سهم ایران از واردات همسایگان

05:20 ۳۴ روز و ۱۵ ساعت پیش افکار نیوز 67 0
سهم ایران از واردات همسایگان

انعقاد پیمان‌های مختلف اقتصادی و برقراری تجارت آزاد با کشورهای همسایه یکی از سیاست‌هایی است که طی سال‌های اخیر در عرصه بین‌المللی جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است.

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز،اقتصاد‌های توسعه‌یافته و نوظهور تلاش‌ می‌کنند به موازات تعامل و پیوند با فرآیند‌های اقتصادجهانی، پیمان‌های اقتصادی را که عمدتا بر تسهیل تجارت با کشورهای همسایه استوار است دنبال کنند و سهم خود را از تجارتجهانی افزایش دهند.
بر این اساس یکی از راهکارهای مهم سیاستی که می‌تواند در توسعه صادرات غیرنفتی ایران نقش‌آفرین باشد، گسترش دامنه تجارت با کشورهای منطقه و همسایه است. این درحالی است که براساس گزارش معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران، سهم ایران از مجموع
واردات۱۴ کشور همسایه که دارای مرز مشترک آبی و خاکی با کشور‌مان هستند در سال گذشته میلادی (۲۰۱۷) تنها ۳/ ۲ درصد بوده است. به عبارتی، مجموع واردات ۱۴ کشور همسایه ایران در این بازه زمانی، ۹۹۴ میلیارد
دلارثبت شده است که سهم ایران از این حجم وارداتی، تنها رقمی معادل ۲۳ میلیارد دلار است. اما در این میان، سهم ایران از واردات
افغانستانبالاتر از سهم ایراندر سایر بازارها است به گونه‌ای که بیش از ۳۶ درصد از کل واردات افغانستان به کالاهای ایرانی تعلق دارد. از سوی دیگر نیز حضور ایران در بازارهای روسیه و بحرین با ۱/ ۰ درصد پایین‌تر از سایر بازارهای همسایه است.
اما نتایج بررسی‌‌ها از وضعیت بازارهای وارداتی کشورهای همسایه و سهم ایران از این بازارها نشان می‌دهد استراتژی و برنامه مدونی درخصوص افزایش صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای اطراف که برخی از آنها جزو شرکای مهم اقتصادی ایران هم به‌حساب می‌آیند وجود ندارد. در این راستا تجربه کشورهای موفق دنیا در حوزه صادرات نشان می‌دهد هیچ اقتصادی در دنیا وجود ندارد که بدون فراهم آوردن «ثبات اقتصادی» و «ایجاد محیط کسب‌وکار مطلوب»، به رشد صادرات دست یافته باشد. در شرایطی که «عدم ثبات اقتصادی»، «سیاست ارزی و تجاری نامناسب»، «عدم امکان جذب سرمایه‌گذار خارجی» و «نبود یک موافقت‌نامه
تجارت آزادموثر» پارادایم حاکم بر اقتصاد باشد امکان توسعه صادرات وجود نخواهد داشت. اما اتاق تهران در این پژوهش راهکارهای عملیاتی را برای بهبود عملکرد صادراتی کشور ارائه کرده است. «برقراری تجارت آزاد با سه کشور افغانستان پاکستان و عراق»،‌ «تعریف پروژه‌هایی برای افزایش صادرات کالاهای ایران به سه کشور مذکور توسط انجمن‌ها و تشکل‌های مربوطه از طریق مشخص کردن پتانسیل‌های صادراتی»،‌ «فعال شدن بخش دیپلماسی اقتصادی کشور در رابطه با پیگیری و رفع مسائل صادرکنندگان به کشورهای همسایه»، «ایجاد سازگاری میان سیاست‌های تجاری و سیاست‌های ارزی و همچنین رفع محدودیت‌ها و ممنوعیت‌ها»، «تلاش برای رفع
مشکلاتتحریم و مبادلات مالی و معرفی ابزارهای جایگزین اثربخش» و «پرهیز از تغییر دائم دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌ها در حوزه صادرات» به‌عنوان مهم‌ترین رهیافت‌ها از سوی بخش خصوصی در این زمینه ارائه شده است.
