امام علی(ع) چگونه با آقازاده‌ها برخورد می‌کرد؟

15:11 ۱۵۶ روز و ۷ ساعت پیش افکار نیوز 413 0

امام علی(ع) چگونه با آقازاده‌ها برخورد می‌کرد؟

پدیده آقازادگی واقعیتی تلخ است که طی آن فرصت‌طلبان خود را به مراکز قدرت نزدیک مى‌کنند تا از بیت‌المال بهره‌مند شوند.

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز،آقازادگی اصطلاحی است برای افرادی که با سوءاستفاده از موقعیت‌‌های نَسبی یعنی نفوذ پدر و مادرو اقوام در دستگاه‌های حکومتی برای کسب ثروت‌های هنگفت دست به رانت و اقدامات اقتصادی می‌زنند؛‌ این در حالی است که برای رسیدن به این جایگاه از زحمت نسبیِ کمتری نسبت به افراد همنوع خود بهره می‌گیرند.
مرکز اسناد انقلاب اسلامیدر مقاله‌ای در تعریف آقازادگی آورده است: «از اوایل روی کار آمدن دولتسازندگی در سال 68 شاهد ظهور طبقه‌ای خاص در کشور بودیم؛ ‌‌طبقه‌ای که با توجه به نفوذ در بدنه قدرت، توانسته‌‌اند شریک ثروتطبقه اشراف نیز شوند. ‌‌دو عنصری‌ که تکمیل‌کننده دست نیافتگی این طبقه محدود اجتماع می‌شود.» از نظر این نویسنده با جمع دو پدیده ثروت‌مندی و نسب‌مندی سیاسی، فرد آقازاده می‌شود. البته این مقاله گستره آقازادگی را بیش از رابطه خویشاوندی درجه یک معرفی می‌کند و می‌افزاید: «نیازی نیست که فرد برای آقازادگی حتماً به عنوان اقوام درجه یک مدیران و مقامات ارشد محسوب شود، بلکه داشتن یک رابطه نزدیک با این مدیران و مقامات که منجر به متمایز شدن فرد در امور از سایر اجتماع شود نیز می‌تواند افراد را در دایره آقازادگی قرار دهد.»
این شرایط تبعیض‌آمیز، نوعی اشرافیت اقتصادی بر پایه اشرافیت خانوادگی ایجاد کرد که پیامد آن، ناهمگونی اقتصادی و بیکاریدر سطح وسیع، و همچنین، از بین رفتن عدالت در عرصه تولید و انباشت سرمایهدر دست گروهی خاص شد. تبعیض، انگیزه کار را تضعیف و خلاقیت‌ها و نیروهای آقازاده‌ها را به سوی کجی و ناراستی می‌کشاند.
نکته جالب توجه اینجاست که این مسئله مورد توجه امام علی(ع) در دوران حکومت‌شان قرار گرفته بود. ایشان در بخشی از نامه‌ مشهورشان به مالک اشتر که بنا بود والی
مصرشود، می‌فرمایند: «براى زمامدار، خاصان و صاحبان اسرار (و نزدیکان و اطرافیانى) است که خودخواه و برترى طلبند و در داد و ستد با مردم عدالت و انصاف را رعایت نمى‌کنند ؛ ثُمَّ إِنَّ لِلْوَالِی خَاصَّةً وَبِطَانَةً، فِیهِمُ اسْتِئْثَارٌ وَتَطَاوُلٌ، وَقِلَّةُ إِنْصَاف فِی مُعَامَلَة».
