حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

17:18 ۸۸ روز و ۵ ساعت پیش ایرنا 184 0
حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

پایگاه خبری صبح زاگرس در گفت و گویی با یعقوب غفاری نویسنده و پژوهشگر کهگیلویه و بویراحمد به بررسی آیین های شب یلدا یا چله بزرگ در این استان پرداخته است.

ایرنا

یعقوب غفاری دربار شب یلدا گفته است: شب اول چله که شب یلدا نامیده می شود خانواده های کهگیلویه وبویراحمد برای شام، غذاهای سفید رنگی که معمولا شیر برنج و آش دوغ بود تهیه می کردند و مقداری روغن پیاز داغ درون آن می ریختند و مصرف می کردند.
حتی خانوارهای فقیر و کم درآمد به کمک خانوارهایی که امکانات مالی بیشتری داشتند چنین غذایی را در شب اول چله تهیه می کردند.
در این شب بعد از صرف شام انواع و اقسام آجیل که قبلا توسط کدبانوی خانوار آماده شده بود در اختیار حاضرین قرار می گرفت و تا سحر در دسترس افراد حاضر بود و از ان استفاده می کردند.
موادی که تحت عنوان آجیل شب اول چله مصرف می کردند عبارت بودند از : ِگمَک ( از شلتوک تر تازه درو شده تهیه می شد و برای تهیه گمک دانه شلتوک را روی تاوه (تابه) می برشتند و در هاون می کوبیدند تا پوسته ان کنده شود و دانه آن پهن و نرم شود.
همچنین از میوه درختان بنه و کلخنگ (پسته وحشی) ، گندم برشته و کنجد، مغز شیرین شده بادام تلخ و کشمش و مویز،و انجیر و قصب (نوعی خرمای خشک) استفاده می کردند.
وقتی که همه افراد خانوار و خانوارهای یک (مال یا آبادی)دور هم جمع می شدند ضمن استفاده از آجیل و گفت و گوهای مختلف بزرگسالان به ویژه زنان و مردان سالخورده قصه ها و متیل های قدیمی و شیرین را برای حاضران نقل می کردند که این گونه قصه ها بسیار شیرین و پند آموز بود و موجب سکوت کامل و گوش دادن عمومی حاضران و شنوندگان می شد.
بعضی از قصه ها علاوه بر پند و اندرزهایی که داشت گاهی مطالب خنده آور و نشاط آوری هم داشت که در اغلب این قصه ها زور در برابرعقل مغلوب بود و افراد با نیروی بدنی کم بر حیوانات قدرتمند وحشی و خطرناک پیروز می شدند و فقرا گاهی به مقامات بالایی می رسیدند و فرزندان پادشاهان عاشق دختر خارفروش می شدند.
نقش سیمرغ و کره سیاه قیطون و غول و دیو و سایر موجودات واقعی و افسانه ای دیده می شد و هرکدام از این موجودات ممکن بود منشاء خیر و شر باشند.
در گذشته شب چله به طور کامل به صورت محلی برگزار می شد و همه چیز ساده و درخور امکانات خانوارها بود و مانند زمان کنونی خبری از هندوانه و پسته نبود.
شب یلدا مانند جشن های عید نوروز نیز ویژگی های خاص خود را دارد و خانواده ها در آبادی و در خانه بزرگ طایفه یا ایل دور هم جمع می شدند و از تنقلات محلی استفاده می کردند.
خانواده هایی که دور هم جمع می شدند عنوان می کردند که فصل سرد سال شروع شده و مردم باید با این دورهمی بودن گرمی را به یکدیگر هدیه بدهند و در فصل زمستان که سرسبزی و شادابی کمیاب شده است با جمع شدن دور یکدیگر سختی و مشکلات این فصل را از سر بگذرانند.
قصه های شیرین در این دورهمی ها به زبان محلی برای همه حاضران بیان می شد و نسبت به زندگی آینده و آداب و رسومی که در این قصه ها نهفته بود بحث و گفت و گو می شد.
بیان این نوع قصه های زیبا و شیرین برای کودکان و نوجوانان درس بزرگی داشت که در دوران بلوغ و بزرگسالی سرمشق آنها قرار می گرفت و این پندها که در شب چله بیان می شد بسیار تاثیر گذار و در آینده فرزندان نقش مهمی ایفا می کرد.
قصه های محلی و داستان تفاوت فاحشی با هم دارند زیرا نویسنده داستان و زمان آن مشخص است در صورتی که در قصه های محلی نویسنده و زمان آن مشخص نیست و چیزهایی روایت می شود که از لحاظ فکر قابل قبول نیست و تنها این متیل ها نسل به نسل روایت شده و در اختیار ما قرار گرفته است.
در این قصه و متیل های محلی مفاهیم عمیقی نهفته است که با زبانی ساده و قابل فهم، نکات آموزنده ای را برای همگان به تصویر می کشد.
گاهی یک گفت و گو عاملی است برای ادامه دادن زندگی و ما همه به هم وابسته هستیم و شعرای ما در کتاب های مختلف نیز به این موضوع اشاره کرده اند که مهمترین آنها شعر معروف سعدی(بنی آدم اعضای یک پیکرند - که در آفرینش ز یک گوهرند - چوعضوی به درد آورد روزگار - دگر عضو ها را نماند قرار - تو کز محنت دیگران بی غمی - نشاید که نامت نهند آدمی) است که بر سردرب سازمان ملل متحد نیز نقش بسته است.
9929/1662


