بازار، پیوند یلدای امروز و دیروز همدان

11:47 ۸۹ روز و ۱۱ ساعت پیش ایرنا 133 0
بازار، پیوند یلدای امروز و دیروز همدان

همدان - ایرنا -همه چیز با گذشته ها فرق کرده؛ نه بازار همدان بازار دیروز است، نه کاسب هایش و نه خریدهای مردم؛ اما هنوز هم یلدا زنده است و با نام زیبایش بازار به جنب و جوش می افتد.

ایرنا

به گزارش ایرنا، زمزمه های آمدن یلدا دخترک بازیگوش گیسو بلند که به گوش می رسید، بازار همدان هم به تب و تاب می افتاد، به ویژه راسته نخود بریزها، عطاری ها و قند ریزها.
تنقلات و آجیل هایی که در این راسته بازارها تهیه می شد، با انصاف و مردم داری تمام به دست مشتری ها داده می شد و فروشنده و خریدار شادکامی و برکت برای یکدیگر طلب می کردند.
خبری از میوه های رنگارنگ امروزی نبود و گندم برشته، کشمش، گردو، سنجد، قیسی و هسته های بوداده ی هندوانه و کدو، آجیل پر طرفدار چله نشینی همدانی ها بود که با هنرمندی کدبانوی خانه درون سینی های کنگره دار مسی روی کرسی چیده می شد و عجیب زیر نور لامپا بروی همه چشمک می زد.
این ترکیب خوردنی های خواستنی نشانی از اعتقاد و تجربه اهالی همدان قدیم به خواص گوناگون خشکبار بود.
اینها را «حاج محمد علی مسگریان» از بازاریان خوشنام همدانی که نود و چند زمستان و یلدا را به چشم دیده، برایمان نقل می کند؛ شب یلدا دیگی از لبو هم به آتش ملایم تنور سپرده می شد تا نخستین روز زمستان با این معجون گرمابخش و شیرین آغاز شود.
مردم همدان معمولا شام را زود می خوردند و شام شب یلدا را زودتر؛ تا وقت بیشتری برای شب نشینی یلدا و کنار هم بودن داشته باشند.
خانواده داماد هم برای نوعروسش خنچه‌ای تزئین شده از بهترین تنقلات بازار و یک قواره پارچه نفیس و چند تکه لباس زمستانی و قطعه ای طلا و جواهر به عنوان پیشکش به خانه پدری عروس می بردند؛ این رسم هدیه دادن فرصتی برای دیدار عروس و داماد بود که کمتر رخ می داد.
برف هم از مدتها قبل دامن حریر سفیدش را بروی شهر و روستاها باز کرده بود اما برف شب یلدا چیز دیگری بود. خانه ها را زیر تلمبار سنگینش پنهان می کرد و کوچه ها را هم قد پشت بام خانه ها بالا می آورد. سوز و سرما بر پوست صورتمان چون اناری سرخ و ترک خورده نقش می انداخت.
اصلا یلدا به همین برفش زیبا بود و تنها چیزی که یخ و سرمای شب یلدا را آب می کرد، جمع شدن بَر گِرد کرسی خانه مادربزرگها و داستان های کهن و حماسی پدربزرگها بود و ما سراپا گوش می‌شدیم که آخر قصه چه می شود.
به رسم دیرین شب یلدا تفالی هم به حافظ می زدند. حکیم طوس هم از قاب شاهنامه اش افسانه نبرد رستم و سهراب می سرود و بزم یلدا را تکمیل می کرد و پیرزنها برای مادر سهراب آهسته اشک می ریختند.
موی سپید کرده بازار همدان آهی از سر حسرت می کشد و گویی دلتنگ زمستان های قدیم همدان است و یلداهای قدیم، یلداهای ساده و خودمانی، بی هیچ ریا و زرق و برقی.
او که نام فامیلش نشان از شغل آبا و اجدادی اش دارد، از دگرگون شدن حال مردم، زمستان، یلدا و بازار همدان شکوه می کند و می گوید: حالا هیچ چیز سرجایش نمانده، اوضاع بازار از ریشه تغییر کرده؛ نه شکل ظاهری اش و نه مرام و شیوه کاسبان و نه اجناسی که داد و ستد می شود.
مسگریان اضافه می کند: بیشتر راسته بازارها نیز تغییر ماهیت داده و آثاری از نخود بریزها، قنادها، مسگرها و حلبی سازها نیست.
پیر خوش بیان و خوش سیرت همدانی، کوهی از اعتبار و اعتماد مردم را با خود دارد و هر روز زندگی اش را با کلام «راضی ام به رضای خدا» سپری کرده و هنوز دلگرم است به اینکه کاسب های جوان، خوش انصافی و کسب روزی حلال را بیاموزند و در سایه همین درستکاری سنتهای نیاکان را زنده نگه دارند.
آری به قول استاد مسگریان همه چیز با گذشته ها فرق کرده؛ نه بازار همدان بازار دیروز است، نه کاسب هایش و نه خریدهای مردم؛ اما هنوز هم با نام یلدا بازار به جنب و جوش می افتد.
هنوز هم گذر نیمه جان برف به شهر کوهستانی همدان می رسد و دوباره لرزه به انداممان می اندازد؛ دوباره لباس های پشمی خیس روی بند، قندیل می بندد.
دوباره می توان کرسی را وسط خانه های کوچکمان جا بدهیم و یلدا را به سبک و سیاق قدیمی ها ساده جشن بگیریم؛ مادر انارهای سرخ دانه کند و تا صبح غرق در لذت گرمای دلچسب کرسی، گیسوی بلند یلدا را شانه زده و ببافیم و هرگز اشک های دختر پاییز را هنگام دل کندن از زمین نبینیم.
گزارش از: زهرا زارعی
7527/2090


