دانشگاه امروز؛ محصول رادیکالیسم مدرن‌ها یا محافظه‌کاری سنتی‌ها؟

09:42 ۸۸ روز و ۱۰ ساعت پیش ایرنا 302 0
دانشگاه امروز؛ محصول رادیکالیسم مدرن‌ها یا محافظه‌کاری سنتی‌ها؟

تهران - ایرناپلاس - بخش سوم میزگرد ایرناپلاس با موضوع بررسی تحولات جریان دانشجویی در سه دهه اخیر به تفاوت نگرش جریانات مختلف انجمن‌های اسلامی در دهه هفتاد و هشتاد و تاثیر آن بر فضای کنونی دانشگاه می‌پردازد. امیرحسین بلالی، مجتبی بیات و سید محیی‌الدین فاضلیان در این میزگرد حضور داشتند.

ایرنا

**جنبش دانشجویی؛ سمبلیک یا حزبی؟

ایرنا پلاس: تبعات ورود دفتر تحکیم وحدت به مناسبات انتخاباتی چه بود؟

بلالی: آن موقع هزینه ستاد دفتر تحکیم در انتخابات مجلس ششم را اصلاح‌طلبان تأمین می‌کردند و خود تحکیم درآمدی نداشت. یکی از مشکلات ما هم این بود. مشکل ما باز شدن یک سری مسائل مالی در مناسبات تحکیم بود. در همان انتخابات تحکیم شرکت کرد و چند کاندیدا معرفی کرد که برخی در لیست اصلاح‌طلبان نبودند. نفر آخر لیست تحکیم، سه درصد آرای تهران را به خود اختصاص داده بود. یعنی تحکیم وزن انتخاباتی قابل‌توجهی داشت. این حرفی بود که ما در فراکسیون مدرن تحکیم، قبل از انتخابات می‌زدیم. ما می‌گفتیم جنبش دانشجویی سمبلیک است و شما می‌خواهید کارکرد تحکیم را حزبی کنید، درحالی‌که تأثیر چندانی ندارد و با این اقدام کارکردهای دیگر تحکیم را هم می‌سوزانید. من نمی‌دانم که آن موقع این پول‌ها را از کجا می‌آوردند و این پول‌ها سالم بود یا فاسد. ولی ما که منابع نداشتیم، و وقتی پول نداشتیم، طبعاً ما هم آلوده می‌شدیم.

در شورای تهران تحکیم که مسئول تصمیم‌گیری در مورد حضور تحکیم در انتخابات مجلس بود، ما یک رای کم آوردیم تا تصویب کنیم که تحکیم لیست ندهد. ما دو سوم رای می‌خواستیم و یک رای کم آوردیم. و از قضا همین جمعی که مخالف لیست دادن در انتخابات مجلس ششم بود، بعداً گسترش پیدا کرد و شاید آقای علی افشاری که موافق لیست دادن در مجلس ششم بود و دیگرانی که بودند، آرام آرام به این جمع پیوستند. بعد نتیجه این شد که یک گعده‌ای شکل گرفت که آن بحث‌های نقد اصلاحات از داخلش درآمد. تا آنجایی که ما به‌عنوان دانشجو درگیر بودیم، حمله به آقای هاشمی انگیزه‌های کاسب‌کارانه نداشت؛ چه به معنای مالی و چه به معنای سیاسی. فکر می‌کردیم داریم کار درست را انجام می‌دهیم، ولی برداشت ما درست نبود.

**اختلافات درونی؛ ایدئولوژیک یا تشکیلاتی؟

ایرنا پلاس: آقای بیات شما اساساً از چه نوع کنش سیاسی دانشجویی دفاع می‌کنید؟

بیات: ما در تداوم آن نگاهی بودیم که جنبش دانشجویی نمی‌تواند متحد استراتژیک احزاب سیاسی باشد. نکته دوم این است که ما بین فعال سیاسی دانشجو و فعال جنبش دانشجویی تمایز قائل می‌شدیم. اتفاقی که خیلی اوقات در مجموعه انجمن‌های اسلامی و دفتر تحکیم می‌افتاد این بود که آدم‌ها در دانشگاه رسوب می‌کردند، ولو اینکه عضو رسمی یک تشکیلات نباشند. در واقع کنش سیاسی می‌کردند تا یک کنش دانشجویی. بعد هم یک آدم وابسته به یک حزب سیاسی که دارد در دانشگاه فعالیت می‌کند به این معنا نیست که رفته یک فرم عضویتی را پر کرده‌ است. من خاطرم هست که در یکی از آن دعواهایی که در دانشگاه تهران وجود داشت و یک نشست تکمیلی داشت در جایی برگزار می‌شد، من زنگ زدم به یکی از روسای شاخه دانشجویی احزاب و گفتم به فلان آدمت بگو که کاندیدا نشود و چرا داری دخالت می‌کنی؟ می‌خواهم بگویم که مابه‌ازای عینی داشت.

