دلم را لرزاندی و رفتی

16:35 ۲۱۰ روز و ۷ ساعت پیش ایسنا 238 0
دلم را لرزاندی و رفتی

امروز اول آذرماه سالروز تولد ایرج بسطامی است؛ به همین مناسبت یادداشتی درباره او به قلم حامدی شجاعی ـ از نزدیکان خانواده بسطامی ـ توسط خواهر ایرج بسطامی برای انتشار در اختیار ایسنا قرار داده شده است.

ایسنا

در این یادداشت آمده است: «‎اگر در بامداد هولناک پنج دی ۱۳۸۲، زمین بم، خویشتنداری می‌کرد و سقف آسمان را بر سر اهالی این شهر کویری، آوار نمی‌کرد، پنجشنبه، یکم آذر، بستگان و علاقمندان ایرج بسطامی، در کنار او، شصت و یکمین زادروزش را جشن می‌گرفتند. 
‎ایرج بسطامی، از زمره استعدادهای ناب عرصه موسیقی ایران بود که ظهور و بروز عمومی‌اش در سالهای پایانی دهه شصت، رخ داد اما پرورش و شکل‌گیری گوهر هنر وی به سالهای پایانی دهه چهل در زادگاهش، بم، برمی‌گشت. بسطامی از دل نخلستان‌ها و باغ‌های مرکبات بم، مشق آواز را آغاز کرد و تبدیل به خواننده‌ای محبوب و در عین حال متبحر شد. علاوه بر قابلیت حنجره و کیفیت صدا، که بخش عمده آن، ذاتی و اکتسابی است، یکی از مهمترین ویژگیهای بسطامی، به اذعان نزدیکان و آشنایانش، برخورداری از ادب و آداب شاگردی بود.
وی چه در طول تمام سال‌هایی که برای آموختن آواز هر هفته، مسیر بیش از هزار کیلومتری بم تا تهران را طی می‌کرد تا از محمدرضا شجریان فنون و تکنیک‌های آواز را بیاموزد و چه در دوران طولانی که علاوه بر همکاری با پرویز مشکاتیان، از وی اصول تلفیق شعر و موسیقی را می‌آموخت و چه حتی در زمانی که خود در مقام یک معلم آواز در کرمان و بم، جوانان و نوجوانان دیار خود را با اصول آواز ایرانی آشنا می‌ساخت با فروتنی و افتادگی که در میان اهالی آن دیار، صفتی شناخته‌شده است، از آموختن دست نکشید و همین ویژگی باعث شده بود که حتی تا آخرین آلبومی که از وی منتشر شد، رد پای تجارب و آموخته‌های جدید در عین پایبندی اصولگرایانه به چارچوبهای ردیف آوازی ایران به چشم‌ مخاطب بخورد.
این فروتنی توام با حجب و حیای خاص بسطامی، برای کسانی که برنامه "نغمه‌ها" در تلویزیون دهه هفتاد را دیده‌اند، کاملا قابل درک و لمس بود.  آنجا که شرم و خجالت در لب‌زدن‌های بسطامی برای بیننده تلویزیونی ملموس بود. باز هم جای شکرش باقی‌ست که تلویزیون بیست سال پیش، هنوز آنقدر در قبال موسیقی ایرانی، منعطف‌تر از روزگار کنونی بود که لااقل به بینندگانش امکان آشنایی با چهره افرادی همچون ایرج بسطامی را می‌داد. 
