تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

16:15 ۳۰ روز و ۱۸ ساعت پیش ایرنا 67 0
تب هم نشینی در طولانی ترین شب سال - فرنگیس حمزه یی*

بندرعباس- ایرنا- یلدا آغاز چله ‌نشینی برای دیدن لبخندهای کسانی است که در بلندترین شب سال مهتابی پرنور می شود تا نگاه‌ ها، طعم لبخند و امید به زندگی بگیرد و هر آنچه روزگاری سرمشق خوبی ها بوده تکرار شود.

ایرنا

شب چله زمستان یادآور هوای روح بخش سرد و برفی برای کودکان و نوجوانان دهه های چهل، پنجاه و دهه شصتی ها ـ معروفترین بچه های دهه های ایران ـ است؛ بچه هایی که با فصل زمستان، طعم آش و کشک و یک روز بارانی در نور و گرمای علاالدین را به خوبی به یاد دارند؛ همان ها که از کودکی و نوجوانی شان خاطراتی مشترک دارند که مشق شب هایشان را به همراه سیب زمینی های نیمه پخته در زیر نور و گرمای چراغ توری تمرین می کردند.
شب اول زمستان برای کشاورزان یادآور خاطرات لذت بخش کشت و زرع و برداشت دسترنج شان از میوه های آبدار از نارنگی و پرتقال و هندوانه گرفته تا خرما، گندم برشته، انجیر، پسته و کشمش و میوه هایی است که حالا این شب، قدر می بینند و بیشترین طعم و لذت را برای دختران و پسران روستایی دارد.
دختران و پسرانی که در شب اول زمستان با نظم و ترتیب و یک جا زیرکرسی می نشستند و به دنبال صد دانه یاقوت از قلب سفید انارهایشان بودند.
آن ها دانه های خوش رنگ و درخشان یاقوت های سرخ انار باغشان را چیده بودند و دانه دانه از ترش و شیرین و آب دارش در بشقاب مادربزرگ و پدربزرگ می چیدند.
آداب برگزاری شب یلدا در کنار شباهت های آن هم چون حافظ خوانی از دیرباز در شهرهای مختلف ایران زمین دارای آداب و رسوم های متفاوتی بوده است که از جمله آن می توان به رسم های مختلف حافظ خوانی و نوع پذیرایی ها در میان قوم های مختلف ایرانی اشاره کرد.
مردم شهرها و روستاهای شرق گیلان در شب یلدا هنگام بریدن هندوانه شعری را با مضمون «امشب شب چله / خانم جیر (زیر) پله / چاقو بزنیم / هندانه کله (سر)» می‌ خوانند.
مردم خونگرم بندرعباس نیز هم چون سایر اقوام ایرانی، در این شب چله در کنار آداب مشترک حافظ خوانی و گذاشتن میوه های مشترک در سفره اما نسبت به سایر مردم هم نشینی های متفاوت تری دارند و آن وجود غذا و نان های محلی و دریایی بسیار متفاوتی است که طعم جنوب دارد و از کوچک و بزرگ از خوردن این غذاها لذت می برند.
در این شب پختن نان ریخته در کنار سوراغ و مهیاوه ای که از ماهی تهیه می شود، یلدای به یادماندنی را رقم می زند.
هواری ماهی و قلیه ماهی که از رسوم قدیمی مردم هرمزگان است و طرفداران زیادی در بین خانواده ها دارد گرمی و صفای بیشتر به شب یلدا و سفره هرمزگانی می بخشد.
ماهی در فرهنگ ایران زمین نمادهای مختلفی دارد از این رو در شب یلدا نیز هم چون شب عید نوروز در بین ایرانی ها از اعتبار و منزلت خاصی برخوردار است. خوردن سبزی پلو با ماهی ‌دودی در شب چله نیز هم چون مردم شمال و جنوب در میان قزوینی ها مرسوم است.
در کنار حافظ خوانی و گرفتن فال حافظ، همدانی ها نیز هم چون شیرازی ها فالی می گیرند با نام فال سوزن که همه دور تا دور اتاق می نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می خواند.
