تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

15:48 ۸۹ روز و ۹ ساعت پیش ایرنا 250 0
تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

بندرعباس- ایرنا- یلدا آغاز چله ‌نشینی برای دیدن لبخندهای کسانی است که در بلندترین شب سال مهتابی پرنور می شود تا نگاه‌ ها، طعم لبخند و امید به زندگی بگیرد و هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی ها بوده تکرار شود.

ایرنا

شب چله زمستان یادآور هوای روح بخش سرد و برفی برای کودکان و نوجوانان دهه های چهل، پنجاه و دهه شصتی ها ـ معروفترین بچه های دهه های ایران ـ است؛ بچه هایی که با فصل زمستان، طعم آش و کشک و یک روز بارانی در نور و گرمای علاالدین را به خوبی به یاد دارند؛ همان ها که از کودکی و نوجوانی شان خاطراتی مشترک دارند که مشق شب هایشان را به همراه سیب زمینی های نیمه پخته در زیر نور و گرمای چراغ توری تمرین می کردند.
شب اول زمستان برای کشاورزان یادآور خاطرات لذت بخش کشت و زرع و برداشت دسترنج شان از میوه های آبدار از نارنگی و پرتقال و هندوانه گرفته تا خرما، گندم برشته، انجیر، پسته و کشمش و میوه هایی است که حالا این شب، قدر می بینند و بیشترین طعم و لذت را برای دختران و پسران روستایی دارد.
دختران و پسرانی که در شب اول زمستان با نظم و ترتیب و یک جا زیرکرسی می نشستند و به دنبال صد دانه یاقوت از قلب سفید انارهایشان بودند.
آن ها دانه های خوش رنگ و درخشان یاقوت های سرخ انار باغشان را چیده بودند و دانه دانه از ترش و شیرین و آب دارش در بشقاب مادربزرگ و پدربزرگ می چیدند.
آداب برگزاری شب یلدا در کنار شباهت های آن هم چون حافظ خوانی از دیرباز در شهرهای مختلف ایران زمین دارای آداب و رسوم های متفاوتی بوده است که از جمله آن می توان به رسم های مختلف حافظ خوانی و نوع پذیرایی ها در میان قوم های مختلف ایرانی اشاره کرد.
مردم شهرها و روستاهای شرق گیلان در شب یلدا هنگام بریدن هندوانه شعری را با مضمون «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندانه کله (سر)» می‌ خوانند.
مردم خونگرم بندرعباس نیز هم چون سایر اقوام ایرانی، در این شب چله در کنار آداب مشترک حافظ خوانی و گذاشتن میوه های مشترک در سفره اما نسبت به سایر مردم هم نشینی های متفاوت تری دارند و آن وجود غذا و نان های محلی و دریایی بسیار متفاوتی است که طعم جنوب دارد و از کوچک و بزرگ از خوردن این غذاها لذت می برند.
در این شب پختن نان ریخته در کنار سوراغ و مهیاوه ای که از ماهی تهیه می شود، یلدای به یادماندنی را رقم می زند.
هواری ماهی و قلیه ماهی که از رسوم قدیمی مردم هرمزگان است و طرفداران زیادی در بین خانواده ها دارد گرمی و صفای بیشتر به شب یلدا و سفره هرمزگانی می بخشد.
ماهی در فرهنگ ایران زمین نمادهای مختلفی دارد از این رو در شب یلدا نیز هم چون شب عید نوروز در بین ایرانی ها از اعتبار و منزلت خاصی برخوردار است. خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی در شب چله نیز هم چون مردم شمال و جنوب در میان قزوینی ها مرسوم است.
