مناقشه تئاتری‌ها با مالیات؛ هیاهوی بسیار برای هیچ

12:16 ۲۹ روز و ۱ ساعت پیش ایرنا 40 0
مناقشه تئاتری‌ها با مالیات؛ هیاهوی بسیار برای هیچ

تهران- ایرنا- اقتصاد در مفهوم کلان خود بر مبنای معماری سالم، در رابطه ای پویا و مستمر با مقوله مالیات قرار دارد. به دیگر سخن، یکی از اصلی ترین معیارهای جوامع اقتصادی در بحث توفیق و رونق بازار به مقوله اجرایی شدن رابطه صحیح فروش و مالیات باز می گردد.

ایرنا

به گزارش روز یکشنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، مالیات از آن دست تعابیری است که می تواند به عنوان شریان حیاتبخش کالبد هر نظام اقتصادی ممهور شود. اقتصادهای فرادَست زمانی دوام و استمرار خواهند داشت که در یک نظام مالیاتی مشخص و هدفمند با پرداخت بخشی از درآمد خود به عنوان مالیات، بتوانند پایه های ایستایی و قوام خود - همان اقتصادهای خُرد و کوچک - را حمایت کنند.
به بیان ساده تر اقتصادهای فرادَست تنها در این شرایط است که به واسطه توسعه و گسترش بنگاههای تجاری کوچکتر به عنوان موزعان محصولات آنها در میان اقشار جامعه، می توانند مسیر تعالی، فراگیری و در نهایت جهانی شدن را با سرعت بیشتری طی کنند.
نظام اقتصاد هنر در مفهوم کلان خود نیز هیچگاه از این قاعده مستثنی نبوده است. برای اثبات این ادعا و با درنگی بر بدنه نظام مند اقتصادی کشورهای توسعه یافته می توان سهم بالای قدرت، کیفیت و رضایت مصرف کنندگان کالاهای هنری در جریان متعادل و متناسب رابطه درآمد و مالیات بنگاهها و کمپانی های هنری کوچک و بزرگ مشاهده کرد.
اما با تمام این تفاسیر، وقتی سری به تئاتر به عنوان یکی از کالاهای حوزه تولیدات هنری در اقتصاد هنر ایران می زنیم؛ با کلافی سردرگم از خوانش و معانی استنباطی بر مفاهیم واضح و مشخصی چون هزینه در مسیر تولید، فروش و مالیات برخورد می کنیم!
برای آشنایی و ورود به مبحث این نوشتار همین کافی است که بدانیم شرایط اخذ مالیات و مالیات بر ارزش افزوده برای تولید کالایی به نام «تئاتر» در حالی با انتقاد فعالان و دست اندرکاران این هنر در ایران مواجه است که در نظام کار و قوانین مربوط به آن در کشورمان، هنرمند و پیشه ور تئاتری بودن در تمامی شاخه های آن نه به عنوان شغل تعریف شده و نه شناخته می شود.

