دلم را لرزاندی و رفتی

16:35 ۱۹ روز و ۱۱ ساعت پیش ایسنا 66 0
دلم را لرزاندی و رفتی

امروز اول آذرماه سالروز تولد ایرج بسطامی است؛ به همین مناسبت یادداشتی درباره او به قلم حامدی شجاعی ـ از نزدیکان خانواده بسطامی ـ توسط خواهر ایرج بسطامی برای انتشار در اختیار ایسنا قرار داده شده است.

ایسنا

در این یادداشت آمده است: «‎اگر در بامداد هولناک پنج دی ۱۳۸۲، زمین بم، خویشتنداری می‌کرد و سقف آسمان را بر سر اهالی این شهر کویری، آوار نمی‌کرد، پنجشنبه، یکم آذر، بستگان و علاقمندان ایرج بسطامی، در کنار او، شصت و یکمین زادروزش را جشن می‌گرفتند. 
‎ایرج بسطامی، از زمره استعدادهای ناب عرصه موسیقی ایران بود که ظهور و بروز عمومی‌اش در سالهای پایانی دهه شصت، رخ داد اما پرورش و شکل‌گیری گوهر هنر وی به سالهای پایانی دهه چهل در زادگاهش، بم، برمی‌گشت. بسطامی از دل نخلستان‌ها و باغ‌های مرکبات بم، مشق آواز را آغاز کرد و تبدیل به خواننده‌ای محبوب و در عین حال متبحر شد. علاوه بر قابلیت حنجره و کیفیت صدا، که بخش عمده آن، ذاتی و اکتسابی است، یکی از مهمترین ویژگیهای بسطامی، به اذعان نزدیکان و آشنایانش، برخورداری از ادب و آداب شاگردی بود.
وی چه در طول تمام سال‌هایی که برای آموختن آواز هر هفته، مسیر بیش از هزار کیلومتری بم تا تهران را طی می‌کرد تا از محمدرضا شجریان فنون و تکنیک‌های آواز را بیاموزد و چه در دوران طولانی که علاوه بر همکاری با پرویز مشکاتیان، از وی اصول تلفیق شعر و موسیقی را می‌آموخت و چه حتی در زمانی که خود در مقام یک معلم آواز در کرمان و بم، جوانان و نوجوانان دیار خود را با اصول آواز ایرانی آشنا می‌ساخت با فروتنی و افتادگی که در میان اهالی آن دیار، صفتی شناخته‌شده است، از آموختن دست نکشید و همین ویژگی باعث شده بود که حتی تا آخرین آلبومی که از وی منتشر شد، رد پای تجارب و آموخته‌های جدید در عین پایبندی اصولگرایانه به چارچوبهای ردیف آوازی ایران به چشم‌ مخاطب بخورد.
این فروتنی توام با حجب و حیای خاص بسطامی، برای کسانی که برنامه "نغمه‌ها" در تلویزیون دهه هفتاد را دیده‌اند، کاملا قابل درک و لمس بود.  آنجا که شرم و خجالت در لب‌زدن‌های بسطامی برای بیننده تلویزیونی ملموس بود. باز هم جای شکرش باقی‌ست که تلویزیون بیست سال پیش، هنوز آنقدر در قبال موسیقی ایرانی، منعطف‌تر از روزگار کنونی بود که لااقل به بینندگانش امکان آشنایی با چهره افرادی همچون ایرج بسطامی را می‌داد. 
‎موسیقی در ایران، در اکثر زمان‌ها، هنری مهجور بوده است و اکثر هنرمندان این عرصه، اگر به برخی مناسبات خاص تن نداده باشند، رنگ تنعم و رفاه ناشی از هنرشان را ندیده‌اند. بسطامی هم از این‌قاعده مستثنی نبود. و چنین بود که این هنرمند جوان، در اوج دوران شکوفایی و درست در زمانی که می‌توانست با کمی عدول از اصول و چارچوبهای اخلاقی و حرفه‌ای که از استادانش آموخته بود، راه ترقی مادی را در پیش بگیرد، پای در راه بازگشت به دیار گذاشت. زلالی صدا، توانایی در اجرای تحریرهای خاص و دشوار، بیان سلیس و درست واژه‌ها و خوانش دقیق ابیات از جمله ویژگیهای وی بود. شاید تعداد خوانندگان موسیقی ایران در یک قرن اخیر که همه این قابلیتها را همزمان داشته‌اند به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و بسطامی، بی‌شک از این نظر جزو استثنائات موسیقی ایران به شمار می‌رفت. شاید از منظر ویژگیهای اخلاقی و قابلیت‌های هنری، ایرج بسطامی را بتوان با قمرالملوک وزیری مقایسه کرد و البته تاسف‌بار اینکه زندگی هر دو نفر، پایانی تراژیک داشت. 
‎اکنون در شصت و یکمین زادروز ایرج بسطامی، مدح یا مرثیه نوشتن برای وی، نه جبران سالهای گوشه‌نشینی اجباری این خواننده توانمند را می‌کند و نه مانع از وقوع زلزله بم و در نتیجه، ادامه حیات و فعالیت وی می‌شود. زادروز هنرمندی نظیر او، که هرگز خود را گرفتار و اسیر مواهب شهرت نکرد، شاید بهترین بهانه برای یادآوری این واقعیت به همه دست‌اندرکاران فرهنگ و هنر کشور باشد که چنین هنرمندانی در سراسر این سرزمین، بی‌ادعا و بی‌چشمداشت، نگهبان و مروج هنر ناب ایرانی هستند و خوب است مسوولان مربوطه، کمی سر بچرخانند و لااقل برای حفاظت از حیات هنری این جماعت، جدیت به خرج دهند.
اهل موسیقی این سرزمین، به بی‌مهری‌ها و کم‌لطفی‌ها عادت دارند اما جای این نگرانی وجود دارد که در پرتو این جفاها، امثال ایرج بسطامی، بی‌جایگزین و بی‌همتا شوند و چنته موسیقی ایرانی از گوهرهای اینچنینی خالی گردد و شنیدن تحریرهای ناب و آوازهای باصلابت که از قضا در اکثر مواقع، ذاتی ساکنان مناطق کویری یا کوهستانی‌ست، برای علاقمندان به موسیقی اصیل، بدل به حسرت شود. آنگاه به معنای واقعی کلمه در فراق امثال ایرج بسطامی باید گفت:
‎"چو مرغ شب خواندی و رفتی ‎دلم را لرزاندی و رفتی" ‎می‌دانید که مراحل بازسازی و احیای ارگ بم، سال‌هاست که در جریان است و این بنای خشتی، در آینده‌ای نه چندان دور، دوباره تبدیل به نماد تاریخی بم می‌شود. ایرج بسطامی هم از نمادهای فرهنگی بم به حساب می‌آمد. برای احیا و پرورش یکی شبیه او در این سالها چه اقداماتی صورت گرفته است؟ زیاده عرضی نیست.»


