نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

07:51 ۲۰۵ روز و ۹ ساعت پیش برترین ها 4,157 0
                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

«مادر» لغتی پر بار در تمام فرهنگ‌ها و زبان‌های دنیا به حساب می‌آید. بار این لغت باری سنگین و مثبت است. اما آنچه که مادر را در فرهنگ‌ها و کشور‌های مختلف، متفاوت می‌کند نوع نگاه به نقش زن و مادری در جامعه است.

برترین ها

برترین ها - صدق پیکامی: «مادر» لغتی پر بار در تمام فرهنگ‌ها و زبان‌های دنیا به حساب می‌آید. بار این لغت باری سنگین و مثبت است. اما آنچه که مادر را در فرهنگ‌ها و کشور‌های مختلف، متفاوت می‌کند نوع نگاه به نقش زن و مادری در جامعه است.

گفتنی است که هرگز نمی‌توان منکر تاثیر کهن الگوی مادر در ناخودآگاه تمام جهانیان شد، اما این الگو با گذشتن زمان تغییراتی پیدا کرده و در هر فرهنگ به شکلی در آمده است. اما آنچه که در این مطلب بررسی می‌کنیم تحلیلی اجمالی از نقش مادر در سینما و تلویزیون ایران از سال ۱۳۵۷ تا امروز است. با بکار بردن عبارت مادر در سینمای ایران به سرعت نقش‌های بسیاری در ذهن مخاطب ایرانی نقش می‌بندد.

این نقش در سینمای ایران به ویژه همواره مورد توجه فیلمسازان و مولفان بوده است. این فیلم‌ها بار‌ها و بار‌ها دیده شده اند و انتظار می‌رود که در آینده نیز دیده شوند. در این مطلب به هیچ عنوان قصد بر آن نیست که زحمات بازیگران و فیلمسازان داوری و ارزش گذاری شود. تنها موردی که ببرسی می‌شود ریشه نقش مادر در سرزمین ما و طبعا بعد از آن رسانه‌های ما است. حال در اینجا به نقش مادر در چند فیلم در دو دهه‌ی اخیر می‌پردازیم.

سریال پدر سالار

                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

درست است که این سریال همانطور که از آن نیز پیداست، درباره‌ی نقش پدر بوده است و تاکید داستان نیز بر نقش پدری سنتی است. اما این را نیز باید در نظر داشت که شاید نقش اینگونه از پدر‌ها که در فرهنگ ما به وفور دیده شده و حتی هنوز هم می‌شود، بدون عملکر همسرانشان که مادر است، هرگر حاصل نمی‌شده است. پدرسالار زمانی می‌تواند تبدیل به یک سالاری، چون اسدالله خان شود که همسر او یعنی مادر بچه هایش، "ملوک" (حمیده خیر آبادی) باشد. او بدون آنکه زنی با شخصیتی مثل ملوک خانم داشته باشد شاید هرگر آن قدرت و آن فرمانروایی را نمی‌توانست داشته باشد. اما ملوک چه شخصیتی است؟ ملوک را به احتمال زیاد هر کدام از ما در اطراف خود، در اقوام، همسایگان و ... دیده ایم. او زنی است فداکار، دلسوز که به خاطر مصلحت‌هایی که خود می‌اندیشد مصلحت است، دم نمی‌زند. او به غیر از آن که گاهی در بحران‌ها تذکر و یا توصیه‌ای به سالار خانواده بکند، در بقیه‌ی موارد در حال خودخوری، دلسوزی و ایثار برای فرزندان و همسرش است. اما در مقابل او کسانی قرار دارند که عبارتند از: شوهر که علی رغم تمام خوبی‌های قلبی و درونی یک دیکتاتور است و فرزندانی که یا مانند مادرشان در قلمرو قدرت پدر رفته و قوانین او را رعایت می‌کنند و یا در مقابل او ایستاده اند.

                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

این مادر است که در میان فرزندان متمرد و همسر خود قرار می‌گیرد. ملوک است که در تمام عمر خود، خود را سرکوب و سانسور کرده است. جالب اینجاست که تمام تندی‌ها هم در مقابل او انجام میگیرد و کسی برای او فداکاری نمی‌کند حتی تا حدی که خشم خود را فرو خورد. نقش ملوک را همانطور که گفته شده همهی ما خیلی خوب می‌شناسیم و لمس می‌کنیم. اما نتیجه چیست؟ این نقش سال هاست که در رسانه و زندگی واقعی ایفا می‌شود بدون آن که کمی تنها ستایش کردن را کنار بگذاریم و تاملی کنیم و بدانیم این نقش را که این همه مورد ستایش و مدح قرار می‌دهیم آیا واقعا برای یک انسان خوشایند است؟! آیا حق یک انسان است که به صرف زن بودن و مادر بودنش همیشه در سایه و در خود سانسوری باقی بماند برای آنکه نقش ایثارگر و فداکار داشته باشد؟!


