نقش رسانه در کاهش فساد- سرهنگ کارآگاه غلامحسین بیابانی*

15:41 ۳۲ روز و ۲۱ ساعت پیش ایرنا 40 0
نقش رسانه در کاهش فساد- سرهنگ کارآگاه غلامحسین بیابانی*

تهران- رسانه ها به عنوان یک نهاد نظارت و توازن، نقشی حیاتی در کاهش فساد دارند و از سوی دیگر ظهور شبکه های اجتماعی موجب شده تا رسانه ها با ابزاری قدرتمندتر از گذشته به جنگ فساد بروند.

ایرنا

دسترسی روزافزون به اینترنت و دولت الکترونیک، احتمال افشای فساد مسئولان را در هر جامعه ای افزایش داده است و از این رو می توان به تاثیر آزادی رسانه، دسترسی به اینترنت و ارائه خدمات آنلاین حکومتی بر کاهش فساد پی برد.
رسانه ها به عنوان چهارمین رکن حکومت (علاوه بر قوه مجریه، مقننه و اجرایی) بر همنوایی با قوانین، ارزش ها و هنجارهای دموکراتیک نظارت می کنند ولی در مقایسه با سه قدرت نهادی هیچ ابزار رسمی برای مجازات تخلفات مسئولان ندارند بنابراین آنها کنترل عمومی خود را به صورت غیرمستقیم اعمال می کنند.
رسانه ها این نقش را به شش شیوه انجام می دهند؛ اول اینکه رسانه ها به عنوان نگهبانانی هستند که تصمیم گیران سیاسی را در قبال اعمالشان مسئول نگه می دارند. با این کار رسانه ها 'می توانند با بررسی و گزارش دهی موارد فساد به نهادهای قضایی' کمک کنند و این نظارت به بررسی توسط نهادهای رسمی و محکومیت فعالان سیاسی فاسد منجر می شود.
زمانی که قدرتهای نظارتی به دنبال فساد می گردند و نمی توانند به طور موثری مجازات را اعمال کنند، رسانه های مستقل و منتقد اغلب نقش خود را به عنوان نهادی تنظیمی کارآمدتر از نهادهای قضایی، مقننه و اجرایی ایفا می کنند و با قرار دادن مقامات دولتی فساد در معرض نظارت، رسانه های جمعی در مسئولیت پذیری عمودی سهیم می شوند؛ اندیشمندان این امر را به عنوان یک مکانیزم کنترلی بین نقش آفرینان قدرتمند فرادست و نقش آفرینان فرودست با قدرت کمتر توصیف می کنند.
دوم اینکه رسانه های جمعی توازن و نظارت بین فعالان قدرتمند را تقویت می کنند؛ با افشای نواقص در نهادهای ضدفساد، روزنامه نگاران می توانند آن ها را به اصلاح این نهادها بخوانند و بدین وسیله موثر بودن رسانه ها را در مبارزه با فساد افزایش دهند. علاوه بر این افزایش آگاهی عمومی از طریق پوشش رسانه ای باعث تقویت کار و مشروعیت نهادهای ضدفساد می شود .
سوم اینکه رسانه های جمعی یک فضای مدنی برای بیان شکایات و مشارکت در ایجاد افکار عمومی فراهم می سازند؛ با 'برجسته ساختن قصور در سیاست ها، سوءمدیریت توسط مقامات، رسوایی ها در شرکت های بزرگ'، رسانه ها می توانند فشار عمومی ایجاد کنند تا سیاستمداران فاسد را مجبور به استعفا و ترک قدرت سیاسی کنند.