من برمی‌گردم به بحث‌های آقای فاضلیان. این ایده بازسازی از دل دعواهایی که با بچه‌های فراکسیون دموکراسی‌خواه اتفاق افتاد، نشأت گرفته بود. می‌خواهم بگویم که به یک معنا چندان هم دموکراتیک نبود. دعوا اصلاً دعوای تشکیلاتی بود. وگرنه چه کسی مسلمان‌تر از مهدی شیرزاد که در دعوای تشکیلات لغو عضویت شد. چه کسی مسلمان‌تر از حسین دباغ که در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران بود و آن بلا را سرش آوردند. عماد خاتمی مگر در دانشگاه علوم حذف نشد؟ بالاخره این‌ها بچه‌ مسلمان بودند. خیلی‌ها با اساسنامه رفتارشان مطابق بود، ولی درنهایت حذف می‌شدند.

دانشگاه محیط سیالی است، آدم‌های مختلفی می‌آیند و از نظر من جریان دانشجویی حزب نیست. یک نگاه در دانشگاه وجود داشت که گویی باید یک پیوندی برقرار بشود بین دانشجوی ورودی سال 84 با اوایل انقلاب و همه به‌دنبال تحقق اهداف جریان خط امام باشند. از نظر ما اگر فعال دانشجویی امروز بخواهد در دانشگاه فعال شود، نباید برود به سمت و سوی اینکه یک گفتمانی را به‌عنوان گفتمان خودش تعریف کند. فعال جنبش دانشجویی باید وسط حیاط دانشگاه بایستد و چه پوزیسیون و چه اپوزیسیون را نقد کند.

**سیاست‌زدایی از دانشگاه؛ عامل اصلی وضعیت کنونی

ایرنا پلاس: آقای فاضلیان، آقای بیات تفاوتی بین فعال دانشجویی و فعال سیاسی بودن گذاشتند. من می‌خواهم این فاکتور را به این صورت تکمیل کنم که علاوه‌بر تفاوت‌هایی که در بینش و روش فعالان دانشجویی وجود داشت، یک تفاوت هم در منش فعالان دانشجویی مشاهده می‌شود. به این معنا که فرضاً جریان خط امام باور به این داشت که تشکیلات باید حدود و ثغور مشخص‌تری داشته باشد و اساساً دموکراسی تشکیلاتی با دموکراسی حکومتی متفاوت است.

فاضلیان: من قبل از این که به بحث شما بپردازم، باید عرض کنم راجع‌به اتفاقاتی که خودم در جریان آن نبودم، طبیعتاً اظهار نظر و مسئولیتی ندارم. البته در کلیت می‌پذیرم که دعوای تشکیلات و قدرت در انجمن‌های اسلامی وجود داشت که گاهی از کاور دموکراسی‌خواهی یا کاور سنتی‌گرایانه و مذهبی برخوردار بوده ‌است. این امر خیلی قابل کتمان نیست. ولی در آن دوره‌ای که ما فعالیت می‌کردیم، غیر از این مشی دموکراتیک، چیزی در خاطرم نیست و اگر اتفاقی افتاده ذیل همان تخلفات تشکیلاتی صورت‌بندی می‌شود. در وضعیت فعلی فضای دانشجویی، رادیکالیسم مدرن‌ها یا تحفظ سنتی‌ها، متغیر اصلی نیست. یعنی سیاست‌زدایی بعد از وقایع سال88 عامل اصلی وضعیت امروز دانشگاه بود. نکته مغفول در این وضعیت، بحث تحول سبک زندگی است. به‌مرور هم سبک زندگی‌ها عوض شده و هم سیاست‌زدایی از متن جامعه و دانشگاه صورت گرفته است. این وضعیت فضای دانشگاه را دچار خستگی اجتماعی کرده و فعالیت دانشجویی را پرهزینه ساخته‌ است.