** قانونی که نباید باشد اما هست...
طبق قانون همه فعالیتهای فرهنگی، هنری، انتشاراتی و مطبوعاتی، از مالیات معاف هستند تا خالقان آثار فرهنگی و هنری به خاطر تنگناهای مالی از آفرینش اثر باز نمانند. اما آنچه سالیان سال است شاهد آن هستیم رفت و آمدهای این افراد در هفت خوان اداره مالیات است. جایی که طبق قانون، کمتر از هر مکان دیگری حضور هنرمندان را می‌ طلبد.
بسیاری از افراد، تضاد آئین ‌نامه اجرایی با قانون مصوب را ریشه تمامی این مشکلات می‌دانند اما معلوم نیست چرا اقدامی موثر در این زمینه صورت نمی‌گیرد. همچنان چند ماده از آئین ‌نامه می‌تواند اصل قانون را نقض کند و هنرمندانی را که معافیت دائمی و غیرمشروط مالیاتی دارند در راهروهای اداره مالیات سرگردان نگه دارد.
در این میان بیشتر از همه بازیگران و دست اندرکاران حوزه تولید هنر تئاتر فریاد اعتراضشان بلند است. فریادی که راه به جایی نبرده و در هزارتویی از خلاء های قانونی مانند به رسمیت شناخته نشدن حرفه و پیشه آنها به عنوان یک شغل اما مقرر به کسر مالیات در دریافتی ناچیز اندکشان در برابر درآمدهای حوزه سینما...
همه اینها یک طرف و طرف دیگر افزوده شدن دریافت مالیت بر ارزش افزوده آن هم برای هنرمندانی که محصول هنری شان زنده و در ارتباط نفس به نفس مخاطبان ارائه می شود. در حقیقت آنچه به عنوان ارزش افزوده فعالیت آنها شناخته می شود همان تلاش، شور و حرارتی است که در ایفا و ارائه هنرشان به شکل زنده به مخاطبان هدیه می دهند.
همه اینها در شرایطی است که در کشورهای پیشرفته نه تنها هنرمندان تئاتر به واسطه سختی، فشار و استرس های ناشی از تولید هنر و اجرای زنده از پرداخت مالیات معاف هستند که حتی قسمتی از مالیات‌ بخش های صنعت و تجارت در اختیار گروه‌های تئاتری قرار می ‌گیرد و حتی صنایعی که از گروه‌ های تئاتری حمایت می ‌کنند از تخفیف‌ ها و معافیت ‌های مالیاتی بیشتری برخوردار می ‌شوند.

** مالیات بدهیم یا نه!
«بهزاد فرهانی» بازیگر، نمایشنامه نویس و کارگردانی شناخته شده تئاتر و سینما در گفت و گو با ایرنا درباره مساله دریافت مالیات از هنرمندان تئاتر با وجود نص صریح قانون مبنی بر عدم دریافت مالیات از هنرمندان تئاتر می گوید: در شکل جدید قانون، تکلیف هنرمندان مشخص نیست؛ از سویی اعلام شده است هنرمندان از پرداخت مالیات معاف هستند، اما از طرف دیگر طبق قانون باید درصدی از از مبلغ قرارداد ما با اداره کل هنرهای نمایشی باقی بماند تا پس از ارائه نامه معافیت مالیاتی در صورت اثبات شغل و تخصصمان آن را دریافت کنیم. به این ترتیب معلوم نیست هنرمندان تئاتر از پرداخت مالیات معاف هستند یا نه!
بازیگر آثار سینمایی چون «سگ کشی»، «پرچم‌ های قلعه کاوه» و «یک وجب از آسمان» با بیان آنکه کار کردن با بودجه حمایتی دولتی این دست از آسیبها را به سبب خلاءهای قانونی با خود به همراه دارد، درباره تولید و اجرای آثار نمایشی در تماشاخانه های خصوص و لزوم پرداخت مالیات در این حوزه می افزاید: تئاتر باید بدون نگاه به گیشه کار کند، ما هیچ جای جهان تئاتر خودکفا نداریم و تئاترهای خصوصی، حمایت دولتی مستقیم و غیر مستقیم دارند.
وی می افزاید: در کشورهای پیشرفته جهان از صاحبان صنایع استقبال می شود تا سرمایه ‌ای را برای اهالی تئاتر در اختیارشان بگذارد تا به شکل کلی کمکی به تئاتر کند. تئاتر خصوصی در ایران صورتی عجیب دارد، تئاتر دولتی حمایتی نمی ‌کند و حتی سالن‌ های خصوصی بیست درصد از فروش ما را هم می‌خواهند. تئاتر دولتی باید متوجه شود که این 20 درصد باید حذف شود چرا که حق تئاتری ‌ها را می ‌گیرد و هیچ تاثیری ندارد و عبارت مبهمی وجود دارد که می‌گوید این 20 درصد، چراغ تئاتر را روشن نگه می دارد.
«هادی مرزبان» کارگردان شناخته شده تئاتر که اغلب ما وی را با کارگردانی و اجرای نمایش های زنده یاد اکبر رادی می شناسیم نیز درباره شیوه معافیت مالیاتی هنرمندان تئاتر می گوید: به جای اینکه به حل مشکلات هنرمندان تئاتر که قشر بسیار مظلومی هستند، کمک شود، مدام مشکل جدیدی به مشکلات قبلی آنها اضافه می شود. ضروری است تکلیف هنرمندان را مشخص کنیم. چرا باید هنرمندان ما برای دریافت حق خود خواهش و تمنا و التماس کنند، در حالی که ارزش و حیثیت یک هنرمند بسیار بالاتر از این است. بر اساس شیوه نامه های موجود برای رسیدن به این متن ساده قانون که هنرمندان تئاتر نباید مالیاتی پرداخت کنند، بیش از هر چیزی هنرمندان را درگیر بوروکراسی و مسائل اداری می کند، درحالی که وفاداری هنرمندان تئاتر به رشته خود نشانه ازخودگذشتگی آنهاست.

