نقش رسانه در کاهش فساد- سرهنگ کارآگاه غلامحسین بیابانی*

15:41 ۱۸۹ روز و ۳ ساعت پیش ایرنا 400 0
نقش رسانه در کاهش فساد- سرهنگ کارآگاه غلامحسین بیابانی*

تهران- رسانه ها به عنوان یک نهاد نظارت و توازن، نقشی حیاتی در کاهش فساد دارند و از سوی دیگر ظهور شبکه های اجتماعی موجب شده تا رسانه ها با ابزاری قدرتمندتر از گذشته به جنگ فساد بروند.

ایرنا

دسترسی روزافزون به اینترنت و دولت الکترونیک، احتمال افشای فساد مسئولان را در هر جامعه ای افزایش داده است و از این رو می توان به تاثیر آزادی رسانه، دسترسی به اینترنت و ارائه خدمات آنلاین حکومتی بر کاهش فساد پی برد.
رسانه ها به عنوان چهارمین رکن حکومت (علاوه بر قوه مجریه، مقننه و اجرایی) بر همنوایی با قوانین، ارزش ها و هنجارهای دموکراتیک نظارت می کنند ولی در مقایسه با سه قدرت نهادی هیچ ابزار رسمی برای مجازات تخلفات مسئولان ندارند بنابراین آنها کنترل عمومی خود را به صورت غیرمستقیم اعمال می کنند.
رسانه ها این نقش را به شش شیوه انجام می دهند؛ اول اینکه رسانه ها به عنوان نگهبانانی هستند که تصمیم گیران سیاسی را در قبال اعمالشان مسئول نگه می دارند. با این کار رسانه ها 'می توانند با بررسی و گزارش دهی موارد فساد به نهادهای قضایی' کمک کنند و این نظارت به بررسی توسط نهادهای رسمی و محکومیت فعالان سیاسی فاسد منجر می شود.
زمانی که قدرتهای نظارتی به دنبال فساد می گردند و نمی توانند به طور موثری مجازات را اعمال کنند، رسانه های مستقل و منتقد اغلب نقش خود را به عنوان نهادی تنظیمی کارآمدتر از نهادهای قضایی، مقننه و اجرایی ایفا می کنند و با قرار دادن مقامات دولتی فساد در معرض نظارت، رسانه های جمعی در مسئولیت پذیری عمودی سهیم می شوند؛ اندیشمندان این امر را به عنوان یک مکانیزم کنترلی بین نقش آفرینان قدرتمند فرادست و نقش آفرینان فرودست با قدرت کمتر توصیف می کنند.
دوم اینکه رسانه های جمعی توازن و نظارت بین فعالان قدرتمند را تقویت می کنند؛ با افشای نواقص در نهادهای ضدفساد، روزنامه نگاران می توانند آن ها را به اصلاح این نهادها بخوانند و بدین وسیله موثر بودن رسانه ها را در مبارزه با فساد افزایش دهند. علاوه بر این افزایش آگاهی عمومی از طریق پوشش رسانه ای باعث تقویت کار و مشروعیت نهادهای ضدفساد می شود .
سوم اینکه رسانه های جمعی یک فضای مدنی برای بیان شکایات و مشارکت در ایجاد افکار عمومی فراهم می سازند؛ با 'برجسته ساختن قصور در سیاست ها، سوءمدیریت توسط مقامات، رسوایی ها در شرکت های بزرگ'، رسانه ها می توانند فشار عمومی ایجاد کنند تا سیاستمداران فاسد را مجبور به استعفا و ترک قدرت سیاسی کنند.
این کمپین ها با نام بردن و شرمگین ساختن افراد فاسد، بر شهرت نقش آفرینان فاسد تاثیر می گذارد و می تواند سازگاری با قانون را افزایش دهد؛ این اقدامات مخصوصا در مبارزه علیه فساد مجرمانه موثر هستند.
فساد مجرمانه مربوط به زمانی است که 'مقامی مسئول قدرت به تعویق انداختن یا امتناع از انجام یک خدمت را دارد... تا از عامل خصوصی به شکل رشوه، رانت استخراج کند'.
در این مورد، قربانی علاقه دارد تا مقام فاسد را رسوا کند اما زمانی که هم عوامل رشوه دهنده و هم عوامل رشوه گیرنده از معامله فاسد نفع ببرند، هیچ کدام از آن ها شکایتی نخواهند کرد که این امر نشان دهنده نیاز به رسانه های تحقیقی برای مشارکت فعال در تلاش های ضدفساد است.
چهارم اینکه با فراهم ساختن اطلاعات در مورد فساد، رسانه های جمعی در ایجاد فضای شفافیت در جامعه مشارکت می کنند و فساد را هم در سطح فردی و هم در سطح سیستماتیک کاهش می دهند؛ اما باید درنظر داشت که شفافیت به تنهایی در کاهش فساد کافی نیست و دسترسی گسترده به اصلاعات باید با 'توانایی پردازش اطلاعات و انگیزه‌هایی برای عمل بر اساس اطلاعات پردازش شده' همراه شود بنابراین برخی از محققان رویکردی انتقادی‌تر نسبت به رابطه‌ بین رسانه‌های خبری و فساد دارند.
پنجم اینکه رسانه‌های ناظر دارای تاثیرات بازدارنده هستند؛ نظریه‌ بازدارندگی سه نیرو را شناسایی می‌کند که انتظار می‌رود که دفعات و دامنه‌ فساد را افزایش دهند:
(1) دامنه وسیع پاداش‌های خارجی (2) احتمال اندک کشف فساد (3) کم بودن شدت مجازات. اگر رسانه‌ها نقش نظارتی خود را ایفا کنند، احتمال اینکه خطاهای مسئولین افشا شوند و دچار پیگیری قضایی شوند و یا قدرت یا شهرت خود را از دست دهند، افزایش می‌یابد؛ بنابراین منافع شخصی فساد کاهش می‌یابد و مجرمان بالقوه قبل از مشارکت در فساد، از انجام این کار بازداشته می‌شوند.
همچنین برای اینکه مسئولان در هر کشوری با موفقیت از فساد برحذر شوند، قرار گرفتن در معرض رسانه‌ها، قوانین سخت ضدفساد و پیگیری کارآمد قضایی باید مکمل یکدیگر باشند چراکه اگر نهادهای قانونی ضعیف باشند یا خودشان فاسد باشند، مجرمان بالقوه نباید از مجازات بترسند.
ششم شیوه‌های ناملموسی است که رسانه‌ها می‌توانند در مبارزه با فساد همکاری کنند؛ این نظارت‌ها بر روی فساد از فضای اجتماعی وسیع‌تر پلورالیسم سیاسی بهتر، گفتگوی عمومی سرزنده و احساس مسئولیت بیشتر در بین مسئولین و نهادهای مختلف برمی‌خیزد که نتیجه فرعی رسانه‌های خبری مستقل قدرتمند است.
* رئیس مرکز تحقیقات کاربردی پلیس آگاهی ناجا و استاد دانشگاه
تهرام/9343//1348


