تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

16:15 ۲۱۰ روز و ۱۹ ساعت پیش ایرنا 272 0
تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

بندرعباس- ایرنا- یلدا آغاز چله ‌نشینی برای دیدن لبخندهای کسانی است که در بلندترین شب سال مهتابی پرنور می شود تا نگاه‌ ها، طعم لبخند و امید به زندگی بگیرد و هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی ها بوده تکرار شود.

ایرنا

شب چله زمستان یادآور هوای روح بخش سرد و برفی برای کودکان و نوجوانان دهه های چهل، پنجاه و دهه شصتی ها ـ معروفترین بچه های دهه های ایران ـ است؛ بچه هایی که با فصل زمستان، طعم آش و کشک و یک روز بارانی در نور و گرمای علاالدین را به خوبی به یاد دارند؛ همان ها که از کودکی و نوجوانی شان خاطراتی مشترک دارند که مشق شب هایشان را به همراه سیب زمینی های نیمه پخته در زیر نور و گرمای چراغ توری تمرین می کردند.
شب اول زمستان برای کشاورزان یادآور خاطرات لذت بخش کشت و زرع و برداشت دسترنج شان از میوه های آبدار از نارنگی و پرتقال و هندوانه گرفته تا خرما، گندم برشته، انجیر، پسته و کشمش و میوه هایی است که حالا این شب، قدر می بینند و بیشترین طعم و لذت را برای دختران و پسران روستایی دارد.
دختران و پسرانی که در شب اول زمستان با نظم و ترتیب و یک جا زیرکرسی می نشستند و به دنبال صد دانه یاقوت از قلب سفید انارهایشان بودند.
آن ها دانه های خوش رنگ و درخشان یاقوت های سرخ انار باغشان را چیده بودند و دانه دانه از ترش و شیرین و آب دارش در بشقاب مادربزرگ و پدربزرگ می چیدند.
آداب برگزاری شب یلدا در کنار شباهت های آن هم چون حافظ خوانی از دیرباز در شهرهای مختلف ایران زمین دارای آداب و رسوم های متفاوتی بوده است که از جمله آن می توان به رسم های مختلف حافظ خوانی و نوع پذیرایی ها در میان قوم های مختلف ایرانی اشاره کرد.
مردم شهرها و روستاهای شرق گیلان در شب یلدا هنگام بریدن هندوانه شعری را با مضمون «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندانه کله (سر)» می‌ خوانند.
مردم خونگرم بندرعباس نیز هم چون سایر اقوام ایرانی، در این شب چله در کنار آداب مشترک حافظ خوانی و گذاشتن میوه های مشترک در سفره اما نسبت به سایر مردم هم نشینی های متفاوت تری دارند و آن وجود غذا و نان های محلی و دریایی بسیار متفاوتی است که طعم جنوب دارد و از کوچک و بزرگ از خوردن این غذاها لذت می برند.
در این شب پختن نان ریخته در کنار سوراغ و مهیاوه ای که از ماهی تهیه می شود، یلدای به یادماندنی را رقم می زند.
هواری ماهی و قلیه ماهی که از رسوم قدیمی مردم هرمزگان است و طرفداران زیادی در بین خانواده ها دارد گرمی و صفای بیشتر به شب یلدا و سفره هرمزگانی می بخشد.
ماهی در فرهنگ ایران زمین نمادهای مختلفی دارد از این رو در شب یلدا نیز هم چون شب عید نوروز در بین ایرانی ها از اعتبار و منزلت خاصی برخوردار است. خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی در شب چله نیز هم چون مردم شمال و جنوب در میان قزوینی ها مرسوم است.
در کنار حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ، همدانی ها نیز هم چون شیرازی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن که همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.
هرچند که شب سرد و برفی یلدای آن دوران شب به یادماندنی زایش نور و روشنایی برای خانواده هایی بود که با هم ‌نشینی ‌های بزرگترها زیر کرسی‌ های رنگارنگ مادربزرگ از حافظ و شعرهای پدربزرگ می خواندند اما امروز این محفل گرمابخش به دورهمی های مجازی تبدیل شده است.
و هرچند که آداب و رسوم خوش بلندترین شب سال امروز کمی رنگ باخته و به مهمانی ‌های تجملاتی تغییر شکل داده و در پاره ای از موارد ماهیت اصلی خود را از دست داده است، اما همه می دانیم یلدا شبی خوش برای با هم بودن بیشتر است؛ شبی که باید طولانی شود.
یلدای امروز، شبی است که شاید به پای لذت و شیرینی و شادی های دهه شصت نرسد اما این دیدار شبانه حتی مجازیش هم لذت بخش است، امروزه با پیشرفت فن ‌آوری حافظ خوانی و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز از شیوه سنتی آن کمی خارج شده و به قصه گویی مربیان و نوجوانان در مدرسه ها و کانون های فرهنگی و هنری رسیده است که البته نمی توان این شیوه ها را کنار گذاشت چرا که در برخی از خانواده ها از حضور پرمهر پدربزرگ و مادربزرگ خبری نیست اما می توان در قصه گویی ها یاد و خاطره آنها را در شب چله دوباره زنده کرد.
در بعضی از خانواده‌ ها نیز به جای کتاب حافظ، از فال ‌نامه، نرم ‌افزار تفعل مجازی در گوشی های تلفن همراه برای انجام این رسم استفاده می‌ شود که سرگرمی ‌خوبی برای خانواده ‌ها در این شب بلند سال است. هرچند نمی توان این فن آوری ها و شیوه های جدید شب یلدا را کنار گذاشت اما می توان در شبی از سال بجای استفاده از گوشی و تفال گرفتن از نرم افزارهای مجازی، یک شب را با کتاب حافظ به همان شیوه قدیمی و سنتی آن استفاده کرد تا طعم و لذت این شب را برای خود و خانواده دوچندان کرد.
یلدا شبی که به واقع به شب بازگویی خاطرات، قصه‌ گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها معروف بوده یکی از شب های هیجانی برای کودکان و خانواده هایی است که دوست دارند به همان شیوه های گذشتگان خود این فرهنگ را پاس داشته و آداب و رسوم های قدیمی آن را به نسل های آینده خود انتقال دهند.
می توان گفت یلدا؛ فرصتی برای تکرار خاطره هایی است که روزگاری سرمشق خوبی هایمان بوده اند و امروز بر روی طاقچه عادت هایمان غبار می گیرند و فراموش می شوند.
یلدا تلنگری برای ما آدم های این روزهای مجازی است که وقتشان در حال گذر است و درونمان را می تواند شکوفا کند اما این شب سرد زمستانی، فرصتی است برای نشستن لبخند بر لبان کودکانمان در آغوش پرمهر بزرگترها و دیدن عزیزانی که تصویر و صدایشان در پس مشغله های زندگی رنگ باخته اند.
یلدا یکی از نمادی ‌ترین آیین‌ های ایرانی است که مثل نوروز سال ها و قرن هاست خانواده ها و دوستان و نزدیکان را به هم نشینی می خواند و مودت و صمیمیت بیشتر را ارزانی دورهمی ها می کند.
یادمان باشد با آمدن زمستان، باید مشعل باهم بودن را روشن بگذاریم تا سردی فاصله ها مجال عرضه اندام پیدا نکند و همچنان تنور محبت به امید بهار پایدار بماند.
خبرنگار ایرنا


