دیبای شعر معاصر

12:09 ۹۵ روز و ۱۸ ساعت پیش ایرنا 214 0
دیبای شعر معاصر

ارومیه - ایرنا - سید منصور دیبا، شاعر و شعرشناس محبوب و از یاران دیرین استاد شهریار بود؛ شاعری برخاسته از دارالصفای خوی که به حق دیبای شعر معاصر و غزلسرای شیفته عرصه های خیال انگیز است.

ایرنا

به گزارش ایرنا، سید منصور دیبا متولد 24 آذر 1319 هجری شمسی در خوی از شهرهای آذربایجان غربی بود و در سرودن اشعار ترکی و فارسی تبحر داشت؛ آفتاب زندگی این ادیب در 16 اردیبهشت سال 1383 غروب کرد و پیکرش در قطعهٔ هنرمندانِ بهشت زهرای تهران آرام گرفت.
غزل مهم ترین قالب شعری وی بر اساس اشعار موجود از این هنرمند گمنام محسوب می شود اما آثار این استاد در مجموعه مستقلی تا به حال منتشر نشده است.
طبق کتاب «فرهنگ نام آوران خوی» تالیف بهروز نصیری و زهرا عاشرزاده /چاپ 1382/، آثار وی در مطبوعات و تذکره هایی چون تذکره الشعرای آذربایجان /جلد پنج/، دریای رحمت، باران رحمت و سالنامه های ایران از سال 1347 تا 1353 منتشر شده بود.
دیبا در سال 1341 هجری شمسی توفیق دیدار شاعر شیرین سخن آذربایجان و آفریننده منظومه جاویدان حیدربابا را پیدا کرد و استاد شهریار در آغاز دیوان خود که مربوط به اردیبشهت سال 1364 است، خطاب به دیبا با قلم خود نوشت: «برای دوست قدیم و صمیم و شاعر و شعرشناس واقعی سید منصور دیبای خویی، دبیر ادبیات امضا و اهدا می کنم».
من بی هنره شهریاریم یازمادا اوستاد / بوندان یوخاری «دیبا» یا پاداش اولا بیلمز
دیبا بیش از 2 دهه در لباس معلمی خدمت کرد و طبق کتاب «فرهنگ نام آوران خوی» «در مهر 1341 به استخدام رسمی وزارت فرهنگ درآمد و پس از 23 سال خدمت در شغل مقدس معلمی به درخواست خود به درجه بازنشستگی نائل شد»
آن طور که دوستان وی می گویند دیبا علاوه بر سرودن شعر در نوازندگی تار، سه تار و سنتور نیز مهارت داشت و چندین سال در ورزش کشتی فعالیت کرده بود؛ استاد دیبا معتقد بود که شاعر حتما باید از موسیقی اطلاع کامل داشته و به نواختن یکی از آلات آن آشنا باشد.
گر نبودی مدد از نغمه این تار مرا / خفه می کرد یقین حسرت دیدار مرا
شهد غزل استاد دیبا نیم قرن است کام دوستداران شعر و شیفتگان دیبا را شیرین کرده و نقل محافل ادبی شده است:
به خدا با تو گنه نیست که من درد پرستم / این گناه من بیدل، که همین دل به تو بستم
با که گویم که چه شهدی زسبوی تو چشیدم / که چنان بی خودم از خود که ندانم ز چه مستم
دیبا در شعر دیگری نیز که به ترکی سروده با استفاده از تعبیرهای لطیف، هنرمندانه مهربانی انسان ها را به تصویر کشیده است:
اول گوز کی توکر یاش، اوره یی داش اولا بیلمز / او داشدی کی، سئلرده گوره، یاش اولابیلمز
غلامرضا دانشفروز، متخلص به شبگرد ارموی در کتاب تذکره شبگرد که درباره شخصیت های علمی، ادبی و هنری آذربایجان غربی نوشته، در مورد دیبا آورده است: «او شاعری است غزل سرا و در تهران یکی از اعضای برجسته انجمن ادبی آذرآبادگان بوده است»
