واکنش استاد حوزه علمیه به بهتان بی بی سی به امام(ره)

16:00 ۳۴ روز و ۱۹ ساعت پیش ایرنا 174 0
واکنش استاد حوزه علمیه به بهتان بی بی سی به امام(ره)

تهران- ایرناپلاس- در پی انتشار مستندی با عنوان «بهتان برای حفظ نظام» در شبکه بی بی سی، یک استاد دروس خارج فقه حوزه علمیه قم به اتهام مطرح شده به امام خمینی(ره) در این مستند پاسخ داد.

ایرنا

شبکه بی بی سی در این مستند مثالهایی از اقدامات برخی نیروهای رسانه ای و سیاسی تندرو که برای ضربه زدن به برخی مخالفان نظام اتهاماتی به آنان وارد ‌کرده‌اند ارائه کرده و آنها را نشانه مجاز شمردن بهتان برای حفظ نظام از سوی آنها دانسته است.
گرچه اقدامات خلاف قانون، شرع و اخلاق از این دست، در مقاطعی از سوی نیروهای خودسر یا برخی عناصر دارای قدرت انجام شده و مورد انتقاد دلسوزان نظام و در مواردی برخورد دستگاه های مسوول قرار گرفته است، اما ادعای جدیدی که مستند بی بی سی مطرح می کند، نسبت دادن این رویکرد به امام خمینی(ره) است.

این رسانه با نقل دو جمله از بنیانگذار جمهوری اسلامی تلاش می کند رویکرد «جواز بهتان برای حفظ نظام» را به امام خمینی نسبت دهد.
مطابق این مستند، «آیت الله خمینی در بهمن 1348 تهمت زدن به روحانیون 'سوء' را مجاز دانست: 'تهمتی که از گناهان کبیره است، در یک همچین مواردی گاهی وقت ها جایز می شود، گاهی وقت‌ها واجب می شود'. وی در مرداد 1360 گفت 'برای حفظ اسلام' لازم باشد 'دروغ گفتن هم واجب است، شرب خمر هم واجب است'»
با توجه به روایتی منسوب به امام صادق(ع) که 'در مواجهه با کسانی که در دین شبهه و بدعت ایجاد می کنند' فرمان «باهتوهم» صادر می کند، برداشت غالب از کلمه 'باهتوهم' در تاریخ شیعه، 'مبهوت کنید' بوده و درواقع این روایت، توصیه به مبهوت کردن اهل بدعت با اقامه برهان قوی تلقی می‌شده. اما برخی از روحانیون تفسیر جدیدی را از این روایت مطرح کرده اند و این جمله را بهتان بزنید معنا کرده اند.

در این حال آیت الله محمد سروش محلاتی از اساتید دروس خارج فقه حوزه علمیه قم که هشت سال قبل در مقاله ای با عنوان «تهمت در خدمت دیانت»، خود به نقد «برخی رویکردهای خلاف اخلاق و توجیه تراشی شرعی» پرداخته بود، در گفت و گو با ایرنا به نقد و بررسی اتهام بی بی سی به امام خمینی پرداخت.
در ادامه این گفت و گو را از نظر می گذرانید.

*ایرناپلاس: جمله ای که این روزها از امام خمینی(ره) درباره تهمت زدن به مخالفان نقل می شود، چقدر سندیت و اعتبار دارد؟

