نثری که خواننده را به ادب وا می‌دارد

11:12 ۶ روز و ۵ ساعت پیش مشرق نیوز 39 0
نثری که خواننده را به ادب وا می‌دارد

هم نثر خاصیتی داشت که خواننده را به ادب وا می‌داشت و هم شخصیتی که نثر برای توصیف او به خدمت گرفته شده بود، مظهر ادب بود و بی‌ادبی در برابرش کمال دنائت و پستی.

مشرق نیوز

به گزارشمشرق، ابوالفضل زرویی‌نصرآباد؛ نامی که حالا باید یک پیشوند «مرحوم» هم به ابتدای آن اضافه کنیم و اینطور بخوانیمش: «مرحوم ابوالفضل زرویی‌نصرآباد».
اما همین که نام این مرحوم به زبان می‌آید هر شنونده‌ای (البته هر شنونده‌ای هم که نه، چون مگر اهالی فرهنگ و هنر به‌خصوص ادبیات در میان مردم چقدر شناخته‌شده هستند) یاد وجه طنز شخصیت ادبی او می‌افتد. شخصیتی که با اشعار طنزش سال‌ها خاطرات خنده‌دار و البته تلنگرآمیزی برای‌مان ساخت. او طنز را نه ابزاری برای تسویه‌حساب سیاسی، بلکه به روشی برای بیدار شدن جامعه در برابر اتفاقات دور و برشان تبدیل کرد. با این حال اگر گاهی گزنده سرود (که ویژگی طنز همین گزندگی و غیرخنثی بودن است، البته با رعایت ادب و احترام) اما همان هم خنده به لب‌ها آورد ولی با خداحافظی تلخی که داشت همه را حسابی گریاند. اما بهانه این یادداشت نوشتن از زرویی و وجوه طنزآمیز ادبیات او نیست، بلکه او آثاری هم دارد که کاملا مخاطب ناآشنا با خود را غافلگیر می‌کند.
بیشتر بخوانیم:روایتی از فوت غمناک ابوالفضل زرویی +عکسروایتی از زمزمه قصیده «دست»مرحوم زرویی در کهف‌الشهدازرویی رِندی را در شعر از حافظ و طنز را از عبید زاکانی گرفته استاگر به کسی بگوییم او نثری جدی با درونمایه مذهبی دارد شاید آنهایی که مرحوم زرویی‌نصرآباد را نمی‌شناسند، باور نکنند که از آن طبع شوخ و طناز، چنین نثر لطیف و روانی جوشیده باشد. باید از نخستین ‌مواجهه خودم با کتاب «ماه به روایت آه» حرف بزنم. مگر می‌شود با متنی مواجه نشد و از آن حرف زد. البته که شدنی است ولی در هر صورت کار ساده‌ای نیست. من هم ابتدا یکی از آنهایی بودم که وقتی شنیدم مرحوم زرویی‌نصرآباد نثر مذهبی دارد باورم نشد، چون تصویر من از زرویی‌نصرآباد (اصلا در زبان نمی‌چرخد بگوییم «مرحوم» زرویی‌نصرآباد) به کتاب «اصل مطلب» بازمی‌گردد که اشعار طنز او در روزنامه همشهری را شامل می‌شد؛ اشعاری که بارها و بارها خواندم و برخی را با صدای بلند برای نزدیکان قرائت کردم. برای همین بود وقتی با کتاب «ماه به روایت آه» روبه‌رو شدم چشمانم را مالیدم که اگر خواب می‌بینم بیدار شوم اما وقتی دیدم بیدارم و خبری از رویا نیست، باور کردم که قرار است با نثری از «ملانصرالدین» روزگارمان روبه‌رو باشم که می‌خواهد از حضرت عباس بن علی(ع) حرف بزند.
