جلیقه زردها؛ شورش علیه نئولیبرالیسم وسرمایه داری افسارگسیخته

10:21 ۲۴۳ روز و ۱۴ ساعت پیش ایرنا 399 0
جلیقه زردها؛ شورش علیه نئولیبرالیسم وسرمایه داری افسارگسیخته

تهران- ایرنا- با وجود گذشت حدود پنج هفته از جاری شدن موج اعتراضی در خیابان های فرانسه، مقامات کاخ الیزه تاکنون در مدیریت بحران موفق عمل نکرده اند؛ جنبشی که از نگاه یک کارشناس مسائل اروپا شورشی علیه نئولیبرالیسم بوده و دائما بازتولید شده و تغییرات بنیادین تنها راه علاج آن است.

ایرنا

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، جنبش اعتراضی موسوم به «جلیقه زردها» در قبال سیاست های «امانوئل مکرون» رئیس جمهوری فرانسه بر خلاف انتظار بسیاری از تحلیلگران تاکنون آرام نگرفته است. در ابتدا این جنبش از اعتراض برای افزایش مالیات سوخت کار خود را شروع کرد و در نهایت به اعتراضات خشونت آمیز در خصوص بالا رفتن هزینه های زندگی رسید.
در یک سال گذشته، در فرانسه بهای گازوئیل رشدی 23 درصدی داشته و بر پایه مصوبه دولت این کشور، در سال 2019 نیز مالیات بر هر لیتر گازوئیل 6.5 سنت و هر لیتر بنزین 2.9 سنت افزایش خواهد یافت. یکی از مهمترین وعده های مکرون در رقابت های انتخاباتی سال گذشته تلاش برای بهبود اوضاع اقتصادی بود؛ تبلیغاتی که موجب استقبال مردم از برنامه های او و پیروزی اش در انتخابات شد. با وجود شعارهای انتخاباتی مکرون اما به باور معترضان، او نتوانسته به شعارها و وعده های انتخاباتی خود جامه عمل بپوشاند.
در هفته سوم اعتراضات، کاخ الیزه در برابر این جنبش اعتراضی عقب نشینی کرد و طرح گران شدن سوخت را به تعویق انداخت و «ادوار فیلیپ» نخست وزیر این کشور نیز طی روزهای گذشته این تصمیم دولت را رسانه ای کرد.
نخست وزیر این کشور تاکید کرد که دولت افزایش مالیات سوخت را برای چند ماه به تعویق انداخته و در نظر دارد هر چه زودتر راهکارهایی برای آرام کردن وضعیت اتخاذ کند. متعاقب آن، وعده هایی مبنی بر تعویق یکساله افزایش بهای سوخت داده شد اما باز هم نتیجه نداد.
حال سوال هایی راجع به ویژگی های جنبش، مطالبات واقعی معترضان، آینده اعتراضات، تاثیرگذاری آن بر دیگر کشورهای اتحادیه و جریان راست افراطی و غیره به ذهن می رسد که برای پاسخ به آن ها گزارشگر ایرنا با عباس سروستانی کارشناس مسائل اروپا به گفت وگو نشست.

** ایرنا: مهمترین خواسته ها و مطالبات جلیقه زردها چیست و چرا اعتراضات فرانسه از افزایش بهای سوخت فراتر رفت؟
*** سروستانی: اعتراضات اخیر فرانسه گرچه در اعتراض به افزایش بهای سوخت و افزایش مالیات بر بنزین و گازوئیل شروع شد اما در واقع همه گیر شدن این اعتراضات دلایل و ریشه های دیگری دارد که برای شناخت و فهم عمیق آنها باید از فهم متعارف و فضای رسانه ای که گاهاً نوعی گمراهی و فریبندگی برای فهم مسئله ایجاد می کند فراتر رفت.
دلیل این مدعا هم این است که می بینیم با عقب نشینی بی سابقه دولت از مواضع خود مبنی بر افزایش مالیات بر سوخت، اعتراض ها نه تنها فروکش نکرده بلکه رادیکال تر هم شده و مواردی نظیر بازتوزیع ثروت، افزایش حقوق، حقوق بازنشستگی، افزایش حمایت های اجتماعی و افزایش حداقل دستمزد به 1800 دلار و حتی درخواست تغییر قانون اساسی، استعفای مکرون و خروج از اتحادیه اروپا نیز به مطالبات معترضین اضافه شده است.