** مالیات بخش خصوصی برای تئاتر دولتی
«آرش دادگر» دیگر کارگردان فعال و موفق عرصه تئاتر کشور در گفت و گو با ایرنا با تاکید بر مخالفتش مبنی بر دریافت مالیات از هنرمندان تئاتر یادآور می شود: زمانی می توان هنرمندان تئاتر را موظف به پرداخت مالیات کرد که تعهدات مسئولان دولتی اداره کل هنرهای نمایشی کامل و به موقع انجام شده باشد. به عنوان مثال وقتی من هنرمند هیچ مبلغی بابت اجرای نمایش خود در سال 95 دریافت نکرده ام؛ چطور می توانم مالیات آن را در صورتحساب اظهارنامه مالیاتی خود پرکنم!
برای تکمله این بحث می توان از صحبت های «رضا حداد» دیگر کارگردان و تهیه کننده فعال در عرصه تولیدات نمایشی کشور نیز اشاره کنیم.
حداد در سمینار بین‌المللی «تئاتر و ظرفیت‌های بخش غیردولتی» که اسفند ماه 1395 در تهران برگزار شد، خاطرنشان کرد: ما چند گونه تئاتر داریم؛ تجاری یا تجربی یا تئاتر دیگر. این تعاریف، بار اجرایی می ‌آورند و تئاتر تجاری با فرمول ‌های تجاری حرکت می‌ کند. در تئاترهایی که تجاری نیستند، هنرمند به فکر پر شدن سالن ‌های تماشاخانه نیست، بلکه یک برنامه سالانه به دولت می ‌دهند تا بودجه بگیرند و در این مدت به فعالیت های نمایشی خود ادامه می‌ دهد، یعنی سالن را به فرد هنرمند یا فرد اجرایی می ‌دهند و در اختیار او می ‌گذارند و برنامه از او می ‌گیرند. با این قانون فرد هنرمند دیگر نگران تماشاگر نیست چون اگر جز این باشد تئاتر ما تجاری می ‌شود.
کارگردان نمایش «آمدیم، نبودید، رفتیم» که یکی از پرفروش ترین نمایش های سال 1395 به شمار می آید در ادامه با تاکید بر این که اگر می‌خواهیم به تئاترهایی که تجاری نیستند و به تماشاگر فکر نمی ‌کنند، دست پیدا کنیم باید ایده خلاق داشته باشیم، یادآور شده بود: در غیر این صورت تئاتر مجبور است اسپانسر تهیه کند و اسپانسر جایی می‌ رود که تماشاگر باشد نه در جایی که تماشاگر کم است یا اصلا نیست. ‌سالن‌ها را باید به افراد تئاتری واگذار کنیم. ‌سالن‌ها با این شکل هویت پیدا می ‌کنند و مخاطب به هر سالن که برود یک نوع اجرا می ‌بیند.
پس تنها راه ‌حل، واگذاری ‌سالن‌ها به اهالی تئاتر است و اگر بنا باشد به سمت فرمول تجاری برویم، باید به دنبال متن دراماتیک، سوپراستار و تماشاگر باشیم. اگر تئاتر را به کمپانی واگذار کنند و بودجه مالیات را در اداره مالیات بدهد، تئاتر خصوصی می ‌شود. اما مشکل اصلی اینجاست که ما تمام بدنه تئاتری مان دولتی است اما در بحث مالیات به ما به چشم تئاتر خصوصی نگاه می کنند و نکته تلخ تر آنکه مسئولان اداره مالیات تفاوتی میات تئاتر و سینما قائل نیستند و شناختی از درآمد بسیار متفاوت حوزه سینما با تئاتر ندارند.