این کمپین ها با نام بردن و شرمگین ساختن افراد فاسد، بر شهرت نقش آفرینان فاسد تاثیر می گذارد و می تواند سازگاری با قانون را افزایش دهد؛ این اقدامات مخصوصا در مبارزه علیه فساد مجرمانه موثر هستند.
فساد مجرمانه مربوط به زمانی است که 'مقامی مسئول قدرت به تعویق انداختن یا امتناع از انجام یک خدمت را دارد... تا از عامل خصوصی به شکل رشوه، رانت استخراج کند'.
در این مورد، قربانی علاقه دارد تا مقام فاسد را رسوا کند اما زمانی که هم عوامل رشوه دهنده و هم عوامل رشوه گیرنده از معامله فاسد نفع ببرند، هیچ کدام از آن ها شکایتی نخواهند کرد که این امر نشان دهنده نیاز به رسانه های تحقیقی برای مشارکت فعال در تلاش های ضدفساد است.
چهارم اینکه با فراهم ساختن اطلاعات در مورد فساد، رسانه های جمعی در ایجاد فضای شفافیت در جامعه مشارکت می کنند و فساد را هم در سطح فردی و هم در سطح سیستماتیک کاهش می دهند؛ اما باید درنظر داشت که شفافیت به تنهایی در کاهش فساد کافی نیست و دسترسی گسترده به اصلاعات باید با 'توانایی پردازش اطلاعات و انگیزه‌هایی برای عمل بر اساس اطلاعات پردازش شده' همراه شود بنابراین برخی از محققان رویکردی انتقادی‌تر نسبت به رابطه‌ بین رسانه‌های خبری و فساد دارند.
پنجم اینکه رسانه‌های ناظر دارای تاثیرات بازدارنده هستند؛ نظریه‌ بازدارندگی سه نیرو را شناسایی می‌کند که انتظار می‌رود که دفعات و دامنه‌ فساد را افزایش دهند:
(1) دامنه وسیع پاداش‌های خارجی (2) احتمال اندک کشف فساد (3) کم بودن شدت مجازات. اگر رسانه‌ها نقش نظارتی خود را ایفا کنند، احتمال اینکه خطاهای مسئولین افشا شوند و دچار پیگیری قضایی شوند و یا قدرت یا شهرت خود را از دست دهند، افزایش می‌یابد؛ بنابراین منافع شخصی فساد کاهش می‌یابد و مجرمان بالقوه قبل از مشارکت در فساد، از انجام این کار بازداشته می‌شوند.
همچنین برای اینکه مسئولان در هر کشوری با موفقیت از فساد برحذر شوند، قرار گرفتن در معرض رسانه‌ها، قوانین سخت ضدفساد و پیگیری کارآمد قضایی باید مکمل یکدیگر باشند چراکه اگر نهادهای قانونی ضعیف باشند یا خودشان فاسد باشند، مجرمان بالقوه نباید از مجازات بترسند.
ششم شیوه‌های ناملموسی است که رسانه‌ها می‌توانند در مبارزه با فساد همکاری کنند؛ این نظارت‌ها بر روی فساد از فضای اجتماعی وسیع‌تر پلورالیسم سیاسی بهتر، گفتگوی عمومی سرزنده و احساس مسئولیت بیشتر در بین مسئولین و نهادهای مختلف برمی‌خیزد که نتیجه فرعی رسانه‌های خبری مستقل قدرتمند است.
* رئیس مرکز تحقیقات کاربردی پلیس آگاهی ناجا و استاد دانشگاه
تهرام/9343//1348


