شاعران دل و دماغ سوخته!

03:32 ۱۶۷ روز و ۹ ساعت پیش مشرق نیوز 760 0
شاعران دل و دماغ سوخته!

راه همه اشعار عاشقانه به نازکشیدن ختم نمی‌شود؛ شاعرانی هستند که بعد از مدتی از وصف قد و قامت و خال هندوی یار گفتن و نازش را کشیدن خسته شدند و از معشوق روی برگرداندند.

مشرق نیوز

به گزارش مشرق، راه همه اشعار عاشقانه به نازکشیدن ختم نمی‌شود؛ شاعرانی هستند که بعد از مدتی از وصف قد و قامت و خال هندوی یار گفتن و نازش را کشیدن خسته شدند؛ از معشوق روی برگرداندند و با ادبیاتی که دیگر رنگ و بویی از عشق نداشت، به جای ستایش یار، او را سرزنش کردند و خود اهل ناز کردن شدند.
بیشتر بخوانید:«شعر» متأثر از جهان‌بینی شاعر استاشکال بزرگ شعر محتشم کاشانی چیست؟کدام شاعران از امام حسین(ع) جایزه گرفتند؟ +عکسشیوه ای که از زمان محتشم کاشانی تا به امروز، ادامه دار شده است و حتی رد پای آن را می توان در شکل دیگری، در ترانه‌های امروزی دید. در ادامه مطلب، از این مکتب و شاعرانش بیشتر خواهیم گفت.
مکتب شاعران «بی‌ناز»روشی که شاعران در آن به جای نازکشیدن، به روی برگرداندن از یار و گله از او می‌پردازند، در ادبیات صاحب مکتبی است به نام «واسوخت». در تاریخ ادبیات، همواره عاشق و معشوق، قهرمان غزل‌ها بوده‌اند و در آن، عاشق ناز معشوق را می‌کشیده است.
بعد از شکل گرفتن مکتب «واسوخت»، روند این رفتار، الگوی دیگری پیدا کرد و در پی آن، یک سنت ادبی نو شکل گرفت که در آن، روابط عاشق و معشوق تغییر کرد؛ بر طبق این مکتب، عاشق از معشوق روی‌گردان و گله‌مند می‌شد. سبک سرایش شعر در این مکتب، چیزی بین سبک عراقی و هندی است. «واسوخت» در این مکتب، به معنای نسوختن از عشق است.
جالب این که برخی معتقدند تعدادی از ترانه‌های سبک رپ، با مضمون شکایت از یار، به نوعی دنباله‌روی امروزی مکتب «واسوخت» محسوب می‌شود، با این تفاوت که شاعران گذشته، با لحن مودبانه به این گله‌گذاری می‌پرداختند و ترانه‌سرایان امروزی، با درشتی و گستاخی بسیار زیاد.
اشعار کلاسیک این مکتب، در میان خواننده‌ها هم، طرفداران خودش را دارد و معروف‌ترین آن، قطعه «رمیدیم»، با صدای محسن چاوشی است که وحشی بافقی در آن، می‌خواهد نبود یار را بی‌اهمیت جلوه دهد و می‌گوید:«ما چون ز دری پای کشیدیم، کشیدیم/ امید ز هر کس که بریدیم، بریدیم/ دل نیست کبوتر که چو برخاست نشیند/ از گوشه‌ بامی که پریدیم، پریدیم/ رم دادن صید خود از آغاز غلط بود/ حالا که رماندی و رمیدیم، رمیدیم».
سعدیدر بین شعرای کلاسیک و صاحب سبک، شیخ اجل، سعدی شیرازی، از حلقه شاعرانی که گاه به جای ناز یار خریدن، به شیوه دیگری شاعری می‌کنند، جدا نیست. سعدی با همه غزل‌های سراسر عاشقانه‌ای که دارد و می‌گوید:«ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی/ جهان و هرچه در او هست صورتند و تو جانی»
اهی درشت‌خو می‌شود و دیگر میلی به عاشقانه‌گویی ندارد. در عوض خود را این طور دلداری می‌دهد که :«سعدیا گر همتی داری منال از جور یار/ تا جهان بوده است، جور یار بر یار آمده است» و با لحنی دلگیرتر می‌گوید:« گفتی به رنگ من گلی، هرگز نبیند بلبلی/ آری نکو گفتی ولی، ما نیز هم بد نیستیم».
  محتشم کاشانیبرخلاف برخی ادعاها، شواهد نشان می‌دهد که محتشم کاشانی، اولین شاعری است که آشکارا، شعری با مضمون روی برگرداندن از معشوق سروده  است. طبق آمار، او 67 غزل «واسوختی» در مجموعه اشعار خود دارد و انگار داغ معشوق بر دل او بیشتر بوده است که اشعار این چنینی‌اش شورانگیزتر به نظر می‌رسد. محتشم در دیوان کودکی خود (صبائیه)، 10 غزل «واسوختی»، در دیوان جوانی خود (شبابیه) 11 غزل و در حدود سی سالگی، 46 غزل با این مضمون دارد. این در حالی است که در دیوان پیری او (شیبیه)، خبری از غزل «واسوختی» نیست.
نمونه ای از شعر «واسوخته» محتشم، چنین است: «چو قبله دگران شد بتی که من دارم/ اگر کُشند مرا رو به آن نمی آرم/ خوشم که شعله شوقم نشست گرچه هنوز/ هزار اخگر از آن هست در دل زارم» و در جایی دیگر می سراید: «با وجود آن که دل برکنده ام زان شاخ گل /  هرکجا می بینم او را خارخارم می شود».
وحشی بافقیشهرت وحشی بافقی در این نوع غزل‌سرایی به خاطر ترکیب‌بند «شرح پریشانی»‌اش است که به احتمال زیاد آن را با صدای علیرضا افتخاری شنیده‌اید. او با مطلع «دوستان شرح پریشانی من گوش کنید» شروع می‌کند و همان طور که از یار روی برگردان است، با آزرده دلی، غزل را با «شد دل آزرده و آزرده دل از کوی تو رفت/ با دل پر گله از ناخوشی خوی تو رفت»، آن را به پایان می‌رساند. او گاهی شکایت را به اوج می‌رساند و روی دیگر از شعر را نشان یار می‌دهد و می‌گوید:«همه رنگ حیله بینم پس پرده فریبت/ برو ای دو رو که هستی ز گل دورو دوروتر».
شهریاربیشتر ما از سرنوشت عشقی شهریار و آن چه بر او گذشته است با خبریم. او در جوانی عاشق دختری می‌شود و همین عشق بن مایه بیشتر اشعار عاشقانه اوست. البته این عشق به وصال نمی‌رسد و این می‌شود که غزل «واسوختی» به اشعار شهریار هم راه پیدا می کند؛ هرچند برخی معتقدند او هیچ گاه از دایره ادب خارج نشده و به مصداق « هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت»عمل کرده است؛ با این همه او در غزلی می‌گوید:« چو ابرویت نچمیدی به کام گوشه‌نشینی/ برو که چون من و چشمت به گوشه‌ها بنشینی/ چو دل به زلف تو بستم قرار به خود ندیدم/برو که چون سر زلفت به خود قرار نبینی».
منبع: روزنامه خراسان