شعری با ردیف گل سرخ رایحه ای دل انگیز به بوستان شعر این تذکره بخشیده است:
جرئتی کرده و بردم بر جانان گل سرخ / مگر این دفعه کند مشکلم آسان گل سرخ
تو مرا فصل بهاران بفرستی گل زرد / من ترا هدیه کنم فصل زمستان گل سرخ
خالق مجموعه شعر «بوردا بیر دنیز وارایمیش / اینجا دریایی بود» نیز گفت: استاد دیبا از قدرتمندترین شاعران کلاسیک آذربایجان غربی و غزل سرای موفق منطقه بوده و بیشتر اشعار موجود از وی عاشقانه است.
گرچه از تیر غمت بال و پری سوخته ام / از تو در سینه بسی خاطره اندوخته ام
چه غمی دارم از این بی سر و سامانی ها / من که در مکتب مجنون هنر آموخته ام
حمید واحدی افزود: اشعار وی در دهه های 1340 و 1350 زینت بخش نشریه های کشور بود و از جمله آنها می توان به نشریه سپید و سیاه، صائب و جوانان در تهران و هفته نامه امانت در آذربایجان غربی اشاره کرد.
وی با اشاره به اینکه دیبا با شاعران نامی آذربایجان چون «دانش»، «واقف» و «تنها» روابط دوستانه داشت، اضافه کرد: عناصر امروزی در شعر این هنرمند وجود دارد و کلاسیک محض نیست و همچنین در قصیده نیز دستی بر آتش داشت.
هفته نامه شفق آذربایجان در سال 1394 مصاحبه ای از استاد دیبا را که در سال 1379 در نشریه سیمرغ منتشر شده بود را بازنشر کرد؛ در این مصاحبه می خوانیم: «غمبارترین خاطره من مربوط می شود به فوت برادر جوانم که هنوز هم از یادم پاک نمی شود اما شادی من شاید به سرودن اولین شعرم در کودکی مربوط شود. نوجوانی 12 – 13 ساله بودم که غزلی با مطلع «روز دیدار تو ای یار فراموشم نیست / تا سحر دیده بیدار فراموشم نیست» را سرودم و یادم هست که مجله ای آن را با حذف بعضی ابیاتش چاپ کرد.»
در این نشریه همچنین آمده است: «اشعار بنده اکثرا در تذکره های چون تذکره الشعرای آذربایجان /جلد 5/، تحفه سرمدی، کتاب های آقای مشفق، سالنامه ایران، دریای رحمت، باران رحمت و شعر نیمروز به چاپ رسیده اما دیوان جامع من گردآوری نشده است.»
استاد دیبا همچنین در این مصاحبه بیان کرده است: «اشعاری چون قصیده وجود دارد که شاعر با قصد و اراده قبلی و در ساعت دلخواه قلم به دست می گیرد و موضوعی را یادداشت می کند و به شعر درمی آورد که قصیده می شود که صد البته نمی تواند حال و هوای شعر ناب را داشته باشد زیرا ساختگی است و در آن فقط مهندسی کلام مدنظر بوده است اما شعر باید زائیده احساسات باشد که شاعری طبع روان می خواهد. هر پیشامدی در روحیه شاعر اثر می گذارد و در شعر منعکس می کند.»
هر کو شنود قصه پنهانی ما را / با کوه کشد بار گرانجانی ما را
مجنون ز پریشانی خود قصه نمی ساخت / می دید اگر بی سرو سامانی ما را
آباد بود خانه ات ای غم که کشیدی / از روز ازل نقشه ویرانی ما را