در کنار حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ، همدانی ها نیز هم چون شیرازی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن که همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.
هرچند که شب سرد و برفی یلدای آن دوران شب به یادماندنی زایش نور و روشنایی برای خانواده هایی بود که با هم ‌نشینی ‌های بزرگترها زیر کرسی‌ های رنگارنگ مادربزرگ از حافظ و شعرهای پدربزرگ می خواندند اما امروز این محفل گرمابخش به دورهمی های مجازی تبدیل شده است.
و هرچند که آداب و رسوم خوش بلندترین شب سال امروز کمی رنگ باخته و به مهمانی ‌های تجملاتی تغییر شکل داده و در پاره ای از موارد ماهیت اصلی خود را از دست داده است، اما همه می دانیم یلدا شبی خوش برای با هم بودن بیشتر است؛ شبی که باید طولانی شود.
یلدای امروز، شبی است که شاید به پای لذت و شیرینی و شادی های دهه شصت نرسد اما این دیدار شبانه حتی مجازیش هم لذت بخش است، امروزه با پیشرفت فن ‌آوری حافظ خوانی و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز از شیوه سنتی آن کمی خارج شده و به قصه گویی مربیان و نوجوانان در مدرسه ها و کانون های فرهنگی و هنری رسیده است که البته نمی توان این شیوه ها را کنار گذاشت چرا که در برخی از خانواده ها از حضور پرمهر پدربزرگ و مادربزرگ خبری نیست اما می توان در قصه گویی ها یاد و خاطره آنها را در شب چله دوباره زنده کرد.
در بعضی از خانواده‌ ها نیز به جای کتاب حافظ، از فال ‌نامه، نرم ‌افزار تفعل مجازی در گوشی های تلفن همراه برای انجام این رسم استفاده می‌ شود که سرگرمی ‌خوبی برای خانواده ‌ها در این شب بلند سال است. هرچند نمی توان این فن آوری ها و شیوه های جدید شب یلدا را کنار گذاشت اما می توان در شبی از سال بجای استفاده از گوشی و تفال گرفتن از نرم افزارهای مجازی، یک شب را با کتاب حافظ به همان شیوه قدیمی و سنتی آن استفاده کرد تا طعم و لذت این شب را برای خود و خانواده دوچندان کرد.
یلدا شبی که به واقع به شب بازگویی خاطرات، قصه‌ گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها معروف بوده یکی از شب های هیجانی برای کودکان و خانواده هایی است که دوست دارند به همان شیوه های گذشتگان خود این فرهنگ را پاس داشته و آداب و رسوم های قدیمی آن را به نسل های آینده خود انتقال دهند.
می توان گفت یلدا؛ فرصتی برای تکرار خاطره هایی است که روزگاری سرمشق خوبی هایمان بوده اند و امروز بر روی طاقچه عادت هایمان غبار می گیرند و فراموش می شوند.
یلدا تلنگری برای ما آدم های این روزهای مجازی است که وقتشان در حال گذر است و درونمان را می تواند شکوفا کند اما این شب سرد زمستانی، فرصتی است برای نشستن لبخند بر لبان کودکانمان در آغوش پرمهر بزرگترها و دیدن عزیزانی که تصویر و صدایشان در پس مشغله های زندگی رنگ باخته اند.
یلدا یکی از نمادی ‌ترین آیین‌ های ایرانی است که مثل نوروز سال ها و قرن هاست خانواده ها و دوستان و نزدیکان را به هم نشینی می خواند و مودت و صمیمیت بیشتر را ارزانی دورهمی ها می کند.
یادمان باشد با آمدن زمستان، باید مشعل باهم بودن را روشن بگذاریم تا سردی فاصله ها مجال عرضه اندام پیدا نکند و همچنان تنور محبت به امید بهار پایدار بماند.
*خبرنگار ایرنا
1772


