حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

17:18 ۳۰ روز و ۲۰ ساعت پیش ایرنا 90 0
حکایت داغ شب یلدا و چله نشینی در گفت و گو با یعقوب غفاری

پایگاه خبری صبح زاگرس در گفت و گویی با یعقوب غفاری نویسنده و پژوهشگر کهگیلویه و بویراحمد به بررسی آیین های شب یلدا یا چله بزرگ در این استان پرداخته است.

ایرنا

یعقوب غفاری دربار شب یلدا گفته است: شب اول چله که شب یلدا نامیده می شود خانواده های کهگیلویه وبویراحمد برای شام، غذاهای سفید رنگی که معمولا شیر برنج و آش دوغ بود تهیه می کردند و مقداری روغن پیاز داغ درون آن می ریختند و مصرف می کردند.
حتی خانوارهای فقیر و کم درآمد به کمک خانوارهایی که امکانات مالی بیشتری داشتند چنین غذایی را در شب اول چله تهیه می کردند.
در این شب بعد از صرف شام انواع و اقسام آجیل که قبلا توسط کدبانوی خانوار آماده شده بود در اختیار حاضرین قرار می گرفت و تا سحر در دسترس افراد حاضر بود و از ان استفاده می کردند.
موادی که تحت عنوان آجیل شب اول چله مصرف می کردند عبارت بودند از : ِگمَک ( از شلتوک تر تازه درو شده تهیه می شد و برای تهیه گمک دانه شلتوک را روی تاوه (تابه) می برشتند و در هاون می کوبیدند تا پوسته ان کنده شود و دانه آن پهن و نرم شود.
همچنین از میوه درختان بنه و کلخنگ (پسته وحشی) ، گندم برشته و کنجد، مغز شیرین شده بادام تلخ و کشمش و مویز،و انجیر و قصب (نوعی خرمای خشک) استفاده می کردند.
وقتی که همه افراد خانوار و خانوارهای یک (مال یا آبادی)دور هم جمع می شدند ضمن استفاده از آجیل و گفت و گوهای مختلف بزرگسالان به ویژه زنان و مردان سالخورده قصه ها و متیل های قدیمی و شیرین را برای حاضران نقل می کردند که این گونه قصه ها بسیار شیرین و پند آموز بود و موجب سکوت کامل و گوش دادن عمومی حاضران و شنوندگان می شد.
بعضی از قصه ها علاوه بر پند و اندرزهایی که داشت گاهی مطالب خنده آور و نشاط آوری هم داشت که در اغلب این قصه ها زور در برابرعقل مغلوب بود و افراد با نیروی بدنی کم بر حیوانات قدرتمند وحشی و خطرناک پیروز می شدند و فقرا گاهی به مقامات بالایی می رسیدند و فرزندان پادشاهان عاشق دختر خارفروش می شدند.
نقش سیمرغ و کره سیاه قیطون و غول و دیو و سایر موجودات واقعی و افسانه ای دیده می شد و هرکدام از این موجودات ممکن بود منشاء خیر و شر باشند.
در گذشته شب چله به طور کامل به صورت محلی برگزار می شد و همه چیز ساده و درخور امکانات خانوارها بود و مانند زمان کنونی خبری از هندوانه و پسته نبود.
شب یلدا مانند جشن های عید نوروز نیز ویژگی های خاص خود را دارد و خانواده ها در آبادی و در خانه بزرگ طایفه یا ایل دور هم جمع می شدند و از تنقلات محلی استفاده می کردند.
خانواده هایی که دور هم جمع می شدند عنوان می کردند که فصل سرد سال شروع شده و مردم باید با این دورهمی بودن گرمی را به یکدیگر هدیه بدهند و در فصل زمستان که سرسبزی و شادابی کمیاب شده است با جمع شدن دور یکدیگر سختی و مشکلات این فصل را از سر بگذرانند.
قصه های شیرین در این دورهمی ها به زبان محلی برای همه حاضران بیان می شد و نسبت به زندگی آینده و آداب و رسومی که در این قصه ها نهفته بود بحث و گفت و گو می شد.
بیان این نوع قصه های زیبا و شیرین برای کودکان و نوجوانان درس بزرگی داشت که در دوران بلوغ و بزرگسالی سرمشق آنها قرار می گرفت و این پندها که در شب چله بیان می شد بسیار تاثیر گذار و در آینده فرزندان نقش مهمی ایفا می کرد.
قصه های محلی و داستان تفاوت فاحشی با هم دارند زیرا نویسنده داستان و زمان آن مشخص است در صورتی که در قصه های محلی نویسنده و زمان آن مشخص نیست و چیزهایی روایت می شود که از لحاظ فکر قابل قبول نیست و تنها این متیل ها نسل به نسل روایت شده و در اختیار ما قرار گرفته است.
در این قصه و متیل های محلی مفاهیم عمیقی نهفته است که با زبانی ساده و قابل فهم، نکات آموزنده ای را برای همگان به تصویر می کشد.
گاهی یک گفت و گو عاملی است برای ادامه دادن زندگی و ما همه به هم وابسته هستیم و شعرای ما در کتاب های مختلف نیز به این موضوع اشاره کرده اند که مهمترین آنها شعر معروف سعدی(بنی آدم اعضای یک پیکرند - که در آفرینش ز یک گوهرند - چوعضوی به درد آورد روزگار - دگر عضو ها را نماند قرار - تو کز محنت دیگران بی غمی - نشاید که نامت نهند آدمی) است که بر سردرب سازمان ملل متحد نیز نقش بسته است.
9929/1662


