دانشگاه امروز؛ محصول رادیکالیسم مدرن‌ها یا محافظه‌کاری سنتی‌ها؟

09:42 ۱۷۸ روز و ۱۶ ساعت پیش ایرنا 328 0
دانشگاه امروز؛ محصول رادیکالیسم مدرن‌ها یا محافظه‌کاری سنتی‌ها؟

تهران - ایرناپلاس - بخش سوم میزگرد ایرناپلاس با موضوع بررسی تحولات جریان دانشجویی در سه دهه اخیر به تفاوت نگرش جریانات مختلف انجمن‌های اسلامی در دهه هفتاد و هشتاد و تاثیر آن بر فضای کنونی دانشگاه می‌پردازد. امیرحسین بلالی، مجتبی بیات و سید محیی‌الدین فاضلیان در این میزگرد حضور داشتند.

ایرنا

**جنبش دانشجویی؛ سمبلیک یا حزبی؟

ایرنا پلاس: تبعات ورود دفتر تحکیم وحدت به مناسبات انتخاباتی چه بود؟

بلالی: آن موقع هزینه ستاد دفتر تحکیم در انتخابات مجلس ششم را اصلاح‌طلبان تأمین می‌کردند و خود تحکیم درآمدی نداشت. یکی از مشکلات ما هم این بود. مشکل ما باز شدن یک سری مسائل مالی در مناسبات تحکیم بود. در همان انتخابات تحکیم شرکت کرد و چند کاندیدا معرفی کرد که برخی در لیست اصلاح‌طلبان نبودند. نفر آخر لیست تحکیم، سه درصد آرای تهران را به خود اختصاص داده بود. یعنی تحکیم وزن انتخاباتی قابل‌توجهی داشت. این حرفی بود که ما در فراکسیون مدرن تحکیم، قبل از انتخابات می‌زدیم. ما می‌گفتیم جنبش دانشجویی سمبلیک است و شما می‌خواهید کارکرد تحکیم را حزبی کنید، درحالی‌که تأثیر چندانی ندارد و با این اقدام کارکردهای دیگر تحکیم را هم می‌سوزانید. من نمی‌دانم که آن موقع این پول‌ها را از کجا می‌آوردند و این پول‌ها سالم بود یا فاسد. ولی ما که منابع نداشتیم، و وقتی پول نداشتیم، طبعاً ما هم آلوده می‌شدیم.

در شورای تهران تحکیم که مسئول تصمیم‌گیری در مورد حضور تحکیم در انتخابات مجلس بود، ما یک رای کم آوردیم تا تصویب کنیم که تحکیم لیست ندهد. ما دو سوم رای می‌خواستیم و یک رای کم آوردیم. و از قضا همین جمعی که مخالف لیست دادن در انتخابات مجلس ششم بود، بعداً گسترش پیدا کرد و شاید آقای علی افشاری که موافق لیست دادن در مجلس ششم بود و دیگرانی که بودند، آرام آرام به این جمع پیوستند. بعد نتیجه این شد که یک گعده‌ای شکل گرفت که آن بحث‌های نقد اصلاحات از داخلش درآمد. تا آنجایی که ما به‌عنوان دانشجو درگیر بودیم، حمله به آقای هاشمی انگیزه‌های کاسب‌کارانه نداشت؛ چه به معنای مالی و چه به معنای سیاسی. فکر می‌کردیم داریم کار درست را انجام می‌دهیم، ولی برداشت ما درست نبود.

