اظهارات سه کاریکاتوریست درباره سهم کاریکاتور در فضای رسانه‌ای

10:06 ۱۴۰۷ روز و ۸ ساعت پیش ایسنا 165 0
اظهارات سه کاریکاتوریست درباره سهم کاریکاتور در فضای رسانه‌ای

کامبیز درمبخش، احمد عربانی و جواد علیزاده صاحبان نشریات طنز و پیشکسوتان فعال کارتون در رسانه‌های ایران که بیش از ۵۰ سال فعالیت کرده‌اند، از بی‌مهری‌هایی که نسبت به این حرفه شده است، سخن گفتند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، این سه هنرمند در اظهاراتی مطرح کردند که متأسفانه سهم واقعی کاریکاتور و کاریکاتوریست ادا نشده و همیشه مظلوم واقع شده است، چه قبل از انقلاب و چه پس از انقلاب.مشکل کاریکاتوریست‌ بودن همیشه بوده استکامبیز درمبخش - طراح، کاریکاتوریست و گرافیست - در نشستی، از حال و هوای کارهای سال‌های گذشته و تفاوت آن با مطبوعات امروز گفت.این هنرمند با بیان این‌که ۶۰ سال است در مطبوعات فعالیت می‌کند، یادآوری کرد: در این ۶۰ سال تجربه‌های بسیار زیادی در این عرصه به‌دست آوردم و به قول برخی‌ها استخوان ترکاندم.وی ادامه داد: اوایل، همه به خاطر پول کارشان را شروع می‌کنند، اما به تدریج این تبدیل به یک عشق می‌شود که هنوز هم برای من باقی مانده است و سعی می‌کنم تا وقتی زنده هستم کار کنم. کارم من را زنده نگه می‌دارد و استقبال می‌کنم که مردم از کار من استقبال می‌کنند و باعث پویایی من می‌شوند.این طراح، کاریکاتوریست و گرافیست سپس درباره دلایلی که منجر شد این حرفه را ادامه دهد، توضیح داد: یکی از دلایلی که من هنوز این کار را ادامه می‌دهم، استمرار آن است. استمرار در کار خیلی مهم است.درمبخش سپس درباره مطبوعات قدیم و امروز، اظهار کرد: آن موقع مطبوعات محدود بودند و در مجموع ۱۰ - ۱۵ مجله و روزنامه بیشتر وجود نداشتند، اما اکنون روی دکه روزنامه‌فروشی‌ها باید دنبال روزنامه بگردیم یا خیلی روزنامه‌ها منتشر می‌شوند که اصلا اسم آن‌ها را نمی‌دانیم و تا کنون نشنیده‌ایم؛ ولی باید بگویم مشکل کاریکاتوریست‌ بودن همیشه بوده و از آن‌ها زیاد استقبال نشده است. کاریکاتوریست‌ها همیشه در حاشیه بوده و یک جای کوچکی به آن‌ها اختصاص داده‌اند، چراکه همیشه کار آن‌ها انتقاد بوده است و این انتقاد برای صاحبان قدرت زیاد جالب نیست. در حالی که کسی که انتقاد می‌کند، دشمن نیست بلکه یک دوست است و در جهت بهبود کارها انتقاد می‌کند.این هنرمند در ادامه تاکید کرد: متأسفانه سهم واقعی کاریکاتور و کاریکاتوریست ادا نشده و همیشه مظلوم واقع شده است، چه قبل از انقلاب و چه پس از انقلاب.فضای «توفیق» لذت خاصی داشتدر بخش دیگری از این نشست، احمد عربانی به‌عنوان کاریکاتوریست، نویسنده و کارگردان درباره حضورش در این عرصه، توضیح داد: من و آقای علیزاده نسل بعد از آقای درمبخش هستیم و اکنون به ۵۰ سال می‌رسد که در مطبوعات هستیم. پیش از این، در «توفیق» بودم و شاید درصد زیادی که به کاریکاتور گرایش پیدا کردم، غیر از خود نفس کاریکاتور، علاقه‌ام به آقای درمبخش و فضای «توفیق» بود. فضای «توفیق» لذت خاصی داشت، زمانی که کار را منتشر می‌کردیم، از آن راضی بودیم.این کاریکاتوریست سپس در مقایسه فضای مطبوعات گذشته با حال حاضر، اظهار کرد: فضا در این چند سال، بویژه با آن زمانی که در «گل‌آقا» بودم، تغییر کرده است، چراکه آن موقع تکلیف ما روشن‌تر بود و می‌دانستیم چه کار باید بکنیم و چه کاری نباید بکنیم و دچار سرگیجه نبودیم؛ ولی اکنون که کار می‌کنم، حس می‌کنم نسبت به ۲۰ سال گذشته باز کمی دچار سرگیجه هستم.