‎موسیقی در ایران، در اکثر زمان‌ها، هنری مهجور بوده است و اکثر هنرمندان این عرصه، اگر به برخی مناسبات خاص تن نداده باشند، رنگ تنعم و رفاه ناشی از هنرشان را ندیده‌اند. بسطامی هم از این‌قاعده مستثنی نبود. و چنین بود که این هنرمند جوان، در اوج دوران شکوفایی و درست در زمانی که می‌توانست با کمی عدول از اصول و چارچوبهای اخلاقی و حرفه‌ای که از استادانش آموخته بود، راه ترقی مادی را در پیش بگیرد، پای در راه بازگشت به دیار گذاشت. زلالی صدا، توانایی در اجرای تحریرهای خاص و دشوار، بیان سلیس و درست واژه‌ها و خوانش دقیق ابیات از جمله ویژگیهای وی بود. شاید تعداد خوانندگان موسیقی ایران در یک قرن اخیر که همه این قابلیتها را همزمان داشته‌اند به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و بسطامی، بی‌شک از این نظر جزو استثنائات موسیقی ایران به شمار می‌رفت. شاید از منظر ویژگیهای اخلاقی و قابلیت‌های هنری، ایرج بسطامی را بتوان با قمرالملوک وزیری مقایسه کرد و البته تاسف‌بار اینکه زندگی هر دو نفر، پایانی تراژیک داشت. 
‎اکنون در شصت و یکمین زادروز ایرج بسطامی، مدح یا مرثیه نوشتن برای وی، نه جبران سالهای گوشه‌نشینی اجباری این خواننده توانمند را می‌کند و نه مانع از وقوع زلزله بم و در نتیجه، ادامه حیات و فعالیت وی می‌شود. زادروز هنرمندی نظیر او، که هرگز خود را گرفتار و اسیر مواهب شهرت نکرد، شاید بهترین بهانه برای یادآوری این واقعیت به همه دست‌اندرکاران فرهنگ و هنر کشور باشد که چنین هنرمندانی در سراسر این سرزمین، بی‌ادعا و بی‌چشمداشت، نگهبان و مروج هنر ناب ایرانی هستند و خوب است مسوولان مربوطه، کمی سر بچرخانند و لااقل برای حفاظت از حیات هنری این جماعت، جدیت به خرج دهند.
اهل موسیقی این سرزمین، به بی‌مهری‌ها و کم‌لطفی‌ها عادت دارند اما جای این نگرانی وجود دارد که در پرتو این جفاها، امثال ایرج بسطامی، بی‌جایگزین و بی‌همتا شوند و چنته موسیقی ایرانی از گوهرهای اینچنینی خالی گردد و شنیدن تحریرهای ناب و آوازهای باصلابت که از قضا در اکثر مواقع، ذاتی ساکنان مناطق کویری یا کوهستانی‌ست، برای علاقمندان به موسیقی اصیل، بدل به حسرت شود. آنگاه به معنای واقعی کلمه در فراق امثال ایرج بسطامی باید گفت:
‎"چو مرغ شب خواندی و رفتی ‎دلم را لرزاندی و رفتی" ‎می‌دانید که مراحل بازسازی و احیای ارگ بم، سال‌هاست که در جریان است و این بنای خشتی، در آینده‌ای نه چندان دور، دوباره تبدیل به نماد تاریخی بم می‌شود. ایرج بسطامی هم از نمادهای فرهنگی بم به حساب می‌آمد. برای احیا و پرورش یکی شبیه او در این سالها چه اقداماتی صورت گرفته است؟ زیاده عرضی نیست.»