از این کلام امیرالمؤمنین(ع)‌ بر می‌آید پدیده آقازادگی واقعیتی تلخ است که در گسترده تاریخ مطرح بوده است. در این فرآیند همواره دنیاپرستان و فرصت‌طلبان خود را به مراکز قدرت نزدیک مى‌کنند و با اظهار اخلاص و فداکارى کامل به آنها تقرب مى‌جویند تا به وسیله آنها بخش‌هایى از بیت‌المال در اختیار آنان و منسوبانشان قرار گیرد و بر دوش مردم مظلوم سوار شوند و اموال و منافع آنها را غارت کنند. امام به مالک اشتر هشدار مى‌دهد که مراقب این گروه باشد.
دستور قاطعى که امام علی(ع) در این زمینه خطاب به مالک صادر کرد اینچنین است: «ریشه ستمشان را با قطع وسائل آن بر کن و هرگز به هیچ یک از اطرافیان و هواداران خود زمینى از اراضى مسلمانانرا وا مگذار و نباید آنها طمع کنند که قراردادى به سود آنها منعقد سازى که موجب ضرر بر همجواران آن زمینباشد; خواه در آبیارى یا عمل مشترک دیگر. به گونه اى که هزینه‌هاى آن را بر دیگران تحمیل کنند و در نتیجه سودش فقط براى آنها باشد و عیب و ننگش در دنیا و آخرت نصیب تو شود؛ فَاحْسِمْ مَادَّةَ أُولَئِکَ بِقَطْعِ أَسْبَابِ تِلْکَ الاَْحْوَالِ. وَلاَ تُقْطِعَنَّ لاَِحَد مِنْ حَاشِیَتِکَ وَحَامَّتِکَ قَطِیعَةً، وَلاَ یَطْمَعَنَّ مِنْکَ فِی اعْتِقَادِ عُقْدَة، تَضُرُّ بِمَنْ یَلِیهَا مِنَ النَّاسِ، فِی شِرْب أَوْ عَمَل مُشْتَرَک، یَحْمِلُونَ مَؤُونَتَهُ عَلَى غَیْرِهِمْ، فَیَکُونَ مَهْنَأُ ذَلِکَ لَهُمْ دُونَکَ، وَعَیْبُهُ عَلَیْکَ فِی الدُّنْیَا وَالآْخِرَةِ.»
امام علی(ع) در ادامه این بخش از نامه خویش با تأکید بر اجرای حق و عدالت در برخورد با چنین پدیده‌ای اشاره کردند: «اجراى حق را در باره هر که باشد، چه خویشاوند و چه بیگانه، لازم بدار و در این کار شکیبایى به خرج ده که خداوند پاداش شکیبایى تو را خواهد داد. هر چند، در اجراى عدالت، خویشاوندان و نزدیکان تو را زیان رسد. پس چشم به عاقبت دار، هر چند تحمل آن بر تو سنگین آید که عاقبتى نیک و پسندیده است؛ وَ أَلْزِمِ الْحَقَّ مَنْ لَزِمَهُ مِنَ الْقَرِیبِ وَالْبَعِیدِ، وَکُنْ فِی ذَلِکَ صَابِرا مُحْتَسِباً، وَاقِعاً ذَلِکَ مِنْ قَرَابَتِکَ وَخَاصَّتِکَ حَیْثُ وَقَعَ، وَابْتَغِ عَاقِبَتَهُ بِمَا یَثْقُلُ عَلَیْکَ مِنْهُ، فَإِنَّ مَغَبَّةَ ذَلِکَ مَحْمُودَةٌ.»
این تعبیرات با صراحت بیانگر این حقیقت است که شخص والى و زمامدار باید دست رد بر سینه گروه فرصت‌طلب سودجوى حاشیه‌نشین بزند و هرگز تسلیم خواسته‌هاى آنها نشود و زمین‌هایى را که به مسلمانان تعلق دارد در اختیار آنان نگذارد، زیرا آنها به سبب نفوذى که در مرکز اصلى قدرت دارند سعى مى‌کنند تمام هزینه‌هاى این املاک را که قاعدتاً باید در میان همه کسانى که ملک مشترک دارند تقسیم شود، به زور بر عهده دیگران بیندازند و منفعت خالص از آنِ آنها باشد; کارى که ظلم فاحش و خیانت آشکار است.
 