به‌طور کلی یکی از عوامل مهم در تامین رشد اقتصادی کشورها، توسعه صادرات است. تاکنون بررسی‌ها و مطالعات متعدد و گوناگونی در رابطه با اهمیت صادرات و نقش آن در
رشداقتصادی کشورهای در حال توسعه و اقتصادهای نوظهور انجام شده است. با توجه به بازار قابل‌توجه کشورهای همسایه و سهم اندک ایران در این بازارها، به‌نظر می‌رسد در شرایط فعلی اقتصاد ایران، ضرورت دارد توجه جدی‌تری به موضوع صادرات،‌ به‌ویژه صادرات به کشورهای همسایه صورت پذیرد. بررسی تجارب مربوط به توسعه اقتصادی بسیاری از کشورهای درحال توسعه و نوظهور موفق نشان می‌دهد که در اقتصادهایی که ضمن ثبات‌بخشی به اقتصاد کلان، بر «رفع موانع تجاری»،‌ «انعقاد پیمان‌های تجارت آزاد منطقه‌ای و جهانی» و «تقویت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی» تاکید کرده‌اند، توانسته‌اند دستاوردهای چشمگیری را در زمینه افزایش صادرات به دست آورند.
نمونه موفق اقتصادهای نوظهوربه‌عنوان نمونه ویتنام در سایه انجام اصلاحات اقتصادی و تجاری توانسته است طی ۱۵ سال صادرات کالایی خود را به آمریکا ۳۵ برابر کند. ویتنام کشوری است که بیش از ۱۵ سال
رشد اقتصادیمستمر مثبت و بالاتر از ۵ درصد را تجربه کرده و حدود ۷۰ درصد از صادرات آن از محل بنگاه‌های سرمایه‌گذاری خارجی مستقر در این کشور بوده است. نکته حائز اهمیت در توسعه صادرات اقتصادهای درحال توسعه و نوظهور این است که بخش قابل‌توجهی از صادرات این کشورها را صادرات کالاهای ساخته شده صنعتی تشکیل می‌دهد. در همین راستا سازمان توسعه تجارت در گزارشی سهم صادرات کالاهای ساخته شده صنعتی از کل صادرات کالایی جهان در سال ۲۰۱۷ را حدود ۶۷ درصد اعلام کرده است. این درحالی است که همین سهم برای اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۶ برای کالاهای صنعتی بدون احتساب صادرات پتروشیمی، فقط ۹ درصد و با منظور کردن صادرات پتروشیمی حداکثر ۲۴ درصد بوده است.
نکته قابل تامل این است که همین سهم برای کشوری مثل ترکیهبیش از ۸۰ درصد است. همچنین در بخش صادرات خدمات نیز اقتصاد ایران، دستاورد زیادی نداشته است. طی ۵ سال اخیر حداکثر صادرات خدمات ایران ۱۱ میلیارد بوده است که در مقایسه با صادرات ۴۴ میلیارد دلاری خدمات ترکیه به‌خصوص در زمینه درآمد حاصل از توریسم و گردشگری رقم اندکی به حساب می‌آید. با وجود پتانسیل‌های بالا در رابطه با صادرات خدمات فنی و مهندسی در قالب اجرای پروژه‌ها در کشورهای همسایه، میزان بهره‌برداری از این توان به دلیل مسائل مربوط به عدم پشتیبانی لازم برای پیگیری و رفع مشکلات صادرکنندگان، قابل توجه نبوده است.