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ حماسه
فرهنگ حماسه

آخرین اخبار

چرا آژانس‌های گردشگری به رپورتاژ آگهی نیاز دارند؟
وقتی پای مسافرت به میان می‌آید اتحاد و اعتماد عجیبی بین کاربران وبسایت‌های گردشگری دیده می‌شود. به طوری که، پیشنهاد مقصد بعدی برای مسافرت یک موضوع بسیار داغ در حوزه وب است. آمار و ارقام نشان می‌دهند وقتی کاربران درباره سفر یک رپورتاژ آگهی می‌خوانند، هوس مسافرت به سرشان می‌زند. بنابراین، امروزه در دنیایی که همه با گوشی‌های هوشمند سر و کار دارند، اینترنت در هر لحظه نقش تاثیرگذاری در رونق صنعت گردشگری دارد.
در تعطیلات از خرید بلیط هواپیما اجتناب کنید...
وقتی به دنبال بلیط ارزان هواپیما هستید، این مورد کاملا واضح است که نباید در تاریخ تعطیلات به دنبال بلیط ارزان هواپیما گشت. حتما بخاطر بسپارید که هفت روز قبل یا بعد از یک دوره تعطیلات شلوغ و مهم پرواز نکنید.
دیپورتی‌ها گره‌گشا هستند؟
ویژگی خاص بازار امسال اما،‌ خیز سرخابی‌ها برای بازگرداندن برخی بازیکنان قدیمی‌شان است؛ نفراتی که قبلا پرسپولیس و استقلال را به قصد حضور در تیم‌های دیگر ترک کردند و حالا معلوم نیست با چه کیفیتی، دوباره مد نظر دو باشگاه قرار گرفته‌اند.
این چهارراه دیگر گلفروش ندارد
به شیشه اتومبیل می‌زند و می‌خواهد از او چند شاخه گل بخرند. شیشه ماشین بالا می‌رود، گل‌ها پخش زمین می‌شود. دخترک خودش را از اتومبیل‌ها دور می‌کند...
شریعتمداری: ورزشکاران کارگر باید در اسپانیا توانمندیهای اخلاقی را به نمایش بگذارند
وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی در حاشیه مراسم بدرقه ورزشکاران کارگر به مسابقات جهانی اسپانیا گفت: ورزشکاران کارگر در جریان مسابقات جهانی باید با به نمایش گذاشتن توانمندی‌های اخلاقی از آنها به عنوان سفیران باارزش نام برده شود.
ورزشکاران اعزامی به جهانی اسپانیا بدرقه شدند
مراسم بدرقه ورزشکاران اعزامی به ششمین دوره مسابقات جهانی ورزش کارگری با حضور مسئولان وزارت کار، رفاه و تعاون اجتماعی و وزارت ورزش و جوانان امروز در محل این وزارت‌خانه برگزار شد.
شطرنج بازان ایران بر روی سکوهای غرب آسیا - جدال خادم الشریعه و علی نسب برای کسب مجوز جام جهانی
شطرنج بازان ایرانی در هر دو بخش آزاد و بانوان رقابت‌های زون غرب آسیا بر روی سکوهای اول تا سوم ایستادند.
صعود اولسان هیوندای به یک چهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا
اولسان هیوندای با برتری سه بر صفر برابر اوراوا ردز ژاپن در بازی برگشت، موفق شد به مرحله یک چهارم نهایی رقابت‌های لیگ قهرمانان ‌آسیا صعود کند.
صعود شانگهای چین به دور بعدی رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا
شانگهای چین با برتری برابر چونبوک موتورز کره جنوبی موفق شد به مرحله یک چهارم نهایی رقابت‌های لیگ قهرمانان آسیا صعود کند.
تمرین مشترک تیم های تکواندو دانشجویان، نوجوانان و جوانان در هفته المپیک
تمرین مشترک تیم های ملی تکواندو ایران به مناسبت فرارسیدن هفته المپیک برگزار شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

