنجا صورت گرفت- فروخته شده است و به زودی مقر این کنسولگری به مکان جدیدی منتقل خواهد شد.
پاداش ورزشکاران برتر دو و میدانی به دلار پرداخت شد
در مراسم اختتامیه مسابقات دو و میدانی قهرمانی باشگاه های کشور به سه ورزشکار برتر پاداش اهدا شد.
آیا ایرانی‌ها هم به خونخواهی امام حسین(ع) قیام کردند؟
تعداد زائران اربعین؛ اندازه جمعیت یک کشور است!
آغاز ثبت نام اربعین برای اتباع و مهاجرین خارجی
بازیگران فیلم «سبز سفید قرمز» مشخص شدند
قصه‌های شبانه‌ تلویزیون بافضای‌جاسوسی و زنانه
سازمان سیا چگونه در سیستم فرهنگی نفوذ کرد
قحطی نان در دوران ناصرالدین شاه سریال رادیویی شد
چرا مردم سریال‌های شبکه نمایش خانگی را نمی‌خرند؟
انتقاد صریح بازیگر  زن سینما از ازدواج نکردن هنرپیشه‌های ایرانی+ فیلم
حاتمی‌کیا به گوش چه کسانی سیلی خواهد زد؟