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ عمومی
فرهنگ عمومی

آخرین اخبار

معطلی ۱۶ ساعته مسافران آمریکایی در داخل هواپیما!
مسافران یک پرواز شرکت هواپیمایی «یونایتد ایرلاینز» حدود ۱۶ ساعت در هوای به شدت سرد در داخل هواپیما گیر افتادند.
ترزا می‌ طرح جدیدش درباره برکسیت را به پارلمان ارائه می‌دهد
در پی رد طرح دولت لندن درباره برکسیت در پارلمان انگلیس، نخست‌وزیر این کشور امروز دوشنبه طرح جدید خود را درباره خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، به نمایندگان ارائه خواهد کرد.
علت تمدید نشدن استاندارد سمند دوگانه سوز EF۷
معاون سازمان ملی استاندارد، نبود مدارک در زمان تمدید تاییدیه‌های استاندارد را علت تمدید نشدن استاندارد سمند دوگانه سوز EF۷ اعلام کرد.
انتقال فرآورده های نفتی از مرز ۵۶ میلیارد لیتر گذشت
جعفری نسب گفت: میزان انتقال فرآورده‌های نفتی در ابتدای انقلاب، ​سالانه شش میلیارد لیتر بود که اکنون به بیش از ۵۶ میلیارد لیتر در سال رسیده است.
۱۱ هزار شعبه بانکی تعطیل می شوند؟
طبق اعلام معاون وزیر اقتصاد " تعداد شعب نظام بانکی کشور باید در مجموع ۱۲ هزار شعبه باشد " این درحالی است که هم اکنون ۲۳ هزار و ۴۵۸ شعبه در کشور با مجوز بانک مرکزی فعال هستند.
وزارت صنعت: ممنوعیت واردات پوشاک لغو نشده است
مدیرکل صنایع نساجی و پوشاک وزارت صنعت، معدن و تجارت گفت: ممنوعیت واردات پوشاک، کفش و سایر کالاهای نهایی ‌حوزه صنایع نساجی و پوشاک که درشرایط حاضر ضرورتی به واردات آنها وجود ندارد، به قوت خودباقی است.
از پروژه های مشابه توریستی ایران بازدید کنید
مهندس هادی اسماعیلی مدیر عامل شرکت خانه از زیر مجموعه های شرکت عمران و مسکن ایران وابسته به بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی با اشاره به گسترش برنامه های کلان بازاریابی جریانی خاص غیر رسمی در کشور برای عرضه و پیش فروش واحد های مسکونی خارج از کشور ، در مورد نتایج عدم کنترل روند رو به رشد این جریان و عدم روشنگری رسانه ها در زمینه محدودیت های قانونی خارج از کشور هشدار داد.
تامین زمین برای ساخت ۴۰۰ هزار مسکن
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه وظیفه سازمان ملی زمین و مسکن عرضه زمین برای ساخت مسکن ۴۰۰ هزار مسکن است، از تشکیل ستادهای بازآفرینی استانی و احیاء شورای مسکن در استانها خبر داد.
نخستین محموله نفتی ایران به مقصد ژاپن حرکت کرد
فوجی اویل برای نخستین بار از زمان دریافت معافیت واردات نفت از ایران، محموله نفتی از ایران بارگیری کرد.
12 بانک امروز بسته‌ حمایتی واریز می‌کنند
معاون اداری و مالی سازمان تأمین اجتماعی گفت: از 28 بانک عامل تاکنون 16 بانک به تعهداتشان برای واریز بسته حمایتی اقد ام کردند و 12 بانک دیگر امروز نسیت به واریز اقدام می‌کنند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

استیون سیگال این روز‌ها کجاست و چه می‌کند؟
استیون سیگال بیشتر از سه دهه است که با فیلم‌های اکشن و پر زدوخورد هوادارانش را به هیجان می‌آورد، سیگال برای ایرانی‌ها نیز شخصیت بسیار شناخته شده‌ای است و طرفداران زیادی دارد.
تجمع روس‌ها در تاکید بر مالکیت جزایر کوریل
جمعی از مردم روسیه (یکشنبه) در حمایت از مالکیت کشورشان بر مجمع جزایر کوریل دست به تجمعی حمایتی زدند.
تشکر ترامپ از کسانی که کار می‌کنند، اما حقوق نمی‌گیرند!
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی از کسانی که در پی تعطیلی دولت فدرال این کشور با وجود عدم پرداخت دستمزد، هنوز مشغول به کار هستند تشکر کرد.
شک و بدگمانی؛ تیرخلاص به زندگی مشترک
وقتی به همدیگر شک می‌کنیم با بروز نخستین جرقه‌های شک، بدبینی و تردید اگر نتوانیم آن را متوقف کنیم شعله‌هایش به‌گونه‌ای بالا می‌گیرند که می‌تواند حتی کل رابطه ما و زندگی خانوادگی‌مان را هدف قرار دهد و آن را از بین ببرد.
اهدای گل به بانوان توسط جوانان تبریزی
جوانان تبریزی با اهدای شاخه‌های گل به دختران در پارک ائل گلی تبریز، مقام زنان و دختران را گرامی داشتند.
برادران محمودی «دلدار» را برای رمضان کلید زدند
بازیگران تُرک در سریال جاسوسی «گاندو»
بازخوانی ۳ کتاب انقلابی با صدای بهروز رضوی
آقای خیابانی به دوربین نگاه کنید و بگویید ببخشید!
دغدغه‌های مجازی روی آنتن تلویزیون
مدیر گروه فیلم و سریال سیمافیلم تغییر کرد
صفحه نخست روزنامه‌های یکشنبه
صفحه اول روزنامه های اصفهان- یکشنبه 30 دی
تلویزیون برای تبلیغ مؤسسه‌های کنکور توجیهی ندارد
دستگیری خبرنگار ایرانی تکرار سناریوی تلخ خاشقچی است