استاد سیدمنصور دیبا همچنین در این مصاحبه درباره ویژگی های شاعر موفق ذکر کرده است: «شاعر باید زیاد مطالعه داشته باشد و اطلاعات کامل و مستمری از علوم و زمان گذشته خودش داشته باشد؛ شاعر باید بسیار باسواد باشد تا اندوخته هایش را روی کاغذ بریزد و شعرش پرمغز باشد. زمان شعرگویی نیز غالبا شب هاست؛ من نمی دانم چه رمز و رازی در شب وجود دارد که هنر اکثرا در شب می جوشد.»
مدیر مسوول ماهنامه سراسری ندای قلم با اشاره به اینکه تاکنون 9 شماره از این نشریه منتشر شده است، بیان کرد: روزنامه نگاران و اهالی اندیشه در هر شماره به موضوعی به صورت مجزا پرداخته و در این زمینه تولید محتوا کرده اند.
حامد کاظم زاده خویی افزود: هیات تحریره این ماهنامه اجتماعی - فرهنگی در جدیدترین پرونده خبری خود از اواسط آبان سال جاری تحقیق بر روی استاد سید منصور دیبا را شروع کرده اند تا ویژه نامه ای درخور این چهره ماندگار آذربایجان خلق کنند.
وی اضافه کرد: بر این اساس مصاحبه هایی با شاعران و اهالی فرهنگ هم دوره سید منصور دیبا که طی دهه های گذشته به معرفی این استاد پرداخته اند و همچنین تهیه عکس ها و گردآوری نسخه های دست نویس اشعار وی در دستور کار قرار گرفته است.
وی با اشاره به اینکه کنار زدن غبار فراموشی از روی گنجینه های فرهنگی رسالت رسانه ها محسوب می شود، ادامه داد: معرفی دوباره استاد دیبا در جامعه شناساندن تنها یک فرد نیست بلکه احترام به قشری است که سال های سال عصاره زندگی خود را سخاوتمندانه به پای فرهنگ این مرز و بوم نثار کرده اند.
بوالفضول الشعرا، مسوول دفتر طنز حوزه هنری آذربایجان غربی که در دوران جوانی در محضر استاد دیبا تلمذ کرده، گفت: وی را دیباجان خطاب می کردم و داستان زندگی و جایگاه وی در شعر حکایت غریبی است.
سعید سلیمان پور افزود: استاد دیبا در شعر و ادب آذربایجان بی‌شک نامی ماندگار است اما افسوس که این نام بزرگ که باید بر تارک فرهنگ و ادب ‌آذربایجان‌ بدرخشد، امروزه در هاله‌ای از غفلت مسوولان و نیز اهالی فرهنگی که ما باشیم، کمرنگ و کمرنگ‌تر شده ‌است.
به گفته وی زنده‌یاد استاد سید منصور دیبای خویی شاعری از جنس شهریار با همان جان جنونمند و شعر پرشور بود و اشعار وی هم در زبان ترکی‌ آذربایجانی و هم در زبان فارسی چیره‌دستانه، فاخر و لبریز از احساس است.
خالق مجموعه های «خنده های فالش» و «واژه در دست تعمیر» اضافه کرد: 27 سال پیش استاد دیبا تاثیرگذارترین و مهم‌ترین مشوق شعری من بود.
سلیمان پور ادامه داد: منی که تا آن ‌زمان شاعر و شعرشناسی چنان جامع‌الاطراف ندیده‌ بودم، طبیعی بود که با هزاران شوق او را قهرمان ادبی ‌خویش سازم! در این میان محبتی دوطرفه شکل گرفته ‌بود بین من و «دیبا جان» (اینگونه صدایش می‌کردم!)
وی از اینکه خبرنگار ایرنا برای باز معرفی و یادبود آن استاد زنده‌یاد به حافظۀ ضعیفِ جامعه فرهنگی آذربایجان، آستین همت را بالا زده و جور کم‌کاری ها را کشیده ‌است، ابراز خرسندی کرد.
3072/7129
گزارش از: توحید محمودپور


