تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

15:48 ۲۹ روز و ۱۷ ساعت پیش ایرنا 102 0
تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

بندرعباس- ایرنا- یلدا آغاز چله ‌نشینی برای دیدن لبخندهای کسانی است که در بلندترین شب سال مهتابی پرنور می شود تا نگاه‌ ها، طعم لبخند و امید به زندگی بگیرد و هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی ها بوده تکرار شود.

ایرنا

شب چله زمستان یادآور هوای روح بخش سرد و برفی برای کودکان و نوجوانان دهه های چهل، پنجاه و دهه شصتی ها ـ معروفترین بچه های دهه های ایران ـ است؛ بچه هایی که با فصل زمستان، طعم آش و کشک و یک روز بارانی در نور و گرمای علاالدین را به خوبی به یاد دارند؛ همان ها که از کودکی و نوجوانی شان خاطراتی مشترک دارند که مشق شب هایشان را به همراه سیب زمینی های نیمه پخته در زیر نور و گرمای چراغ توری تمرین می کردند.
شب اول زمستان برای کشاورزان یادآور خاطرات لذت بخش کشت و زرع و برداشت دسترنج شان از میوه های آبدار از نارنگی و پرتقال و هندوانه گرفته تا خرما، گندم برشته، انجیر، پسته و کشمش و میوه هایی است که حالا این شب، قدر می بینند و بیشترین طعم و لذت را برای دختران و پسران روستایی دارد.
دختران و پسرانی که در شب اول زمستان با نظم و ترتیب و یک جا زیرکرسی می نشستند و به دنبال صد دانه یاقوت از قلب سفید انارهایشان بودند.
آن ها دانه های خوش رنگ و درخشان یاقوت های سرخ انار باغشان را چیده بودند و دانه دانه از ترش و شیرین و آب دارش در بشقاب مادربزرگ و پدربزرگ می چیدند.
آداب برگزاری شب یلدا در کنار شباهت های آن هم چون حافظ خوانی از دیرباز در شهرهای مختلف ایران زمین دارای آداب و رسوم های متفاوتی بوده است که از جمله آن می توان به رسم های مختلف حافظ خوانی و نوع پذیرایی ها در میان قوم های مختلف ایرانی اشاره کرد.
مردم شهرها و روستاهای شرق گیلان در شب یلدا هنگام بریدن هندوانه شعری را با مضمون «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندانه کله (سر)» می‌ خوانند.
مردم خونگرم بندرعباس نیز هم چون سایر اقوام ایرانی، در این شب چله در کنار آداب مشترک حافظ خوانی و گذاشتن میوه های مشترک در سفره اما نسبت به سایر مردم هم نشینی های متفاوت تری دارند و آن وجود غذا و نان های محلی و دریایی بسیار متفاوتی است که طعم جنوب دارد و از کوچک و بزرگ از خوردن این غذاها لذت می برند.
در این شب پختن نان ریخته در کنار سوراغ و مهیاوه ای که از ماهی تهیه می شود، یلدای به یادماندنی را رقم می زند.
هواری ماهی و قلیه ماهی که از رسوم قدیمی مردم هرمزگان است و طرفداران زیادی در بین خانواده ها دارد گرمی و صفای بیشتر به شب یلدا و سفره هرمزگانی می بخشد.
ماهی در فرهنگ ایران زمین نمادهای مختلفی دارد از این رو در شب یلدا نیز هم چون شب عید نوروز در بین ایرانی ها از اعتبار و منزلت خاصی برخوردار است. خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی در شب چله نیز هم چون مردم شمال و جنوب در میان قزوینی ها مرسوم است.