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

خرید خودرو، هزینه‌های پیدا و پنهان استفاده و نگهداری
آیا هزینه‌های نگهداری و استفاده از خودرو مورد نظرتان را می دانید؟ آیا میدانید هزینه‌های هر خودرو در سال های مختلف متفاوت می‌باشد؟ تاثیر افزایش قیمت سوخت بر هزینه‌های نگهداری خودروها چگونه بوده است؟دراین مقاله پاسخ این سوالات را خواهیم داد.
چگونه کودکان زیر ۶ سال یادگیری زبان انگلیسی را به‌آسانی شروع کنند؟
با توجه به اینکه اکثر افراد و زبان آموزان حداقل یک‌بار در کلاس‌های زبان شرکت کرده‌اند، می‌توانند حدس بزنند که چه کتابی مناسب آن‌هاست. معمولاً انتخاب کتاب آموزش زبان انگلیسی برای چنین افرادی سخت نیست.
انواع بیمه مسافرتی را بشناسید
سفر پر از غافلگیری های عجیب و غریبی است که اغلب از آنها بی خبریم. لغو یا تاخیر پرواز یا گم شدن چمدانی که حاوی وسایل مهم است!
۶ نکته آدمیزادی درباره کرونا و این روزها
همه متفق القول هستند و قبلاً هم نوشته ام «خانه امن‌ترین جای دنیاست». تا حد امکان در خانه بمانید، استراحت کنید، با اعضای خانواده معاشرت کنید، کتاب بخوانید، مجله بخوانید، آلبوم های قدیمی را مرور کنید، موسیقی گوش کنید، فیلم ببینید، سایت های مفید ببینید، کارهای عقب افتاده تان را سر و سامان دهید، خانه تکانی کنید، به دوستان قدیمی و فامیل ها زنگ بزنید و از لحظه لحظه "بودن در خانه" لذت ببرید ولو با چرت زدن و خوابیدن؛ حالش را ببرید.
هوشنگ ابتهاج، مرد هنر و ادبیات و اخلاق
گفته می‌شود که دلیل نفوذ اشعار ابتهاج در میان طبقات مختلف اجتماعی چند نسل گذشته و امروز، توسل خوانندگان موسیقی به اشعار اوست. این جمله ادعای بی‌راهی نمی‌نماید اما باید بر این گفته افزود که تسلط، مهارت و شناخت ابتهاج بر موسیقی چنان است که با اشعارش بارها به موسیقیدان‌های ایرانی سرشناسی چون محمدرضا شجریان و لطفی و... جهت واقعی را نمایانده است. این کار او تنها از طریق همان شعر صورت پذیرفته است. نه از طریق زد و بند و نصیحت و نقد و غیره.
اعزام جودوکاران ناشنوا به فرانسه لغو شد
تیم ملی جودو ناشنوایان که قرار بود برای شرکت در مسابقات قهرمانی جهان اواخر فروردین راهی فرانسه شود، به دلیل شیوع ویروس کرونا سفرش لغو شد.
هشدار به کوهنوردان- احتمال ریزش بهمن در ارتفاعات کوهستان
کوهنوردان در آخر هفته از مسیر های بهمن خیز اجتناب کنند.
سرمربی مس کرمان: برگزاری لیگ هندبال تصمیم مقامات بالا بود
سرمربی هندبال مس کرمان گفت: این ویروس یک دوره نهفتگی تا ۱۴ روز دارد و مشخص نیست که چه کسی ناقل بیماری است. به هر حال لیگ در جریان است و ما چهارم اسفند مسابقه هفته سیزدهم را انجام دادیم.
پست طعنه آمیز مهاجم بایرن مونیخ
مهاجم بایرن مونیخ بعد از شکست سنگین چلسی پست تمسخر آمیزی را منتشر کرد. البته بعد از آن تاکید کرد که هنوز تکلیف صعود تیمش مشخص نیست.
ستایش فلیک از شاگردانش بعد از شب باشکوه استمفوردبریج
سرمربی بایرن مونیخ به ستایش از عملکرد شاگردانش بعد از پیروزی پر گل برابر چلسی پرداخت.