** ایرنا: اعتراضات کنونی آیا رخدادی گذرا و مقطعی است یا ریشه ای تاریخی دارد؟
*** سروستانی: ریشه این اعتراض ها را باید در تقابل روح اقتصاد سوسیالیستی فرانسه با سیاست های نئولیبرالی اتحادیه اروپا و نخبگان حاکم جست و جو کرد. این روند که از سال 1983 و با سیاست های اقتصاد ریاضتی فرانسوا میتران آغاز شد، تاکنون تداوم یافته است. در طول چهار دهه گذشته همه دولت های فرانسه کم و بیش به سمت آزادسازی اقتصادی گام برداشته اند و مردم فرانسه روز به روز شاهد فرسایش حمایت های اجتماعی و آب رفتن دولت رفاه بوده اند.
همه اینها به تدریج نگرانی های اقتصادی طبقه متوسط و کارگری فرانسه را تشدید کرد و باعث شد تا مردم فرانسه متقاعد شوند که نخبگان سیاسی اعم از چپ و راست از منافع ثروتمندان محافظت می کنند و به رفاه شهروندان عادی توجه نمی کنند. موفقیت ماکرون نتیجه این سرخوردگی سیاسی در فرانسه بود. بسیاری از مردم فرانسه به ماکرون به عنوان منجی و نجات دهنده خود از نخبگان سیاسی سنتی می نگریستند، اما سیاست های ماکرون در دو سال گذشته طرفدارانش را متقاعد کرد که ژست اصلاح طلبانه او چیزی جزء یک فریب نبود و همین خشم گسترده و ناامیدی مردم نسبت به سیاست ماکرون باعث گسترش سریع اعتراض جلیقه زردها و رادیکال شدن آن شد.

** ایرنا: با توجه عقب نشینی مکرون از برخی سیاست های خود مثل تعویق افزایش بهای سوخت به مدت یکسال و مذاکره با رهبران جنبش، چرا پس از گذشت یک ماه هنوز شورش ادامه دارد؟ تصور می کنید اعتراضات تا کی ادامه یابد؟
*** سروستانی: همان طور که قبلاً اشاره شد دلیل تداوم شورش ها پس از عقب نشینی دولت این است که دلیل واقعی این اعتراضات افزایش مالیات سوخت های فسیلی نبود. افزایش مالیات سوخت بهانه ای برای شعله ور شدن آتش زیر خاکستر نارضایتی عمومی در فرانسه نسبت به سیاست های ماکرون و عمل نکردن وی به وعده هایش بود. مردم فرانسه که به وعده های ماکرون در زمینه تغییر چهره سیاست فرانسه، ایجاد شغل های بیشتر و بهبود معیشت شان دل بسته بودند، امروزه بیش از پیش دچار سرخوردگی شده اند و خود را بازنده یک رقابت نابرابر در برابر اقلیت و الیگارشی حاکم می بینند که نگرانی های اجتماعی و اقتصادی آنها را درک نمی کند و نمی تواند راه حل واقعی و عملی برای برون رفت از وضعیت فعلی شان ارائه کند.
سیاست های ماکرون دقیقاً تداوم همان سیاست های نئولیبرالی است که پیشینیانش از سال های 1980 آغاز کردند و این سیاست هایی است که فقیران را فقیرتر و ثروتمندان را ثروتمند می کند. اقدامات و وعده های دولت ماکرون نظیر افزایش 100 یورویی دستمزدها و حذف مالیات بر درآمدهای زیر 2000 یورو شاید بخشی از معترضین را که خواسته های صنفی دارند خانه نشین کند و شعله های آتش منازعات را در کوتاه مدت فرو بنشاند اما تا زمانی که سیاست های نخبگان حاکم و اتحادیه اروپا بر خلاف سنت قوی سوسیالیستی در فرانسه ادامه دارد، شاهد بازتولید این جنبش ها در فرانسه خواهیم بود.
من این اعتراضات را شورشی علیه نئولیبرالیسم و سرمایه داری افسارگسیخته می دانم که هر ساله افراد بیشتری را زیر چرخ های بی رحم خود له می کند، شورش گرسنگانی که در آستانه سال نو میلادی به سختی یک وعده غذا برای خوردن دارد و سرمای طاقت فرسایی را به دلیل ناتوانی در پرداخت قبوض گاز تحمل می کند، شورش زاغه نشین های فرانسوی که کیلومترها دورتر از بلوارها و بازارهای لوکس فرانسوی به دنبال لقمه نانی برای بقاء هستند و چرخه بازتولید این اعتراضات و اعتصابات متوقف نخواهد نخواهد شد مگر آنکه نخبگان حاکم بر فرانسه متعهد به تغییرات بنیادین در نحوه اداره این کشور شوند.