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

ساير حوزه ها
ساير حوزه ها

آخرین اخبار

نوروز؛ شادمانی با رنگین کمانی از اقوام ایرانی
"نوروز در کشوری مثل ایران که داری تنوع فرهنگی اقوام گوناگون است، مهمترین و با اهمیت‌ترین ویژگی این رسم و آئین کهن است".
مصدق و نهضت ملی ایران
برخلاف پندار رایج و البته نادرست موجود در میان بسیاری از محققان، نهضتی که مصدق آن را رهبری می‌کرد، محدود به ملی شدن نفت ایران نبود؛ نهضت ملی شدن نفت در ایران، بخشی از یک نهضت بزرگ‌تر و با ابعاد گسترده به‌نام نهضت ملی ایران بود.
استاندار مازندران خواهان حساسیت ملی به خسارت سیل شد
ساری-ایرنا- استاندارمازندران خواهان حساسیت ملی نسبت به وقوع حادثه سیل اخیر این استان و کمک مالی و اعتباری برای جبران این خسارت ها شد.
50 کردستانی بر اثر استفاده از مواد آتش زا راهی بیمارستان شدند
سنندج - ایرنا - معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کردستان گفت: بر اثر انفجار مواد محترقه در حوادث شب نوروز تا ساعت 21 چهارشنبه، 50 نفر به بیمارستان های کردستان اعزام شدند.
ترافیک محور تهران- مشهد در محدوده سمنان پرحجم و سنگین است
سمنان- ایرنا- رئیس پلیس راه استان سمنان گفت: تردد خودروها در محور تهران- مشهد در محدوده استان سمنان پرحجم و سنگین است.
سطح آب گرگانرود در محدوده شهر گنبد کاهش یافت
گنبدکاووس - ایرنا - جریان آب رودخانه گرگانرود در محدوده گنبدکاووس از بعداز ظهر چهارشنبه روند کاهشی به خود گرفت و مشاهدات عینی خبرنگار ایرنا در چهارشنبه شب، حاکی از کاهش حدود یک متری سطح آب این رودخانه در محدوده پل گدم آباد گنبد است.
فرماندار مهدیشهر: محور شهمیرزاد به ساری بازگشایی شد
سمنان- ایرنا- فرماندار مهدیشهر گفت: محور شهمیرزاد- کیاسر، یکی از راه های ارتباطی استان های سمنان و مازندران که از ظهر امروز به خاطر ریزش بهمن مسدود بود بازگشایی شد.
مستخدم بانک قبل از فرار با پول ها دستگیر شد
تهران- ایرنا- رئیس پلیس پیشگیری تهران بزرگ گفت: نیروی خدماتی یک بانک که با همدستی یکی از دوستانش اقدام به سرقت از صندوق امانات بانک کرده بود، قبل از فرار دستگیر شد.
فرودگاه گرگان رکورد بارندگی در آسیا را شکست
گرگان - ایرنا - مدیرکل هواشناسی استان گلستان با یادآوری استمرار بارندگی در این خطه شمالی گفت که ثبت 156.1 میلی متر باران در ایستگاه فرودگاه گرگان بالاترین میزان بارش در فرودگاه های قاره آسیا طی دو روز گذشته محسوب می شود.
سیلاب گنبد، برنامه های نوروزی را تحت تاثیر قرار داد
گنبدکاووس - ایرنا - رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گنبدکاووس با بیان اینکه سیلاب و آبگرفتگی شهر گنبدکاووس، برنامه های نوروزی این اداره را تحت تاثیر قرار داده است، بر اجرای این برنامه های با چند روز تاخیر تصریح کرد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

