چیلله گجه سی ( شب یلدا) در مرند

12:29 ۳۰ روز و ۱ ساعت پیش ایرنا 58 0
چیلله گجه سی ( شب یلدا) در مرند

تبریز- ایرنا -شب یلدا بلندترین شب سال، آئینی باستانی است که آن را با آداب و سنن مخصوصی در هر نقطه از ایران جشن می گیرند و حتی گفته می شود رنگ جهانی به خود گرفته است اما به نظر می رسد شهرستان مرند به جهت پیشینه تاریخی در برگزاری این جشن صبغه ای طولانی دارد.

ایرنا

در خصوص آداب و رسوم شب یلدا در شهرستان مرند و اینکه سابقه برگزاری آئین شب یلدا که در آذربایجان معروف به «چیلله گجه سی» می باشد در این شهرستان چقدر است به سراغ دکتر میرهدایت سیدمرندی مورخ و محقق رفتیم.
وی در گفتگو با ایرنا، آئین شب یلدا را یک نوع فولکور بیان کرد و افزود: نمی توان دور خرده فرهنگ ها و فولکلورها دیوار کشید ولی بعضی از آن ها در شهرهای معدودی اجرا می شده است بعنوان مثال در مرند نزدیک عید رسم «قیشدان چیخدیلار» را برگزار می کردند که مخصوص این شهر بود.
وی ادامه داد: شب یلدا نیز فولکلوری است که از ایران نشات گرفته و در برخی کشورهای دیگر هم جشن گرفته می شود.
این مورخ و محقق مرندی اظهار داشت: شب کریسمس که همزمان با 4 دی می باشد همان شب یلدای ایرانیان است که در دوره ساسانیان به اروپا انتقال یافته و گرامی داشته می شود و پس از شایع شدن دین مسیحیت، این جشن با نام میلاد حضرت مسیح (ع) تداوم یافته است.
سید مرندی در مورد رسوم شب یلدا در مرند گفت: شب یلدا اکنون در شهرستان مرند همانند شهرهای دیگر جشن گرفته می شود منتها در قدیم که از طرف خانواده داماد به نامزدش «خنچا» فرستاده می شد چند طاقه نیز پارچه قرمز می گذاشتند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی های شب یلدا این است که بلندترین شب سال است و از فردای آن شب طولانی نور خورشید بیشتر می شود و به خاطر همین کشاورزان و آبا و اجداد ما این شب را جشن می گرفتند و زیاد شدن نور خوشید همچنین گرما را به همراه داشت در نتیجه مرندی ها پارچه قرمز می فرستادند که قرمزی آن نشانه حرارت و آتش است.
این محقق مرندی همچنین رنگ قرمز را در ایران مختص مرند می داند و دلیل خود را اینطور بیان می کند: که مرند از معدود شهرهای جهان است که کرم قرمز در درختان مخصوصی تولید می شد و مرندی ها اینها را در آب داغ انداخته و پس از مردن رنگ زیبای قرمز بدست می آمد و در رنگ آمیزی فرشها استفاده می شد و به این دلیل در مرند بیشتر قرمز می پوشیدند و به نظر بنده لباسهای قرمز سرخ جامگان را نیز مرندیها می دادند چون رنگ قرمز در ایران، مخصوص مرند بود.
سید مرندی به اشعاری که مردم در روزگار پیشین در مورد شب یلدا در مرند می گفتند اشاره می کند:
آچیلله چیلله یاریم آتین غمچیله یاریم
نجسن بیرسوز دیرم قلبین آچیلا یاریم
آچیلله چیلله یاریم آتین غمچیله یاریم
بوگون یاریم گلجک یولو آچ گله یاریم

چیخدی پاییز گلدی چیلله آخشامی شاخدا وورور سویوخ کسیر
قارپیز کسک چیلله نین آخشامیندا سوواخ بو چیلله نی تندیر دامیندا
داشقاسی ساتسین آتینین یونجاسین، بلکه دوزدسین قیزینین خونچاسین

به گزارش ایرنا، در شهرستان مرند نیز همچون دیگر نقاط کشور، مردم با فرا رسیدن شب یلدا، آداب و رسوم خاصی را برپا می دارند.
شب یلدا در مرند مانند سایر شهرهای آذربایجان به «چیلله گجه سی» معروف است و خانواده ها در این شب بلند دور هم جمع شده و بعد از خوردن تنقلات و میوه، تا پاسی از شب به صحبت و گفت و گو مشغول می‌شوند.
در این شب همچنین از خانه داماد به خانه نامزدشان «خونچا» ( ظرفی شامل شیرینی، میوه، پارچه، آینه و ... ) فرستاده می شود.
همچنین علاوه بر فرستادن چیلله لیه ( سهم چله ) برای نوعروس، پدر عروس نیز سهم دختر و دامادش را که شامل هندوانه، میوه، آجیل، شیرینی و یک قواره پیراهنی است روانه منزل داماد می کند.
صله رحم در شب یلدا مهمترین آداب و رسوم است که از زمان های قدیم در مرند و شهرها و روستاهای اطراف رواج داشته و اکنون نیز این سنت زیبا بجا آورده می شود.
فرزندان و نوه ها در خانه پدربزرگ و مادربزرگ دور هم جمع می شوند و برادران نیز همراه با هدایایی به دیدار خواهران می روند.
اولین چیزی که با بردن نام شب یلدا در این شهرستان به ذهن خطور می کند و در همه خانه ها آن را می توان مشاهده کرد، هندوانه است که با وجود سردی هوا، نشانه خونگرمی، شادابی و سرزندگی است.
آنچه بیان شد تنها بخشی از رسوم شب یلدا در شهرستان مرند است که اکنون نیز بدان عمل می شود و نسل جوان نیز با تداوم بخشیدن به آنها، اجازه نمی دهند این آداب و سنن زیبا که از گذشتگان به ما ارث رسیده به فراموشی سپرده شود.
/3071/9916