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

میراث و گردشگری
میراث و گردشگری

آخرین اخبار

وقتی در خوردن، مغز به بیراهه می‌رود!
میز رستوران در چشم به هم زدنی از سفارش های رنگ وارنگ آنها پر شد و در کسری از ثانیه، انصراف شان از ادامه تناول با عقب کشیدن از میز نمایان شد.
شکست امیدهای فوتسال ایران مقابل ژاپن در نیمه‌نهایی آسیا
تیم ملی فوتسال امید ایران با شکست سنگین مقابل ژاپن، از رسیدن به دیدار نهایی مسابقات زیر ۲۰ سال آسیا بازماند.
خلیل‌زاده: استقلال با استراماچونی می‌تواند بعد از ۶ سال قهرمان شود
یک عضو هیات مدیره استقلال درباره حضور استراماچونی در این تیم و قهرمانی آبی‌ها در لیگ برتر بعد از ۶ سال ابراز امیدواری کرد.
غلامپور: دروازه‌بان دوم باید در حد حسینی باشد!
مربی جدید دروازه‌بان‌های استقلال می‌گوید این تیم باید دروازه‌بانی در حد حسین حسینی جذب کند.
منزوی: تیم‌های دیگر به بازیکنان استقلال پیشنهاد دلاری می‌دهند- به موقع اذیت‌شان می‌کنیم
یک عضو هیات مدیره باشگاه استقلال از عملکرد تیم‌های شهرستانی در بازار نقل و انتقالات انتقاد کرد.
فتحی:  ۵ بازیکن جدید جذب کرده‌ایم- به‌زودی قرارداد چشمی، حسینی و غفوری تمدید می‌شود
مدیرعامل استقلال از خرید ۵ بازیکن جدید برای تیمش خبر داد.
بازگشت بازنشسته‌های فدراسیون فوتبال- کفاشیان و ساکت تماشاگر بازی امیدهای فوتسال
دو مقام بازنشسته فدراسیون فوتبال دیدار تیم ملی فوتسال امید ایران در مسابقات قهرمانی زیر بیست سال آسیا را از نزدیک به تماشا نشستند.
استراماچونی: هواداران می‌خواهند استایل فوتبال ایتالیا را پیاده کنم-با شفر مشورت نکردم
سرمربی ایتالیایی استقلال گفت: من دوست ندارم قولی بدهم که نتوانم انجام دهم اما قول می‌دهم که سطح کیفی باشگاه را بهتر کنم.
تاج: سرخابی‌ها پیشنهاد کردند به اسپانسرهای‌شان واگذار شوند
رییس فدراسیون فوتبال با اشاره به الزام ورزشگاه‌ها به تجهیز سیستم VAR گفت: این که تعدادی از باشگاه‌ها اعلام کرده‌اند هزینه راه‌اندازی آن را ندارند، درست نیست، سیستم VAR مانند نور یک ضرورت است. نور هم هزینه دارد اما اگر ورزشگاه نور نداشته باشد نمی‌توان در آن بازی کرد.
دستگیری اعضای باند انتشار فیلم‌های خشن در فضای مجازی
سرپرست پلیس امنیت عمومی فرماندهی انتظامی استان البرز از دستگیری اعضای باند انتشار فیلم‌های خشن در فضای مجازی در شهرستان ساوجبلاغ خبر داد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

هوای اصفهان در وضعیت خطرناک
صبح پنجشنبه سی‌ام خرداد ماه سال ۹۸ مردم اصفهان مجدد با پدیده گرد و غبار شدید مواجه شدند و تا لحظه تنظیم این خبر AQI کیفیت هوای اصفهان بر روی عدد عجیب ۴۹۶ و خطرناک برای عموم مردم قرار گرفته است.
چرا نفت در بورس مشتری ندارد؟
نماینده شرکت ملی نفت در بورس گفت: انتظار می‌رود در هفته‌های آینده حجم معاملات فروش نفت و میعانات گازی در بورس انرژی افزایش یابد که برای این مساله نیز سازوکارهای لازم را در نظر گرفته‌ایم، اما این‌که این اتفاق چه زمانی محقق می‌شود بستگی به مشتریان این بازار دارد.
استفاده صحیح از کولر خودرو چگونه است؟
به بهانه گرم شدن هوا و فرارسیدن زمان استفاده از کولر خودرو بر آن شدیم تا اطلاعاتی مختصر درباره نحوه استفاده و نگهداری از کولر خودروها را به شما ارائه دهیم.
آلمان و فرانسه: هنوز هم زمان وجود دارد اما تنها زمان کم!
وزرای خارجه آلمان و فرانسه ضمن هشدار به احتمال خطر درگیری در منطقه خلیج فارس، خویشتنداری همه طرف‌های درگیر را خواستار شدند.
ساخت نامعمول سریال «چرنوبیل» و پخش غیرمتعارف آن در ایران
مینی‌سریال «چرنوبیل» درباره حادثه نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل که در سال ۱۹۸۶ در اوکراین اتفاق افتاد و باعث پخش مواد رادیواکتیو در بخشی از غرب شوروی سابق شد، از برخی رسانه‌های جهان در حال پخش است.
برپایی شب «یزد» در دانشگاه سوربن فرانسه
مشهورترین اسلحه تاریخ هنر به فروش رسید
گالری‌گردی در روزهای پایانی هفته
گله از فضای تنگ موجود بین اهالی موسیقی-از موفقیت هم ناراحت نشویم!
«لوور» بلیت‌های نمایشگاه بزرگ «داوینچی» را پیش فروش می‌کند
چاقویی که دسته خود را می‌برد!
چرا مدام سلفی می‌گیریم؟
مجسمه‌های شهری چه ویژگی‌هایی دارند؟
اولین اجرای تابستانه ارکستر سمفونیک تهران به رهبری شهرداد روحانی
از بزرگترین نقاشی دیواری اروپا رونمایی شد