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

شناسایی مولکول عامل کاهش وزن در افراد مضطرب
دانشمندان برای نخستین بار موفق به شناسایی مولکولی در مغز شده‌اند که عامل کاهش وزن افراد مضطرب است.
ماه گرفتگی کامل ۲۰۱۹ در آسمان پدیدار شد
تنها پدیده ماه گرفتگی کامل ۲۰۱۹ میلادی در آسمان پدیدار شد و ساکنان آمریکای شمالی و جنوبی در بهترین مکان برای رصد آن بودند. این پدیده با رویدادهای ابرماه و ماه خونین همراه شد.
خودرو‌های جالب نمایشگاه دیترویت را ببینید
نمایشگاه اتومبیل دیترویت درآمریکا درحال برگزاری است و برندهای مختلف خودروسازی از سراسر جهان محصولات جدیدخود را در آنجا به نمایش می گذارند.
پیش‌بینی زوال عقل با آزمایش خون «تاو»
محققان دانشگاه ملی سئول روشی را ارائه کردند که با تشخیص میزان پروتئین «تاو»، پیشرفت زوال عقل را پیش‌بینی می‌کنند.
اخطار جهرمی به دفاتر خدمات ارتباطی متخلف
آذری جهرمی درباره تلاش برای جلوگیری از ارسال پیامک های تبلیغاتی گسترده به مشترکان تلفن همراه در توئیتر نوشت: «اخطار جدی به دفاتر خدمات ارتباطی که با شیوه‌های غیرقانونی سیم‌کارت تلفن همراه در اختیار ارسال کنندگان پیامکهای مزاحم قرار می‌دهند: جریمه "لغو مجوز" بدون اغماض و پذیرش توجیه در قبال این تخلف، به سازمان تنظیم مقررات ابلاغ و از امروز اجرایی خواهد شد.»
قابلیت جدیدی به گوگل‌مپ اضافه می‌شود
گوگل قابلیت جدیدی را به برنامه نقشه موسوم به گوگل مپ خود اضافه کرده است تا سرعت مجاز رانندگی در بزرگراهها و خیابان ها را برای کاربران نمایش دهد.
حقایق تحریم‌های سختی که حضرت فاطمه(س) در خردسالی تحمل کرد
استاد سطح عالی حوزه علمیه تهران حقایقی از تحریم‌های سخت دوران خردسالی حضرت زهرا (س) را تشریح کرد.
درباره درباره حجاب فاطمی چه می دانید؟ -ناگفته‌های حضرت زهرا(س) درباره حجاب
حجت‌الاسلام صابری گفت: حجاب صرفا چادر یا پوشیدگی برای زنان نیست، بلکه پوشش صحیح و آراستگی برای زنان و مردان است.
باند بزرگ ترانزیت مواد مخدر متلاشی شد
فرمانده انتظامی استان خراسان رضوی از دستگیری گردانندگان باند بزرگ ترانزیت مواد مخدر و کشف ۸۵۰ کیلوگرم انواع موادافیونی در سبزوار خبر داد.
برترین نماهنگ‌های تلویزیون، معرفی می شود
مخاطبان تلویزیونی همزمان با برگزاری اولین جشنواره ملی «نماهنگ فجر» برترین نماهنگ را در قالب آرای مردمی انتخاب می کنند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

استیون سیگال این روز‌ها کجاست و چه می‌کند؟
استیون سیگال بیشتر از سه دهه است که با فیلم‌های اکشن و پر زدوخورد هوادارانش را به هیجان می‌آورد، سیگال برای ایرانی‌ها نیز شخصیت بسیار شناخته شده‌ای است و طرفداران زیادی دارد.
تجمع روس‌ها در تاکید بر مالکیت جزایر کوریل
جمعی از مردم روسیه (یکشنبه) در حمایت از مالکیت کشورشان بر مجمع جزایر کوریل دست به تجمعی حمایتی زدند.
تشکر ترامپ از کسانی که کار می‌کنند، اما حقوق نمی‌گیرند!
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی از کسانی که در پی تعطیلی دولت فدرال این کشور با وجود عدم پرداخت دستمزد، هنوز مشغول به کار هستند تشکر کرد.
شک و بدگمانی؛ تیرخلاص به زندگی مشترک
وقتی به همدیگر شک می‌کنیم با بروز نخستین جرقه‌های شک، بدبینی و تردید اگر نتوانیم آن را متوقف کنیم شعله‌هایش به‌گونه‌ای بالا می‌گیرند که می‌تواند حتی کل رابطه ما و زندگی خانوادگی‌مان را هدف قرار دهد و آن را از بین ببرد.
اهدای گل به بانوان توسط جوانان تبریزی
جوانان تبریزی با اهدای شاخه‌های گل به دختران در پارک ائل گلی تبریز، مقام زنان و دختران را گرامی داشتند.
برادران محمودی «دلدار» را برای رمضان کلید زدند
بازیگران تُرک در سریال جاسوسی «گاندو»
بازخوانی ۳ کتاب انقلابی با صدای بهروز رضوی
آقای خیابانی به دوربین نگاه کنید و بگویید ببخشید!
دغدغه‌های مجازی روی آنتن تلویزیون
مدیر گروه فیلم و سریال سیمافیلم تغییر کرد
صفحه نخست روزنامه‌های یکشنبه
صفحه اول روزنامه های اصفهان- یکشنبه 30 دی
تلویزیون برای تبلیغ مؤسسه‌های کنکور توجیهی ندارد
دستگیری خبرنگار ایرانی تکرار سناریوی تلخ خاشقچی است