عادت کرده‌ام حین خواندن قضاوتی نکنم و چند مرتبه‌ای که حین خواندن، متنی را قضاوت کردم بعدا پشیمان شدم. دو زانو در برابر نثر صیقل خورده زرویی‌نصرآباد نشستم. هم نثر خاصیتی داشت که خواننده را به ادب وا می‌داشت و هم شخصیتی که نثر برای توصیف او به خدمت گرفته شده بود، مظهر ادب بود و بی‌ادبی در برابرش کمال دنائت و پستی. زرویی که دیگر چند روزی است در میان ما نیست، در این کتاب حق مطلب را ادا کرده بود، ادای دینی به صاحب نام خویش که در وصف نگنجد یا قلم چون من، یارای توصیف نثر و شخصیتی مانند زرویی‌نصرآباد را ندارد. روایتی ملموس از ماه بنی‌هاشم با ظرفیت‌های نثر فارسی، اتفاقی است که در «ماه به روایت آه» خواننده با آن روبه‌رو شده است؛ موضوعی که در میان نویسندگان یا به آن توجه نشده یا اگر بخواهیم مثال بزنیم جز معدود آثاری که برخی قوام و قدرت لازم را برای بیان جایگاه رفیع خاندان وحی ندارند، اثر دیگری در میان نیست. شاید پیش از زرویی‌نصرآباد تنها سیدمهدی شجاعی باشد که از ظرفیت‌های نثر فارسی و ظرافت‌های آن برای توصیف خاندان رسالت‌مآب سود برده است.
ابوالفضل زرویی‌نصرآباد به مخاطب خود نشان داده که هر سخن جایی و هر نکته مکانی دارد. او که به طنازی شهره است در برابر برادر باوفای سیدالشهدا(ع) ادب پیشه کرده و با نثری فاخر و سالم به روایت ماه دست زده است. او در کتابش پا را از حدود و خطوط قرمز فراتر نگذاشته و همواره مسیر ادب پیموده تا اثری به قدر بضاعتش در توصیف مقام رفیع سقای دشت کربلا خلق کند. خلق اثر دینی همواره یکی از موضوعات پرمناقشه در میان اهل ادب بوده و میان طیف‌ها و جریان‌های مختلف ادبی موضوعی بوده که بارها بر سر آن به مجادله برخاسته‌اند. زرویی‌نصرآباد در «ماه به روایت آه» تلاش کرده نه به ورطه غلو افتاده و نه درصدد تخفیف جایگاه اولیای دین باشد. این نویسنده کوشش کرده روایتی از حضرت عباس(ع) را با به خدمت گرفتن نثری پخته به خواننده ارائه کند تا پس از پایان کتاب علاوه بر اینکه لذت رویارو شدن با نثر فارسی برایش فراهم شده، تصویری ارادتمندانه توام با عقلانیت از شخصیت کتاب در ذهن خواننده نقش ببندد.
یکی از نکاتی که در روایت‌های دینی دیده می‌شود این است که ما کمتر راوی دشمن داریم. احتمالا در مرور تاریخ با روایت‌هایی که دشمنان اهل بیت(ع) راوی آنها هستند روبه‌رو شویم که به جایگاه، مقام و منزلت این خاندان اشاره می‌کنند اما این روایت در میان عامه رواج ندارند اما زرویی در این کتاب تلاش کرده تصویری از قمربنی هاشم(ع) از زبان دشمن را نیز به نمایش دربیاورد که نشان از توانایی او در خلق چنین روایتی دارد؛ روایتی که در آن خواننده از زاویه دشمن شاهد تصویر مروی است و این ابتکاری خلاقانه و البته هنرمندانه است که در نثر زرویی‌نصرآباد می‌توان آن را به تماشا نشست.