** ایرنا: از تبعات شوم بازتولید اعتراضات و ضرورت تغییرات بنیادین گفتید. فکر می کنید چه راهکارهایی برای پایان دادن به این بحران و عادی سازی شرایط منطقی و قابل عملیاتی به نظر می رسد؟
*** سروستانی: برای خروج از این بحران دو راه وجود دارد: یک راه حل همین اقدامات کوتاه مدت دولت برای افزایش اقدامات حمایتی و کاهش هزینه های عمومی است که در نتیجه سیاست های خصوصی سازی افزایش چشمگیری داشته اند. اقداماتی نظیر افزایش حداقل دستمزدها، افزایش یارانه های مسکن، گسترش بیمه عمومی و کاهش هزینه های درمان در کوتاه مدت به کاهش اعتراضات کمک می کند.
در زمینه اقدامات بلند مدت نیز به طور مشخص سه اقدام قابل انجام است که عبارتند از: اصلاح قوانین مالیاتی و برداشتن بار مالیاتی از دوش مردم عادی و انتقال آن به دوش ثروتمندان. اصلاح قانون اساسی به منظور افزایش مشارکت و حل بحران مشروعیت دولت های منتخب و سومین اقدام نیز اصلاح قوانین اتحادیه اروپا به خصوص در زمینه مسائل مربوط به کسری بودجه و بدهی های عمومی دولت های عضو است.

** ایرنا: هنوز مدت زیادی از آغاز شورش ها نگذشته بود که شاهد تسری آن به کشورهای دیگر قاره سبز همچون بلژیک بودیم. این تسری چرا به وقوع پیوست و آیا امکان و بستر تداوم تسری به دیگر کشورها وجود دارد؟
*** سروستانی: یک تفاوتی که اعتراض جلیقه زردها با اعتراضات قبلی دارد ماهیت غیر سیاسی و بدون رهبری آن است که باعث شده خیلی زود فراگیر شود و از اعتراض به قیمت سوخت به جنبشی برای اعتراض در برابر مالیات های بالا و هزینه زندگی تبدیل شود از این نظر طبیعی است که این جنبش فقط به فرانسه محدود نشود؛ چرا که اکثر کشورهای اروپایی با بحران های اقتصادی مواجه هستند و اعمال سیاست‌ های انقباضی و ریاضتی به‌منظور کاهش بدهی‌ ها و کسری بودجه، باعث کاهش دستمزدها، افزایش سن بازنشستگی، افزایش مالیات و افزایش شکاف طبقاتی در این کشورها شد.
بیان این نکته نیز ضروری به نظر می رسد که جنبش جلیقه سبزها اگرچه با اهداف صنفی آغاز شد اما به سرعت رنگ و بوی سیاسی گرفت. عده ای آن را با شورش گرسنگانی که باعث انقلاب فرانسه شد مقایسه کردند و عده ای آن را شورشی پوپولیستی علیه الیت های فرانسه و یادآور جنبش وال استریت می دانند. حتی انتخاب محل اعتراضات و به خصوص خیابان شانزه لیزه به عنوان نماد ثروت و قدرت و نخبگان فرانسه گویای جهت گیری ضد نخبگانی این اعتراضات است.

** ایرنا: وجود و تداوم جنبش جلیقه زردها، این امر چه تاثیری بر راست افراطی فرانسه می گذارد؛ کشوری که با قدرت یابی جبهه ملی از این حیث در بین کشورهای قاره سبز و اتحادیه پیشگام است؟
*** سروستانی: تفاوتی که جنبش جلیقه زردها با سایر جنبش های پوپولیستی دارد این است که آن ها فاقد رهبری و وابستگی حزبی هستند و مطالبات آنها هیچ گونه ارتباطی با مسائل و دغدغه های احزاب راست گرا نظیر مسئله مهاجرت، نژاد پرستی، سیاست های زیست محیطی و ... ندارد. گرچه برخی رسانه ها و سیاستمداران نظیر ترامپ تلاش کردند جلیقه زردها را شورشی علیه احزاب سبز و پیمان تغییرات اقلیمی پاریس جلوه دهند، اما در واقع این جنبش، شورشی علیه سیاست های نئولیبرالی است.
باوجود همه این مسائل، طبیعی است وقتی دولت های معتدل ار عهده تأمین خواسته های شهروندان ناتوانند، ناسیونالیست های راست افراطی فرصتی را برای نشان دادن خود به دست می آورند و خود را به عنوان تنها جایگزین ممکن برای خروج از این بن بست معرفی کنند؛ همان طور که شاهد بودیم حزب راست افراطی جبهه ملی با استفاده از پیشنهادات جلیقه زردها، استعفای ماکرون را خواستار شده است.
گفت وگو از حسن شکوهی نسب
پژوهش**9242**1552


