نان به طعم قدیم در رشت

09:13 ۲۱۳ روز و ۶ ساعت پیش ایرنا 308 0
نان به طعم قدیم در رشت

رشت - ایرنا - نان تنور اجدادی عمو حسن در یکی از محله های قدیمی رشت که امروز کلانشهرش می خوانند، گرمابخش شعله کِش قیمت ها در سرمای روزگار کنونی ما شده است.

ایرنا

درگیر فرآیند مدرن سازی شده ایم که گاه کور می نماید و گاه همین نگاه، کشورهای جهان سوم را به قهقرا می برد؛ خبرنگاریم و نیک می دانیم بد خبرها احاطه مان کرده اند اما در این حین خرسند می شوی آن گاه که مخاطبی وفادار، با دفتر ایرنا تماس می گیرد و می خواهد از نانوایی اجدادی عمو حسن در محله کهن امین الضرب رشت گزارشی تهیه شود.
در عالم خبری ، دست رد زدن به سینه سوژه ها گناهیست نابخشودنی؛ آدرس ثبت می شود و توصیف مجید درویش گفتار، مخاطبی که با تماس خود، ایرنا را به سمت تولید گزارش نان بربری تنور اجدادی عمو حسن سوق می دهد اندکی وسوسه بر انگیز است.
یک هفته از تماس می گذرد؛ شب سرد آذرماه به زمستان می ماند؛ وارد محله امین الضرب می شوم ؛ یافتن جای پارک خوشایند است و با دل ناخواه شور ساز زنده یاد علی تجویدی می بندم و جمع مشتریان نانوایی عموحسن را ورانداز می کنم؛ گویا زنانه مردانه نیست و مشتریانش اندکی متفاوت به نظر می رسند.
پیرزنی که گذر سال ها اندکی قد خمیده اش کرده، سبد قرمز پلاستیکی دسته گسیخته ای دارد؛ دیگری کلاه شاپو به سردارد و آن دیگری به هیبت دوچرخه سواران حرفه ای همه لوازم ایمنی یک دوچرخه سوار را داراست و از سرما دست هایش را بهم می مالد.
خجالت در دنیای خبری تعریف شده نیست؛ اما نمی توان بر ذات چیره شد ،دور می ایستم و به داخل نانوایی نگاهی می اندازم تا اینجای کار خیلی تفاوتی جز قدیمی بودن نمی بینم، بیشتر نگاه می کنم؛ تنور خشتی است و عمو حسن را می بینم که گویا در گذر سالیان اندکی قد خمیده گشته و چانه بر چوب شکل می دهد و خشخاش بر خمیر می پاشد و دانه دانه خمیرها را بر خشت های آتشین می چیند.
آقا مرتضی فرزند جوان اوست که مشتریان را یکی پس از دیگری با نان های برشته در کاغذی کوچک راه می اندازد؛ آرام نزدیک می شوم می گویم خبرنگار هستم، ابرو گره می کند و می گوید نمی توانید وارد شوید با پدر هماهنگ کنید؛ عموحسن را صدا می زند مجبورم بلندتر توضیح دهم کمی فکر می کند و گویا کلامش را در آتش ذهن می گدازاند و سپس ماهرانه سخنش را در آب سرد خطابه اش فرو می برد؛ بیا تو ...
مشتریانش هم کنجکاو شده اند؛ آتش تنور مطبوع است، قدری در ارتباط گیج شده ام، بی تفاوت چانه ها را بر چوب بلند شکل می دهد و یک به یک بر خشت های آتشین می چیند .
قدمت نانوایی را که جویا می شوم به عکس های قدیمی دور و بر نانوایی اشاره می کند و می گوید اجدادیست و خودم نخواستم و نمی خواهم صنعتی شود؛ گران شدن قیمت ها را جویا می شوم می گوید: مانند بقیه نانوایی ها ...
عمو حسن قدری مهربان تر شده و می گوید: همقطارانم صنعتی شدند چون صرف نمی کرد، به قدر کافی پول آب و برق و گاز گران شده، اما من خودم این شیوه اجدادی را بیشتر می پسندم.
بالای نیم قرن، ساعت سه صبح کرکره این مغازه را بالازده و به گفته خودش آب و آتش را با یکدیگر آشتی داده و گندم ستوده است؛ خاطراتش از محله امین الضرب - که نامش برگرفته از یکی از رجال سیاسی قاجاریه است - بیداد است؛ نمی داند از کارخانه ابریشم و اداره کل قند و شکر شهرستان در همین خیابان بگوید یا روزگاری که کارگران کارخانه ابریشم کشی هر روز با سوتی که در رأس ساعت هفت صبح نواخته می‌شد، بر سر کار می‌رفتند. ( سوت کارخانه ابریشم به خاطر کوچکی شهر در اکثر نقاط آن شنیده می‌شد؛ عده ای از مردم برنامه صبح گاهی خویش را بر حسب زمان نواختن این سوت تنظیم می‌کردند ؛ این کارخانه تا نیمه دهه 60 به فعالیت مشغول بود.)
عمو حسن در پاسخ به سوالی که پرسیدم آیا می خواهد این شیوه پخت احیا شود یا اصلا، نیاز به حمایت دارد؟ می گوید : هیچ نمی خواهم ؛ همین خوب است .
او مدرن سازی ( که تعریف او از زندگی کنونی است ) را افتادن از باغ به قفس توصیف می کند و می گوید : گرانی زیاد شده، کاش !جوهره انسانی آدم ها حفظ شود.