هرچند که شب سرد و برفی یلدای آن دوران شب به یادماندنی زایش نور و روشنایی برای خانواده هایی بود که با هم ‌نشینی ‌های بزرگترها زیر کرسی‌ های رنگارنگ مادربزرگ از حافظ و شعرهای پدربزرگ می خواندند اما امروز این محفل گرمابخش به دورهمی های مجازی تبدیل شده است.
و هرچند که آداب و رسوم خوش بلندترین شب سال امروز کمی رنگ باخته و به مهمانی ‌های تجملاتی تغییر شکل داده و در پاره ای از موارد ماهیت اصلی خود را از دست داده است، اما همه می دانیم یلدا شبی خوش برای با هم بودن بیشتر است؛ شبی که باید طولانی شود.
یلدای امروز، شبی است که شاید به پای لذت و شیرینی و شادی های دهه شصت نرسد اما این دیدار شبانه حتی مجازیش هم لذت بخش است، امروزه با پیشرفت فن ‌آوری حافظ خوانی و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز از شیوه سنتی آن کمی خارج شده و به قصه گویی مربیان و نوجوانان در مدرسه ها و کانون های فرهنگی و هنری رسیده است که البته نمی توان این شیوه ها را کنار گذاشت چرا که در برخی از خانواده ها از حضور پرمهر پدربزرگ و مادربزرگ خبری نیست اما می توان در قصه گویی ها یاد و خاطره آنها را در شب چله دوباره زنده کرد.
در بعضی از خانواده‌ ها نیز به جای کتاب حافظ، از فال ‌نامه، نرم ‌افزار تفعل مجازی در گوشی های تلفن همراه برای انجام این رسم استفاده می‌ شود که سرگرمی ‌خوبی برای خانواده ‌ها در این شب بلند سال است. هرچند نمی توان این فن آوری ها و شیوه های جدید شب یلدا را کنار گذاشت اما می توان در شبی از سال بجای استفاده از گوشی و تفال گرفتن از نرم افزارهای مجازی، یک شب را با کتاب حافظ به همان شیوه قدیمی و سنتی آن استفاده کرد تا طعم و لذت این شب را برای خود و خانواده دوچندان کرد.
یلدا شبی که به واقع به شب بازگویی خاطرات، قصه‌ گویی پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها معروف بوده یکی از شب های هیجانی برای کودکان و خانواده هایی است که دوست دارند به همان شیوه های گذشتگان خود این فرهنگ را پاس داشته و آداب و رسوم های قدیمی آن را به نسل های آینده خود انتقال دهند.
می توان گفت یلدا؛ فرصتی برای تکرار خاطره هایی است که روزگاری سرمشق خوبی هایمان بوده اند و امروز بر روی طاقچه عادت هایمان غبار می گیرند و فراموش می شوند.
یلدا تلنگری برای ما آدم های این روزهای مجازی است که وقتشان در حال گذر است و درونمان را می تواند شکوفا کند اما این شب سرد زمستانی، فرصتی است برای نشستن لبخند بر لبان کودکانمان در آغوش پرمهر بزرگترها و دیدن عزیزانی که تصویر و صدایشان در پس مشغله های زندگی رنگ باخته اند.
یلدا یکی از نمادی ‌ترین آیین‌ های ایرانی است که مثل نوروز سال ها و قرن هاست خانواده ها و دوستان و نزدیکان را به هم نشینی می خواند و مودت و صمیمیت بیشتر را ارزانی دورهمی ها می کند.
یادمان باشد با آمدن زمستان، باید مشعل باهم بودن را روشن بگذاریم تا سردی فاصله ها مجال عرضه اندام پیدا نکند و همچنان تنور محبت به امید بهار پایدار بماند.
خبرنگار ایرنا


