چیلله گجه سی ( شب یلدا) در مرند

12:29 ۱۷۹ روز و ۴ ساعت پیش ایرنا 224 0
چیلله گجه سی ( شب یلدا) در مرند

تبریز- ایرنا -شب یلدا بلندترین شب سال، آئینی باستانی است که آن را با آداب و سنن مخصوصی در هر نقطه از ایران جشن می گیرند و حتی گفته می شود رنگ جهانی به خود گرفته است اما به نظر می رسد شهرستان مرند به جهت پیشینه تاریخی در برگزاری این جشن صبغه ای طولانی دارد.

ایرنا

در خصوص آداب و رسوم شب یلدا در شهرستان مرند و اینکه سابقه برگزاری آئین شب یلدا که در آذربایجان معروف به «چیلله گجه سی» می باشد در این شهرستان چقدر است به سراغ دکتر میرهدایت سیدمرندی مورخ و محقق رفتیم.
وی در گفتگو با ایرنا، آئین شب یلدا را یک نوع فولکور بیان کرد و افزود: نمی توان دور خرده فرهنگ ها و فولکلورها دیوار کشید ولی بعضی از آن ها در شهرهای معدودی اجرا می شده است بعنوان مثال در مرند نزدیک عید رسم «قیشدان چیخدیلار» را برگزار می کردند که مخصوص این شهر بود.
وی ادامه داد: شب یلدا نیز فولکلوری است که از ایران نشات گرفته و در برخی کشورهای دیگر هم جشن گرفته می شود.
این مورخ و محقق مرندی اظهار داشت: شب کریسمس که همزمان با 4 دی می باشد همان شب یلدای ایرانیان است که در دوره ساسانیان به اروپا انتقال یافته و گرامی داشته می شود و پس از شایع شدن دین مسیحیت، این جشن با نام میلاد حضرت مسیح (ع) تداوم یافته است.
سید مرندی در مورد رسوم شب یلدا در مرند گفت: شب یلدا اکنون در شهرستان مرند همانند شهرهای دیگر جشن گرفته می شود منتها در قدیم که از طرف خانواده داماد به نامزدش «خنچا» فرستاده می شد چند طاقه نیز پارچه قرمز می گذاشتند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی های شب یلدا این است که بلندترین شب سال است و از فردای آن شب طولانی نور خورشید بیشتر می شود و به خاطر همین کشاورزان و آبا و اجداد ما این شب را جشن می گرفتند و زیاد شدن نور خوشید همچنین گرما را به همراه داشت در نتیجه مرندی ها پارچه قرمز می فرستادند که قرمزی آن نشانه حرارت و آتش است.
این محقق مرندی همچنین رنگ قرمز را در ایران مختص مرند می داند و دلیل خود را اینطور بیان می کند: که مرند از معدود شهرهای جهان است که کرم قرمز در درختان مخصوصی تولید می شد و مرندی ها اینها را در آب داغ انداخته و پس از مردن رنگ زیبای قرمز بدست می آمد و در رنگ آمیزی فرشها استفاده می شد و به این دلیل در مرند بیشتر قرمز می پوشیدند و به نظر بنده لباسهای قرمز سرخ جامگان را نیز مرندیها می دادند چون رنگ قرمز در ایران، مخصوص مرند بود.
سید مرندی به اشعاری که مردم در روزگار پیشین در مورد شب یلدا در مرند می گفتند اشاره می کند:
آچیلله چیلله یاریم آتین غمچیله یاریم
نجسن بیرسوز دیرم قلبین آچیلا یاریم
آچیلله چیلله یاریم آتین غمچیله یاریم
بوگون یاریم گلجک یولو آچ گله یاریم

چیخدی پاییز گلدی چیلله آخشامی شاخدا وورور سویوخ کسیر
قارپیز کسک چیلله نین آخشامیندا سوواخ بو چیلله نی تندیر دامیندا
داشقاسی ساتسین آتینین یونجاسین، بلکه دوزدسین قیزینین خونچاسین