**اختلافات درونی؛ ایدئولوژیک یا تشکیلاتی؟

ایرنا پلاس: آقای بیات شما اساساً از چه نوع کنش سیاسی دانشجویی دفاع می‌کنید؟

بیات: ما در تداوم آن نگاهی بودیم که جنبش دانشجویی نمی‌تواند متحد استراتژیک احزاب سیاسی باشد. نکته دوم این است که ما بین فعال سیاسی دانشجو و فعال جنبش دانشجویی تمایز قائل می‌شدیم. اتفاقی که خیلی اوقات در مجموعه انجمن‌های اسلامی و دفتر تحکیم می‌افتاد این بود که آدم‌ها در دانشگاه رسوب می‌کردند، ولو اینکه عضو رسمی یک تشکیلات نباشند. در واقع کنش سیاسی می‌کردند تا یک کنش دانشجویی. بعد هم یک آدم وابسته به یک حزب سیاسی که دارد در دانشگاه فعالیت می‌کند به این معنا نیست که رفته یک فرم عضویتی را پر کرده‌ است. من خاطرم هست که در یکی از آن دعواهایی که در دانشگاه تهران وجود داشت و یک نشست تکمیلی داشت در جایی برگزار می‌شد، من زنگ زدم به یکی از روسای شاخه دانشجویی احزاب و گفتم به فلان آدمت بگو که کاندیدا نشود و چرا داری دخالت می‌کنی؟ می‌خواهم بگویم که مابه‌ازای عینی داشت.

من برمی‌گردم به بحث‌های آقای فاضلیان. این ایده بازسازی از دل دعواهایی که با بچه‌های فراکسیون دموکراسی‌خواه اتفاق افتاد، نشأت گرفته بود. می‌خواهم بگویم که به یک معنا چندان هم دموکراتیک نبود. دعوا اصلاً دعوای تشکیلاتی بود. وگرنه چه کسی مسلمان‌تر از مهدی شیرزاد که در دعوای تشکیلات لغو عضویت شد. چه کسی مسلمان‌تر از حسین دباغ که در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران بود و آن بلا را سرش آوردند. عماد خاتمی مگر در دانشگاه علوم حذف نشد؟ بالاخره این‌ها بچه‌ مسلمان بودند. خیلی‌ها با اساسنامه رفتارشان مطابق بود، ولی درنهایت حذف می‌شدند.

دانشگاه محیط سیالی است، آدم‌های مختلفی می‌آیند و از نظر من جریان دانشجویی حزب نیست. یک نگاه در دانشگاه وجود داشت که گویی باید یک پیوندی برقرار بشود بین دانشجوی ورودی سال 84 با اوایل انقلاب و همه به‌دنبال تحقق اهداف جریان خط امام باشند. از نظر ما اگر فعال دانشجویی امروز بخواهد در دانشگاه فعال شود، نباید برود به سمت و سوی اینکه یک گفتمانی را به‌عنوان گفتمان خودش تعریف کند. فعال جنبش دانشجویی باید وسط حیاط دانشگاه بایستد و چه پوزیسیون و چه اپوزیسیون را نقد کند.

**سیاست‌زدایی از دانشگاه؛ عامل اصلی وضعیت کنونی

ایرنا پلاس: آقای فاضلیان، آقای بیات تفاوتی بین فعال دانشجویی و فعال سیاسی بودن گذاشتند. من می‌خواهم این فاکتور را به این صورت تکمیل کنم که علاوه‌بر تفاوت‌هایی که در بینش و روش فعالان دانشجویی وجود داشت، یک تفاوت هم در منش فعالان دانشجویی مشاهده می‌شود. به این معنا که فرضاً جریان خط امام باور به این داشت که تشکیلات باید حدود و ثغور مشخص‌تری داشته باشد و اساساً دموکراسی تشکیلاتی با دموکراسی حکومتی متفاوت است.

فاضلیان: من قبل از این که به بحث شما بپردازم، باید عرض کنم راجع‌به اتفاقاتی که خودم در جریان آن نبودم، طبیعتاً اظهار نظر و مسئولیتی ندارم. البته در کلیت می‌پذیرم که دعوای تشکیلات و قدرت در انجمن‌های اسلامی وجود داشت که گاهی از کاور دموکراسی‌خواهی یا کاور سنتی‌گرایانه و مذهبی برخوردار بوده ‌است. این امر خیلی قابل کتمان نیست. ولی در آن دوره‌ای که ما فعالیت می‌کردیم، غیر از این مشی دموکراتیک، چیزی در خاطرم نیست و اگر اتفاقی افتاده ذیل همان تخلفات تشکیلاتی صورت‌بندی می‌شود. در وضعیت فعلی فضای دانشجویی، رادیکالیسم مدرن‌ها یا تحفظ سنتی‌ها، متغیر اصلی نیست. یعنی سیاست‌زدایی بعد از وقایع سال88 عامل اصلی وضعیت امروز دانشگاه بود. نکته مغفول در این وضعیت، بحث تحول سبک زندگی است. به‌مرور هم سبک زندگی‌ها عوض شده و هم سیاست‌زدایی از متن جامعه و دانشگاه صورت گرفته است. این وضعیت فضای دانشگاه را دچار خستگی اجتماعی کرده و فعالیت دانشجویی را پرهزینه ساخته‌ است.

