حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

17:18 ۱۸۵ روز و ۱۷ ساعت پیش ایرنا 238 0
حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

پایگاه خبری صبح زاگرس در گفت و گویی با یعقوب غفاری نویسنده و پژوهشگر کهگیلویه و بویراحمد به بررسی آیین های شب یلدا یا چله بزرگ در این استان پرداخته است.

ایرنا

یعقوب غفاری دربار شب یلدا گفته است: شب اول چله که شب یلدا نامیده می شود خانواده های کهگیلویه وبویراحمد برای شام، غذاهای سفید رنگی که معمولا شیر برنج و آش دوغ بود تهیه می کردند و مقداری روغن پیاز داغ درون آن می ریختند و مصرف می کردند.
حتی خانوارهای فقیر و کم درآمد به کمک خانوارهایی که امکانات مالی بیشتری داشتند چنین غذایی را در شب اول چله تهیه می کردند.
در این شب بعد از صرف شام انواع و اقسام آجیل که قبلا توسط کدبانوی خانوار آماده شده بود در اختیار حاضرین قرار می گرفت و تا سحر در دسترس افراد حاضر بود و از ان استفاده می کردند.
موادی که تحت عنوان آجیل شب اول چله مصرف می کردند عبارت بودند از : ِگمَک ( از شلتوک تر تازه درو شده تهیه می شد و برای تهیه گمک دانه شلتوک را روی تاوه (تابه) می برشتند و در هاون می کوبیدند تا پوسته ان کنده شود و دانه آن پهن و نرم شود.
همچنین از میوه درختان بنه و کلخنگ (پسته وحشی) ، گندم برشته و کنجد، مغز شیرین شده بادام تلخ و کشمش و مویز،و انجیر و قصب (نوعی خرمای خشک) استفاده می کردند.
وقتی که همه افراد خانوار و خانوارهای یک (مال یا آبادی)دور هم جمع می شدند ضمن استفاده از آجیل و گفت و گوهای مختلف بزرگسالان به ویژه زنان و مردان سالخورده قصه ها و متیل های قدیمی و شیرین را برای حاضران نقل می کردند که این گونه قصه ها بسیار شیرین و پند آموز بود و موجب سکوت کامل و گوش دادن عمومی حاضران و شنوندگان می شد.
بعضی از قصه ها علاوه بر پند و اندرزهایی که داشت گاهی مطالب خنده آور و نشاط آوری هم داشت که در اغلب این قصه ها زور در برابرعقل مغلوب بود و افراد با نیروی بدنی کم بر حیوانات قدرتمند وحشی و خطرناک پیروز می شدند و فقرا گاهی به مقامات بالایی می رسیدند و فرزندان پادشاهان عاشق دختر خارفروش می شدند.
نقش سیمرغ و کره سیاه قیطون و غول و دیو و سایر موجودات واقعی و افسانه ای دیده می شد و هرکدام از این موجودات ممکن بود منشاء خیر و شر باشند.
در گذشته شب چله به طور کامل به صورت محلی برگزار می شد و همه چیز ساده و درخور امکانات خانوارها بود و مانند زمان کنونی خبری از هندوانه و پسته نبود.
شب یلدا مانند جشن های عید نوروز نیز ویژگی های خاص خود را دارد و خانواده ها در آبادی و در خانه بزرگ طایفه یا ایل دور هم جمع می شدند و از تنقلات محلی استفاده می کردند.
خانواده هایی که دور هم جمع می شدند عنوان می کردند که فصل سرد سال شروع شده و مردم باید با این دورهمی بودن گرمی را به یکدیگر هدیه بدهند و در فصل زمستان که سرسبزی و شادابی کمیاب شده است با جمع شدن دور یکدیگر سختی و مشکلات این فصل را از سر بگذرانند.
قصه های شیرین در این دورهمی ها به زبان محلی برای همه حاضران بیان می شد و نسبت به زندگی آینده و آداب و رسومی که در این قصه ها نهفته بود بحث و گفت و گو می شد.
بیان این نوع قصه های زیبا و شیرین برای کودکان و نوجوانان درس بزرگی داشت که در دوران بلوغ و بزرگسالی سرمشق آنها قرار می گرفت و این پندها که در شب چله بیان می شد بسیار تاثیر گذار و در آینده فرزندان نقش مهمی ایفا می کرد.
قصه های محلی و داستان تفاوت فاحشی با هم دارند زیرا نویسنده داستان و زمان آن مشخص است در صورتی که در قصه های محلی نویسنده و زمان آن مشخص نیست و چیزهایی روایت می شود که از لحاظ فکر قابل قبول نیست و تنها این متیل ها نسل به نسل روایت شده و در اختیار ما قرار گرفته است.
در این قصه و متیل های محلی مفاهیم عمیقی نهفته است که با زبانی ساده و قابل فهم، نکات آموزنده ای را برای همگان به تصویر می کشد.
گاهی یک گفت و گو عاملی است برای ادامه دادن زندگی و ما همه به هم وابسته هستیم و شعرای ما در کتاب های مختلف نیز به این موضوع اشاره کرده اند که مهمترین آنها شعر معروف سعدی(بنی آدم اعضای یک پیکرند - که در آفرینش ز یک گوهرند - چوعضوی به درد آورد روزگار - دگر عضو ها را نماند قرار - تو کز محنت دیگران بی غمی - نشاید که نامت نهند آدمی) است که بر سردرب سازمان ملل متحد نیز نقش بسته است.
9929/1662