**دانشگاه؛ میزان‌الحراره جامعه

ایرناپلاس: تغییر مناسبات سیاسی در ساختار کلان جمهوری اسلامی تا چه حد در وضعیت امروز دانشگاه تأثیر داشته است؟ به هر حال دانشگاه و دانشجو بر محور عقیده حرکت می‌کند و بر اساس مناسبات فکری می‌تواند تحول ایجاد کند. وقتی این نگاه در فضای سیاسی کلان کشور از بین برود و همه بخواهند با زد و بند و لابی‌گری وارد ساخت قدرت شوند، چه انعکاسی در فضای دانشجویی خواهد داشت؟

فاضلیان: بله، به‌هرحال دانشگاه بازتاب فضای کلی جامعه است و بنا به شرایط ساختاری وجه نخبگی دانشگاه‌ها هم رو به کاهش داشته ‌است. لذا باید اصل این موضوع را در عوامل دیگری پیگیری کرد.

**دموکرات‌ بودن یا دموکراسی؛ مسئله این است!

ایرنا پلاس: آقای بلالی نگاه شما نسبت به فعالیت دانشجویی چگونه بود؟

بلالی: ما نگاه هویتی نداشتیم. در واقع نه نگاه سیاسی و نه نگاه عقیدتی به هویت داشتیم. این نگاه بر اساس تجربه تاریخی بود. یعنی ما تاریخ تحکیم را دیده بودیم. ما برای دموکراسی مرز نمی‌گذاشتیم و اصلاً مرزی نداشتیم. حالا شما می‌گویید اگر طرف کمونیست بود، چه می‌کردید؟ ما به‌راحتی راه می‌دادیم بدون هیچ مرزی. چون از نظر ما در اساسنامه چیزی که به‌عنوان انجمن اسلامی شکل گرفته ‌‌بود، تنها چیزی بود که در بستر دانشگاه مانده بود. ما در دوره خودمان عضو مسیحی هم داشتیم. در واقع یکی از کارویژه‌های اصلاح‌طلبی این بود که به پشتوانه مردم با حکومت چانه بزند. در مقابل الگوی اصلاح‌طلبان این نبود. در یک دوره‌ای که ذره‌ای ارتباط‎‌مان با اصلاح‌طلبان نزدیک شد، فهمیدیم اتفاقاً اصلاح‌طلبان به حکومت دروغ نمی‌گفتند، بلکه به ما دروغ می‌گفتند. مثلاً وقتی ما می‌رفتیم در فلان حزب، می‌دیدیم دغدغه اصلی این است که فلان خانم روسری‌اش جلو یا عقب آمده‌ است. پس ما مرز نداشتیم. چون دیده بودیم. مرام‌نامه متنی بود که متناسب با وضعیت آن روز دانشگاه نبود. می‌خواهم این را بگویم که ما الگوی‌مان این بود که وسط بازی نکنیم. نمی‌شود دموکرات باشی و در عین حال نباشی.

ادامه دارد ...