سروش محلاتی: امام خمینی(ره) در سال 1348 در نجف بحث ولایت فقیه را مطرح کردند و در برخی از جلسات درس به نقد رویه روحانیون طرفدار رژیم شاه پرداختند. این جمله مربوط به جلسه هفتم این سلسله دروس است که در یازدهم بهمن ماه 1348 ارائه شده است. در آنجا امام خمینی به تناسب روایت «الفقهاء امناء الرسل» فرموده اند که روحانی فاسد نمی‌تواند امانتدار الهی باشد. و الا مثل ابوهریره می شود که احکامی به نفع معاویه جعل می کند و بعد اشاره می کنند که رژیم شاه عده ای را معمم کرده تا در جلساتشان دعا به شاه بکنند و آنها اخیراً لقب «جل جلاله» به شاه داده اند. بعد امام می‌گویند باید آنها را رسوا کرد و با متهم کردنشان در بین مردم ساقط کرد و اشاره‌ای هم به روایتی در این باره می کنند.
ولی به نظر بنده این جملات ایشان که هم اکنون فایل صوتی آن هم موجود است، برای استناد دادن این مطلب به ایشان جای تردید دارد. به دو دلیل: یکی آنکه استناد ایشان به روایت «باهتوهم» به شکل بسیار ضعیف انجام شده و به جای آن که مثل بقیه موارد روایت را از لحاظ سند و دلالت مورد بررسی قرار داده و سپس از آن نتیجه‌گیری فقهی کنند، فرموده اند «در یک روایتی که حالا یادم نیست کجاست» و اصلا اشاره به متن روایت هم نمی کنند. یعنی از قبل درباره این روایت تامل نکرده بودند و آن را آماده نکرده بودند که بخواهند بخوانند و به آن استناد کنند. دوم آنکه پس از این نقل ارتجالی (ناگهانی و مبهم) هنگامی که در همان سال 1348 کتاب ولایت فقیه را در نجف برای چاپ آماده کردند، این جمله را درباره «تهمت به اهل بدعت» حذف کردند. اگر امام خمینی هم مانند فقهای دیگری بودند که این نظر را پذیرفته‌اند، وجهی نداشت آن را در همان زمان حذف کنند. این حذف مربوط به دوران جمهوری اسلامی نیست؛ در همان کتاب «مکاسب محرمه» و «کتاب البیع» هم که امام به قلم خود نوشته اند، این مطلب وجود ندارد.

*ایرناپلاس: آیا در آن زمان یا پس از آن، فقهایی بوده اند که این مطلب را به صراحت مطرح کرده باشند و به آن روایت هم استناد کرده باشند؟

سروش محلاتی: بله؛ این نظریه در حد فتوا در چند قرن اخیر طرفداران جدی دارد و اتفاقاً در فضای غیر سیاسی پیوسته قائلانی داشته و دارد. مثل مرحوم آیت الله میرزا جواد آقای تبریزی از مراجع بزرگوار اخیر در کتاب ارشاد الطالب این نظریه را پذیرفته است؛ برخی از فقهای منتقد انقلاب هم برهمین باورند. مثلاً آیت الله سید تقی قمی در کتاب مبانی منهاج الصالحین همین نظر را دارد و حتی جواز تهمت را به همه مخالفان مذهبی که آنها را اهل ریب و بدعت می‌داند، تعمیم می دهد. آیت الله سید صادق روحانی هم در کتابش به «نام فقه الصادق» همین اعتقاد را دارد. به هر حال این آقایان با صراحت بحث کرده اند و نظر داده اند و مسئله فراتر از یک اختلاف نظر سیاسی است. البته این فتوا ظرفیت زیادی برای توجیه رفتارهای خلاف اخلاق به خصوص در دنیای سیاست دارد.

*ایرناپلاس: آیا در مباحث و مبانی فقهی امام اشاره یا تایید بهتان زدن به منحرفین دیده می شود یا ایشان خلاف این معنا را معتقد بودند؟

سروش محلاتی: تاکنون در آثار فقهی و اصولی امام خمینی(ره) بحثی در این باره ندیده‌ام. البته یک مبنای کلی را همه فقها در باب تزاحم احکام پذیرفته اند و آن این است که اگر دو حکم با هم تزاحم پیدا کند، مثل حرمت دروغگویی و وجوب حفظ جان مسلمان، چون حکم دوم اهمیت بیشتری دارد حکم اول نادیده گرفته می‌شود (اصل تقدم اهم بر مهم) بر اساس همین اصل است که گاه از احترام مالکیت یک شخص نسبت به خانه یا مغازه اش صرف نظر می شود و برای اجرای یک طرح لازم شهری آن ساختمان تخریب می شود؛ البته در اینجا باید با قیمت عادلانه آن ضرر را جبران کرد. این اصل در موارد تزاحم را همه فقها و از آن جمله امام خمینی قبول دارند و اصلا این اصل مبنای عقلی و عقلایی دارد.
در عین حال مبنای ایشان در همین جا هم از بقیه فقها سختگیرانه تر است؛ چون برخی فقهای دیگر می گویند در این گونه موارد، مثلا دروغ اصلاً قبح و زشتی خود را از دست می دهد، ولی ایشان آن را قبول ندارد. به علاوه وقتی می‌خواهیم یک نظریه اختلافی مشکوک را به فردی نسبت دهیم، در حالی که مستندات نظری آن را در آثار او نمی توانیم پیدا و اثبات کنیم، شخصیت فرد و رفتارش نیز می‌تواند به ما کمک کند.