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

لیگ NBA؛ شکست لیکرز با درخشش هاردن
تیم بسکتبال هیوستون راکتس با بازی درخشان دیگری از گارد رأس خود مقابل لس آنجلس لیکرز به پیروزی رسید.
صالح: مقابل عراق محتاط بودیم
کارشناس فوتبال ایران در خصوص شرایط تیم ملی به اظهارنظر پرداخت.
نورافکن: از امکانات قطر شگفت زده شدیم
امید نورافکن، کاپیتان تیم ملی امید در کنار سایر هم تیم هایی خود از موزه جام جهانی 2022 در شهر دوحه بازدید کرد.
نبیل فکیر، همچنان در رویای لیورپول
نبیل فکیر، ستاره فرانسوی لیون می‌گوید با وجود اینکه دورخیزش برای انتقال به لیورپول با موفقیت همراه نشده ولی همچنان رویای پیوستن به این تیم را در سر دارد.
شکایت باشگاه ذوب‌آهن از استقلال
باشگاه ذوب‌آهن قصد دارد به‌دلیل دریافت نکردن مبلغ قرارداد مرتضی تبریزی از استقلال شکایت کند.
علی‌محمدی در آستانه جدایی از سپاهان
کاپیتان تیم فوتبال سپاهان برای ملحق شدن به اردوی تیمش به ترکیه سفر کرد.
نکیسا: عمان ناشناخته نیست مجهول است
دروازه بان سابق تیم ملی ایران معتقد است عمان تیمی مجهول است و همیشه برای ایران دردسر ساز شده است.
یونس دلفی: به دنبال برد مقابل قطر هستیم
یونس دلفی، مهاجم تیم فوتبال امید کشورمان تأکید کرد این تیم به دنبال پیروزی مقابل قطر و قهرمانی در تورنمنت جهارجانبه این کشور است.
مورینیو: قطر توانایی برد عراق را دارد
سرمربی سابق منچستریونایتد اعلام کرد که تیم ملی قطر توانایی برد عراق در مرحله یک هشتم نهایی جام ملت های آسیا 2019 را دارد.
مربی عمان: ایران را خوب آنالیز کردیم
مربی تیم ملی عمان پیش از دیدار با ایران گفت: تیم ملی ایران را خیلی خوب آنالیز کردیم و با توجه به برنامه ریزی ای که کردیم به نتیجه مطلوب و صعود به مرحله بعد خواهیم رسید.

پر بازدید ترین اخبار امروز

سرودهایی در رثای ام الشهدا:ˮتا فاطمه زنده‌ست علی خانه‌نشین نیستˮ
مجموعه اشعار آیینی ویژه شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها منتشر شد.
معاندها از راه سینما وارد نمی‌شوند
ایرج تقی پور گفت:کسانی که معاند هستند از راه سینما وارد نمی شوند. با سینما هیچ جای دنیا نه می شود انقلاب کرد و نه می شود جلوی انقلابی را گرفت.
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان قزوین منصوب شد
قزوین - ایرنا - علیرضا خزائلی روز یکشنبه با صدور حکمی از سوی معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی به عنوان سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قزوین منصوب شد.
پیشکسوتان در بدرقه پیکر سلیم نیساری
مراسم تشییع پیکر سلیم نیساری آغاز شد.
واکنش سرپرست استقلال به مصدومیت مهاجم آبی پوشان
امیرحسین فتحی سرپرست باشگاه استقلال در تماس تلفنی با مرتضی آقاخان بازیکن این تیم، جویای احوال و شرایط او شد و دقایقی با این بازیکن گفت و گو کرد.
کشف تونل تاراج آثار تاریخی در همدان
نجات محوطه‌های تاریخی ری با یک تفاهم‌نامه
انتصاب خزائلی به‌عنوان سرپرست میراث فرهنگی قزوین
فیلم زندگی لزج از قزوین به جشنواره چنای هند راه یافت
بازارکهنه قم می تواند بهترین مکان برای تولید صنایع دستی باشد
گردشگری سلامت؛ ظرفیتی که مغفول مانده است
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان قزوین منصوب شد
افزایش اقامت گردشگران خارجی رهاورد همدان 2018 است
صنایع دستی قربانی اجناس خارجی
60 بنای تاریخی دزفول به مرمت اضطراری نیاز دارند