گروه های زیر مجموعه بین‌الملل

بین‌الملل
بین‌الملل

آخرین اخبار

قهرمانی «آسان  پرداخت» در مسابقات باشگاه‌های دو و میدانی کشور
تیم آسان پرداخت به عنوان قهرمانی مرحله نخست مسابقات دو و میدانی قهرمانی باشگاه‌های کشور در بخش آقایان دست یافت.
ریشه تاخیر در انتخابات والیبال، بلاتکلیفی داورزنی است
کارشناس والیبال ایران گفت: داورزنی به احتمال ۹۹ درصد به فدراسیون والیبال باز می‌گردد.
کوآچ سرمربی تیم‌ ملی والیبال صربستان شد
با اعلام فدراسیون والیبال صربستان، اسلوبودان کوآچ به عنوان سرمربی تیم ملی این کشور انتخاب شد.
تیم‌ ملی بسکتبال ایران فردا عازم چین می‌شود + ترکیب
تیم ملی بسکتبال ایران برای حضور در جام‌جهانی ۲۰۱۹ چین فردا (سه‌شنبه) عازم چین می‌شود.
حمیداوی: با احترام به سرخابی‌ها، به دنبال قهرمانی هستیم
مالک باشگاه شهرخودرو مشهد گفت: با احترام به همه فوتبال ایران، به ویژه سرخابی‌های پایتخت، ما با اتکا به غیرت بازیکنان، دانش یحیی گل‌محمدی و حمایت مسئولان برای قهرمانی وارد کارزار رقابت‌ها می‌شویم.
اطلاعیه روابط عمومی سازمان تدارکات پزشکی، درباره احضار یکی از مدیران این سازمان
در پی احضار رئیس سازمان تدارکات پزشکی، روابط عمومی این سازمان، در اطلاعیه‌ای بر لزوم پرهیز از انتشار شایعات و گمانه‌زنی‌های نادرست تا زمان ارائه نظر نهایی از سوی نهادهای ذی‌ربط و لزوم حفظ آبروی افراد تاکید کرد.
جزئیات انهدام بزرگترین باند سازمان یافته مواد مخدر در جنوب کشور
رئیس کل دادگستری استان هرمزگان ضمن اعلام جزئیات انهدام بزرگترین باند خانوادگی مواد مخدر در جنوب کشور به سرکردگی چهار برادر شرور از گردش مالی 10 هزار میلیارد ریالی این باند سازمان یافته و بین‌المللی خبر داد.
جعفری‌نژاد: حسن عباسی به مرخصی می‌آید
وکیل مدافع حسن عباسی گفت: قرار است موکلم فردا به مناسبت عید غدیر به مدت یکی دو روز به مرخصی بیاید.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ریشه تاخیر در انتخابات والیبال، بلاتکلیفی داورزنی است
کارشناس والیبال ایران گفت: داورزنی به احتمال ۹۹ درصد به فدراسیون والیبال باز می‌گردد.
همتی: ارزانی مسکن آغاز شد
رئیس کل بانک مرکزی از برنامه جدید این بانک برای حمایت از واحدهای تولیدی خبر داد و گفت: از دو سه هفته آینده این طرح را در نظام بانکی اجرایی می کنیم.
ایجاد کمیته برای ساماندهی رسانه‌های مجازی
وزیر کشور گفت: در جلسه ستاد اطلاع رسانی قرار شد کمیته ای تشکیل شود و در آن رسانه‌های مجازی به صورت دقیق بررسی شوند تا بتوانیم شاهد ساماندهی مناسبی از رسانه‌های مجازی باشیم.
برکناری رئیس زندان‌های آمریکا
آزمایش موشک کروز میان‌برد توسط  آمریکا
هلاکت ۵ نظامی سعودی در مرز‌های جنوبی عربستان
وزارت خارجه آمریکا: تحریم‌ها علیه حزب الله و حامیانش ادامه دارد
پوتین: از اقدامات دولت سوریه در ادلب حمایت می‌کنیم
تسلط ارتش سوریه بر بزرگراه بین المللی دمشق
رایزنی پوتین و ماکرون درباره ایران و سوریه
انتقال شیخ زکزاکی توسط نیروهای امنیتی به مکانی نامعلوم
تشکیل تیمی از مقامات سابق دولت آمریکا علیه ترامپ
رئیس جمهور لبنان: اعمال فشار آمریکا را نمی‌پذیریم