*ایرناپلاس: به نکته مهمی اشاره کردید. فارغ از دیدگاه نظری امام(ره)، در سیره عملی ایشان جواز کنار گذاشتن شرع و اخلاق برای دفاع از نظام و رد مخالفان دیده می شود؟

سروش محلاتی: هیچ کس تا کنون موردی را نشان نداده است که امام خمینی به این نظریه در جواز تهمت در زندگی سیاسی خود استناد کرده باشد و یا بر اساس آن کسی را مورد بهتان قرار داده باشد. همه می‌دانند که حساسیت امام درباره غیبت ضرب المثل بوده و احدی جرأت بدگویی از دیگران را در حضور ایشان نداشته است و با این حساب تکلیف تهمت معلوم است.
بعلاوه در لابلای سخنان امام خمینی در دوره جمهوری اسلامی سفارشهای فراوانی درباره رعایت اخلاق در مسائل سیاسی وجود دارد. مثل اینکه در پیام به مناسبت اولین انتخابات ریاست جمهوری می‌گویند: ' برای پیشبرد مقصود اسلامی، ارتکاب خلاف اخلاق مطرود و غیراسلامی است '.

*اداره کل اخبار چندرسانه ای*ایرناپلاس*


گروه های زیر مجموعه سیاسی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

علایم ام اس در زنان چیست؟
یماری مولتیپل اسکلروزیس یا MS یک بیماری خود ایمنی است که مغز و نخاع و سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. زنان بیشتر از مردان دچار این بیماری می‌شوند. طبق اعلام انجمن ام اس، زنان تقریبا سه برابر بیشتر از مردان مستعد ابتلا به ام اس هستند.
پاپایا چیست و چه خواصی دارد؟
آیا می‌دانید پاپایا چیست؟ پاپایا یکی از میوه‌های استوایی و بومی مناطق حاره‌ای آمریکا و مکزیک است و در کشورهای هند، آفریقای جنوبی، سری لانکا و فیلیپین هم پرورش داده می‌شود.
پوره عدس قرمز؛ هم رنگش عالیه هم طعمش!
پوره عدس قرمز یک پیش غذای مناسب است و همچنین به عنوان غذای کودک نیز می توان استفاده کرد.طرز تهیه را در ادامه ببینید.
داستان زندگی ۲۰ کارآفرین برتر کسب‌وکار در قرن اخیر
موفقیت و ثروت، به ندرت با پیروی از قواعد مرسوم و خطر نکردن به دست می‌آید. برعکس، بزرگ‌ترین موفقیت‌ها نصیب کسانی شده است که حاضر بودند بیرون از مرزبندی‌ها حرکت کنند.
ستاره‌هایی که امسال ۵۰ ساله می‌شوند
شاید سال‌ها قبل، سن پنجاه سالگی بسیار زیاد به نظر می‌رسید، اما امروزه این سن تنها یک عدد است.   بسیاری از ستاره‌های جهان با وجود این که وارد دهه ۵۰ زندگی خود شده اند، اما هنوز هم مانند دوران جوانی خود به نظر می‌رسند. ژن خوب و سبک زندگی سالم دو عامل تاثیرگذار بر زیبایی آنهاست.
آیا می‌دانید «ادوپرفیوم» با «ادو تویلت» و «ادوکلن» چه فرقی دارد؟
اگر اهل عطر و ادکلن باشید احتمالا متوجه شده‌اید روی برخی از شیشه‌های عطر نوشته شده ادوپرفیوم (Eau de Perfume)، روی برخی دیگر ادوتویلت (Eau de Toilette) یا شاید هم شاهد واژه فرانسوی ادوکلن (Eau de Cologne) باشید.
تخلیه خشم با شکستن اشیا؟!
راهکار متفاوت چینی‌ها برای غلبه بر خشم در سایت‌های داخلی، خارجی و شبکه‌های اجتماعی بازدید فراوانی داشته است و بعضی افراد با انتشار کامنت‌هایی گفته اند که‌ای کاش از آن‌ها یاد بگیریم و ما هم چنین اتاق‌هایی بسازیم تا شاهد کاهش بروز خشم در سطح جامعه باشیم.
مهارت های ارتباط موثر؛ اعتماد سازی
ارتباط موثر، رابطه‌ای است که در آن، طرف مقابل، پیام شما را با حداکثر دقت ممکن دریافت و درک کند. اکثر متخصصان ارتباطات بخش اصلی (و گاه تمام) مسئولیت ارتباط موثر را بر عهده‌ی ارسال کننده‌ی پیام می‌گذارند. البته این به معنای انکار اهمیت نقش دریافت‌کننده نیست، بلکه تاکیدی بر این امر است که فرستنده‌ی پیام‌ها، مسئولیت دارد از تمام توان خود برای افزایش اثربخشی ارتباط استفاده کند.
رضوی: تیم کی‌روش بالانس است
عباس رضوی از مربیان قدیمی و اسم‌دار فوتبال ایران است که مدتی هم سرمربی استقلال بود.
ستاره کره‌جنوبی کری‌خوانی برای ایران را آغاز کرد
ســـون هیــونگ‌مین، ستاره تیـم ملی فوتبال کره‌جنوبی و باشگاه تاتنهام انگلیس یکی از چهره‌های سرشناس حاضر در جام ملت‌ها به شمار می‌رود.