کشیش مسیحی:حضرت علی(ع) وفرزندانش بهترین الگوبرای بشریت هستند
لندن - ایرنا - «کریستوفر کلوسی» کشیش مسیحی و پژوهشگر مطالعات اسلامی معتقد است که حضرت علی (ع) و فرزندان ایشان اسوه‌های بی‌نظیر و کامل برای بشر امروز هستند.
آخرین سوال نظرسنجی برنامه نود چه بود؟
شب گذشته به دستور مدیر شبکه سه برنامه نود با اجرای عادل فردوسی‌پور متوقف شد.
چوپان عشایر در سرمای خراسان شمالی یخ زد
بجنورد- ایرنا- رئیس اداره امور عشایر مانه و سملقان گفت: یک چوپان عشایر اهل استان گلستان در این شهرستان خراسان شمالی سه شنبه شب دچار سرمازدگی شد و فوت کرد.
علفه سنت یک روز مانده به عید در تربت حیدریه
تربت حیدریه - ایرنا - مراسم 'علفه' یا 'عرفه' از سنن ویژه نوروز بین مردم تربت حیدریه از جایگاه رفیعی برخوردار است که یک روز مانده به عید برگزار می شود.
کشتی فرنگی زیر ٢٣ سال قهرمانی آسیا-حریفان کشتی گیران ایران مشخص شدند
قرعه کشی هفت وزن مسابقات کشتی فرنگی زیر ٢٣ سال قهرمانی آسیا برگزار شد.
نمایشگاه نوروزی صنایع دستی در دهدشت برپا شد
ذخیره گاه جنگلی ارس در آبیک به ثبت فهرست آثار ملی رسید
روستای کندوان، نماد اعجاز طبیعت و تاریخ آذربایجان شرقی
کردهای عراق به استقبال نوروز رفتند
مونسان: کردستان قابلیت تبدیل به پایتخت موسیقی کشور را دارد
مراکز اقامتی فرهنگیان مراغه آماده پذیرایی از میهمانان نوروزی
سیستان و بلوچستان آماده میزبانی از مهمانان نوروزی است
983 میهمان در مراکز اقامتی آموزش و پرورش کردستان پذیرش شدند
مسجد جامع خرمشهر میزبان راهیان نور در نوروز
مونسان: کردستان قابلیت تبدیل به پایتخت موسیقی کشور را دارد