ارزش تجارت ایران با اتحادیه اروپااما در ۹ ماه نخست سال ۲۰۱۸،‌ ارزش تجارت کالایی ایران با اتحادیه اروپا ۱۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون یوروبوده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته میلادی حدود ۴/ ۴ درصد افزایش یافته است. از این میزان حدود ۲/ ۵۵ درصد (معادل ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون یورو) مربوط به صادرات ایران به
اتحادیه اروپااست که ۸۹ درصد آن شامل سوخت‌های معدنی و محصولات نفتی می‌شود. این درحالی است که ترکیه در مدت مذکور حدود ۵۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون یورو به اتحادیه اروپا صادرات داشته که ۵/ ۸۹ درصد از آن به کالا‌های صنعتی اختصاص داشته است.  همچنین براساس پیش‌بینی‌های صندوق بین‌المللی پول، تراز حساب جاری ایران از سال ۲۰۱۶ روند نزولی داشته و انتظار می‌رود این روند تداوم داشته باشد. این درحالی است که تراز تجاری کشورهای عربستان، امارات و قطر رو به افزایش است.
سهم ایران از سبد وارداتی کشورهای همسایهبراساس داده‌های مرکز بین‌المللی تجارت،‌ در سال ۲۰۱۷ مجموعا ۹۹۴ میلیارد دلار کالا به ۱۴ کشور همسایه ایران (‌به‌جز عربستانسعودی) وارد شده که سهم ایران از سبد وارداتی این کشورها ۲۳ میلیارد دلار‌ معادل ۳/ ۲ درصد بوده است. اما بیشترین سهم ایران از مجموع واردات ۱۴ کشور همسایه به امارات، عراق و ترکیه اختصاص دارد و کمترین سهم ایران از این فهرست مربوط به کشور‌های بحرین، قزاقستان و ارمنستان می‌شود.
بر این اساس مجموع واردات امارات در سال گذشته میلادی ۲۶۹ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار بوده است که سهم ایران از این میزان ۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار یعنی معادل ۵/ ۲ درصد از واردات این کشور بوده است.
عراقکه از دیگر شرکای تجاری استراتژیک ایران به‌حساب می‌آید، در سال ۲۰۱۷ بیش از ۵۰ میلیارد دلار واردات داشته که ایران سهم ۸/ ۱۲ درصدی (معادل‌ ۶ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار) از کل واردات را به خود اختصاص داده است. اما از سوی دیگر ایران از ۲۳۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار واردات ترکیه،‌ ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار کالا به این کشور فروخته است که این رقم معادل ۷/ ۱ درصد از مجموع واردات ترکیه است.  همچنین واردات افغانستان در این بازه زمانی، ۷ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار به ثبت رسیده که سهم ایران از سبد وارداتی این همسایه شرقی، ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار یعنی برابر ۴/ ۳۶ درصد بوده است.
همچنین واردات پاکستاندر سال ۲۰۱۷ رقمی معادل ۵۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار به ثبت رسیده است. سهم ایران از واردات این کشور ۶/ ۱ درصد (۹۲۰ میلیون دلار) رقم خورده است. در رده بعدی این فهرست کشور
عمانقرار دارد. ایران با به‌دست آوردن ۵۰۰ میلیون دلار از واردات بیش‌از ۲۰ میلیارد دلاری این کشور، ۵/ ۲ درصد از سبد وارداتی عمان را به‌دست آورده است.
