تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

16:15 ۹۳ روز و ۷ ساعت پیش ایرنا 160 0
تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

بندرعباس- ایرنا- یلدا آغاز چله ‌نشینی برای دیدن لبخندهای کسانی است که در بلندترین شب سال مهتابی پرنور می شود تا نگاه‌ ها، طعم لبخند و امید به زندگی بگیرد و هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی ها بوده تکرار شود.

ایرنا

شب چله زمستان یادآور هوای روح بخش سرد و برفی برای کودکان و نوجوانان دهه های چهل، پنجاه و دهه شصتی ها ـ معروفترین بچه های دهه های ایران ـ است؛ بچه هایی که با فصل زمستان، طعم آش و کشک و یک روز بارانی در نور و گرمای علاالدین را به خوبی به یاد دارند؛ همان ها که از کودکی و نوجوانی شان خاطراتی مشترک دارند که مشق شب هایشان را به همراه سیب زمینی های نیمه پخته در زیر نور و گرمای چراغ توری تمرین می کردند.
شب اول زمستان برای کشاورزان یادآور خاطرات لذت بخش کشت و زرع و برداشت دسترنج شان از میوه های آبدار از نارنگی و پرتقال و هندوانه گرفته تا خرما، گندم برشته، انجیر، پسته و کشمش و میوه هایی است که حالا این شب، قدر می بینند و بیشترین طعم و لذت را برای دختران و پسران روستایی دارد.
دختران و پسرانی که در شب اول زمستان با نظم و ترتیب و یک جا زیرکرسی می نشستند و به دنبال صد دانه یاقوت از قلب سفید انارهایشان بودند.
آن ها دانه های خوش رنگ و درخشان یاقوت های سرخ انار باغشان را چیده بودند و دانه دانه از ترش و شیرین و آب دارش در بشقاب مادربزرگ و پدربزرگ می چیدند.
آداب برگزاری شب یلدا در کنار شباهت های آن هم چون حافظ خوانی از دیرباز در شهرهای مختلف ایران زمین دارای آداب و رسوم های متفاوتی بوده است که از جمله آن می توان به رسم های مختلف حافظ خوانی و نوع پذیرایی ها در میان قوم های مختلف ایرانی اشاره کرد.
مردم شهرها و روستاهای شرق گیلان در شب یلدا هنگام بریدن هندوانه شعری را با مضمون «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندانه کله (سر)» می‌ خوانند.
مردم خونگرم بندرعباس نیز هم چون سایر اقوام ایرانی، در این شب چله در کنار آداب مشترک حافظ خوانی و گذاشتن میوه های مشترک در سفره اما نسبت به سایر مردم هم نشینی های متفاوت تری دارند و آن وجود غذا و نان های محلی و دریایی بسیار متفاوتی است که طعم جنوب دارد و از کوچک و بزرگ از خوردن این غذاها لذت می برند.
در این شب پختن نان ریخته در کنار سوراغ و مهیاوه ای که از ماهی تهیه می شود، یلدای به یادماندنی را رقم می زند.
هواری ماهی و قلیه ماهی که از رسوم قدیمی مردم هرمزگان است و طرفداران زیادی در بین خانواده ها دارد گرمی و صفای بیشتر به شب یلدا و سفره هرمزگانی می بخشد.
ماهی در فرهنگ ایران زمین نمادهای مختلفی دارد از این رو در شب یلدا نیز هم چون شب عید نوروز در بین ایرانی ها از اعتبار و منزلت خاصی برخوردار است. خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی در شب چله نیز هم چون مردم شمال و جنوب در میان قزوینی ها مرسوم است.
در کنار حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ، همدانی ها نیز هم چون شیرازی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن که همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.
هرچند که شب سرد و برفی یلدای آن دوران شب به یادماندنی زایش نور و روشنایی برای خانواده هایی بود که با هم ‌نشینی ‌های بزرگترها زیر کرسی‌ های رنگارنگ مادربزرگ از حافظ و شعرهای پدربزرگ می خواندند اما امروز این محفل گرمابخش به دورهمی های مجازی تبدیل شده است.
و هرچند که آداب و رسوم خوش بلندترین شب سال امروز کمی رنگ باخته و به مهمانی ‌های تجملاتی تغییر شکل داده و در پاره ای از موارد ماهیت اصلی خود را از دست داده است، اما همه می دانیم یلدا شبی خوش برای با هم بودن بیشتر است؛ شبی که باید طولانی شود.
یلدای امروز، شبی است که شاید به پای لذت و شیرینی و شادی های دهه شصت نرسد اما این دیدار شبانه حتی مجازیش هم لذت بخش است، امروزه با پیشرفت فن ‌آوری حافظ خوانی و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز از شیوه سنتی آن کمی خارج شده و به قصه گویی مربیان و نوجوانان در مدرسه ها و کانون های فرهنگی و هنری رسیده است که البته نمی توان این شیوه ها را کنار گذاشت چرا که در برخی از خانواده ها از حضور پرمهر پدربزرگ و مادربزرگ خبری نیست اما می توان در قصه گویی ها یاد و خاطره آنها را در شب چله دوباره زنده کرد.
در بعضی از خانواده‌ ها نیز به جای کتاب حافظ، از فال ‌نامه، نرم ‌افزار تفعل مجازی در گوشی های تلفن همراه برای انجام این رسم استفاده می‌ شود که سرگرمی ‌خوبی برای خانواده ‌ها در این شب بلند سال است. هرچند نمی توان این فن آوری ها و شیوه های جدید شب یلدا را کنار گذاشت اما می توان در شبی از سال بجای استفاده از گوشی و تفال گرفتن از نرم افزارهای مجازی، یک شب را با کتاب حافظ به همان شیوه قدیمی و سنتی آن استفاده کرد تا طعم و لذت این شب را برای خود و خانواده دوچندان کرد.
یلدا شبی که به واقع به شب بازگویی خاطرات، قصه‌ گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها معروف بوده یکی از شب های هیجانی برای کودکان و خانواده هایی است که دوست دارند به همان شیوه های گذشتگان خود این فرهنگ را پاس داشته و آداب و رسوم های قدیمی آن را به نسل های آینده خود انتقال دهند.
می توان گفت یلدا؛ فرصتی برای تکرار خاطره هایی است که روزگاری سرمشق خوبی هایمان بوده اند و امروز بر روی طاقچه عادت هایمان غبار می گیرند و فراموش می شوند.
یلدا تلنگری برای ما آدم های این روزهای مجازی است که وقتشان در حال گذر است و درونمان را می تواند شکوفا کند اما این شب سرد زمستانی، فرصتی است برای نشستن لبخند بر لبان کودکانمان در آغوش پرمهر بزرگترها و دیدن عزیزانی که تصویر و صدایشان در پس مشغله های زندگی رنگ باخته اند.
یلدا یکی از نمادی ‌ترین آیین‌ های ایرانی است که مثل نوروز سال ها و قرن هاست خانواده ها و دوستان و نزدیکان را به هم نشینی می خواند و مودت و صمیمیت بیشتر را ارزانی دورهمی ها می کند.
یادمان باشد با آمدن زمستان، باید مشعل باهم بودن را روشن بگذاریم تا سردی فاصله ها مجال عرضه اندام پیدا نکند و همچنان تنور محبت به امید بهار پایدار بماند.
خبرنگار ایرنا