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

رسانه
رسانه

آخرین اخبار

یحیی توره با ۵ بازی از المپیاکوس جدا شد
باشگاه المپیاکوس با انتشار بیانیه‌ای از جدایی ستاره کهنه‌کار آفریقایی از این تیم خبر داد.
واکنش جالب گواردیولا به شایعه جذب سائول
پپ گواردیولا، سرمربی اسپانیایی منچسترسیتی، شایعات انتقال سائول نیگز را به این تیم رد کرد.
پیروزی پورتو و بُرد شالکه در دقایق پایانی
گالاتاسرای در دیدار مقابل پورتو در هفته ششم رقابت‌های لیگ قهرمانان اروپا متحمل شکست خانگی در استانبول شد.
واکنش قلعه‌نویی به احضار کمیته اخلاق
به نظر نمی رسد امیرقلعه نویی علیرغم احضار به کمیته اخلاق قصدی برای عقب نشینی از مواضعش داشته باشد.
مورینیو: من بودم در فوتبال سرمایه‌گذاری نمی‌کردم!
ژوزه مورینیو، سرمربی پرتغالی یونایتد در کنفرانس مطبوعاتی پیش از دیدار برابر والنسیا حاضر شد.
خداحافظی با پرسپولیسی که بازیکن نداشت اما...
وعده هواداران پرسپولیس برای خداحافظی با تیمی که عشق و همدلی را برای‌شان معنی کرده، روز جمعه است، در ورزشگاه آزادی.
لیست نهایی تیم ملی؛ ۱۲ خط خورده کدامند؟
تنها 4 روز تا اعلام لیست نهایی تیم ملی برای جام ملت های آسیا باقی مانده و گمانه زنی ها در این باره بسیار زیاد شده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

پیشنهاد ۵ میلیون یورویی برای بغداد بونجاح
رسانه‌های قطری از پیشنهاد 5 میلیون یورویی مارسی فرانسه برای به خدمت گرفتن بغداد بونجاح خبر دادند.
منچسترسیتی یک دروازه‌بان جوان جذب کرد
زک استفن دروازه بان 23 ساله کلمبوس آمریکا با قراردادی رسمی به تیم منچسترسیتی پیوست.
معضل دانشجویان رشته صنایع‌دستی چیست؟
بازگشت دوباره مجسمه‌ موآی به موزه بریتانیا
101 اثر به دبیرخانه جشنواره موسیقی کُردی ارسال شد
خانه معمارِ محله چهارصد دستگاه در لیست مزایده
آگاهی از ایدز با زبان هنر
تور کنسرت‌های علی قمصری برگزار می‌شود
علی رهبری ارکستر دولتی آنتالیا را رهبری می‌کند
تماشای نقاشی خط از زاویه غیر رو به رو
«آنگاه نگاه گاه آه» قمصری روی صحنه می‌رود
پیکر احمدرضا دالوند تشییع شد-مواظب خود و اطرافیانتان باشد