دلم را لرزاندی و رفتی

16:35 ۹۳ روز و ۱۱ ساعت پیش ایسنا 202 0
دلم را لرزاندی و رفتی

امروز اول آذرماه سالروز تولد ایرج بسطامی است؛ به همین مناسبت یادداشتی درباره او به قلم حامدی شجاعی ـ از نزدیکان خانواده بسطامی ـ توسط خواهر ایرج بسطامی برای انتشار در اختیار ایسنا قرار داده شده است.

ایسنا

در این یادداشت آمده است: «‎اگر در بامداد هولناک پنج دی ۱۳۸۲، زمین بم، خویشتنداری می‌کرد و سقف آسمان را بر سر اهالی این شهر کویری، آوار نمی‌کرد، پنجشنبه، یکم آذر، بستگان و علاقمندان ایرج بسطامی، در کنار او، شصت و یکمین زادروزش را جشن می‌گرفتند. 
‎ایرج بسطامی، از زمره استعدادهای ناب عرصه موسیقی ایران بود که ظهور و بروز عمومی‌اش در سالهای پایانی دهه شصت، رخ داد اما پرورش و شکل‌گیری گوهر هنر وی به سالهای پایانی دهه چهل در زادگاهش، بم، برمی‌گشت. بسطامی از دل نخلستان‌ها و باغ‌های مرکبات بم، مشق آواز را آغاز کرد و تبدیل به خواننده‌ای محبوب و در عین حال متبحر شد. علاوه بر قابلیت حنجره و کیفیت صدا، که بخش عمده آن، ذاتی و اکتسابی است، یکی از مهمترین ویژگیهای بسطامی، به اذعان نزدیکان و آشنایانش، برخورداری از ادب و آداب شاگردی بود.
وی چه در طول تمام سال‌هایی که برای آموختن آواز هر هفته، مسیر بیش از هزار کیلومتری بم تا تهران را طی می‌کرد تا از محمدرضا شجریان فنون و تکنیک‌های آواز را بیاموزد و چه در دوران طولانی که علاوه بر همکاری با پرویز مشکاتیان، از وی اصول تلفیق شعر و موسیقی را می‌آموخت و چه حتی در زمانی که خود در مقام یک معلم آواز در کرمان و بم، جوانان و نوجوانان دیار خود را با اصول آواز ایرانی آشنا می‌ساخت با فروتنی و افتادگی که در میان اهالی آن دیار، صفتی شناخته‌شده است، از آموختن دست نکشید و همین ویژگی باعث شده بود که حتی تا آخرین آلبومی که از وی منتشر شد، رد پای تجارب و آموخته‌های جدید در عین پایبندی اصولگرایانه به چارچوبهای ردیف آوازی ایران به چشم‌ مخاطب بخورد.
این فروتنی توام با حجب و حیای خاص بسطامی، برای کسانی که برنامه "نغمه‌ها" در تلویزیون دهه هفتاد را دیده‌اند، کاملا قابل درک و لمس بود.  آنجا که شرم و خجالت در لب‌زدن‌های بسطامی برای بیننده تلویزیونی ملموس بود. باز هم جای شکرش باقی‌ست که تلویزیون بیست سال پیش، هنوز آنقدر در قبال موسیقی ایرانی، منعطف‌تر از روزگار کنونی بود که لااقل به بینندگانش امکان آشنایی با چهره افرادی همچون ایرج بسطامی را می‌داد. 