او با طرح این پرسش که چه کنیم و از نظر پیدا کردن سوژه به کدام طرف گرایش پیدا کنیم؟ گفت: کدام طرف را کاری نداشته باشیم؟ متأسفانه کسانی که نظر می‌دهند و نظارت می‌کنند، اکنون زیاد شده‌اند. راستش را بگویم الان از کاریکاتور زیاد لذت نمی‌برم به‌خاطر همین بیشتر به کار انیمیشن می‌پردازم، اما امیدوارم شرایط بهتر شود.نباید به کاریکاتوریست دید منفی داشتجواد علیزاده، از دیگر هنرمندان عرصه کاریکاتور نیز در این نشست درباره این‌که آیا باید به کاریکاتور دید منفی داشت؟ توضیح داد: یک کاریکاتوریست در جامعه آسیب‌شناسی می‌کند و مایه و نواقص جامعه را به زبان طنز و کاریکاتور مطرح می‌کند. گاهی هم خودش را به خطر می‌اندازد و از آنجا که کاریکاتوریست‌های مطبوعاتی با اسم و امضای مشخص کار می‌کنند، مشخص است که حسن نیت دارند. به همین جهت باید از خیلی از کاریکاتوریست‌ها ممنون باشند که به صورت رایگان مشکلات را آسیب‌شناسی می‌کنند و معایب را نشان می‌دهند تا در معرض دید مسئولان قرار گیرد و آن‌ها درصدد رفع برآیند. به همین جهت نباید به کاریکاتوریست دید منفی داشت.او که از سال ۱۳۶۹ مجله «طنز و کاریکاتور» در دست دارد، درباره علاقه و عشق‌ ۳۰ ساله و مصائب و مشکلات تولید و نشر، گفت: من هم مثل بقیه دوستان عاشق این حرفه بوده و هستم؛ اما همیشه توصیه‌ام به جوانان این است که اگر می‌خواهند کاریکاتور کار کنند، در کنار شغل اصلی‌شان به این کار بپردازند، چراکه کاریکاتور یک هنری است که رسالت انتقادی دارد و برای این‌که بخواهد استقلال خود را حفظ کند بهتر است شغل دیگری در کنارش داشته باشیم.۲۶ سال انتشار مجله آن هم بدون اسپانسرعلیزاده سپس گفت:‌ من عاشق حرفه‌ام بودم و چون نشریه منتشر می‌کردم، با مشکلات انتشار ‌نشریه هم آشنا هستم. الان هم اگر کم‌کار شده‌ام و نامحسوس مجله‌ام را منتشر می‌کنم به‌خاطر خستگی کار است. ۲۶ سال انتشار مجله آن هم بدون درآمد از آگهی، اسپانسر و حامی. در حال حاضر یارانه نشریات هم خیلی کم شده است و وزارت ارشاد انتظار دارد به‌صورت منظم نشریات منتشر شوند، اما یارانه‌ها را به صورت نامنظم می‌دهند. در حالی که انتشار منظم نشریات برای دوران نشریات کاغذی بود. اکنون نشریات اینترنتی فعال هستند و همین که نشریه‌ای سرپا بماند، ولو به‌صورت نامنظم، وزارت ارشاد باید از آن حمایت کند.این هنرمند پیشکسوت اظهار کرد:‌ خیلی از مشکلات دیگر باعث شد نشریه ما به مشکل بربخورد، اما تا زمانی که بتوانم این نشریه را سرپا نگه خواهم داد.از کشیدن کاریکاتور سوژه‌دار اجتماعی و سیاسی لذت نمی‌برماحمد عربانی نیز در بخش دیگری از این نشست درباره سال‌های فعالیتش در «توفیق» و این‌که آیا این مسائل که اکنون به‌عنوان اقتصاد مطبوعات و خط قرمزها مطرح است، آن موقع نیز بود؟ گفت:‌ این مسائل و مشکلات همیشه بوده و ناگریز است؛ اما آن موقع خط قرمزها مشخص بود که چه کار باید بکنیم و چه نباید بکنیم. برای همین، اکنون از کشیدن کاریکاتور سوژه‌دار اجتماعی و سیاسی دیگر لذت نمی‌برم، چراکه یا باید فرمایشی کار کنیم که این‌گونه تربیت نشده‌ایم یا این‌که اصلا کار نکنیم.