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

صفتى که جامع تمام عیب‌هاست
بخیل‌ کسی‌ است‌ که‌ حاضر نیست‌ از مال‌، علم‌ و سایر نعمت‌هایی که‌ خدا به‌ او عطا کرده‌ در جایی‌ که‌ عقل‌ و شرع‌ آن‌ را مطلوب‌ می‌داند انفاق‌ کند و دیگران‌ را از آن‌ نعمت‌ بهره‌مند کند.
هاشمی تابع تصمیمات دولت شد
محسن هاشمی در همایش شورایاری‌ها تاکید کرد: تاکنون، تصمیمی از سوی وزارت کشور یا دولت برخلاف این موضوع به ما ابلاغ نشده و این انتخابات روز چهارم مرداد برگزار می‌شود.
واکنش حماس به دیدار صمیمانه وزیر خارجه بحرین با همتای صهیونیستش
حماس به دیدار صمیمانه وزیر خارجه بحرین با همتای صهیونیستش واکنش نشان داد.
آذری جهرمی: رویای ایران هوشمند در حال تحقق است
ایتنا - در این بزرگترین رویداد فناوری اطلاعات کشور هیئت‌های مختلفی از کشورهای چین، آذربایجان، عراق، ارمنستان، روسیه، ترکیه، قطر و افغانستان حضور دارند.
ارایه ٨۴ سرویس دفاتر خدمات الکترونیک شهر در الکامپ 25
ایتنا - مدیرعامل موسسه فناوران شهر از ارائه خدمات در میز خدمت الکترونیک شهرداری تهران در نمایشگاه الکامپ ۲۰۱۹ خبر داد و گفت: تمامی ۸۴ سرویس دفاتر خدمات الکترونیک شهر در الکامپ ۲۰۱۹ قابل ارائه است.
آیا ارز می‌تواند تک نرخی باشد؟
بطور خاص درباره ایران ، با توجه به جنس، کیفیت، اندازه، منشا، مصرف و دهها پارامتر دیگر، نرخ برابری ریال با ارز خارجی، قیمتهای متفاوتی در آن واحد قابل طرح است.
حاشیه‌هایی از الکامپ بیست و پنجم از نگاه خبرنگار ایتنا
ایتنا - گزارش اختصاص خبرنگار ایتنا را از روز اول و دوم نمایشگاه بین‌المللی الکامپ بیست و پنجم بخوانید.
استقلال با 3 بازیکن تکمیل می‌شود
تیم فوتبال استقلال جزو اولین تیم هایی بود که تمرینات خود را برای شروع لیگ هجدهم آغاز کرد اما کمبود بازیکن مشکلی بود که از روز اول در تمرینات آبی پوشان وجود داشت.
امیدوارم باز هم به تیم ملی دعوت شوم
مهدی امینی، دروازه‌بان تیم فوتبال پیکان تأکید کرد که در فصل جدید لیگ برتر رقابت سختی با وحید شیخ‌یسی خواهد داشت.
رونمایی از نسخه موبایلی پرونده سلامت الکترونیکی
ایتنا - نسخه موبایلی پرونده سلامت الکترونیکی با حضور «حمیدرضا صفی‌خانی» رئیس مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت و «پیرحسین کولیوند» رئیس سازمان اورژانس کشور در نمایشگاه الکامپ رونمایی شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ابراهیمی: حالا پرسپولیس سروش را نمی‌خواهد!
مربی پیشین پرسپولیس با اشاره به قرار گرفتن نام سروش رفیعی و شایان مصلح در لیست مازاد این تیم، گفت: نباید گابریل کالدرون و کادر فنی پرسپولیس را در تنگنا قرار داد.
بهاره رهنما در چالش پیری- عکس
بهاره رهنما با این عکس در چالش پیری شرکت کرد.
هاشمی تابع تصمیمات دولت شد
محسن هاشمی در همایش شورایاری‌ها تاکید کرد: تاکنون، تصمیمی از سوی وزارت کشور یا دولت برخلاف این موضوع به ما ابلاغ نشده و این انتخابات روز چهارم مرداد برگزار می‌شود.
واکنش حماس به دیدار صمیمانه وزیر خارجه بحرین با همتای صهیونیستش
حماس به دیدار صمیمانه وزیر خارجه بحرین با همتای صهیونیستش واکنش نشان داد.
صفتى که جامع تمام عیب‌هاست
راهکار امام علی برای دوری از بیماری
چگونه امر به معروف در امر حجاب انجام دهیم؟
پیکر آیت‌الله حقانی در حرم حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد
چگونه ریاکاران را بشناسیم؟
نحوه خواندن نماز آیات
با خواندن این سوره از فقر درامان بمانید
شبی که دعاهایتان مستجاب و حاجاتتان برآورده می شود
چه زمانی قدر نعمت‌ها شناخته می‌شوند؟
با خواندن این سوره 3 در از در‌های بهشت را باز کنید