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

نفوذ آب گرگانرود به داخل شهر گنبد تشدید شد
گنبدکاووس - ایرنا - منابع مردمی و ساکنین حاشیه رودخانه گرگانرود در بخش شمالی شهر گنبد از تشدید نفوذ آب رودخانه گرگانرود به داخل شهر خبر می دهند.
حوادث چهارشنبه سوری پایتخت 50 درصد کاهش یافت
تهران- ایرنا- مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران گفت: با آگاهی شهروندان امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حوادث چهارشنبه سوری در پایتخت 50 درصد کاهش یافته است.
جوان زنجانی بر اثر استفاده از مواد محترقه جان باخت
زنجان - ایرنا - رئیس مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی زنجان گفت: یک جوان زنجانی بر اثر انفجار مواد محترقه دست ساز در صحنه فوت شد و 23 نفر نیز مصدوم در مراکز درمانی استان تحت درمان قرار گرفته اند.
یکطرفه شدن محور هراز تصمیم ملی است
ساری- ایرنا- فرمانده پلیس راه مازندران با تایید اعتراض شماری از آملی ها نسبت به یکطرفه شدن و بستن موقت جاده هرا ، گفت : یکطرفه شدن جاده هراز یک تصمیم ملی است و اکنون این محور باز و 2 طرفه شده است.
تردد در محورهای آذربایجان شرقی نیازمند زنجیر چرخ است
تبریز- ایرنا - سرپرست پلیس راه آذربایجان شرقی گفت: با توجه به شدت بارش و لغزندگی محورهای استان، به همراه داشتن زنجیر چرخ برای تردد در برخی محورها الزامی است.
سقوط سنگ بر روی خودرو در مازندران سبب مرگ فوتبالیست شد
ساری - ایرنا - مدیر روابط عمومی پزشکی قانونی مازندران گفت که سقوط سنگ در جاده سوادکوه بر روی خودروی کیوان وحدانی ، باعث کشته شدن این بازیکن سابق تیم فوتبال نساجی مازندران شد .
خوزستان میزبان مسابقات جام جهانی کشتی فرنگی 2019 شد
اهواز - ایرنا - رییس هیات کشتی خوزستان گفت: پس از رایزنی های فراوان و با موافقت استاندار، میزبانی رقابت‌های جام جهانی کشتی فرنگی 2019 به خوزستان واگذار شد.
پایتخت و ترقه هایی که روی دست فروشندگان ماند
تهران- ایرنا- گزارش خبرنگاران ایرنا در شب چهارشنبه سوری از نقاط مختلف پایتخت حاکیست که در برخی معابر اصلی و چهارراه ها، دستفروشان مواد محترقه را حتی حراج کرده اند اما خریداری ندارد و کمتر شهروندی از آنان خرید می کند.
جاده کندوان باز شد
ساری - ایرنا - فرمانده پلیس راه مازندران از بازگشایی جاده کندوان خبر داد و گفت که مسدود شدن دوباره این جاده بعید نیست .
چهار رستوران بین راهی در جاده هراز پلمب شد
تهران - ایرنا - رئیس شبکه بهداشت و درمان شهرستان دماوند از پلمب چهار رستوران بین راهی در جاده هراز در محدوده آبعلی خبر داد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

سانحه رانندگی در قزوین 3 کشته بر جای گذاشت
قزوین - ایرنا - فرمانده پلیس راه قزوین گفت: در پی وقوع یک فقره تصادف در مسیر بویین زهرا-دانسفهان 3 تن جان باختند و یک نفر نیز مصدوم شد.
مهاجم حادثه لندن فریاد «همه مسلمانان باید بمیرند» سر داده بود
یک روزنامه انگلیسی در گزارشی اعلام کرد: مهاجم حادثه شنبه لندن، فریاد «همه مسلمانان باید بمیرند» سر داده بود.
چه ارتباطی میان فواصل کوتاه زایمان و مرگ نوزادان وجود دارد؟
طبق نتایج یک مطالعه جدید، فواصل کوتاه بین زایمان می تواند خطر مرگ نوزادان را افزایش دهد.
کوزه بلاگردان
بیرجند- ایرنا- خاصیت نوروز نو شدن است و کوزه شکنی سنتی زیبا از مردمان شهرستان قاینات در استان خراسان جنوبی است که به اعتقادشان با اجرای این آیین، دردها و بلاها را در آخرین چهارشنبه سال از زندگی خود دور می کنند.
اختصاص هزینه هدایای تبلیغاتی برای آزادی زندانیان
شرکت سرمایه‌گذاری سایه‌گستر سرمایه هزینه هدایای تبلیغاتی پایان سال خود را به آزادی زندانیان جرائم غیر عمد اختصاص داد.
«مدیرعامل شرکت همشهری» منصوب شد
توسعه همه جانبه و جلب اعتماد مردم بدون نقد امکانپذیر نیست
آغاز به کار پایگاه اطلاع‌رسانی نمایندگی قوه مجریه در شورای نظارت بر صداوسیما
کلاهبرداری از مردم جنوب تهران در پوشش مسابقه رادیویی
مدیرعامل شرکت همشهری منصوب شد
عصر جنوب: خوزستان مهاجرفرست‌ترین استان ایران
اخبار کوتاه از استان اصفهان
سرنوشت «خندوانه» چه می‌شود؟
امیدوارم سال ۹۷ کسی مغموم نباشد
کدام چهره‌ها به برنامه تحویل سال می‌روند؟