گروه های زیر مجموعه استان ها

استان ها
استان ها

آخرین اخبار

سالِ نو، اسکناسِ نو
در آستانه سال ۱۳۹۸ و به منظور خدمت‌رسانی به مشتریان عزیز، ۱۰ شعبه منتخب بانک اقتصادنوین در شهر تهران اسکناس نو توزیع می‌کنند.
پیش‌بینی بازار مسکن در سال جدید
در سالی که گذشت، مسکن رشد چند ده‌درصدی را در سطح کشور تجربه کرد. این رشد برای سرمایه‌گذاران بازار مسکن بسیار دل‌پذیر بود. آن‌قدر که عده‌ای دیگر از مردم هم بدون تحلیل دقیق و برنامه‌ریزی، سرمایه‌های خود را به این بازار روانه کردند؛ اما سوال این است؛ آیا سرمایه‌گذاری در بازار مسکن در سال جدید نیز سودآور خواهد بود یا با رکود بیشتر مواجه خواهیم شد؟ در سال ۹۸ و با توجه به شرایط اقتصادی کنونی، بازار مسکن به چه سمتی خواهد رفت؟
اصول سئو و طراحی سایت
رعایت اصول سئو، طراحی اپلیکیشن و سایت می‌تواند سرنوشت یک تجارت را تغییر دهد، می‌تواند ایده‌های اولیه و خام را عملی کند و در نهایت می‌تواند به ایجاد درآمد و ارزش منتهی شود.
رونمایی شاتل موبایل از بسته‌های مبتنی بر موقعیت «شاتل موبایل پلاس»
شاتل موبایل اپراتور نسل جدید تلفن همراه از راه‌اندازی خدمتی نوآورانه و مقرون به صرفه با نام «شاتل موبایل پلاس» خبر داد.
محاسبه افت قیمت پژو ۲۰۶ فقط با چند کلیک
میزان افت قیمت پژو ۲۰۶ اولین موضوعی است که پس از تصادف و یا در زمان خرید این خودرو به ذهن افراد خطور می‌کند.
وقتی خواب حمله می‌کند!
اگر در تمرکز یا حافظه خود با مشکلاتی مواجه هستید یا احساس می‌کنید قابلیت تفکر شفاف را از دست داده اید، این موارد می‌توانند از علائم مرتبط با حمله خواب باشند.
نقش‌های روزگاران
لباس زنان ایرانی از ابتدایی‌ترین سال‌های سکونت مردمان در این سرزمین تاکنون چه تغییراتی داشته است؟
پایان سلطه چینی‌ها بر چهارشنبه‌سوری
گرانی دلار کار و کاسبی ترقه فروش‌ها را به هم ریخت. حالا در پیاده‌روهای شلوغ تهران به‌طور محسوسی ریزش دستفروش‌های ترقه و مواد آتش‌زا را احساس می‌کنید.
مثل «جان اسنو» در مقابل سرطان
مهدی شادمانی، روزنامه نگار ورزشی‌ای است که دو سال با بیماری سرطان مبارزه می کند اما همچنان روحیه بالایی دارد.
اصولگرایان برای ۱۴۰۰ باز هم سراغ رئیسی می‌روند
«آیت‌ا… ابراهیم رئیسی همچنان یکی از گزینه‌های احتمالی اصولگرایان برای انتخابات ریاست جمهوری آینده است و اگر اصولگرایان قصد داشته باشند به صورت مطلق از کسی حمایت کنند آن فرد ایشان خواهد بود.»

پر بازدید ترین اخبار امروز

چوپان مانه و سملقانی در ارتفاعات برفگیر گم شد
بجنورد - ایرنا- مدیرعامل جمعیت هلال احمر خراسان شمالی گفت: یک چوپان در ارتفاعات جیرانسو در شهرستان مانه و سملقان گم شده است که امدادگران برای یافتن وی به محل اعزام شده اند.
خوشخبر: هیچ مبلغی از سوی هدایتی به حساب فدراسیون والیبال واریز نشده است
سرپرست تیم ملی والیبال در واکنش به برخی اظهار نظرها درباره پرداخت مبالغی از سوی هدایتی به فدراسیون والیبال گفت: اسناد پرداخت پاداش‌ها به بازرسان سازمان بازرسی کل کشور قبلاً ارائه شده است.
2 هزار سری جهیزیه به زوج های محروم کشور اهدا شد
سبزوار - ایرنا - قائم مقام بنیاد برکت احسان گفت: این نهاد در سالجاری 2 هزار سری جهیزیه کامل به زوج ‌های محروم در سراسر کشور اهدا کرده است.
اردوغان: حادثه تروریستی نیوزیلند سازمان یافته بود
تهران - ایرنا - رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه دوشنبه شب در خصوص حادثه تروریستی حمله به مساجد نیوزیلند گفت که این یک اقدام فردی نبوده و به صورت سازمان یافته روی داده است.
چوپان مانه و سملقانی در ارتفاعات برفگیر گم شد
2 هزار سری جهیزیه به زوج های محروم کشور اهدا شد
سیلاب 500 خانواده را در سیمرغ از خانه هایشان فراری داد
عظمت کشور و مردم ایران در دنیا تبیین شود
وقتی که هستی خاکسترنشین آتش می شود
توقف قطارهای گرگان- تهران و بسته شدن جاده جنگل گلستان
محور چمن بید خراسان شمالی به جنگل گلستان بسته شد
بیش از 6.5 تن مواد غذایی فاسد در همدان معدوم شد
امداد40 خودرو گرفتار در محورهای دامغان به شمال در جریان است
185هزار تماس با مرکز مشاوره رایگان بهزیستی پایتخت برقرار شد