پر بازدید ترین اخبار امروز

بیانی: فوتبال ایران قابل پیش‌بینی نیست
بازیکن پیشین تیم ملی گفت: اگرچه خط دفاع ما هنوز گلی دریافت نکرده، اما نگران اشتباهات فردی مدافعان تیم ملی هستم.
دوچرخه‌های خودران جای تاکسی‌های اینترنتی را می‌گیرند
به نظر می‌رسد که شرکت اوبر تصمیم گرفته است دوچرخه و اسکوترهای خودران را نیز وارد ناوگان حمل و نقل خود کند.
خصلتی که خداوند آن را دوست دارد
حدیث امام صادق (ع) درباره میانه روی را در اینجا بخوانید.
خبر خوب سایت ازبک برای استقلالی‌ها
سایت چمپیونات ازبکستان نوشت که اسماعیل مهاجم مورد نظر استقلال با تیم ازبک فسخ کرده است.
افتتاح سالن ورزشی اندیمشک پس از ۲۳ سال- استقبال پرشور از جام تختی
رقابت های بین المللی کشتی فرنگی جام تختی از صبح امروز(پنج شنبه) با استقبال بسیار خوب مردم خوزستان در سالن نوساز سروندی اندیمشک آغاز شد.
آخرین اخبار از خاوری وجزایری-تکذیب وجود پایگاه تسلیحاتی ایران در عراق-تایید جانبازی حسین فریدون
اظهارات روحانی درمورد حجاب و فضای مجازی-گاف عجیب پمپئو-تکذیب خروج مرتضوی-کرباسچی در اوین و...
تاکیداتی درباره رایزنی برای تغییر بودجه-ادعای جدید ترامپ درباره نابودی داعش-کشف باند قاچاق نقره
وضعیت پالرمو در مجمع-هشدار به اتحادیه اروپا-تلاش آمریکا برای مقابله با توان موشکی ایران و...
مردم آگاه ایران هیچ گاه رهبری انقلاب را تنها نمی گذارند
نماز جمعه در شهر های مختلف خوزستان برگزار شد
مسئولان دولت آمریکا حتی کشور خود نیز منفورند
خطیب جمعه اهواز:سهم بودجه خوزستان منصفانه پرداخت شود
امام جمعه تبریز: لازم باشد درس تاریخی به صهیونیست ها می دهیم
تضعیف نظام اسلامی گناه است