**دانشگاه؛ میزان‌الحراره جامعه

ایرناپلاس: تغییر مناسبات سیاسی در ساختار کلان جمهوری اسلامی تا چه حد در وضعیت امروز دانشگاه تأثیر داشته است؟ به هر حال دانشگاه و دانشجو بر محور عقیده حرکت می‌کند و بر اساس مناسبات فکری می‌تواند تحول ایجاد کند. وقتی این نگاه در فضای سیاسی کلان کشور از بین برود و همه بخواهند با زد و بند و لابی‌گری وارد ساخت قدرت شوند، چه انعکاسی در فضای دانشجویی خواهد داشت؟

فاضلیان: بله، به‌هرحال دانشگاه بازتاب فضای کلی جامعه است و بنا به شرایط ساختاری وجه نخبگی دانشگاه‌ها هم رو به کاهش داشته ‌است. لذا باید اصل این موضوع را در عوامل دیگری پیگیری کرد.

**دموکرات‌ بودن یا دموکراسی؛ مسئله این است!

ایرنا پلاس: آقای بلالی نگاه شما نسبت به فعالیت دانشجویی چگونه بود؟

بلالی: ما نگاه هویتی نداشتیم. در واقع نه نگاه سیاسی و نه نگاه عقیدتی به هویت داشتیم. این نگاه بر اساس تجربه تاریخی بود. یعنی ما تاریخ تحکیم را دیده بودیم. ما برای دموکراسی مرز نمی‌گذاشتیم و اصلاً مرزی نداشتیم. حالا شما می‌گویید اگر طرف کمونیست بود، چه می‌کردید؟ ما به‌راحتی راه می‌دادیم بدون هیچ مرزی. چون از نظر ما در اساسنامه چیزی که به‌عنوان انجمن اسلامی شکل گرفته ‌‌بود، تنها چیزی بود که در بستر دانشگاه مانده بود. ما در دوره خودمان عضو مسیحی هم داشتیم. در واقع یکی از کارویژه‌های اصلاح‌طلبی این بود که به پشتوانه مردم با حکومت چانه بزند. در مقابل الگوی اصلاح‌طلبان این نبود. در یک دوره‌ای که ذره‌ای ارتباط‎‌مان با اصلاح‌طلبان نزدیک شد، فهمیدیم اتفاقاً اصلاح‌طلبان به حکومت دروغ نمی‌گفتند، بلکه به ما دروغ می‌گفتند. مثلاً وقتی ما می‌رفتیم در فلان حزب، می‌دیدیم دغدغه اصلی این است که فلان خانم روسری‌اش جلو یا عقب آمده‌ است. پس ما مرز نداشتیم. چون دیده بودیم. مرام‌نامه متنی بود که متناسب با وضعیت آن روز دانشگاه نبود. می‌خواهم این را بگویم که ما الگوی‌مان این بود که وسط بازی نکنیم. نمی‌شود دموکرات باشی و در عین حال نباشی.

ادامه دارد ...