** قانون چراغ قرمز نیست!
«هوشمند هنرکار» نماینده خانه تئاتر و مسئول پی‌گیری مشکل مالیاتی هنرمندان تئاتر نیز در گفت و گو با ایرنا با اشاره به اینکه باید به هنرمندان درخصوص پرداخت مالیات و قانون مشاوره داده شود، معتقد است: این درست که آشنایی با قانون برای هر شهروندی خوب است اما قرار نیست هر هنرمندی یا هر فردی کتاب قانون را حفظ کند تا بتواند در شهر راه برود، مثل چراغ قرمز هم نیست که مشخص باشد. پس نداشتن اطلاع جامع از قانون‌های مربوط به معافیت مالیاتی هنرمندان یکی از موانع عدم تحقق این امر است. مانع بعدی خوانش های شخصی کارمندان اداره مالیات در برخورد با قانونی که با صراحت هنرمند را از پرداخت مالیات معاف کرده است.
مشکل بعدی از جانب خود اهالی تئاتر است که مثلا امکان دارد آدرس غلط بدهند و بگویند نیازی به پرکردن اظهارنامه مالیاتی نیست. در این مساله شکی وجود ندارد که هنرمندان تئاتر نیز مانند هر شهروند دیگر باید اظهارنامه مالیاتی پر کنند اما بنا به قانون از پرداخت مالیات معاف هستند. درست به همین سبب است که پُر کردن اظهارنامه مالیاتی توسط هنرمندان امری الزامی است. در نهایت باید تاکید داشت که این قضایا با رایزنی قابل حل است و بزرگان خانه تئاتر می ‌توانند طی نشست با مسئولان در زمینه حل این مناقشه که از زمان تصویب آن در سال 1381 تا به امروز شکل عینی و اجرایی پیدا نکرده است راه حلی قطعی و نهایی پیدا کنند.
در نهایت این نوشتار و به جای تلاش برای رسیدن به یک نتیجه بندی معمول در چنین نوشتاری بد نیست صحبتهای «داریوش اسدزاده» پیشکسوت عرصه بازیگری تئاتر، سینما و تلویزیون را در این حوزه یک بار دیگر با هم مرور کنیم که گفته است: هنری مانند تئاتر را نه تنها در ایران بلکه در سایر کشورهای جهان، درآمدزا نمی ‌دانند. نباید فراموش کنیم که کسر مالیات از دستمزد هنرمندان آنها را با مشکلات معیشتی زیادی روبرو می ‌کند و آنها را وامی ‌دارد برای تقبل هزینه ‌های معیشت زندگی ناچار به قبول نقش‌هایی شوند که چندان تمایلی به آن ندارند.
گزارش از امین خرمی
فراهنگ**9266** 1055