پر بازدید ترین اخبار امروز

بایرن در لندن چلسی را به آتش کشید؛ توقف بارسلونا برابر ناپولی
بایرن مونیخ در دیدار رفت یک هشتم نهایی لیگ قهرمانان اروپا توانست با سه گل چلسی را شکست دهد این درحالی است که بارسلونا برابر ناپولی با تساوی یک بر یک متوقف شد.
رئال‌مادرید - منچسترسیتی؛ اروپا تخصص ماست!
پرافتخارترین تیم لیگ قهرمانان اروپا باید در خانه پذیرای تیمی باشد که شرایط خوبی را تجربه نمی‌کند.
چند راه سلامت روان در برابر کرونا
درحالی که در چند روز اخیر مواردی از ویروس کرونا در کشور گزارش شده، ترس و اضطراب در جان و ذهن برخی افراد جامعه رخنه کرده و آنها را با مشکلاتی مواجه کرده است اما در این شرایط چطور باید با این اضطراب مقابله کرد تا در عین حال هم از سلامت جسمی و هم از سلامت روانی خود مراقبت کنیم.
پوشش بیمه‌ای آزمایش و درمان کرونا - حذف انتظار۱۰ روزه برای دریافت دفترچه این بیماران
مدیرعامل سازمان بیمه سلامت در خصوص پوشش بیمه‌ای خدمات برای مبتلایان به کروناویروس توضیحاتی ارائه داد.
خرید خودرو، هزینه‌های پیدا و پنهان استفاده و نگهداری
آیا هزینه‌های نگهداری و استفاده از خودرو مورد نظرتان را می دانید؟ آیا میدانید هزینه‌های هر خودرو در سال های مختلف متفاوت می‌باشد؟ تاثیر افزایش قیمت سوخت بر هزینه‌های نگهداری خودروها چگونه بوده است؟دراین مقاله پاسخ این سوالات را خواهیم داد.
پخش فیلم «یک روز طولانی» برای اولین بار از تلویزیون
بازگشت دایناسورها به «پارک ژوراسیک»
شکست «چاقوکشی» در گیشه هالیوود- عکس
مدیر عامل دیزنی استعفا کرد- معرفی مدیر عامل جدید
فیلم «زمین می‌لرزد» آماده نمایش شد
همه تئاترها و فیلم‌ها فدای تار موی یک هموطنم
مرور سینمای ایران در یک جشنواره‌ فرانسوی
اعمال قوانین جدید برای پذیرش بار حجاج در فرودگاه
تقدیر میثم مطیعی از پزشکان و پرستاران +عکس
حسن خلج جلسات خود را تاپایان سال لغو کرد