پایبند بودن به منابع و استنادات تاریخ یکی دیگر از وجوه این کتاب است. زرویی‌نصرآباد در توصیف شخصیت علمدار کربلا نه‌تنها عاطفه و خلاقیت را به کار بسته تا اثری متفاوت عرضه کند، بلکه تلاش خود را صرف کرده تا از چارچوب مستندات تاریخی نیز پا را فراتر نگذارد تا خدشه‌ای به شخصیت اصیل کتابش وارد نشود؛ 12 روایتی که خواننده را با خود به روزگار پیش از کربلا می‌برد و تلاش می‌کند او را در رویارو شدن با شخصیت درخشان حضرت عباس(ع) عمق ببخشد. زرویی‌نصرآباد در «ماه به روایت آه» همت خود را صرف این کرده که بدون اغراق و زیاده‌گویی تصویری از قمر بنی هاشم(ع) را به خواننده نشان دهد. نکته‌ای که همین جا باید به آن اشاره شود این است که با وجود ارادت وصف‌نشدنی ایرانیان به مقام عباس بن علی(ع) اما غیر از این کتاب و یکی دو مورد دیگر، اثری درخور این جایگاه، در سابقه ذهنی خوانندگان نثر فارسی دیده نمی‌شود و خب زرویی‌نصرآباد با «ماه به روایت آه» توانسته این افتخار را نصیب خود کند که یکی از انگشت‌شمار راویان تمثال حضرت ابوالفضل العباس(ع) در نثر فارسی باشد، آن هم روایتی قابل استناد که از ظرفیت‌های نثر فارسی بهره برده و خواننده را در یک تجربه فوق‌العاده از خوانش نثر متقن فارسی شریک می‌کند.
با مرور کارنامه مرحوم ابوالفضل زرویی‌نصرآباد علاوه بر اینکه قالب‌های نثر و نظم به چشم می‌آید که این موضوع، خواننده هوشمند را یاد سعدی شیرازی می‌اندازد، تنوع مضمون نیز چشمگیر است که این رنگین‌کمان  مضامین نشان‌دهنده افق‌های گسترده در ذهن و زبان این ادیب است، که 2 ساحت طنز و غیرطنز را در کارنامه خود جای داده و در هر دو نیز در بالاترین سطح قرار دارد. این توانایی در میان اهالی ادبیات اگر هم موجود باشد کمتر خودنمایی می‌کند که هم در نثر و هم در نظم دست به طبع‌آزمایی بزنند و در واقع یکی را که در آن چیره‌دست‌تر هستند علنی می‌کنند و دیگری را با خود به خلوت می‌برند، ولی ابوالفضل زرویی‌نصرآباد هر دو را به جلوت آورده و در معرض قضاوت و داوری مخاطب قرار داده است. به اذعان داوران منصف و البته صاحب صلاحیت داوری، او در هر دو زمینه نه‌تنها موفق است، بلکه معیارهای یک اثر برجسته و البته برگزیده را دارد. «ماه به روایت آه» اثر متفاوت ابوالفضل زرویی‌نصرآباد را که در ۱۹۶ صفحه نگارش یافته، نشر کتاب نیستان منتشر کرده است.
شاید باید این متن و متن‌های مشابه آن در روزگاری که مرحوم زرویی‌نصرآباد در قید حیات بود نوشته می‌شد تا هم بداند آثارش چه تاثیری بر ذهن و زبان مخاطبان گذاشته و هم اینکه انگیزه تولید نمونه‌های موفق دیگری پیدا کند. هرچند هیچ‌کسی گمان نمی‌کرد که زرویی‌نصرآباد در جرگه کسانی باشد که زیر پنجاه سال دنیا را برای اهل دنیا می‌گذارد و به دیار باقی می‌شتابد.
*روزنامه وطن امروز