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

ساير حوزه ها
ساير حوزه ها

آخرین اخبار

نرخ عوارض آزاد راه پردیس امسال افزایش نخواهد داشت
تهران- ایرنا- مدیر عامل شرکت آزاد راه تهران- پردیس گفت: با توجه به نارضایتی مردم نسبت به افزایش نرخ عوارض آزاد راه، در سال 98 افزایش قیمت نخواهیم داشت.
فرمانده ناجا : تصادفات جاده ای 15 درصد کاهش یافت
اصفهان- ایرنا - فرمانده نیروی انتظامی از کاهش 15 درصدی تصادفات جاده ای از شروع سفرهای نوروزی تاکنون نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.
بخش هایی از شهر گمیش تپه گلستان به زیر آب رفت
گرگان - ایرنا - بخش هایی از شهر 20 هزار نفری گمیش تپه مرکز شهرستان گمیشان استان گلستان به دلیل طغیان شاخه فرعی گرگانرود که از داخل این شهر می گذرد به زیر آب رفت.
بیش از 10 هزار واحد مسکونی گلستان دچار آبگرفتگی شدند
گرگان - ایرنا - مدیر عامل جمعیت هلال احمر استان گلستان گفت: براثر وقوع سیلاب در مناطق گوناگون این استان تاکنون 10 هزار و 63 واحد مسکونی دچار آبگرفتگی و برخی از آن ها غیرقابل سکونت شدند.
سیل زدگان مازنی کمک های بلاعوض دریافت می کنند
ساری-ایرنا-معاون وزیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران کشور گفت: براساس تصمیم اولیه، سیل زدگان خسارت دیده ناشی از سیل در مازندران کمک های بلاعوض معیشتی وتعمیراتی دریافت می کنند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ازمناطق سیلزده مازندران بازدیدکرد
ساری-ایرنا- معاون وزیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از مناطق سیلزده استان مازندران بازدید کرد و از نزدیک در جریان خسارت های وارده به این خطه شمال کشور قرار گرفت.
افزون بر 287 هزار مسافر نوروزی در یزد اسکان یافتند
یزد - ایرنا - سرپرست معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری یزد گفت: به مدت چهار روز( 27 اسفند 97 تا اول فرودین 98 ) ، 287 هزار و چهار نفر از مسافران نوروزی در استان اسکان داده شدند که این تعداد نسبت به مدت مشابه سال قبل 1.46 برابر رشد داشته است.
کرملین هم اظهارات ترامپ درباره جولان را به باد انتقاد گرفت
مسکو - ایرنا - سخنگوی رئیس جمهوری روسیه با انتقاد به اظهارات دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا درباره بلندی های جولان گفت: این گونه اظهارات می تواند اوضاع متشنج خاورمیانه را بی ثبات کند.
حزب الله یک حزب لبنانی منتخب مردم است
بیروت - ایرنا - 'جبران باسیل' وزیر خارجه لبنان عصر جمعه تاکید کرد که حزب الله لبنان یک حزب لبنانی است که از طرف مردم انتخاب و تایید شده است.
سوریه اظهارات ترامپ درباره جولان را خطرناک خواند
دمشق- ایرنا - وزارت خارجه سوریه نامه ای به 'آنتونیو گوتِرِش' دبیرکل سازمان ملل و رییس شورای امنیت پیرامون اظهارات خطرناک و غیرمسئولانه دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا ارسال کرد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