‎موسیقی در ایران، در اکثر زمان‌ها، هنری مهجور بوده است و اکثر هنرمندان این عرصه، اگر به برخی مناسبات خاص تن نداده باشند، رنگ تنعم و رفاه ناشی از هنرشان را ندیده‌اند. بسطامی هم از این‌قاعده مستثنی نبود. و چنین بود که این هنرمند جوان، در اوج دوران شکوفایی و درست در زمانی که می‌توانست با کمی عدول از اصول و چارچوبهای اخلاقی و حرفه‌ای که از استادانش آموخته بود، راه ترقی مادی را در پیش بگیرد، پای در راه بازگشت به دیار گذاشت. زلالی صدا، توانایی در اجرای تحریرهای خاص و دشوار، بیان سلیس و درست واژه‌ها و خوانش دقیق ابیات از جمله ویژگیهای وی بود. شاید تعداد خوانندگان موسیقی ایران در یک قرن اخیر که همه این قابلیتها را همزمان داشته‌اند به تعداد انگشتان یک دست هم نرسد و بسطامی، بی‌شک از این نظر جزو استثنائات موسیقی ایران به شمار می‌رفت. شاید از منظر ویژگیهای اخلاقی و قابلیت‌های هنری، ایرج بسطامی را بتوان با قمرالملوک وزیری مقایسه کرد و البته تاسف‌بار اینکه زندگی هر دو نفر، پایانی تراژیک داشت. 
‎اکنون در شصت و یکمین زادروز ایرج بسطامی، مدح یا مرثیه نوشتن برای وی، نه جبران سالهای گوشه‌نشینی اجباری این خواننده توانمند را می‌کند و نه مانع از وقوع زلزله بم و در نتیجه، ادامه حیات و فعالیت وی می‌شود. زادروز هنرمندی نظیر او، که هرگز خود را گرفتار و اسیر مواهب شهرت نکرد، شاید بهترین بهانه برای یادآوری این واقعیت به همه دست‌اندرکاران فرهنگ و هنر کشور باشد که چنین هنرمندانی در سراسر این سرزمین، بی‌ادعا و بی‌چشمداشت، نگهبان و مروج هنر ناب ایرانی هستند و خوب است مسوولان مربوطه، کمی سر بچرخانند و لااقل برای حفاظت از حیات هنری این جماعت، جدیت به خرج دهند.
اهل موسیقی این سرزمین، به بی‌مهری‌ها و کم‌لطفی‌ها عادت دارند اما جای این نگرانی وجود دارد که در پرتو این جفاها، امثال ایرج بسطامی، بی‌جایگزین و بی‌همتا شوند و چنته موسیقی ایرانی از گوهرهای اینچنینی خالی گردد و شنیدن تحریرهای ناب و آوازهای باصلابت که از قضا در اکثر مواقع، ذاتی ساکنان مناطق کویری یا کوهستانی‌ست، برای علاقمندان به موسیقی اصیل، بدل به حسرت شود. آنگاه به معنای واقعی کلمه در فراق امثال ایرج بسطامی باید گفت:
‎"چو مرغ شب خواندی و رفتی ‎دلم را لرزاندی و رفتی" ‎می‌دانید که مراحل بازسازی و احیای ارگ بم، سال‌هاست که در جریان است و این بنای خشتی، در آینده‌ای نه چندان دور، دوباره تبدیل به نماد تاریخی بم می‌شود. ایرج بسطامی هم از نمادهای فرهنگی بم به حساب می‌آمد. برای احیا و پرورش یکی شبیه او در این سالها چه اقداماتی صورت گرفته است؟ زیاده عرضی نیست.»