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

بانوان خوزستانی مقام سوم مسابقات دوگانه کشوری را کسب کردند
اهواز - ایرنا – دبیر هیات ورزش سه گانه خوزستان گفت: مسابقات المپیاد ورزش دوگانه کشور در رده سنی نوجوانان دختران به میزبانی اهواز برگزار شد که بانوان خوزستانی مقام سوم این مسابقات را کسب کردند.
مصدومیت سرمربی سپیدار قائمشهر در حادثه رانندگی
ساری – ایرنا – سرمربی تیم سپیدار قائمشهر یک شنبه شب در حادثه رانندگی با کامیون دچار مصدومیت شد.
شهرداری گنبد برای پیروزی مقابل پیام مشهد به میدان می رود
گنبدکاووس - ایرنا - سرمربی تیم والیبال شهرداری گنبدکاووس با اشاره به آمادگی فنی و روحی بازیکنان تیمش برای دیدار فردا چهارشنبه با تیم پیام مشهد در هفته دوازدهم لیگ برتر گفت: به کسب هر سه امتیاز این بازی خانگی چشم دوخته ایم.
پیشکسوت والیبال تبریز درگذشت
تبریز - ایرنا - «جمال رضوان»، پیشکسوت والیبال تبریز صبح امروز سه شنبه دار فانی را وادع گفت.
دیدار سختی با ذوب آهن داریم
اصفهان - ایرنا - سرمربی تیم فوتبال نفت مسجد سلیمان گفت : دیدار سختی را مقابل این تیم خوب ذوب آهن اصفهان پیش رو داریم.
اخذ امتیاز دیدار با مسجد سلیمان برای ما مهم است
اصفهان- ایرنا- سرمربی ذوب آهن اصفهان گفت: دیدار مهم و سختی مقابل تیم مسجد سلیمان در پیش داریم و می خواهیم با پیروزی در این دیدار سه امتیاز در اصفهان حفظ شود.
دیدار سختی با ذوب آهن داریم
اصفهان- ایرنا - سرمربی تیم فوتبال نفت مسجد سلیمان گفت: دیدار سختی را مقابل تیم خوب ذوب آهن اصفهان پیش رو داریم.
امتیاز دیدار با مسجد سلیمان برای ما مهم است
اصفهان- ایرنا- سرمربی ذوب آهن اصفهان گفت: دیدار مهم و سختی مقابل تیم مسجد سلیمان در پیش داریم و می خواهیم با پیروزی، سه امتیاز این دیدار را بگیریم.
صحبتی در خصوص حضور «فرهاد مجیدی» در کادر فنی نیست
تهران- ایرنا- سرپرست باشگاه استقلال تهران در واکنش به اخباری مبنی بر اضافه شدن «فرهاد مجیدی» به کادر فنی این تیم، گفت: تاکنون صحبتی در این خصوص نشده است.
جام باشگاه های جهان؛ جدی ترین آزمون سولاری
تهران- ایرنا- «سانتیاگو سولاری» سرمربی تازه وارد تیم فوتبال رئال مادرید در فاصله 2 ماه پس از نشستن روی نیمکت کهکشانی ها، جدی ترین آزمون خود را در ابوظبی یعنی جایی که باید از عنوان قهرمانی این تیم در جام باشگاه های جهان دفاع کند، پس خواهد داد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

گُلی که زندگی تان را به خاک سیاه می‌نشاند!
بر اساس اظهارات کارشناسان آسیب‌های اجتماعی زنگ خطر مصرف ماده مخدر «گَُل» در میان نوجوانان و جوانان به صدا درآمده است.
به یاد احمدرضا دالوند؛ مردی که سواد بصری داشت
احمدرضا دالوند، گرافیست، منتقد هنری و روزنامه نگار بامداد دیروز درگذشت و برای همیشه از تحمل بیماری دشوارش خلاص شد. او هنگام مرگ ۶۰ سال داشت که بیش از نیمی از عمرش را صرف حرفه اش کرد و آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.
خواب عمیق مجری مشهور ایرانی سر ضبط برنامه-عکس
نیما کرمی با انتشار این عکس نوشت: یک زمان‌هایی باید خوابید، یک زمان‌هایی باید از ته دل خندید.
بهرام قاسمی درگذشت احمدرضا دالوند را تسلیت گفت
خرم آباد - ایرنا - سخنگوی وزارت امور خارجه درگذشت روزنامه نگار و گرافیست پیشکسوت را تسلیت گفت.
پیام‌های تسلیت برای «زیبا بروفه»-از مهناز افشار تا رامبد جوان
هنرمندان بسیاری از جمله رامبد جوان، مهناز افشار و بهنوش بختیاری پیام‌های تسلیتی را در پی درگذشت پیام صابری منتشر کردند.
28 اثر از اقلیم کردستان به جشنواره کاریکاتور بوکان ارسال شد
28 اثر از اقلیم کردستان به جشنواره کاریکاتور بوکان ارسال شد
نشست دوم کتاب‌خوان
آقای بازیگر به «آخر خط» رسید
گریم خاص الهام حمیدی در سریال جدیدش
وداع سوزناک زیبا بروفه با همسرش + فیلم
حضور بازیگر شناخته شده سینما در مراسم تشییع پیام صابری
اعلام برنامه روز سوم جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت
لغو تمامی کنسرت‌های راک در برج آزادی
منزل زیبا بروفه و پیام صابری در روز تشییع+عکس