خاطره‌ای از عملیاتی شیرین در روز دوم فروردین
سردار حسین علایی گفت: در عملیات فتح المبین وقتی به پای تانک‌ها و نفربرهای نیروهای عراقی رسیدیم خیلی گرسنه بودیم و به داخل یکی از این نفربرها رفتیم. دیدیم نظامیان عراقی نیمرو درست کرده‌اند اما از ترس نیروهای ما این غذای‌شان را رها کرده و رفته بودند. ما نیز گرسنه بودیم و نیمرویی که آنها برای خودشان درست کرده بودند را خوردیم.
صعود تیم دونفره بانوان پینگ پنگ باز بزرگسال به یک چهارم نهایی مسابقات بین المللی عمان
تیم دو نفره بانوان پینگ پنگ باز بزرگسال ایران به مرحله یک چهارم نهایی مسابقات بین المللی عمان صعود کردند.
ساروی قهرمان کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال آسیا شد- دلخانی و محبی یک گام تا مدال طلا
محمدهادی ساروی به مدال طلای وزن ۸۷ کیلوگرم رقابت‌های کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال آسیا دست یافت، همچنین میثم دلخانی در وزن ۶۳ کیلوگرم کشتی فرنگی و ارشک محبی در وزن ۹۲ کیلوگرم کشتی آزاد نیز در صورت کسب چهارمین پیروزی به مدال طلای آسیا خواهند رسید.
هوای پایتخت در دومین روز بهار پاک است
تهران- ایرنا- کیفیت هوای پایتخت امروز(جمعه) با کاهش هشت واحدی غلظت آلاینده ذرات معلق با قطر کمتر از 2.5 میکرون در مقایسه با روز گذشته با شاخص عددی 37 پاک است.
۱۰ نکته در مورد تفاوت مصرف «مواد مخدر» بین زنان و مردان
معتاد عنوانی است که گرچه هم به زنان و هم به مردان مصرف کننده موادمخدر گفته می شود اما الگو، نوع و حتی عوارض مصرف در میان دو جنس بسیار متفاوت از یکدیگر است، تفاوتی که سازمان ملل متحد را نیز وارد مساله کرده است.
211 هزار مسافر نوروزی در کلانشهر اصفهان اسکان یافتند
12 روستای هدف گردشگری در ساوجبلاغ وجود دارد
176 هزار نفر از جاذبه‌های گردشگری قزوین بازدید کردند
شلالدون، شاهکار شگفت انگیز طبیعت در کهگیلویه و بویراحمد
حدود 53 هزار مسافر در کهگیلویه و بویراحمد اسکان یافتند
بازدید اماکن تاریخی استان مرکزی برای خبرنگاران رایگان است
نخستین مسافر نوروزی یاسوج، مهمان شهرداری شد
بیش از 11هزار نفر در مراکز آموزش و پرورش کردستان اسکان یافتند
بیش از 194 هزار خانوار فرهنگی در مراکز نوروزی اسکان یافتند
اشغال 80 درصدی هتل های استان اردبیل در نخستین روز سال جدید