همچنین ایران از واردات ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلاری ترکمنستان سهم بیش از ۹ درصدی دارد که عددی برابر با ۴۰۰ میلیون دلار می‌شود. اما هشتمین کشور این فهرست جمهوری آذربایجان است که در سال ۲۰۱۷ رقمی برابر با ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار واردات داشته است؛ از این رقم سهم ایران شامل ۳۰۰ میلیون دلار یعنی معادل ۴/ ۳ درصد از کل واردات جمهوری آذربایجان ثبت شده است. در همین دوره زمانی ۲۲۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار کالا از کشورهای مختلف دنیا به روسیه وارد شده است. در این راستا ایران سهم ۲۸۰ میلیون دلاری یعنی فقط ۱/ ۰ درصد از بازار
روسیهرا به خود اختصاص داده است. اما ایران از مجموع ۳۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار واردات قطر، ۲۵۰ میلیون دلار کالا به این کشور فروخته است که این عدد معادل ۸/ ۰ درصد از بازار وارداتی
قطرمی‌شود. همچنین در رده یازدهم این لیست کشور
کویتقرار دارد. این کشور در سال گذشته میلادی ۳۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار واردات داشته است و ایران از این میزان سهم ۲۵۰ میلیون دلاری که برابر با ۷/ ۰ درصد می‌شود را از بازار کویتبه‌دست آورده است.
از سوی دیگر ارمنستاناز دیگر همسایگان ایران نیز ۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار واردات انجام داده است که از این رقم ۲۰۰ میلیون دلار یعنی معادل ۱/ ۵ درصد از بازار وارداتی این کشور به ایران اختصاص داشته است. همچنین در این بازه زمانی ۲۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار کالا به
قزاقستانوارد شده که سهم ایران از این رقم ۶/ ۰ درصد یعنی معادل ۱۷۰ میلیون دلار به ثبت رسیده است. اما کمترین ارزش صادراتی ایران در بین ۱۴ کشور به
بحریناختصاص دارد. این کشور در سال گذشته میلادی، ۱۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار از کشورهای مختلف دنیا کالا وارد کرده که ایران ۱۰ میلیون دلار یعنی برابر ۱/ ۰ درصد از این بازار سهم داشته است.
نباید‌های صادراتیبررسی‌های مذکور از وضعیت بازارهای وارداتی کشورهای همسایه و سهم ایران از این بازارها در این پژوهش نشان می‌دهد که استراتژی و برنامه مدونی درخصوص افزایش صادرات کالاهای ایرانی به این کشورها وجود ندارد. به‌طور کلی کشورهایی که موضوع صادرات برایشان به‌عنوان بخشی از استراتژی اقتصادی در مرکز توجه قرار دارد، به‌طور مستمر تحقق برنامه‌های صادراتی خود را پایش می‌کنند؛ اما به‌نظر می‌رسد که این امر در
اقتصاد ایرانکمرنگ است. همچنین تجربه کشورهای موفق دنیا در حوزه صادرات نشان می‌دهد که هیچ اقتصادی در دنیا نیست که بدون فراهم آوردن «ثبات اقتصادی» و «ایجاد محیط کسب‌وکار مطلوب»، به رشد صادرات دست یافته باشد. در شرایطی که «عدم ثبات اقتصادی»، «سیاست ارزی و تجاری نامناسب»، «عدم امکان جذب سرمایه‌گذار خارجی» و «نبود یک موافقت‌نامه تجارت آزاد موثر» پارادایم حاکم بر اقتصاد باشد امکان توسعه صادرات وجود نخواهد داشت. بنابراین بدون رفع این موانع باید به روند کند افزایش صادرات بسنده کرد و جهش صادراتی را به مثابه آنچه در اقتصاد‌های در حال توسعه اتفاق افتاده است، نمی‌توان شاهد بود.
 


گروه های زیر مجموعه اقتصادی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

اتفاق عجیب: فدرر را به رختکن راه ندادند!
مرد شماره سه جهان را به دلیل نداشتن آی.دی کارت به رختکن ورزشگاه ملبورن پارک راه نداند.
«گرگ‌ها» برنده ماراتن ۷ گله مقابل «روباه‌ها»
مصاف تیم‌های فوتبال ولورهمپتون و لسترسیتی در هفته بیست‌و‌سوم لیگ برتر انگلیس، با پیروزی تیم میزبان به پایان رسید.
مجروح شدن در زمین فوتبال؛ تیراندازی تکذیب شد!