در کنار حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ، همدانی ها نیز هم چون شیرازی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن که همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.
هرچند که شب سرد و برفی یلدای آن دوران شب به یادماندنی زایش نور و روشنایی برای خانواده هایی بود که با هم ‌نشینی ‌های بزرگترها زیر کرسی‌ های رنگارنگ مادربزرگ از حافظ و شعرهای پدربزرگ می خواندند اما امروز این محفل گرمابخش به دورهمی های مجازی تبدیل شده است.
و هرچند که آداب و رسوم خوش بلندترین شب سال امروز کمی رنگ باخته و به مهمانی ‌های تجملاتی تغییر شکل داده و در پاره ای از موارد ماهیت اصلی خود را از دست داده است، اما همه می دانیم یلدا شبی خوش برای با هم بودن بیشتر است؛ شبی که باید طولانی شود.
یلدای امروز، شبی است که شاید به پای لذت و شیرینی و شادی های دهه شصت نرسد اما این دیدار شبانه حتی مجازیش هم لذت بخش است، امروزه با پیشرفت فن ‌آوری حافظ خوانی و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز از شیوه سنتی آن کمی خارج شده و به قصه گویی مربیان و نوجوانان در مدرسه ها و کانون های فرهنگی و هنری رسیده است که البته نمی توان این شیوه ها را کنار گذاشت چرا که در برخی از خانواده ها از حضور پرمهر پدربزرگ و مادربزرگ خبری نیست اما می توان در قصه گویی ها یاد و خاطره آنها را در شب چله دوباره زنده کرد.
در بعضی از خانواده‌ ها نیز به جای کتاب حافظ، از فال ‌نامه، نرم ‌افزار تفعل مجازی در گوشی های تلفن همراه برای انجام این رسم استفاده می‌ شود که سرگرمی ‌خوبی برای خانواده ‌ها در این شب بلند سال است. هرچند نمی توان این فن آوری ها و شیوه های جدید شب یلدا را کنار گذاشت اما می توان در شبی از سال بجای استفاده از گوشی و تفال گرفتن از نرم افزارهای مجازی، یک شب را با کتاب حافظ به همان شیوه قدیمی و سنتی آن استفاده کرد تا طعم و لذت این شب را برای خود و خانواده دوچندان کرد.
یلدا شبی که به واقع به شب بازگویی خاطرات، قصه‌ گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها معروف بوده یکی از شب های هیجانی برای کودکان و خانواده هایی است که دوست دارند به همان شیوه های گذشتگان خود این فرهنگ را پاس داشته و آداب و رسوم های قدیمی آن را به نسل های آینده خود انتقال دهند.
می توان گفت یلدا؛ فرصتی برای تکرار خاطره هایی است که روزگاری سرمشق خوبی هایمان بوده اند و امروز بر روی طاقچه عادت هایمان غبار می گیرند و فراموش می شوند.
یلدا تلنگری برای ما آدم های این روزهای مجازی است که وقتشان در حال گذر است و درونمان را می تواند شکوفا کند اما این شب سرد زمستانی، فرصتی است برای نشستن لبخند بر لبان کودکانمان در آغوش پرمهر بزرگترها و دیدن عزیزانی که تصویر و صدایشان در پس مشغله های زندگی رنگ باخته اند.
یلدا یکی از نمادی ‌ترین آیین‌ های ایرانی است که مثل نوروز سال ها و قرن هاست خانواده ها و دوستان و نزدیکان را به هم نشینی می خواند و مودت و صمیمیت بیشتر را ارزانی دورهمی ها می کند.
یادمان باشد با آمدن زمستان، باید مشعل باهم بودن را روشن بگذاریم تا سردی فاصله ها مجال عرضه اندام پیدا نکند و همچنان تنور محبت به امید بهار پایدار بماند.
*خبرنگار ایرنا
1772