توضیحاتی درباره خانم بازداشت شده در وزارت نفت- هیچ تصمیمی برای حذف ارز 4200 تومانی نداریم
سخنگوی دولت با بیان اینکه یک خانم بازداشت شده اظهار داشت: اینها که با شرکت‌های خارجی کار می‌کنند و معمولا اطلاعات جمع می کنند و باید دستگاه بررسی کند، نوع بیان خبری اتفاق درست نیست.
این چهارراه دیگر گلفروش ندارد
به شیشه اتومبیل می‌زند و می‌خواهد از او چند شاخه گل بخرند. شیشه ماشین بالا می‌رود، گل‌ها پخش زمین می‌شود. دخترک خودش را از اتومبیل‌ها دور می‌کند...
ظرفیت پالایش نفت خام و میعانات گازی ایران افزایش یافت
متوسط پالایش نفت خام و میعانات گازی ایران از خردادماه به دو میلیون و ۱۵۰ هزار بشکه در روز رسیده و این در شرایطی است که ظرفیت پالایش کشور در ابتدای سال 1396 یک میلیون و ۵۵۰ هزار بشکه بوده است و پیش‌بینی شده که این میزان تا پایان امسال به حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز برسد.
چراغ نفتی بلای جان دختر ۱۸ ساله
دختری جوان در پی سوختگی ناشی از حریق چراغ نفتی در شهر زاهدان جان باخت.
چرا آژانس‌های گردشگری به رپورتاژ آگهی نیاز دارند؟
وقتی پای مسافرت به میان می‌آید اتحاد و اعتماد عجیبی بین کاربران وبسایت‌های گردشگری دیده می‌شود. به طوری که، پیشنهاد مقصد بعدی برای مسافرت یک موضوع بسیار داغ در حوزه وب است. آمار و ارقام نشان می‌دهند وقتی کاربران درباره سفر یک رپورتاژ آگهی می‌خوانند، هوس مسافرت به سرشان می‌زند. بنابراین، امروزه در دنیایی که همه با گوشی‌های هوشمند سر و کار دارند، اینترنت در هر لحظه نقش تاثیرگذاری در رونق صنعت گردشگری دارد.
پرونده دومین برنامه پرمخاطب هم بسته شد؟
ایران به افغان‌ها و تاجیک‌ها «سرنخ» می‌دهد
کاغذ مطبوعات و کتاب‌های غیر درسی و آموزشی مشمول کاالاهای اساسی هستند
نمایش قطعات پهپاد آمریکایی در استودیو زنده
جزئیاتی از ساخت «دست فرمون» در شبکه نسیم
در برابر تبلیغ شامپوهای ضدریزش مو و انواع کرم‌ها مقاومت کردیم
صفحه نخست روزنامه‌های چهارشنبه
پخش مستند سرنگونی پهپاد آمریکایی از تلویزیون
برنامه‌های کودک تلویزیون سالمند؟
بازار آشفته مسکن در «پایش»