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

میراث و گردشگری
میراث و گردشگری

آخرین اخبار

وزنه برداری در سال ۹۷- هرکول رفت، رستم رقیب سهراب شد
وزنه برداری ایران در سال گذشته اتفاقات مختلفی را تجربه کرد که قطعا مهمترین آن وداع بهداد سلیمی با دنیای قهرمانی بود.
معرفی تیم‌های برتر جهان فوتبال- یوونتوس؛ بانوی پیر از قهرمانی خسته نمی‌شود
راه‌راه پوشان تورینی به سوی یک قهرمانی دیگر در ایتالیا و اروپا پیش می‌روند.
ذوب‌آهن ۹۷؛ سالی پر از کناره‌گیری، اخراج و استعفا
سختی‌های سال ۹۷ برای ذوب‌آهن از میز ریاست و نیمکت مربیگری شروع شد و به داخل زمین راه پیدا کرد. رفتن قلعه‌نویی و چند بازیکن اصلی این تیم دشواری‌های زیادی سر راه مدیران، کادر فنی و بازیکنان این تیم قرار داد که تا پایان سال ۹۷ با آن درگیر بودند.
ضرورت آمادگی مدیران بهزیستی سراسر کشور برای همراهی با سیل‌زدگان
رئیس سازمان بهزیستی با ارسال بخشنامه‌ای بر ضرورت آمادگی مدیران بهزیستی سراسر کشور برای همراهی با سیل‌زدگان تاکید کرد.
افزایش تعداد کشته‌های سیل شیراز به ١٩ نفر
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که حادثه روز دوشنبه شیراز ١٩ کشته و ١٠٥ مصدوم برجای گذاشته که پس از مداوای تعداد زیادی از مصدومین هم‌اینک ٢٨ نفر در مراکز درمانی شیراز تحت درمان قرار دارند.
آماده باش کامل منطقه ۲۲ شهرداری برای حوادث طبیعی- تخلیه بوستان جوانمردان
معاون خدمات شهری و جانشین شهردار منطقه در ایام نوروز، ضمن ابراز همدردی با هموطنان آسیب دیده از وقوع سیل در برخی از شهرها و روستاهای کشور گفت: با توجه به وجود رودخانه کن در حریم منطقه و تاکید شهردار تهران همه عوامل نواحی چهارگانه منطقه در آماده باش کامل هستند.
پیام تسلیت رئیس مجلس در پی درگذشت تعدادی از هموطنان در حادثه سیل شیراز
رئیس مجلس شورای اسلامی با صدور پیامی وقوع سیل در استان فارس و جان باختن تعدادی از هموطنان در این حادثه را تسلیت گفت.
۱۰ گام بین‌المللی روحانی در سال ۹۷
۱۰ سفر مهم بین‌المللی و حضور در ۱۰ کشور مختلف در سال ۱۳۹۷ ماحصل اقدامات دیپلماتیک حسن روحانی در سال گذشته بود. سفرهایی که منجر به دیدارهای مهمی با سران کشورهای مختلف شد و نشان داد که با وجود خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و تلاش ترامپ برای فشار به ایران از طریق تهدید سایر کشورها، جمهوری اسلامی ایران با داشتن رئیس‌جمهوری دیپلمات همچنان می‌تواند نقش مهمی در منطقه و جهان ایفا کند.
رودخانه فصلی 'جبل' شهر کوهپایه طغیان کرد
اصفهان- ایرنا - برخی منابع محلی از طغیان رودخانه فصلی 'جبل' شهر کوهپایه واقع در شرق اصفهان خبر دادند.
«تخت جمشید» بعد از فروکش کردن سیلاب + عکس
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس گفت: بارش شدید باران و سیلاب در شیراز، خسارتی به تخت جمشید وارد نکرده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

اسامی برخی جانباختگان حادثه سیل شیراز اعلام شد
شیراز- ایرنا- اداره کل پزشکی قانونی استان فارس اسامی برخی جانباختگان حادثه سیل شیراز را اعلام کرد.
گمیشانی ها برای نجات خانه هایشان به آب زدند
گرگان - ایرنا - شهر سیل زده گُمیشان روز دوشنبه همچنان در معرض تهدید جدی نفوذ آب قرار داشت، اما مردم بسیج شدند و از شهر بیرون آمدند تا آب را پیش از رسیدن به کوچه ها و خانه هایشان مهار بزنند.
تردد خودرو های سنگین در محورهای شریانی خوزستان ممنوع شد
اهواز - ایرنا - رییس پلیس راه خوزستان گفت: به دلیل بارشهای اخیر و بسته شدن برخی جاده ها ، ورود و تردد تمامی خودرو های سنگین از جمله کامیون و تریلر ها در محور های شریانی استان طی مدت 48 ساعت ممنوع شد.
المعلم: تصمیم ترامپ تاثیر بر منطقه اشغالی جولان ندارد
دمشق- ایرنا - ' ولید المعلم 'معاون نخست وزیر و وزیر خارجه سوریه تاکید کرد: تصمیم ترامپ بر وضعیت منطقه اشغالی جولان تاثیر نخواهد گذاشت.
وزنه برداری در سال ۹۷- هرکول رفت، رستم رقیب سهراب شد
وزنه برداری ایران در سال گذشته اتفاقات مختلفی را تجربه کرد که قطعا مهمترین آن وداع بهداد سلیمی با دنیای قهرمانی بود.
انتشار فراخوان تبلیغات در نمایشگاه کتاب تهران
اقتصاد فرهنگ و هنر ظرفیتی برای رونق تولید است
ایران میزبان رسانه‌های20 کشور جهان در اسفند 97
استاد احمد شاهد چهره ماندگار ادب و هنر اسفراین است
مهلت ارسال اثر به جشنواره شعر طنز آذربایجان غربی تمدید شد
انتقال ادبیات و فرهنگ فارس به نسل آینده مورد توجه قرار گیرد
بی خیالی هنر است
پیکر مادر دو شهید در آق قلا با قایق منتقل و به خاک سپرده شد
نوروزگاه منطقه 6 با محوریت هنر و ادب اجرا می شود
معاون شهردار تهران با پدر خوشنویسی معاصر ایران دیدار کرد