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

فرهنگ حماسه
فرهنگ حماسه

آخرین اخبار

۵۰ درصد هواپیماهای کشور فرسوده هستند- از روسیه و اوکراین هواپیما بخریم
یک عضو کمیسیون عمران مجلس گفت: ۵۰ درصد هواپیماهای کشور فرسوده هستند.
متوسط سرانه مصرف آب در کردستان 180 لیتر در شبانه روز است
سنندج - ایرنا - مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب شهری کردستان با اشاره به اینکه مشترکان این استان از ابتدای امسال تا پایان آذر 59 میلیون مترمکعب آب مصرف کرده اند، گفت: هر شهروند کردستانی به طور متوسط در شبانه روز180 لیترآب مصرف کرده است.
سه روایت رسمی از آینده نفت
​هفته گذشته سه منبع رسمی اوپک، آژانس بین‌المللی انرژی(IEA) و اداره اطلاعات انرژی آمریکا(EIA) گزارش ماهانه خود از بازار نفت را منتشر کرده و برآوردهایی از آینده طلای‌سیاه ارائه دادند.
سرمربی قطر: ۲۳ بازیکن هیجان‌انگیز دارم
فلیکس سانچس، سرمربی تیم ملی فوتبال قطر می‌گوید که ۲۳ بازیکن هیجان انگیز در اختیار دارد.
ایندیپندنت: ترامپ به استیضاح نزدیکتر می‌شود
ایندیپندنت نوشت تایید گزارش‌ها در این باره که ترامپ به وکیلش دستور داده است به کنگره دروغ بگوید، فشار‌ها برای استعفا و یا استیضاح او را شدت می‌بخشد.
نماینده رزن: زیرساخت‌های لازم برای استانی شدن انتخابات مجلس فراهم نیست
نماینده مردم رزن در مجلس با بیان اینکه «استانی شدن انتخابات نمایندگان را در جایگاه اصلی رسیدگی به وظایفشان قرار می دهد» گفت: متاسفانه هنوز زیرساخت‌های لازم برای استانی شدن انتخابات مهیا نیست و با استانی شدن نمایندگان هم چنان درگیر مشکلات محلی خواهند بود.
نگرانی بزرگ عمانی‌ها برای بازی با ایران
اشتباه‌های زیاد خط دفاعی عمان در دو دیدار برابر ازبکستان و ژاپن باعث نگرانی هواداران این تیم قبل از بازی بزرگ برابر تیم ملی ایران شده است.
کاهش بازدهی دلار و سکه
در آخرین روز هفته گذشته، دلار سومین رشد پیاپی را تجربه کرد؛ روز پنج‌شنبه شاخص ارزی با ۲۰ تومان افزایش به بهای ۱۱ هزار و ۵۳۰ تومان رسید.
فیلم- شوت‌های سنگین و غیر قابل مهار
شوت های مهار نشدنی بازیکنان در مستطیل سبز را مشاهده می کنید.
واردات مشروط گروه چهارم کالایی بار دیگر ممنوع شد
واردات مشروط لیست کالاهای ممنوعه، مجددا ممنوع شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

فال روزانه ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۹۷
همراهان عزیز، محتوای منتشر شده در قالب فال روزانه برترین ها صرفا جنبه سرگرمی دارد.
تفاوت روسیه و شوروی سابق از دیدگاه بشار اسد
رئیس گروه دوستی پارلمان روسیه و سوریه گفت که در دیدار اخیر یک هیئت روسی با رئیس جمهور سوریه وی به تفاوت اصلی روسیه و شوروی سابق اشاره کرد.
تغییرات رنگ پوست نشانه سرطان است
انجمن سرطان آمریکا اعلام می‌کند که هرگز نباید تغییرات در رنگ پوست، بخصوص در افراد مبتلا به سرطان، نادیده گرفته شود.
آیت الله شبیری: وساطت برای استخدام شخصی که استحقاق ندارد، حرام است
بطور کلی چنانچه استخدام بر خلاف ضوابط باشد به گونه‌ای که فرد استحقاق حضور و دریافت حقوق و امتیازات آن مجموعه را نداشته باشد، حضورش جایز نخواهد بود و نباید چیزی دریافت کند. واسطه شدن برای چنین تخلفی نیز حرام است و در صورت وقوع باید بر اساس ضوابط قانونی عمل شود.
واکنش داماد امام موسی صدر به ادعای خوئینی‌ها
داماد امام موسی صدر به اظهارات اخیر آیت‌الله موسوی خوئینی که امام موسی صدر و شهید چمران را غیرهمراه با انقلاب اسلامی ایران خطاب کرده بود، واکنش نشان داد.
«گذر آقانجفی» در انتظار ورود سازمان میراث فرهنگی
سقف بازار میدان نقش جهان مشکلی ندارد
تن بزرگان آرمیده یزد در گور می لرزند!
سفر چطور ارزان می‌شود؟
چرا گرجستان برای مهاجرت مناسب نیست؟
طوفان اسکله مسافری هرمز را به تعطیلی کشاند
برف 50 هزار گردشگر زمستانی را به کوهرنگ کشاند
آیین اختتامیه جشنواره اقوام ایرانی در خرم آباد برگزار شد
ایجاد فضای شاد برای مردم ضروری است
زمان نام‌نویسی سفر عراق برای اسفند و نوروز اعلام شد