میم مثل مادر

                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

فیلم سینمایی میم مثل مادر داستان زن و شوهر جوانی است که قرار است تا مدتی دیگر بچه شان به دنیا بیاید. مادر در این فیلم مانند اغلب تمام مادران بچه اش را قبل از آن که به دنیا بیاید و او را دیده باشد، بدون هیچ شرطی عاشقانه دوست دارد. در مقابل او پدری قرار دارد که درست نقطه‌ی مقابل زن است. دوست داشتن او تحت تاثیر جنسیت بچه و بسیاری دیگر از عوامل است. او به محض آنکه متوجه می‌شود که ممکن است فرزندش کامل و بی نقص نباشد علی رغم اعتقاداتش همسرش را مجبور به سقط جنین می‌کند. این اتفاق نمی‌افتد و به همین دلیل او زن را ترک می‌کند. زن که خود بیمار است می‌ماند و فرزن معلول جسمی که به دنیا می‌آورد. او است که پچای موجودی که خودش در بوجود آمدنش نقش داشته می‌استد و هر آنچه که در توان دارد و حتی بیش از توان خود برای فرزندش می‌گذارد. هیچ خرده‌ای بر این مادر نمی‌توان گرفت و می‌توان او را با تمام وجود ستایش کرد، اما یک نکته‌ی اساسی‌تر در این داستان وجود دارد.

                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

این نکته این است که زن در مقابل مردی که بدی‌های بسیاری به او می‌کند در تمام سال‌های زیادی که فیلم نشان می‌دهد، تنها سکوت و گذشت می‌کند. سوال اینجاست که نمی‌توان حق گرفتنی را گرفت، خشم را نشان داد و از خود دفاع کرد، اما مهربان و فداکار بود؟! شخصیت سپیده (گلشیفته فراهانی) در فیلم میم مثل مادر در فرهنگی متفاوت می‌توانست با مرد زندگی خود مقابله کند، حق خود را بگیرد و حتی تمایلات درونی خود مانند همه‌ی انسان‌ها که خشم هم یکی از آن‌ها است را برون ریزی کند. اما آنچه که در فرهنگ ما ستایش شده است، زنی است که خشم خود را فرو می‌خورد و دم برنمیاورد. ناحقی را می‌بیند، اما مصالحه می‌کند.


بانوی اردیبهشت

                  نگاهی به نقش «مادر» در رسانه‌های ایرانی

بانوی اردیبهشت فیلمی درباره‌ی نقش مادر است که در سال ۱۳۷۶ رخشان بنی اعتماد آن را ساخته است. شاید با قاطعیت گفت که بانوی اردیبهشت یکی از معدود فیلم‌های ایرانی است که با نگاهی متفاوت به نقش مادر پرداخته است. داستان از این قرار است که مادری که سال هاست از همسر خود جدا شده است و با پسرش زندگی می‌کند، اکنون می‌خواهد فیلمی درباره‌ی مادر بسازد. این زن در تمام سال‌هایی که از همسر خود جدا شده، فرزندش را به تنهایی بزرگ کرده است. مادر و پسر رابطه ینزدیک و خوبی دارند تا اینکه پسر متوجه می‌شود که میان مادرش و همکارش رابطه‌ای عاطفی برقرار شده است. او در ابتدا عکس العمل‌های طبیعی یک پس نوجوان در فرهنگ ما را نشان می‌دهد، اما مادر او با بسیاری از زن‌های دیگر متفاوت است. فروغ (مینو فرشچی) که مادر داستان است نه از نقش مادری و مهر و فداکاری اش به فرزندش کم می‌کند و عشق تازه‌ی خود را یرکوب می‌کند. او مانند یک مادر تمام عیار و قدرتمند قادر است روابط خود را تفکیک کند و هم نقش مادری اش را داشته باشد و هم مانند یک زن طبیعی عشق را دوباره در زندگی خود تجربه کند. در نهایت او است که با رفتار بالغانه‌ی خود به پسرش می‌آموزد که مادری کردن به معنای نادیده گرفتن خود نیست و پسرش هم با او و اتفاق تازه‌ی زندگی اش کنار می‌آید.

در آخر می‌توان گفت و نتیجه گرفت که در فرهنگ ما نیز می‌توان بدون آن که از مقام نقش مادر کاست، مادر را یک انسان با تمام خواسته‌های درونی و بیرونی دانست که در هر حال می‌تواند عاشث و دوستدار فرزند خود باشد و طبعا حاضر است ت. حد توان و یا بیشتر از آن برای فرزندش مادری کند و عشق بورزد. امید به آن که در آینده بیشتر شاهد فیلم‌هایی باشیم که نقش زنان و مادران در آن با نگاهی تازه‌تر ایفا شود.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