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

2 خصلتی که به فرموده امام باقر(ع) کلید هر بدی اند
حدیث امام محمدباقر (ع) درباره کلید هر بدی را در اینجا بخوانید.
موتورسواری امین حیایی روی صحنه «عصر جدید» -خاطره جالب علیخانی از حضور خود در یک فیلم
دوازدهمین قسمت از برنامه «عصر جدید» شب گذشته با حضور شرکت‌کنندگان مختلف به روی آنتن شبکه سه سیما رفت.
آغاز همایش بزرگداشت هفته قوه قضاییه
همایش بزرگداشت هفته قوه قضاییه با حضور آیت الله رئیسی رئیس قوه قضاییه، مسئولان عالی قضایی، روسای کل دادگستری‌ها، دادستان‌های مراکز استان‌ها و جمعی از قضات و کارکنان دستگاه قضایی آغاز شد.
حذف امضاهای طلایی در سازمان ثبت اسناد
ذبیح اله خداییان از حذف امضا‌های طلایی خبر داد و گفت: یکی از محور‌های سند تحول، پیشگیری از مفاسد و برخورد با متخلفان است.
راهی ساده و لذتبخش برای سالم نگه داشتن قلب
محققان متوجه شدند هر قدر فرد در طول سال بیشتر مرخصی بگیرد و بیشتر به سفر رود، کمتر احتمال دارد به سندرم متابولیک مبتلا شود.
امکان وقوع پدیده قیرزدگی در سطح برخی جاده‌ها
سرهنگ رحمانی گفت: با توجه به اینکه گرمای هوا شدت یافته است در سطح برخی از جاده‌های کشور ممکن است با پدیده "قیرزدگی" مواجه شویم.
میزان عوارض تردد در محدوده ˮکنترل آلودگی هواˮ مشخص شد
مدیر واحد ساماندهی محدوده‌ها و طرح‌های ترافیک شهرداری تهران با بیان اینکه میزان عوارض تردد در محدوده "کنترل آلودگی هوا" بین ۷ تا ۲۰ هزار تومان است، گفت: خودرو‌های دارای معاینه فنی برتر از تخفیف ۲۵ درصدی عوارض ورود به محدوده‌ها برخوردار خواهند شد.
شفاف سازی درآمد‌های شهرداری از محل طرح ترافیک در دستور کار
علیخانی ضمن انتقاد از عملکرد معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران درباره شفاف نبودن عملکرد این معاونت گفت: شهرداری باید پاسخ دهد که چه میزان درآمد از محل طرح ترافیک و عوارض زوج و فرد در سال گذشته داشته و چه میزان از این درآمد صرف خرید اتوبوس و توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی شده است.
پرونده کارت ملی هوشمند چه تاریخی بسته خواهد شد؟
سخنگوی سازمان ثبت‌ احوال با اشاره به اینکه کارت‌های هوشمند ملی به مرور به ثبت‌نام‌کنندگان ارائه می‌شود از زمان بسته‌شدن این پرونده خبر داد.
علت بد بو شدن گاز معده
مشکلات مربوط به روده باعث بدبو شدن گاز معده می‌شود؛ باکتری‌های روده در طول فرآیند هضم، ترکیبات حاوی گوگردی مانند هیدروژن سولفید تولید می‌کند که بوی زننده‌ای را در گاز معده به وجود می‌آورند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

وقوع خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی در تیرماه
بعد از یک خورشید گرفتگی که از آسمان ایران قابل مشاهده نیست، ماه گرفتگی در بامداد ۲۶ تیرماه رخ خواهد داد که در سراسر ایران قابل رؤیت است.
لحظاتی از «عصر جدید» که در تلویزیون پخش نشد
عامل صمیمی تهیه‌کننده و عوامل برنامه با شرکت‌کنندگان در پایانی‌ترین دقیقه‌های منتهی به اجرا... همراه دوربین‌های پشت صحنه شوید تا شاهد تمام جزئیاتی باشید که باید برای بهترین اجرای استعدادها بررسی شوند!
نمایی زیبا از پل خواجو
نمایی زیبا از پل خواجو اصفهان در یک روز بهاری را در تصویر زیر می بینید.
لاک پشتی که پاهای مصنوعی دارد- عکس
این لاکپشت معلول «پدرو» نام دارد و یکی از مراجعان بیمارستان دامپزشکی دانشگاه لوئیزیانا است.
صفحه نخست روزنامه‌های سه‌شنبه
«چرخ» بازگشت
بازخوانی «مواجهه با مرگ»  برایان مگی
جواد محتشمیان و چالش با واژه‌های جدید در گزارش والیبال
یک چالش بزرگ در شبکه یک سیما
صفحه نخست روزنامه‌های دوشنبه
جدول پخش رقابت‌های جام‌ ملت‌های آفریقا از شبکه ورزش
«اختیاریه» به اختیار چه کسی حذف شد؟
تلویزیون اعلام کرد، کارگاه‌های تربیت مجری ارتباطی با ما ندارند
نمایش مستندی از پهپادهای ایرانی