چرا شعرها حباب شده‌اند؟

11:07 ۷۴ روز و ۲ ساعت پیش ایسنا 436 0
چرا شعرها حباب شده‌اند؟

اسماعیل آذر می‌گوید: شعری که بدون مطالعه عمیق و علم به آثار کهن ادبی در دوران معاصر حاصل شود، معمولا هیچ پشتوانه علمی، اسطوره‌ای، فرهنگی و اجتماعی‌ ندارد، و هرچند ممکن است شعری زیبا باشد و شاعری جوان شعری زیبا بگوید اما مثل حباب از بین می‌رود.

ایسنا

این پژوهشگر و مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با ایسنا، درباره میزان اثرپذیری ادبیات معاصر از آثار ادبی کهن اظهار کرد: اگر بخواهم منصفانه صحبت بکنم باید بگویم تقریبا هیچ اثری از ادبیات کهن در آثار ادبی امروز دیده نمی‌شود. دلیلش هم این است که شاعران معاصر متون کهن را نمی‌خوانند، چون اولا درگیر گذران زندگی هستند و در همه جای دنیا هم این فرصت کمتر حاصل می‌شود، و دوم این‌که متون کهن گاهی پشتوانه‌های قرآنی، علمی و عرفانی دارد، برای همین باید برای این کار وقت بیشتری بگذارند و به فرهنگ‌های لغت مراجعه کنند تا بتوانند از مفاهیم عمیق شعر کهن ما تجربه کسب کنند. این کار هم مشکل است و باعث می‌شود معمولا نگاهی به شعر کهن نداشته باشند و اگر هم کسی در بین شاعران کهن مثل اخوان ثالث نگاهی به شعر کهن داشته باشد، بیشتر سراغ اسطوره، فردوسی و ادبیات حماسی می‌رود.
او با بیان این‌که امروز اگر کسی بخواهد شعر بگوید، باید آن‌چه را دیروز گفته شده بخواند، گفت: این باعث می‌شود تا بفهمد و بداند که کجا ایستاده و کجا باید بایستد. شاعر امروز ما باید قرن‌ها را پشت سر بگذارد و به قرن چهار و پنج برسد که در آن، شعر به حوزه علم نزدیک می‌شود. حتی در قرن ششم هم مطالعه کند که تقریبا میانه ادبیات فارسی است؛ در آن دوره شاعران کم کم به مفاهیم متعالی پی می‌برند و شعرشان از نظر مفهومی با قرن چهار و پنج متفاوت است. شاعران امروز باید آن‌ها را بخوانند، چون فهمیدن شعر سنایی در گرو دانستن قرآن و در گرو این است که قرآن را بخوانند و بدانند. اما قرآن خوانده می‌شود ولی طوری که مفاهیم بلند آن درک شود نیست.
آذر با اشاره به این بیت از سنایی که می‌گوید «مکن در جسم و جان منزل، که این دون است و آن والا/ قدم زین هر دو بیرون نه، نه آن‌جا باش و نه این‌جا»، بیان کرد: مثلا اگر به این شعر سنایی نگاه کنید حدود ۱۰۰ آیه و حدیث را در خود دارد که یافتن این‌ها کار ساده‌ای نیست و به دوش کشیدن این بار معنایی دشوار است. هرچند ما نمی‌توانیم در مورد همه شاعران معاصر چیزی بگوییم اما آن‌قدر تعداد شاعرانی که در آثار کهن مطالعه عمیق دارند و با علم شعر می‌گویند در مقایسه با همه شاعران کم است، که می‌توانیم اطلاق بسیار کم در حد هیچ کنیم.
او افزود: ما در دوره دبستان «گلستان» سعدی می‌خواندیم در حالی که امروزه در دوره لیسانس «گلستان» می‌خوانند و البته همه نمی‌توانند آن را تدریس کنند و کم هستند کسانی که متن را بتوانند درست بخوانند و درس بدهند.
این پژوهشگر ادبیات و تهیه‌کننده برنامه «مشاعره» از تاثیر ادبیات غرب بر ادبیات فارسی پس از انقلاب مشروطه هم روایت کرد و گفت: هرچند نمی‌خواهیم دائما بگوییم کهن، کهن و کهن اما باید آن را بشناسیم و بدانیم چه گفته‌اند تا آن را تکرار نکنیم. از مشروطه به بعد و با آمدن ادبیات غرب به ایران هویت شعر ما تغییر کرد؛ یعنی شعری که با تی. اس. الیوت آغاز شد و شعری که شخصیت‌هایی مثل پل والری و شاعران رمانتیک، خصوصا شاعران فرانسه توانستند در آن قلم بزنند. اگر چه در زمان مشروطیت شعر ایرانی بود که راهبرد و دستگیر شاعران غرب بود اما از مشروطه به بعد ما بودیم که سر سفره شاعران غرب نشستیم و شاعران غرب را پذیرا شدیم. بیشتر هم آنان که شاعران جنگ بودند و اشعار حماسی خلق می‌کردند مورد توجه قرار گرفتند، مثل آراگون، شاعر فرانسوی.
اسماعیل آذر در حالی که آمدن شاعران غرب به ایران را با آمدن حق‌طلبی و مشروطه‌خواهی به شعر فارسی همزمان دانست، اظهار کرد: شعرهای آن دوره به شعرهای اجتماعی و میهنی گرایش پیدا کردند و بازار نقد هم رواج پیدا کرد. شخصیت‌هایی مثل فرخی یزدی، میرزاده عشقی، لاهوتی، عارف قزوینی و دهخدا شاعرانی میهن‌دوست بودند که برای دفاع در مقابل بیگانگان به شعرهایی دست زدند که دیگر مضامینش چشم، ابرو و خال نبود و مضامین اجتماعی داشت. به‌جز ملک‌الشعرای بهار که توانست قصاید فراموش‌نشدنی بسراید و هنری‌ترین انواع شعر فارسی را دوباره زنده کرد و بر تارک اعلای قصیده‌سرایی نشست، شعرهای دیگر نتوانستند با آثار شاعران قرن شش و هفت برابری کنند. البته شعر معاصر شعری است که هنوز نتوانسته تجربه هزارساله پیدا کند و فقط تجربه‌ای ۸۰، ۹۰ ساله دارد و انتظاری هم از آن نمی‌رود. اما نوعی از شعر با عنوان شعر حماسی اقبال بیشتری پیدا کرده است و شاعران توانسته‌اند بهتر رشد و نمو کنند و آثار زیبایی از خود به جا بگذارند.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