درمبخش هم درباره فعالیت در نشریات خارجی و مقایسه آن با نشریات داخلی، اظهار کرد: در اینجا متأسفانه همه در کار هنرمند دخالت می‌کنند. در آنجا چیزی به‌عنوان سردبیر تصویر تصمیم می‌گیرد که چه کاری را بگذارد و چه کاری را نگذارد، یعنی سانسور وجود دارد، اما خیلی شیک و شسته و رفته. اگر قرار باشد کار شما را هم چاپ نکنند، از همان ابتدا می‌گویند سبک کار شما به درد روزنامه و مجله ما نمی‌خورد؛ اما اینجا معیار و قانون خاصی وجود ندارد، یعنی شما یک ریسک، آن هم به‌خاطر کمترین بها می‌کنید و همین ریسکی که می‌کنید می‌تواند منجر به بی‌کار شدن تعداد زیادی در یک مجله یا روزنامه شود و این خیلی بد است که به‌خاطر یک طرح یا نوشته، کل مجله و روزنامه را تعطیل کنند. بنابراین باید یک روزی جلوی این سیاست گرفته شود.او سپس افزود: به مرور زمان ما یاد گرفتیم که چه کار باید بکنیم، کجا باید برویم و خط قرمزها را بشناسیم. بعضی وقت‌ها زیگ‌زاگ می‌رویم و این خودش هنر است که بتوانیم با تمام این احوال کار کنیم.کاریکاتوریست‌هایی که خودرو بار آمده‌اندعربانی نیز در پاسخ پرسشی درباره این‌که در حال حاضر بیشتر کاریکاتورهای ما تبدیل به تسویه‌حساب شخصی شده‌اند، اظهار کرد: الان بیشتر کاریکاتوریست‌ها در محدوده سنی ۳۰ سال و نسل جوان هستند که این‌ها تحت تأثیر نشریه معتبرِ طنزی که در گذشته بوده است، نبوده‌اند و استاد نداشته‌اند. به همین جهت کمی خودرو بار می‌آیند.او با بیان این‌که بیشتر کاریکاتورهایی که اکنون منتشر می‌شود جنبه تصویرسازی دارند، افزود: کاریکاتوریست‌های ما در حال حاضر باید کاریکاتوریست‌های انتقادی، مطبوعاتی، ژورنالیستی و ادیتوریال باشند، کما این‌که اکنون روزنامه‌های مهم دنیا جزو لاینفک ستون روزنامه‌های‌شان، حتی صفحه اول‌شان کاریکاتور است، ولی ما این را کم داریم. درست است که ستون‌های ثابت داریم؛ اما سوژه‌هایی است که نه کسی را به هیجان می‌آورد، نه طنز است. چیزی که بر اثر تجربه حس می‌کنم، این است که واقعا نه مخاطب را قلقلک می‌دهند و نه حرف و حرکت خاصی دارند و خیلی ملایم هستند.کاریکاتوریست نباید جزو هیچ دسته‌ای باشددرمبخش نیز درباره این‌که کاریکاتورها تبدیل به تسویه‌حساب شخصی شده‌اند، اظهار کرد: به نظرم یک هنرمند و کاریکاتوریست نباید جزو هیچ دسته‌ای باشد، چراکه آن‌وقت است که کارش ارزش دارد. اگر قرار باشد کاریکاتوریست عضو دسته‌ای باشد، هیچ‌وقت نمی‌تواند از آن دسته که جزو او است، انتقاد کند. بنابراین یک کاریکاتوریست واقعی باید مستقل باشد و تحت نظر و ایدئولوژی خاصی نباشد تا بتواند حرفش را بیان کند. البته اگر بگذارند.همچنین علیزاده در این زمینه گفت: یک کاریکاتوریست تحت هر شرایطی باید بتواند انتقادات خود را مطرح کند و مستقل باشد. من همیشه به طنز گفته‌ام که «یک کاریکاتوریست فرار جناحی هستم» و از جناح‌ها فراری‌ام. بنابراین این به توانایی حرفه‌ای کاریکاتوریست برمی‌گردد که حتی اگر شرایط برای انتقاد سخت باشد بتواند با استفاده از خلاقیت و نمادهای تصویری انتقادش را به‌شکل غیرمستقیم مطرح کند.درمبخش در پایان این نشست درباره وضعیت نابسامان نشریات طنز، گفت: متأسفانه ما آنقدر مجله و روزنامه درباره کاریکاتور نداریم و جایگاه خاصی به کاریکاتوریست‌ها داده نمی‌شود و مملکتی که نزدیک به ۸۰ میلیون نفر جمعیت دارد، دو نشریه به طنز اختصاص دارد که آن ها هم با مشکلات زیادی مواجه هستند. واقعا خود دلایلی که مردم مجله‌ها را نمی‌خرند، یک درد بزرگی است.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ حماسه
فرهنگ حماسه

آخرین اخبار

پاداش ورزشکاران پارالمپیکی افزایش پیدا کرده است
رئیس فدراسیون ناشنوایان گفت: در حال حاضر پاداش قهرمان‌های پارالمپیکی را به نصف پاداش قهرمانی افراد سالم رساندیم که پیش از این، اینگونه نبود و اهمیتی برای پاداش ناشنوایان قائل نبودند.