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

برزگر: کی‌روش از تفرقه‌ ما سوءاستفاده کرد!
سرمربی پیشین تیم ملی کشتی آزاد گفت: کی‌روش یک فرد سیاستمدار بود و از تفرقه‌ای که در جامعه ما وجود دارد، سوءاستفاده کرد و رفت.
پیروزی آمیان در شب بازگشت قدوس
آمیان فرانسه در حضور ۸۸ دقیقه‌ای ستاره ایرانی خود به برتری مقابل نیس رسید.
کنایه جدید پیکه به رئال در آستانه ال کلاسیکو
مدافع بارسلونا به اظهارات سرمربی رئال مادرید واکنش نشان داد.
رم در دقیقه ۹۵، سه امتیاز را از فروزینونه گرفت
رم با تساوی گل دقیقه 95 ژکو سه امتیاز را از دل تیم ته‌جدولی فروزینونه کسب کرد.
رودنیل: داور پنالتی نفت مسجدسلیمان را ندید
کارشناس داوری فوتبال گفت: داور پنالتی مسلم نفت مسجدسلیمان مقابل پرسپولیس را نگرفت.
فشار پروتون برای نخستین بار محاسبه شد
فیزیکدانان دانشگاه "ام.آی.تی" در بررسی جدیدی موفق شدند برای نخستین بار، توزیع فشار پروتون را محاسبه کنند.
جهرمی: اثرات فناوری بر زندگی بشر را در کره جنوبی به چشم دیدم
وزیر ارتباطات گفت: در سفر چند ماه قبلم به کشور کره جنوبی، اثرات فناوری بر زندگی بشر را به چشم دیدم.
انتقال آب دریای خزر توجیه اقتصادی دارد؟
زمزمه‌های انتقال آب دریای خزر به بخش‌های مرکزی ایران حدود ۸ سال است که مطرح شده. آخرین بار پاییز امسال بود که حسن روحانی - رییس جمهوری کشورمان- اعلام کرد که دولت آمادگی لازم برای انتقال آب دریای خزر را دارد.
کارتون روزنامه ابتکار درباره خشونت علیه زنان
در ادامه کارتون روزنامه ابتکار درباره خشونت علیه زنان را ببینید.
خبر خوش وامی به دانشجویان
معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان با اشاره به خبرهای خوش در حوزه وام دانشجویی گفت: طبق مصوبات جلسه اخیر هیات امنای صندوق رفاه در راستای افزایش وام شهریه دانشجویان دانشگاه‌ها تصمیم گرفتیم میزان وام شهریه دانشجویی در سال آینده در تمامی مقاطع بین ۳۰ تا ۴۰ درصد و بیشتر افزایش یابد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

برزگر: کی‌روش از تفرقه‌ ما سوءاستفاده کرد!
سرمربی پیشین تیم ملی کشتی آزاد گفت: کی‌روش یک فرد سیاستمدار بود و از تفرقه‌ای که در جامعه ما وجود دارد، سوءاستفاده کرد و رفت.
پیروزی آمیان در شب بازگشت قدوس
آمیان فرانسه در حضور ۸۸ دقیقه‌ای ستاره ایرانی خود به برتری مقابل نیس رسید.
کنایه جدید پیکه به رئال در آستانه ال کلاسیکو
مدافع بارسلونا به اظهارات سرمربی رئال مادرید واکنش نشان داد.
رم در دقیقه ۹۵، سه امتیاز را از فروزینونه گرفت
رم با تساوی گل دقیقه 95 ژکو سه امتیاز را از دل تیم ته‌جدولی فروزینونه کسب کرد.
رودنیل: داور پنالتی نفت مسجدسلیمان را ندید
کارشناس داوری فوتبال گفت: داور پنالتی مسلم نفت مسجدسلیمان مقابل پرسپولیس را نگرفت.
جشنواره‌ای برای سوت زدن!
انجمن سازسازان همدان تشکیل شود
از پذیرش آثار هنری بالای ۱۰۰ سال معذوریم
نقاشی‌هایی درباره ایدز در جشنواره روبان قرمز
جشنواره «موسیقی عاشیقی مکتب ارومیه» برگزار می‌شود
کنسرت، هدیه انقلاب مشروطه به هنر ایرانی است
«جلیل کو؟» در جشنواره‌ی موسیقی فجر‌ِ رشت
جشنواره منطقه ای «سور، سرنا، زندگی» در میناب برگزار می شود
در دوران تبلیغات منفی، دنیا باید هنر ایران را ببیند
عکاسان ایرانی از شرکت در مسابقه «‌نشنال جئوگرافیک» منع شدند!