گفتارش به فیلسوفان نزدیک شده و با چشم حرف هایش را می بلعیدم که ناصر احراری از مشتریان متعصب عمو حسن می گوید: 'نان تنور اجدادی عمو حسن در گیلان دومی نداره کافیست یکبار امتحان کنی تا دیگه نتونی به هیچ بربری لب بزنی ...'
او می گوید: ماندن در صف نان عمو حسن صفای دیگری دارد، مشتریان اگرچه از دور و نزدیک و گاه حتی شهرها و روستاهای اطراف می آیند اما به تقریب، همدیگر را می شناسیم.
مشتری دیگری که به قامت مردمان کشورهای پیشرفته مجهز به تجهیزات پیشرفته دوچرخه سواری بود، کلاه ایمنی چراغداراش را بر سر جا به جا می کند و ایرنا را خوب می شناسد و می گوید : چه عجب ! در هیاهوی سخت خبرها سراغ عمو حسن آمدید.
هنرمندانه سخن می گفت و به اصرار هم راضی نشد نام بگوید؛ فقط گفت کاریکاتوریست هستم و امضایم گاه سنجاق است و با مجله گل آقا و بسیاری از مجله های دیگر همکاری داشته و دارم.
شاکی از نداشتن انجمن کاریکاتور در گیلان است و تنور عمو حسن را به بهشت و جهنم توصیف می کند و می گوید: شیون فومنی هم نان را چنین می سراید؛ یک دشت نان گرم / یک سفره اشتها / گندم، منم که دلم سینه چاک هوای توست ...
او می گوید: تعصب ندارم اما کیلومترها مسیر را طی می کنم تا نان عمو حسن را به خانه ببرم چرا که اهل خانه ، عطر نان عمو حسن را به خوبی با نان های صنعتی تمیز می دهند.
ادامه می دهد: عادت همه جا ملکه ذهن می شود؛ خوشبختانه مردمان این محله به عطر نان عمو حسن عادت کرده اند و گندمِ آتشِ تنور او را به رنج برنج خوش تر می دارند.
آقا مرتضی فرزند جوان عمو حسن است که ازدواج نکرده و هنگام چانه صاف کردن بالش زیر زانو می گذارد و از مشغول بودن به کار اجدادی خرسند است ، می گوید: کارم را دوست دارم اما تا همین نسل من ادامه این کار بس است؛ فرزندم باید درس بخواند.
کارگری خسته از ته صف آمد داخل مغازه و گفت : عموحسن سه تا خشخاشی؛ می رم و بر می گردم و رو به من ، گفت از گرانی نان بنویسید و وقتی از مغازه خارج می شوم به صدا و ملال کفش های پاره ام هم گوش کنید چون به خش خش برگ های پائیز می ماند؛ خندید و رفت.
با هم حرف می زدند و می خندیدند و دیگر به صف نانوایی نمی مانست؛ همه می خواستند حرفشان را بزنند و آن پیرزن که نمی دانم چرا کهن خانم صدایش می زدند می گفت : دیدی آقا مرتضی به همه یک جور نان می دهد و دیدی که نگران دست مشتریانش هم هست تا داغِ نان اذیتشان نکند ؛ به همه یک تکه کاغذ کوچک می دهد که دستشان نسوزد.
با خود گفتم این همه انجمن مردم نهاد تلاش می کنند که به مردمان بفهمانند پلاستیک خانمان بر انداز محیط زیسمان می شود؛ اما این بانوی پیر بی هیچ توجه به شعار این انجمن ها خود صحت نگه می دارد و هنوز با همان سبد قدیمی به خرید می رود و دستکم برای خرید پلاستیک کمتر مصرف می کند و یا هیچ پلاستیکی در نانوایی عمو حسن دست مردم داده نمی شود؛ واقعا این تفکر گران شأن نسل کهنمان از کجا بود؟ چرا امروز طبیعتمان به آنجا رسیده که از دست خشونت آدمیان در امان نیست و طبیعتمان در زباله های پلاستیکی غرق می شود ؟
یاد بخشی از سخنان فیلسوف آلمانی معاصر هانس یوناس در کتاب اصل مسئولیت افتادم که نوشته بود: ما نیازمند اخلاق تازه ای هستیم که بتواند در برابر معارضه جویی های تمدن تکنولوژیک پیشرفته، اصولی سامان بخش در اختیار ما گذارد و هچنین زنده یاد داریوش شایگان که می گوید: فرآیند مدرن سازی کور در کشورهای جهان سوم گرفتار نوعی حرکت قهقرایی شده که در نظر بسیاری کسان، بازگشت به اشکال کهن فرهنگی، تنها راه زنده کردن هویت فرهنگی است.
نمی دانم آن شب سرد پائیزی از سر اتفاق مشتریان عمو حسن چنین بودند یا همیشه مشتریانش متفاوتند؛ از تردید نخست خود، نسبت به انتخاب سوژه تنور اجدادی عمو حسن دچار شرم شدم و دانستم چقدر حرف ناشنیده بین مردمان شهر وجود دارد که هر یک فلسفه ایست برای آموختن ...
در روزهای اخیر بهای نان در گیلان 20 درصد افزایش یافته و لذت طعم نان تنور اجدادی عموحسن قدری از این حس ناخوش می کاهد ...
گزارش از مرضیه ضامن
1881/2007