دیدار تیم‌های شهرداری سقز و طلایی‌پوشان خرم‌آباد در هفته دوازدهم لیگ برتر فوتبال نوجوانان نیمه‌تمام باقی مانده است. دیداری که در آن بازیکنان مجروح شدند!
آنچلوتی: فلسفه مربیگری‌ام را به زیدان مدیونم
کارلو آنچلوتی دو سال در یوونتوس مربی زیدان بود و از آن دوره به عنوان مهمترین مقطع مربیگری اش یاد می کند.
رضایت شفر از عملکرد ۲ بازیکن امید استقلال
عملکرد دو بازیکن جوان استقلال در تمرینات آبی‌پوشان، توجه وینفرد شفر را به خود جلب کرده است.
اوضاع نابسامان چین برای بازی احتمالی با ایران
چینی‌ها برای بازی با تایلند در دور حذفی جام ملت‌های آسیا با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو هستند.
نقطه عطف کی‌روش؛ ۶ سال پس از چهارشنبه سیاه
دوران مربیگری کی‌روش در ایران را می‌توان به دو بخش قبل و بعد از بازی با عمان تقسیم کرد.
پوگبا: هدف منچستریونایتد کسب سهمیه است
پل پوگبا، ستاره فرانسوی یونایتد، هدف تیمش را بازگشت به جمع چهار تیم بالای جدول لیگ برتر دانست.
شادابی بازیکنان و لبخند کی‌روش
آخرین تمرین تیم ملی فوتبال ایران قبل از دیدار با عمان در ورزشگاه کریکت برگزار شد.
لیپی: تایلند را کاملا جدی گرفته ایم
تیم ملی چین فردا در یک هشتم نهایی جام ملت های آسیا بازی حساسی مقابل تایلند پیش رو دارد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

مرضیه هاشمی کیست؟ از مسلمان شدن تا بازداشت در آمریکا
مرضیه هاشمی خبرنگار، مستندساز و گوینده آمریکایی-ایرانی است. نام اصلی او ملانی فرانکلین (Melanie Franklin) ‏ و متولد شهر نیو اورلینز است او اکنون مجری پرس تی‌وی، شبکه انگلیسی‌زبان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است، آغاز فعالیت او در این شبکه از سال ۱۳۹۴ است.
مهم‌ترین حمله سایبری 2019 ثبت شد
یک نقض اطلاعاتی گسترده باعث شده که حساب ایمیل 773 میلیون نفر در معرض سوء استفاده قرار گیرد. در کنار این نقض گسترده بالغ بر 21 میلیون رمز عبور نیز هک شد.
فال روزانه ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۹۷
همراهان عزیز، محتوای منتشر شده در قالب فال روزانه برترین ها صرفا جنبه سرگرمی دارد.
کتیبه زوج مصری کشف شد
یک کتیبه‌ی آهکی آسیب دیده در معبدی ۳۵۰۰ ساله در شهری در جنوب مصر درحالی کشف شد که نقشی زوج باستانی بر آن نقش بود . گمان می‌رود آسیب وارد شده، عمدا و به منظور نابودی زندگی پس از مرگ آنها بوده‌ است.
ردیف بودجه مؤسسه آیت الله مصباح افزایش یافت
پیشنهاد افزایش ۳۰ هزار میلیاردی بودجه دفاعی
قیمت طلا، سکه و ارز در آخرین شنبه دی ماه
دستفروشان دانشگاهی شده‌اند یا دانشگاهیان دستفروش؟!
چرا فتنه 88 عامل وضع مهم‌ترین تحریم‌های اقتصادی شد؟ +جدول
شرط دادستان تهران برای ارائه تسهیلات به شرکت‌ها
مجوز وزارت صنعت به خودروسازان
مستند خارج از دید ۲ - قسمت ششم
چرا پراید ۲۱ میلیونی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟
گزارش سه شرکت بزرگ وزارت نفت به کمیسیون تلفیق ارائه شد