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

شاگردان قلعه نویی به ترکیه رفتند
اعضای تیم فوتبال سپاهان، اصفهان را به مقصد ترکیه ترک کردند.
بحرین در حدی نیست بخواهد با ایران رقابت کند
حمید علیدوستی، بازیکن پیشین تیم ملی ایران اعتقاد دارد، عراق تنها همگروه قدرتمند ملی‌پوشان فوتبال کشورمان در مرحله دوم مسابقات انتخابی جام جهانی ۲۰۲۲ است.
واکنش ویلموتس به مرگ سرمربی سابقش
سرمربی تیم ملی فوتبال ایران به مرگ مربی پیشین خود واکنش نشان داد.
خطری که بارسلونا را تهدید می‌کند
حالا از اینکه بارسا در سال سوم والورده به مشکلات قبلی مبتلا شود وجود دارد و اگر قرار باشد طلسم سال سوم گریبان این مربی را هم بگیرد بارسلونا فصل سختی را پیش رو خواهد داشت.
نیمار همبازی رونالدو می‌شود؟
ملاقات پدر نیمار با مدیر ورزشی یوونتوس شایعه پیوستن ستاره برزیلی پاری‌سن‌ژرمن به بانوی پیر را قوت بخشید.
علیرضا حقیقی ۲۱ ماه دور از فوتبال
علیرضا حقیقی کم‌کم به بازیکنی تبدیل می‌شود که همه فراموشش کرده‌اند.
واکنش سرمربی هنگ کنگ به همگروهی با ایران
سرمربی تیم ملی فوتبال هنگ‌کنگ به همگروهی با ایران در مرحله دوم انتخابی جام جهانی ۲۰۲۲ واکنش نشان داد.
واکنش فیفا به محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال
طبق حکم کمیته انضباطی فیفا در رابطه با پرونده پروپئیچ، استقلال باید به صورت اتوماتیک با محرومیت از دو پنجره نقل و انتقالاتی مواجه شود، اما شرایط خاص ایران باعث شده که فیفا فعلا اجرای حکم استقلال را متوقف کند.
امیر عابدزاده: کاسیاس مثل پدرم خداحافظی کرد
بعد از دو فصل بازی در ماریتیمو، اتفاقی عجیب نیست اگر تیم‌هایی بهتر در لیگ‌های معتبرتر سراغ امیر عابدزاده را بگیرند و برای جذب این دروازه‌بان 26 ساله تلاش کنند.
سردار آزمون در لیست خرید تیم ایتالیایی
رسانه های روسی اعلام کردند تیم لاتزیو ایتالیا علاقه‌مندی دوباره خود را برای جذب سردار آزمون، مهاجم ایرانی تیم زنیت سن‌پترزبورگ ابراز کرده ست.

پر بازدید ترین اخبار امروز

پیشنهاد ایران به تاجیکستان
یک مسئول وزارت حمل و نقل تاجیکستان از پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران برای ساخت انبار در بندر «چابهار» خبر داد.
چگونه ریاکاران را بشناسیم؟
حدیث امام علی (ع) درباره ویژگی‌های ریاکاران را در اینجا بخوانید.
اسامی نامزدهای اسکار تلویزیونی اعلام شد
جوایز امی به اسکار تلویزیونی معروف است و هر سال به بهترین آثار تلویزیونی در آمریکا اهدا می‌شود.
آن چه باید درباره سوء پیشینه بدانید
داشتن حقوق اجتماعی مستلزم این است که هر فرد، فاقد سوء پیشینه کیفری باشد و در این باره، باید گواهی نداشتن سوء پیشینه ارائه کند.
سیستم ایمنی بدن خود را چگونه تقویت کنیم؟
برخی افراد به طور دائم به انواع عفونت‌ها و بیماری‌ها مبتلا شده و برخی دیگر نیز به ندرت درگیر بیماری می‌شوند و علت این تفاوت را باید در توانِ سیستم ایمنی افراد جست‌وجو کرد.