به گزارش ایرنا، در شهرستان مرند نیز همچون دیگر نقاط کشور، مردم با فرا رسیدن شب یلدا، آداب و رسوم خاصی را برپا می دارند.
شب یلدا در مرند مانند سایر شهرهای آذربایجان به «چیلله گجه سی» معروف است و خانواده ها در این شب بلند دور هم جمع شده و بعد از خوردن تنقلات و میوه، تا پاسی از شب به صحبت و گفت و گو مشغول می‌شوند.
در این شب همچنین از خانه داماد به خانه نامزدشان «خونچا» ( ظرفی شامل شیرینی، میوه، پارچه، آینه و ... ) فرستاده می شود.
همچنین علاوه بر فرستادن چیلله لیه ( سهم چله ) برای نوعروس، پدر عروس نیز سهم دختر و دامادش را که شامل هندوانه، میوه، آجیل، شیرینی و یک قواره پیراهنی است روانه منزل داماد می کند.
صله رحم در شب یلدا مهمترین آداب و رسوم است که از زمان های قدیم در مرند و شهرها و روستاهای اطراف رواج داشته و اکنون نیز این سنت زیبا بجا آورده می شود.
فرزندان و نوه ها در خانه پدربزرگ و مادربزرگ دور هم جمع می شوند و برادران نیز همراه با هدایایی به دیدار خواهران می روند.
اولین چیزی که با بردن نام شب یلدا در این شهرستان به ذهن خطور می کند و در همه خانه ها آن را می توان مشاهده کرد، هندوانه است که با وجود سردی هوا، نشانه خونگرمی، شادابی و سرزندگی است.
آنچه بیان شد تنها بخشی از رسوم شب یلدا در شهرستان مرند است که اکنون نیز بدان عمل می شود و نسل جوان نیز با تداوم بخشیدن به آنها، اجازه نمی دهند این آداب و سنن زیبا که از گذشتگان به ما ارث رسیده به فراموشی سپرده شود.
/3071/9916


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ حماسه
فرهنگ حماسه

آخرین اخبار

ثبت بی‌نظیرترین سال ایرانول با رشد اکثر شاخص‌ها و تقسیم سود ۲۹۰۰ میلیارد ریالی
مجمع عمومی عادی سالانه سال مالی منتهی به ۲۹ اسفندماه ۱۳۹۷ شرکت نفت ایرانول با ثبت بی‌نظیرترین سال ایرانول از اول تاسیس تاکنون با رشد اکثر شاخص‌ها و با حضور بیش ۹۲ درصد سهامداران سه‌شنبه ۲۸ خردادماه در سالن تلاش وزارت کار برگزار شد.
۸ دستگاه ماینر برتر استخراج بیت‎ کوین سال
از استخراج بیت کوین می‌توان درآمدزایی کرد اما برای این کار نیاز به دستگاه‌هایی است که ماینر نام دارد.
قم میزبان دومین گردهمایی کسب‌وکارهای خانگی و محلی
دومین گردهمایی کسب‌وکارهای خانگی و محلی که با عنوان "رویداد باسلامی‌ها" شناخته می‌شود، ۳۰ خردادماه در قم برگزار می‌شود. این رویداد میزبان ده‌ها نفر از صاحبان مشاغل خانگی محلی و محصولات اصیل آن‌هاست. حضور در این رویداد برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.
دلایل رونق چاپ کارت pvc
کارت‌های pvc در زندگی ما نقش مهمی دارند و با توجه به ویژگی‌هایی از جمله دوام و انعطاف کاربردهای وسیعی پیدا کرده‌اند.
بانک صادرات ایران دومین دارنده تعداد کارت بانکی تراکنش‌دار در نظام بانکی است
​بر اساس آمار بانک مرکزی در سال ٩٧، بانک صادرات ایران دومین دارنده تعداد کارت بانکی تراکنش‌دار در نظام بانکی است.
تولید فولاد در آینده‌ای نزدیک صد در صد بومی می‌شود
دانش یکی از مهم‌ترین عوامل تولید محسوب شده و از آن به‌عنوان مهم‌ترین مزیت رقابتی سازمان‌ها یاد می‌شود. یکی از ویژگی‌های دانش نامشهود بودن آن هست. به عبارتی غیرقابل لمس و نامحسوس بوده و ارزش‌گذاری و اندازه‌گیری آن مشکل است.
۱۵ کشور متنفر از آمریکا کدامند؟
مصر، اردن و ترکیه در صدر لیست کشورهای متنفر از آمریکا قرار دارند. ایران در میان ۱۵ کشور در جایگاه نهم است و حتی کشور اسلونی که سرزمین مادری "ملانیا ترامپ" بانوی اول آمریکاست، در جایگاه سیزدهم این لیست قرار دارد.
احتکار خودرو در انبار خودروسازان حقیقت دارد؟
اگرچه این روزها قیمت خودرو در بازار کاهشی است اما بررسی روند یک سال گذشته تغییرات قیمت خودرو نشان می‌دهد که در اغلب خودروها بیش از دو برابر افزایش قیمت وجود داشته است.
برانکو گفت مهدی باید برود!
جدایی مهدی طارمی از پرسپولیس یکی از جنجالی‌ترین اتفاقات سال‌های اخیر بود که تبعات فراوانی برای این بازیکن و باشگاه پرسولیس داشت. بخشی از پشت پرده‌های این ماجرا در گزارشی به قلم وکیل طارمی منتشر شد.
ویدئو - بهره‌برداری از پایانه «سلام» فرودگاه امام (ره)
پایانه «سلام» در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) صبح سه‌شنبه (۲۸ خرداد) با حضور رئیس‌جمهور به بهره‌برداری رسید. این طرح به عنوان نخستین پایانه هوایی هوشمند کشور با ظرفیت اعزام و پذیرش سالیانه پنج میلیون مسافر به بهره‌برداری رسیده و طراحی آن توسط مهندسان ایرانی انجام شده است. حسن روحانی در این مراسم گفت: «با وجود فشارهای دشمنان و بدخواهانی که می‌خواهند القا کنند که توسعه ایران متوقف شده و مردم نسبت به آینده کشور ناامید هستند، هر روز شاهد تحرک تازه‌ای در اقتصاد و حرکت بزرگ اجتماعی در کشور هستیم.»