رسانه
رسانه

آخرین اخبار

حذف بدمنیتون بازان ایران از مسابقات مالدیو
بدمینتون بازان ایران از مسابقات مالدیو حذف شدند.
هفته ششم لیگ فوتسال بانوان- تساوی سایپا در روز پیروزی مس
تیم مس کرمان با پیروزی در هفته ششم اختلاف امتیاز خود را با سایپا به دو امتیاز رساند.
جریمه سنگین یک روزنامه‌نگار برای اظهارات نژادپرستانه‌اش علیه ویلیامز
روزنامه نگار رومانیایی به دلیل اظهارات نژادپرستانه‌اش علیه تنیسور آمریکایی ۱۸۷۵ دلار جریمه شد.
احسان‌پور، تیموری، یزدانی و شعبانی حریفان خود را شناختند
با برگزاری مراسم قرعه کشی ۴ وزن پایانی کشتی آزاد قهرمانی جهان ۲۰۱۹، بهنام احسان‌پور در ۶۱، بهمن تیموری در ۷۹، حسن یزدانی در ۸۶ و علی شعبانی در ۹۷ کیلوگرم رقبای خود را شناختند.
اسامی نفرات راه یافته به نیمه نهایی کشتی آزاد قهرمانی جهان- امامی و کریمی یک گام تا فینال
نفرات راه یافته به مرحله نیمه نهایی کشتی آزاد قهرمانی جهان در اوزان 70، 74،92 و 125 کیلوگرم مشخص شدند.
صعود امامی و کریمی به نیمه نهایی کشتی آزاد قهرمانی جهان- شکست محبی مقابل اوکراین
نمایندگان اوزان ۷۰ و ۹۲ کیلوگرم ایران با برتری مقابل رقبای خود راهی مرحله نیمه نهایی کشتی آزاد قهرمانی جهان شدند اما یدالله محبی در این مرحله به کشتی‌گیر اوکراین باخت و از رسیدن به نیمه نهایی بازماند.
فتحی: تعلل فدراسیون در بررسی اعتراض ما به کارت زرد اسماعیلی، ابهام‌آمیز است
مدیرعامل استقلال مدعی است که با وجود ارسال نامه اعتراض نسبت به کارت زرد دوم فرشید اسماعیلی در تاریخ ۲۵ شهریور اما هنوز این نامه هنوز به کمیته انضباطی نرسیده است.
استقبال کره شمالی از تمایل ترامپ برای مذاکرات با یک ˮشیوه جدیدˮ
کره شمالی به تحسین اظهارات اخیر دونالد ترامپ در خصوص تمایل واشنگتن برای در پیش گرفتن آنچه که "یک شیوه جدید" در مذاکرات هسته‌ای با پیونگ یانگ خواند پرداخت.
بشار الجعفری: کسانی که در بازار خون‌ریزی‌ها در سوریه شرط‌بندی کردند، شکست خوردند
نماینده دائم سوریه در سازمان ملل با بیان اینکه کسانی که در بازار ریختن‌خون‌ها در سوریه با مال و سلاح خود شرط‌بندی کردند،‌ شکست خوردند، اعلام کرد، دولت سوریه پیش‌نویس قطعنامه پیرامون ادلب را رد می‌کند.
آغاز محاکمه دو خبرنگار بلومبرگ در ترکیه
دادگاه ترکیه محاکمه دو خبرنگار اقتصادی شبکه بلومبرگ آمریکا را به اتهام آنچه که تضعیف ثبات اقتصاد ترکیه با انتشار یک گزارش غرض‌ورزانه درباره بحران ارزی این کشور در سال گذشته میلادی خوانده آغاز کرده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

تنبلی چشم؛ رایج‌ترین دلیل نارسایی بینایی در کودکان
آمبلوپی که در میان عموم مردم تنبلی چشم شناخته شده‌است از رایج‌ترین دلیل نارسایی بینایی در میان کودکان است.
هفته چهارم لیگ برتر؛ مدعیان مسیر خود را جدا می‌کنند؟
هفته چهارم لیگ برتر فوتبال ایران از امروز(جمعه) با انجام ۷ بازی آغاز می‌شود که در مهم‌ترین بازی‌ها شهر خودرو صدرنشین به مصاف فولاد می‌رود و سپاهان رده دومی پذیرای نفت مسجد سلیمان خواهد بود.
چگونه عمر گوشی‌های هوشمند را افزایش دهیم؟
در برخی از کشور‌ها نحوه خرید سنتی تلفن به این شکل بود که یک قرارداد ۲ ساله امضا می‌کردیم و یک تلفن ساده (کلاسیک) دریافت و هزینه را ماهانه پرداخت می‌کردیم.
سقوط جنگنده اف-۱۶ در فرانسه
بنا بر اعلام مقامات فرانسوی یک فروند جنگنده اف-۱۶ بلژیک در یک منطقه مسکونی در غرب این کشور سقوط کرده است. در این حادثه یکی از خلبانان این جنگنده با خطوط انتقال برق برخورد کرده است.
خطر همه‌گیری بیماری‌ها و مرگ میلیون‌ها انسان در جهان
گروهی از محققان هشدار دادند جهان با خطر همه‌گیری بیماری‌هایی روبروست که به کشته شدن میلیون‌ها انسان منجر می‌شود.