با خواندن این سوره ده برابر قطره‌های برف و باران از خداوند حسنه بگیرید
سوره انفطار هشتاد و دومین سوره قرآن است که در جزء سی ام قرار دارد.
آسیب دیدگی جدی یکی از بدلکاران، تصویربرداری فیلم پرطرفدار را متوقف کرد
روز گذشته در پی آسیب دیدگی شدید یکی از بدلکاران فیلم سینمایی «سریع و خشن»، ساخت این فیلم برای مدتی متوقف شده است.
اولین بازیگر سریال «ارباب حلقه ها» مشخص شد- عکس
کمپانی آمازون اولین بازیگر خود را برای سریال مورد انتظار خود به نام «ارباب حلقه ها» معرفی کرد.
پیام وزیر ارشاد به جشنواره موسیقی جوان
سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به سیزدهمین جشنواره ملی موسیقی جوان پیام داد.
تازه ترین خبرها از فینال مسابقه پرطرفدار «کودک شو»
«کودک شو» یک مسابقه خانوادگی است که در آن خانواده‌ها برای دریافت جایزه بزرگ با هم رقابت می‌کنند.
واکنش هاشمی به شعارهای مردم در فضای مجازی علیه خودش
رئیس شورای شهر تهران بیان داشت:‌متأسفانه شعارهایی در فضاهای مجازی داده می‌شود که من را خطاب قرار می دهند و به دلیل اینکه گمان می‌کنند من هنوز در مترو هستم شعار می‌دهند «هاشمی، هاشمی استعفا، استعفا» در حالی که من اعمال نظر مدیریتی در دستگاه اجرایی ندارم.
گزارش تلفیقی حساب‌های مالی شهرداری زیر ذره‌بین شورای شهر
محسن هاشمی در صحن امروز شورای شهر تهران در ارتباط با گزارش تلفیقی حساب‌های مالی شهرداری و سازمان‌های وابسته به آن اظهار داشت: آقای الویری رئیس کمیسیون برنامه و بودجه درخواستی از ما داشته که افراد متخلف در این حسابرسی به قوه قضائیه معرفی شوند.
توقیف یک دستگاه خودروی تیبا حین حمل تریاک
رئیس کلانتری ۲۱۱ قلعه نو گفت: دو مرد که قصد داشتند مقدار دو کیلو و ۲۰۰ گرم تریاک را به تهران برسانند، دستگیر شدند.
دستگیری سارقان مسلح زورگیر محدوده میدان فردوسی
سرکلانتر سوم پلیس پیشگیری تهران بزرگ از دستگیری دو سارق زورگیر موبایل قاپ در مرکز شهر خبر داد.
نگاهی به تغییر نام خیابان نجات‌الهی به گذر صنایع دستی
حسین بختیاری، رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل مجمع ملی هنرمندان و صنعتگران صنایع دستی درباره تاثیر طرح گذر صنایع‌ دستی در رونق بازار این حوزه، اظهار کرد: محلی به نام خیابان استاد نجات‌الهی سال‌هاست که در حوزه صنایع دستی فعالیت می‌کند و نصب تابلویی به نام «گذر صنایع دستی»، اقدامی نیست که بخواهیم آن را تا این اندازه بزرگ کنیم.

پر بازدید ترین اخبار امروز

تصمیم عجیب کالدرون درباره تمرینات پرسپولیس
سرمربی آرژانتینی باشگاه پرسپولیس، تصمیمی جالب را گرفت.
ارزهای دیجیتالی مثل قیچی دو لبه است
الیاس حضرتی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، درباره تعیین و تکلیف در خصوص ارزهای دیجیتالی اظهار داشت: امروز کمیسیون اقتصادی مجلس جلسه ویژه ای در این خصوص با حضور وزیر اقتصاد، نیرو، صنعت معدن و تجارت، رؤسای بانک مرکزی، مخابرات و پدافند غیر عامل داشت و مفصل در این خصوص بحث و گفتگو صورت گرفت.
امکان تخصیص و هزینه‌کرد 1300 میلیارد تومان اوراق مشارکت جهت توسعه متروی تهران
حسن رسولی از امکان تخصیص و هزینه‌کرد 1300 میلیارد تومان اوراق مشارکت جهت توسعه حمل و نقل عمومی به ویژه مترو با کمک رئیس‌کل بانک مرکزی خبر داد.
مبلغ قرارداد طارمی با تیم پرتغالی چقدر است؟
مهدی طارمی که از پرسپولیس پیشنهاد داشت به ریوه‌آوه پرتغال پیوست.
علیخانی استعداد خود را کشف کرد- شن بازی جذاب داوران در ˮعصر جدیدˮ
با پخش قسمت چهارم از مرحله نیمه نهایی، عصر جدید در آستانه آغاز مرحله فینال قرار گرفت.