پر بازدید ترین اخبار امروز

پرمدال‌ترین ورزشکار پاراآسیایی چقدر پاداش گرفت؟
پرمدال‌ترین ورزشکار بازی‌های پاراآسیایی جاکارتا با انتقاد نسبت به میزان پاداش خود گفت: با توجه به این که در بازی‌های پاراآسیای جاکارتا به لطف خدا توانستم شش بار پرچم کشورم را به اهتزاز در آورم و تاریخ ساز شوم، اما مسئولان در پرداخت پاداش به قول خود عمل نکردند.
ادعا یک نماینده درباره ابلاغ اجرای لایحه پالرمو از سوی دولت
یک عضو فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس مدعی شد که دولت به دستگاه‌ها لایحه پالرمو و لایحه الحاق یک تبصره به ماده ۶ قانون مبارزه با پولشویی را برای اجرا ابلاغ کرده است که درباره پالرمو هنوز در مجمع تشخیص تعیین تکلیف نشده و درباره پولشویی هم هنوز مجلس آن را تصویب نکرده است.
ˮفلومترالتراسونیکˮ را از ابزار سنجش آریا بخرید
فرآیند انتخاب ابزار دقیق صنعتی بسیار پیچیده است و نیاز به مهارت و آشنایی فرد با مباحث مختلف صنعتی دارد.
با ۵ خیابان اصلی خرید در استانبول آشنا شوید
وقتی‌ که کلمات «خرید» و «استانبول» در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، ذهن افراد معمولا به سمت بازار بزرگ و خیابان‌های پرپیچ‌وخم آن با فروشگاه‌های مختلف، از فرش گرفته تا ادویه‌های محلی، می‌رود.
خراسان شمالی صاحب تیم لیگ دسته اول فوتبال کشور می‌شود
‌مدیرکل ورزش و جوانان خراسان شمالی از خرید امتیاز تیم لیگ دسته اول فوتبال کشور خبر داد.
آتش‌سوزی از سر عادت!
آخرین وضعیت مرمت بازار سوخته تبریز
اینجا هیچ نشانه‌ای از قدیمی‌ترین ندارد، به جز یک تابلو!
توافق دو جانبه روسیه و ترکیه در گردشگری
گیوه‌دوزی مهریز ثبت ملی می‌شود
ناگفته‌هایی درباره خیابان «لاله‌زار»
اعلام ممنوعیت تخریب مدرسه قاجاری «کاخ» در لاله‌زار
افتتاح اولین موزه فلسطینی در قلب ایالات متحده آمریکا
ˮماکارونی چوپانˮ در سوئیس چه مزه‌ای است؟
جشنواره موج‌سواری در چابهار برگزار می‌شود