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

شناسایی مولکول عامل کاهش وزن در افراد مضطرب
دانشمندان برای نخستین بار موفق به شناسایی مولکولی در مغز شده‌اند که عامل کاهش وزن افراد مضطرب است.
ماه گرفتگی کامل ۲۰۱۹ در آسمان پدیدار شد
تنها پدیده ماه گرفتگی کامل ۲۰۱۹ میلادی در آسمان پدیدار شد و ساکنان آمریکای شمالی و جنوبی در بهترین مکان برای رصد آن بودند. این پدیده با رویدادهای ابرماه و ماه خونین همراه شد.
خودرو‌های جالب نمایشگاه دیترویت را ببینید
نمایشگاه اتومبیل دیترویت درآمریکا درحال برگزاری است و برندهای مختلف خودروسازی از سراسر جهان محصولات جدیدخود را در آنجا به نمایش می گذارند.
پیش‌بینی زوال عقل با آزمایش خون «تاو»
محققان دانشگاه ملی سئول روشی را ارائه کردند که با تشخیص میزان پروتئین «تاو»، پیشرفت زوال عقل را پیش‌بینی می‌کنند.
اخطار جهرمی به دفاتر خدمات ارتباطی متخلف
آذری جهرمی درباره تلاش برای جلوگیری از ارسال پیامک های تبلیغاتی گسترده به مشترکان تلفن همراه در توئیتر نوشت: «اخطار جدی به دفاتر خدمات ارتباطی که با شیوه‌های غیرقانونی سیم‌کارت تلفن همراه در اختیار ارسال کنندگان پیامکهای مزاحم قرار می‌دهند: جریمه "لغو مجوز" بدون اغماض و پذیرش توجیه در قبال این تخلف، به سازمان تنظیم مقررات ابلاغ و از امروز اجرایی خواهد شد.»
قابلیت جدیدی به گوگل‌مپ اضافه می‌شود
گوگل قابلیت جدیدی را به برنامه نقشه موسوم به گوگل مپ خود اضافه کرده است تا سرعت مجاز رانندگی در بزرگراهها و خیابان ها را برای کاربران نمایش دهد.
حقایق تحریم‌های سختی که حضرت فاطمه(س) در خردسالی تحمل کرد
استاد سطح عالی حوزه علمیه تهران حقایقی از تحریم‌های سخت دوران خردسالی حضرت زهرا (س) را تشریح کرد.
درباره درباره حجاب فاطمی چه می دانید؟ -ناگفته‌های حضرت زهرا(س) درباره حجاب
حجت‌الاسلام صابری گفت: حجاب صرفا چادر یا پوشیدگی برای زنان نیست، بلکه پوشش صحیح و آراستگی برای زنان و مردان است.
باند بزرگ ترانزیت مواد مخدر متلاشی شد
فرمانده انتظامی استان خراسان رضوی از دستگیری گردانندگان باند بزرگ ترانزیت مواد مخدر و کشف ۸۵۰ کیلوگرم انواع موادافیونی در سبزوار خبر داد.
برترین نماهنگ‌های تلویزیون، معرفی می شود
مخاطبان تلویزیونی همزمان با برگزاری اولین جشنواره ملی «نماهنگ فجر» برترین نماهنگ را در قالب آرای مردمی انتخاب می کنند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

استیون سیگال این روز‌ها کجاست و چه می‌کند؟
استیون سیگال بیشتر از سه دهه است که با فیلم‌های اکشن و پر زدوخورد هوادارانش را به هیجان می‌آورد، سیگال برای ایرانی‌ها نیز شخصیت بسیار شناخته شده‌ای است و طرفداران زیادی دارد.
تجمع روس‌ها در تاکید بر مالکیت جزایر کوریل
جمعی از مردم روسیه (یکشنبه) در حمایت از مالکیت کشورشان بر مجمع جزایر کوریل دست به تجمعی حمایتی زدند.
تشکر ترامپ از کسانی که کار می‌کنند، اما حقوق نمی‌گیرند!
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی از کسانی که در پی تعطیلی دولت فدرال این کشور با وجود عدم پرداخت دستمزد، هنوز مشغول به کار هستند تشکر کرد.
شک و بدگمانی؛ تیرخلاص به زندگی مشترک
وقتی به همدیگر شک می‌کنیم با بروز نخستین جرقه‌های شک، بدبینی و تردید اگر نتوانیم آن را متوقف کنیم شعله‌هایش به‌گونه‌ای بالا می‌گیرند که می‌تواند حتی کل رابطه ما و زندگی خانوادگی‌مان را هدف قرار دهد و آن را از بین ببرد.
اهدای گل به بانوان توسط جوانان تبریزی
جوانان تبریزی با اهدای شاخه‌های گل به دختران در پارک ائل گلی تبریز، مقام زنان و دختران را گرامی داشتند.
مروری بر فیلم‌هایی که ما را به دهه ۶۰ بازگردانده‌اند
جزئیات مراسم ترحیم محب اهری در صداوسیما
مشهد در یک‌ قدمی برگزاری کامل جشنواره فیلم فجر
بهزاد فراهانی دوباره رئیس شد
اکران یک فیلم توقیفی دیگر در سینماها
65 پوستر به جشنواره تئاتر فجر راه یافت
شیرازی‌ها هم میزبان جشنواره فیلم فجر شدند
بهزاد فراهانی رئیس هیات مدیره انجمن بازیگران ماند
درخشش دوفیلم با موضوع مقاومت فلسطین درجشنواره‌های بین‌المللی
تولیدات رسانه ای چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی در بوشهر رونمایی شد