3500 خانه ورزشی در کشور وجود دارد
وزیر ورزش و جوانان گفت: امروز ۲۲۰ خانه ورزش روستایی در سراسر کشور افتتاح شد که با این تعداد اکنون سه هزار و ۵۰۰ خانه ورزشی در کل کشور وجود دارد و در تلاشیم تا پایان دولت تدبیر و امید این تعداد به پنج هزار افزایش پیدا کند.
قهرمانی ماندانا دهقان در اولین مرحله دوچرخه سواری بانوان
ماندانا دهقان قهرمان مرحله اول لیگ دوچرخه سواری بانوان شد.
ایبراهیموویچ به کرونا مبتلا شد
مهاجم سوئدی تست کرونایش مثبت اعلام شد.
بایدن: ما کجا زندگی می کنیم؟
جو بایدن، نامزد دموکرات ریاست جمهوری آمریکا، امتناع دونالد ترامپ از تعهد به انتقال مسالمت‌آمیز قدرت را مورد سؤال قرار داد.
حدود ۵۰۰ مقام سابق امنیت ملی رسما از بایدن حمایت کردند
یک گروه دو حزبی متشکل از ۴۸۹ مقام امنیت ملی سابق از نامزدی جو بایدن نامزد دموکرات ها در انتخابات ریاست جمهوری حمایت کردند.
دادگاه اکوادور حکم دستگیری رئیس جمهور سابق را صادر کرد
بر اساس حکم دادگاهی که به خبرگزاری "اسپوتنیک" رسیده، دادگاه ملی اکوادور حکم یافتن سریع و دستگیری "رافائل کوره‌آ"، رئیس جمهور سابق این کشور و ۱۸ محکوم دیگر در یک پرونده فساد را داده است.
کارناوال انتخاباتی پامپئو برای ترامپ
وزیر خارجه آمریکا چند هفته مانده به انتخابات ریاست جمهوری به ایالت مهم ویسکانسین سفر کرد و در جایگاه خاصی برای این جمهوری‌خواه کارناوال انتخاباتی به راه انداخت و صدای منتقدان را درآورد.
توافق دفاعی جدید میان فنلاند، سوئد و نروژ
وزیران دفاع فنلاند، نروژ و سوئد توافق‌نامه جدید همکاری نظامی امضا کردند.
پوتین برای دریافت جایزه صلح نوبل پیشنهاد شد
یک نویسنده روس، ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه را برای دریافت نوبل صلح ۲۰۲۱ پیشنهاد داد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

روحانی درگذشت آیت‌الله ممدوحی را تسلیت گفت
رئیس جمهور در پیامی با تسلیت درگذشت آیت الله ممدوحی، از درگاه خداوند سبحان برای آن مرحوم علّو درجات و برای عموم بازماندگان صبر و سلامتی مسألت کرد.
عرضه کامپیوتری به‌اندازه کف دست توسط کمپانی چینی
ایتنا- کمپانی علی‌بابا به‌تازگی کامپیوتر ابری بسیار قدرتمندی را معرفی کرده است که ابعاد آن به‌اندازه کف دست انسان است و گفته می‌شود که این دستگاه می‌تواند آینده کامپیوترهای خانگی را برای ما مشخص کند.
لطفاً روی چمن نروید!
وضعیت مطلوب استادیوم‌ها در لیگ قهرمانان آسیا از فاصله زیاد قطری‌ها با ایران از نظر امکانات فوتبال حکایت می‌کند.
سوارس به اتلتیکومادرید پیوست
مهاجم اروگوئه‌ای بارسلونا را ترک کرد تا در فصل جدید با پیراهن اتلتیکومادرید به میدان برود.
پرسپولیس‌ برای صعود می‌جنگد، سپاهان برای شأن تیمش
در هفته پایانی مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا، امشب دو نماینده ایران به مصاف رقبای قطری و اماراتی می‌روند.
حال و هوای دفاع مقدس در گالری‌های تهران
جزییات برگزاری انتخابات خانه موسیقی اعلام شد
برگزاری نمایشگاهی از برترین عکس‌های حیات‌وحش بریتانیا
داستان عکسی که سالها بر کتابهای درسی نقش بست + تصویر
معرفی یک عکس تکان دهنده
واکنش خانه موسیقی به انتقادهای کیوان ساکت
نمایشگاهی از تصاویر ثبت شده با دوربین جنگ جهانی دوم
آرزوی سلامتی عبدالوهاب شهیدی برای محمدرضا شجریان
رد پای کرونا بر دیوارهای جهان + تصاویر
راهیابی اثر هنرمند ایرانی به فینال مسابقه صنایع‌دستی فرانسه