گفت‌وگو از سید عمادالدین محمودی

**اداره کل اخبار چندرسانه‌ای**ایرناپلاس**


گروه های زیر مجموعه سیاسی

سیاست خارجی
سیاست خارجی

آخرین اخبار

دختر نظربایف رئیس مجلس سنای قزاقستان شد
مسکو - ایرنا - نمایندگان مجلس سنای قزاقستان دختر نورسلطان نظربایف رئیس جمهوری سابق این کشور را به عنوان رئیس این مجلس انتخاب کردند.
دادگاه بین المللی حبس ابد جلاد صرب را تائید کرد
تهران-ایرنا- دادگاه بین المللی کیفری حکم حبس ابد «رادووان کاراجیچ» سرکرده صرب های بوسنی را به جرم ارتکاب جنایات جنگی علیه مسلمانان بوسنی تائید کرد.
کاهش میزان محبوبیت احزاب حاکم هلند
تهران - ایرنا - در آستانه برگزاری انتخابات محلی در هلند، نظرسنجی ها از کاهش میزان محبوبیت ائتلاف حاکم راست میانه حکایت دارد.
بازدید هوایی وزیر دفاع روسیه از سوریه
مسکو - ایرنا - وزارت دفاع روسیه فیلمی از سفر وزیر دفاع این کشور به سوریه منتشر کرده است که نشان می دهد سرگئی شایگو بازدید هوایی نیز از سوریه داشته است.
نخست وزیر انگلیس خواستار تعویق برگزیت شد
لندن – ایرنا – یک هفته پس از رای پارلمان انگلیس به تعویق برگزیت، نخست‌وزیر این کشور در نامه‌ای خطاب به دونالد توسک رئیس شورای اروپا، این درخواست را منتقل کرد.
احتمال کناره گیری وزیر دفاع آلمان به خاطر کاهش بودجه دفاعی
تهران - ایرنا - یک روزنامه آلمانی روز چهارشنبه از قوت گرفتن احتمال کناره گیری وزیر دفاع این کشور به خاطر محقق نشدن بودجه دفاعی تعیین شده از سوی ناتو خبر داد.
اردوغان رسیدن نوروز را تبریک گفت
تهران- ایرنا- رئیس جمهوری ترکیه با انتشار پیامی به مناسبت نوروز، ابراز امیدواری کرد این عید در تمامی مناطق جغرافیایی دارای فرهنگ مشترک و جوامع برادر بعنوان عید دوستی و عشق و محبت جشن گرفته شود.
آسیب 10 میلیارد دلاری بخش پزشکی یمن در اثر حملات ائتلاف سعودی
تهران - ایرنا - وزارت بهداشت دولت نجات ملی یمن در صنعا روز چهارشنبه با اعلام اینکه از آغاز حملات ائتلاف عربی به سرکردگی عربستان به یمن 12 هزار تن کشته شده اند، تاکید کرد که در اثر حملات جنگنده های این ائتلاف بیش از 10 میلیارد دلار به بخش پزشکی کشور آسیب وارد شده است.
انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بار دیگر به تعویق افتاد
کابل - ایرنا - کمیسیون انتخابات افغانستان بار دیگر تاریخ برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، شوراهای ولایتی و انتخابات پارلمانی ولایت غزنی را 2 ماه به تعویق انداخت.
همکاری ایران و چین در طرح «کمربند - جاده» تقویت می شود
پکن- ایرنا- وزیر امور اقتصادی و دارایی جمهوری اسلامی ایران در گفت و گو با روزنامه گلوبال تایمز از نشریات دولتی چین گفت: همکاری ایران با چین در برنامه «یک کمربند یک جاده» تقویت خواهد شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

کشیش مسیحی:حضرت علی(ع) وفرزندانش بهترین الگوبرای بشریت هستند
لندن - ایرنا - «کریستوفر کلوسی» کشیش مسیحی و پژوهشگر مطالعات اسلامی معتقد است که حضرت علی (ع) و فرزندان ایشان اسوه‌های بی‌نظیر و کامل برای بشر امروز هستند.
آخرین سوال نظرسنجی برنامه نود چه بود؟
شب گذشته به دستور مدیر شبکه سه برنامه نود با اجرای عادل فردوسی‌پور متوقف شد.
چوپان عشایر در سرمای خراسان شمالی یخ زد
بجنورد- ایرنا- رئیس اداره امور عشایر مانه و سملقان گفت: یک چوپان عشایر اهل استان گلستان در این شهرستان خراسان شمالی سه شنبه شب دچار سرمازدگی شد و فوت کرد.
علفه سنت یک روز مانده به عید در تربت حیدریه
تربت حیدریه - ایرنا - مراسم 'علفه' یا 'عرفه' از سنن ویژه نوروز بین مردم تربت حیدریه از جایگاه رفیعی برخوردار است که یک روز مانده به عید برگزار می شود.
کشتی فرنگی زیر ٢٣ سال قهرمانی آسیا-حریفان کشتی گیران ایران مشخص شدند
قرعه کشی هفت وزن مسابقات کشتی فرنگی زیر ٢٣ سال قهرمانی آسیا برگزار شد.
«نو اصولگرایی» علیه اصولگرایی
توسعه روابط با همسایگان بر اساس احترام متقابل تقویت شود
حداقل حقوق کارگران در سال 98 تعیین شد
خانه احزاب باید به بلوغ سیاسی برسد
بادامچیان: سفر روحانی به عراق دستاوردهای عظیمی داشت
بیانیه فعالان اصلاح طلب در محکومیت حادثه تروریستی نیوزلند
مهمترین عناوین خبری ایرنا از شامگاه شنبه تا صبح یکشنبه
ایران در استقرار مردم سالاری در عراق نقش مهمی ایفا کرد
یونسی:سیاست نظام تسلیم کردن دیگران به مذهب شیعه نیست
انتخابات مجمع عمومی خانه احزاب و اقبال پایین زنان