گروه های زیر مجموعه استان ها

استان ها
استان ها

آخرین اخبار

یک تیر و چند نشان برانکو در قطر
انتخاب فضای مناسب برای اردوی زمستانی ، این بی تردید مهمترین کاری بود که برانکو ایوانکویچ در ادامه مسیر موفقش برای پرسپولیس ، در دستور کار قرار داد.
قدوس: به بچه‌ها گفتم به خاطر مردم می‌بریم
هافبک تیم‌ملی ایران معتقد است نباید به نام رقبا در ادامه رقابت‌های جام‌ملت‌ها توجه کرد. او تاکید کرد باید بدون توجه به نام های دیگر با قدرت در جام ملت‌ها به کارمان ادامه دهیم.
تغییر رنگ پوست را جدی بگیرید
انجمن سرطان آمریکا اعلام می کند که هرگز نباید تغییرات در رنگ پوست، بخصوص در افراد مبتلا به سرطان، نادیده گرفته شود.
سرمربی هندبال گچساران: نرفتن به جام باشگاه‌های آسیا جریمه سنگین دارد
سرمربی تیم هندبال نفت و گاز گچساران گفت: فکر می‌کنم دیگر رفتن ما به این مسابقات ۱۰۰ درصد شده باشد، چون دیگر در قرعه‌کشی آسیا قرار گرفته‌ایم.
هشدار جدی مولاعلی(ع) به دنیادوستان
اگر بنده به اندازه نمازهای اهل آسمان و زمین نماز بخواند و روزه بگیرد امّا در دل او ذرّه ای حبّ دنیا یا شهرت آن یا ریاست آن یا زر و زیور آن ببینم، هرگز در خانه‌ام در جوار من در نخواهد آمد.
افزایش نشاط سربازان در دستور کار نیروهای مسلح
رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیروهای مسلح از انجام بررسی‌ها برای تدوین طرح «نشاط سربازان» از سوی نیروهای مسلح خبر داد.
هیات های نظامی تل آویو ومسکو درباره سوریه گفت وگو کرند
تهران - ایرنا - ارتش رژیم صهیونیستی روز پنجشنبه در صفحه توئیتری خود اعلام کرد، دیدارهیات های نظامی این رژیم و روسیه برای یافتن سازوکار جلوگیری از برخورد نیروهای دو طرف در سوریه پایان یافت.
تل آویو تحویل کمک قطر را مشروط به توقف راهپیمایی غزه کرد
تهران - ایرنا - رژیم صهیونیستی پنجشنبه شب اعلام کرد، در صورتی اجازه ورود سومین بسته مالی قطر به نوار غزه را می دهد که فلسطینی ها به راهپیمایی بزرگ بازگشت خاتمه بدهند.
ترفند‌هایی برای کالری‌سوزی بیشتر هنگام پیاده‌روی
پیاده‌روی، ورزشی بیش از حد ساده و راحت به نظر می‌رسد، اما در واقعیت این گونه نیست. تنها ۵ تا ۱۰ دقیقه پیاده‌روی می‌تواند فواید سلامت مختلف را برای شما به ارمغان آورد.
سهم تهرانی‌ها امسال از «هوای پاک» چند روز بوده؟
پایتخت‌نشینان از ابتدای سال تاکنون ۱۷ روز هوای پاک و ۲۳۷ روز هوای سالم تنفس کرده‌اند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

۵ سکانس از جدال‌های ایران با عمان
عمان، حریف ایران در مرحله یک هشتم نهایی، رقیبی آشنا برای فوتبال ایران محسوب می‌شود و تیم ملی خاطرات تلخ و شیرین زیادی برابر این تیم داشته است.
هشدار جدی مولاعلی(ع) به دنیادوستان
اگر بنده به اندازه نمازهای اهل آسمان و زمین نماز بخواند و روزه بگیرد امّا در دل او ذرّه ای حبّ دنیا یا شهرت آن یا ریاست آن یا زر و زیور آن ببینم، هرگز در خانه‌ام در جوار من در نخواهد آمد.
افزایش نشاط سربازان در دستور کار نیروهای مسلح
رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیروهای مسلح از انجام بررسی‌ها برای تدوین طرح «نشاط سربازان» از سوی نیروهای مسلح خبر داد.
تل آویو تحویل کمک قطر را مشروط به توقف راهپیمایی غزه کرد
تهران - ایرنا - رژیم صهیونیستی پنجشنبه شب اعلام کرد، در صورتی اجازه ورود سومین بسته مالی قطر به نوار غزه را می دهد که فلسطینی ها به راهپیمایی بزرگ بازگشت خاتمه بدهند.
ترفند‌هایی برای کالری‌سوزی بیشتر هنگام پیاده‌روی
پیاده‌روی، ورزشی بیش از حد ساده و راحت به نظر می‌رسد، اما در واقعیت این گونه نیست. تنها ۵ تا ۱۰ دقیقه پیاده‌روی می‌تواند فواید سلامت مختلف را برای شما به ارمغان آورد.
جاده کرج- چالوس بازگشایی شد
آیین نامه ایجاد گذرهای فرهنگی و هنری تدوین شده است
هلال احمر قزوین به 364 در راه مانده امدادرسانی کرد
هیات های مذهبی در صف مقدم مبارزه با تهدیدهای نرم دشمن هستند
24 مسافر اتوبوس نجات یافتند
2380 میلیارد ریال اعتبار از محل ردیف ریلی به بوشهر اختصاص یافت
40 مسافر گرفتار در برف جاده طالقان نجات یافتند
تردد در برخی محورهای آذربایجان شرقی سنگین شد
وزیرراه:700 کیلومتر به ظرفیت بزرگراهی کشور افزوده می شود
سامانه الکترونیکی فدراسیون ورزش های همگانی در رشت افتتاح شد