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

حکم شرعی تتوی آرایشی بانوان
برای تاتو (خالکوبی) کردن از سوزن‌های مخصوص استفاده می‌شود و این کار غیر از درد فراوان، خونریزی زیادی هم به همراه دارد.
از «کلاه قرمزی» چه خبر؟
مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما درباره آخرین وضعیت ساخت سری جدید «کلاه قرمزی» توضیح داد.
«تپلی و من» از فردا روی پرده سینماها- فیلم
در آستانه اکران فیلم سینمایی «تپلی و من» به کارگردانی حسین قناعت از پوستر و تیزر این فیلم رونمایی شد.
اکران فیلم ترسناک «ارّه» پنج ماه زودتر از موعد
به گزارش افکارنیوز، تصویر منتشر شده از «افسانه پاکرو» ، بازیگر سینما و تلویزیون را مشاهده می کنید.
فیلم جدید «مهران احمدی» پروانه ساخت گرفت
شورای صدور پروانه ساخت در جلسه اخیر با سه فیلمنامه موافقت کرد.
ماجرای زندگی اولین قاتل سریالی زن ایران روی پرده سینما
مستند سینمایی «مهین» به کارگردانی محمدحسین حیدری در سینماهای هنروتجربه به نمایش درخواهد آمد.
وانت صورتی ماشین عروس شد- عکس
تصویری از وانت صورتی رنگ که برای ماشین عروس تزئین شده است را می‌بینید.
واکنش نوبخت به انتقادات وارده درباره تهویه ایستگاه تئاتر شهر
فرنوش نوبخت ازپایان یافتن مشکلات تهویه ایستگاه تئاتر شهر تا ۵ شنبه هفته جاری خبر داد
حریق برج مسکونی در سعادت آباد
سید جلال ملکی گفت: وقوع حادثه حریق در یک برج مسکونی در محدوده سعادت آباد در ساعت 11:50 امروز به سامانه 125 اطلاع داده شد.
طلب میلیاردی شهرداری از قوه قضائیه و ناجا
همتی خاطرنشان کرد: مانده طلب از بنیاد تعاون بابت فروش سه قطعه زمین پروژه آهو به مبلغ 104 میلیارد ریال که بعد از انتقال مالکیت زمین‌ها باید تسویه می‌شد به علت عدم انتقال مالکیت زمین‌ها وضعیت مشخص نیست.

پر بازدید ترین اخبار امروز

تصمیم عجیب کالدرون درباره تمرینات پرسپولیس
سرمربی آرژانتینی باشگاه پرسپولیس، تصمیمی جالب را گرفت.
ارزهای دیجیتالی مثل قیچی دو لبه است
الیاس حضرتی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار پارلمانی خبرگزاری فارس، درباره تعیین و تکلیف در خصوص ارزهای دیجیتالی اظهار داشت: امروز کمیسیون اقتصادی مجلس جلسه ویژه ای در این خصوص با حضور وزیر اقتصاد، نیرو، صنعت معدن و تجارت، رؤسای بانک مرکزی، مخابرات و پدافند غیر عامل داشت و مفصل در این خصوص بحث و گفتگو صورت گرفت.
از «کلاه قرمزی» چه خبر؟
مدیر گروه کودک و نوجوان شبکه دو سیما درباره آخرین وضعیت ساخت سری جدید «کلاه قرمزی» توضیح داد.
حریق برج مسکونی در سعادت آباد
سید جلال ملکی گفت: وقوع حادثه حریق در یک برج مسکونی در محدوده سعادت آباد در ساعت 11:50 امروز به سامانه 125 اطلاع داده شد.
محمد جلال مآب رئیس ستاد بازسازی عتبات شد
حسن پلارک، رئیس ستاد بازسازی عتبات جای خود را به محمد جلال مآب داده است.