گفت‌وگو از سید عمادالدین محمودی

**اداره کل اخبار چندرسانه‌ای**ایرناپلاس**


گروه های زیر مجموعه سیاسی

دفاعی امنیتی
دفاعی امنیتی

آخرین اخبار

کاهش تسلیحات هسته‌ای در جهان
مرکز پژوهشی بین المللی صلح واقع در سوئد اعلام کرد: با وجود اقدام کشور‌های دارای سلاح هسته‌ای به ارتقای این نوع سلاح‌های کشتار جمعی، اما سلاح هسته‌ای در آینده کاهش خواهد یافت.
ابهام در انتخابی تیم ملی کشتی آزاد- یزدانی و قاسمپور چند بار باید کشتی بگیرند؟
در فاصله ۱۰ روز مانده تا برگزاری رقابت‌های مهم انتخابی تیم ملی کشتی آزاد که قرار است در ۵ وزن برگزار شود، هنوز قانون برگزاری این رقابت ها و اینکه کشتی گیران در چند مبارزه و بر چه اساسی انتخاب می‌شوند، مشخص نشده است.
درخواست داماد ترامپ از ولیعهد سعودی
دو منبع سعودی به وبگاه خبری «میدل‌ایست آی» انگلیس گفته‌اند جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ از محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی خواسته است که فعلا دست از اعدام‌ بردارد.
صحبت‌های خطیر، مواضع باشگاه بود-منزوی وظیفه مذاکره با وریا و حسینی را برعهده دارد
باشگاه استقلال درباره نقل و انتقالات این باشگاه اطلاعیه صادر کرد.
اردوغان: اعتقادی به مرگ طبیعی مُرسی ندارم
رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه پس از برگزاری نماز میت غیابی محمد مرسی، رئیس‌جمهور سابق مصر در استانبول گفت: «اعتقادی به مرگ طبیعی وی ندارم.»
شاندیزی: آسان‌ترین بازی برای فوتسال ایران سخت‌ترین بازی می‌شود
سرمربی تیم فوتسال زیر ۲۰ سال ایران گفت: بازی با لبنان را خیلی بد شروع کردیم و بچه‌ها بی‌رمق بودند.
انتقاد عربستان از اخوان المسلمین
وزارت خارجه عربستان اعلام کرد: اخوان المسلمین گروهی تروریستی است که نماینده اسلام نبوده و ثبات کشور‌ها را بر هم می‌زند.
صعود امیدهای فوتسال ایران به نیمه‌نهایی آسیا با برتری مقابل لبنان
امیدهای فوتسال ایران با پیروزی برابر لبنان راهی نیمه نهایی مسابقات قهرمانی زیر بیست سال آسیا شدند.
معرفی سرپرست جدید وزارت دفاع آمریکا
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد مارک اسپر، وزیر نیروی زمینی را به عنوان سرپرست جدید وزارت دفاع معرفی می‌کند.
هشدار جدی نخست وزیر عراق به مداخله جویان
عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق اعلام کرد: ما به هیچ کشور منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای اجازه نمی‌دهیم که در خاک عراق حضور یابد و بدون توافق با دولت بخواهد علیه کشوری دیگر فعالیت کند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

درخواست داماد ترامپ از ولیعهد سعودی
دو منبع سعودی به وبگاه خبری «میدل‌ایست آی» انگلیس گفته‌اند جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ از محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی خواسته است که فعلا دست از اعدام‌ بردارد.
چند درصد مردم ایران در سال ۵۶ زیر خط فقر بودند؟
محمد رضا مرندی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی در نشست تخصصی «نگاهی به کارنامه نظام جمهوری اسلامی ایران در گام اول» که در موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار شد، گفت: در ارزیابی کارآمدی یک سیستم باید 4 عنصر اهداف، عملکرد، موانع و امکانات مورد توجه قرار گیرند.
کاهش تسلیحات هسته‌ای در جهان
مرکز پژوهشی بین المللی صلح واقع در سوئد اعلام کرد: با وجود اقدام کشور‌های دارای سلاح هسته‌ای به ارتقای این نوع سلاح‌های کشتار جمعی، اما سلاح هسته‌ای در آینده کاهش خواهد یافت.
ابهام در انتخابی تیم ملی کشتی آزاد- یزدانی و قاسمپور چند بار باید کشتی بگیرند؟
در فاصله ۱۰ روز مانده تا برگزاری رقابت‌های مهم انتخابی تیم ملی کشتی آزاد که قرار است در ۵ وزن برگزار شود، هنوز قانون برگزاری این رقابت ها و اینکه کشتی گیران در چند مبارزه و بر چه اساسی انتخاب می‌شوند، مشخص نشده است.
امیدوارم در استقلال بمانم
نورافکن در مورد اینکه فصل بعد در استقلال می‌مانی یا نه، گفت: تا این لحظه که با شما صحبت می‌کنم صحبت‌های با شارلوای بلژیک شده است .