۹۰درصد از دوهزار هکتار گندی‌ شاپور دیگر نیست- آن‌جا واقعا "گندی شاپور" است؟

02:34 ۱۸۲ روز و ۱۵ ساعت پیش ایسنا 256 0
۹۰درصد از دوهزار هکتار گندی‌ شاپور دیگر نیست- آن‌جا واقعا ˮگندی شاپورˮ است؟

از یک سو مدیر پایگاه میراث فرهنگی گندی شاپور از حجم تخریب‌ها ۹۰ درصدی گندی شاپور یاد می‌کند و می‌گوید "از حدود چهار دهه گذشته با طول حیات ۱۸ قرنی "گندی‌شاپور" در خوزستان برابری می‌کند و از سوی دیگر یک باستان شناس پیشکسوت نامیدن این محوطه را به «گندی شاپور» بدون وجود هیچ سند باستان‌شناسی اشتباه می‌داند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، با پایان نمایش مستند «وِه اَنتیوک شاپور» که سه‌شنبه ۲۹ آبان در تالار استاد شهناز در خانه هنرمندان برگزار شد،یعقوب زلقی، مدیر پایگاه میراث فرهنگی گندی شاپور و ایوان کرخهدر مورد وضعیت این محوطه‌ی تاریخی اظهار کرد: در بخش حفاری‌ها و دست یافته‌ها در گندی‌شاپور فقدان پژوهش وجود دارد، محوطه‌ای حدود دو هزار هکتار که عرصه تاریخی است و پژوهش‌ها در آن صرفا محدوده‌های شهری را در برمی‌گیرد.

او با اشاره به بررسی‌هایی که در این محوطه‌ی تاریخی انجام شده، افزود:‌ تا کنون آثار و بناهای زیادی با پهنه جغرافیایی شاید بیش از ۵۰ کیلومتر دورتر از گندی‌شاپور و در خارج از حوزه شهری جغرافیایی خوزستان شناسایی کرده‌ایم، از شمال و شمال شرق خوزستان به دزفول، شوش، اندیمشک و در نهایت استان لرستان و حتی کاوش‌های سد بختیاری یا پل «طاق اشکناده» (شکسته) نمونه‌هایی وجود دارند که آن‌ها از نظر پلان،‌ فونداسیون، مواد و مصالح کاملا با سازه آبی برابری می‌کند.

وی با تاکید بر این‌که تا کنون توانسته‌اند، اتفاق خوبی در این زمینه رقم بزنند، نمونه‌ی ان را مطالعات نقشه‌برداری در گندی‌شاپور دانست و ادامه داد: اهمیت این مطالعات در سایت‌های تاریخی اولویت بحث مطالعات نقشه‌برداری و عرصه و حریم گندی‌شاپور را در دستور کار قرار می‌دهد.

او ادامه داد: در بحث بازنگری گندی‌شاپور و بررسی‌های گیرشمن در دهه ۴۰ میلادی، بیش از دو هزار محوطه تاریخی در این منطقه ثبت شد که شاید ۹۰ درصد آن‌ها امروز دیگر وجود خارجی ندارند.

زلقی با اشاره به گمانه‌زنی‌هایی توسط آدامز در این محوطه در زمان کشف منطقه، ازو جود آثار زیادی از باقی مانده‌های معماری شهر خبر داد و افزود: از دهه ۵۰ شمسی براساس اصلاحات عرضی که در کشور شکل می‌گیرد، از طریق احداث سد و ظرفیت‌های گسترده آن‌جا، این مناطق به صورت بسیار سریع در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد و از اوایل دهه ۵۰ فعالیت‌های گسترده‌ای در آن رخ می‌دهد.

کشاورزان هر سال چهاردوره کشت در گندی‌شاپور دارند!

او با تاکید بر اینکه حجم تخریب در حدود چهار دهه گذشته با طول حیات ۱۸ قرنی گندی‌شاپور برابری می‌کند، گفت: اتفاق خوبی که توانسته‌ایم در این زمینه رقم بزنیم، مطالعات نقشه‌برداری گندی‌شاپور است. اهمیت این مطالعات در سایت‌های تاریخی اولویت بحث مطالعات نقشه‌برداری و عرصه و حریم گندی‌شاپور را در دستور کار قرار می‌دهد. در بحث بازنگری گندی‌شاپور و بررسی‌های گیریشمن در دهه ۴۰ میلادی بیش از دو هزار محوطه تاریخی را در این منطقه ثبت کرده است که شاید ۹۰ درصد آن‌ها امروز وجود خارجی دیگر نداشته باشند.

او همچنین از آسیب‌شناسی انجام شده برای این محوطه تاریخی خبر داد و افزود:‌ فعالیت‌های کشاورزی، ساخت‌وسازها، شخم زدن کشاورزان، حضور احشام و سرازیر شدن فاضلاب به محوطه، هویج‌شویی و مرغداری از مهم‌ترین آسیب‌هایی است که تا کنون به این محوطه وارد شده‌اند، از سوی دیگر کشاورزان در هر چهار فصل در این محوطه تاریخی کشت می‌کنند، بنابراین آبیاری زمین‌ها که به مرور باعث از بین رفتن کل محوطه نیز می‌شود را باید به آسیب‌ها اضافه کرد.

۹۰درصد از دوهزار هکتار گندی‌ شاپور دیگر نیست- آن‌جا واقعا

از ۲۰۰۰ هکتار، فقط ۴۰۰ متر کاوش شده/هنوز اثر ساسانی به دست نیامده

او با این وجود از برنامه‌ریزی ۱۰ ساله این پایگاه و ارائه‌ی آن به سازمان میراث فرهنگی خبر داد و افزود: براساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، پلان گندی‌شاپور تا ۱۰ سال آینده مشخص می‌شود،‌ ساماندهی اولیه و پیگیردی‌ سازه‌های آبی تاریخی گندی شاپور، یجاد زیرساخت‌های نسبی آب و برق و ...  نیز در دستور کار قرار می‌گیرند.

مدیر پایگاه میراث فرهنگی گندی شاپور و ایوان کرخه با اشاره به جدید بودن علم مطالعات ژئوفیزیک ، افزود: تا کنون فقط چیزی حدود ۴۰۰ متر از ۲ هزار هکتار را کاوش کرده‌ایم.

او ادامه داد: در محوطه‌ی کاوش شده نیز هنوز به هیچ اثری از دوره‌ی ساسانی نرسیده‌ام اما براساس جمع‌بندی‌ها گندی‌شاپور یک ناشناخته بزرگ در معماری،‌ نجوم،‌ ریاضی،‌طب،‌شهرسازی و مهندسی آب است و جای کار در حوزه‌های مختلف زیاد دارد. همچنین دست نوشته‌های خارج از جغرافیای ایران نیز باید در مورد این محوطه تاریخی بررسی شوند.

گندی‌شاپور را می‌توان بازخوانی کرد

محسن حبیبی، استاد معماری و شهرسازی دانشگاه تهراننیز در سخنانی گفت: خوزستان در دل متون به دل ایرانشهر موسوم است. پایتخت‌های مهم ساسانی ایرانشهر از زمان ساسانی اطلاق می‌شود و سراسر سرزمینی که به جهان فرهنگی ایران تعلق داشته،‌ ایرانشهر است. این واژه را در مقیاس یک شهر، منطقه و سرزمین داریم، بنابراین در صحبت از فرهنگ ایرانشهری هر سه مقیاس وجود دارند.

وی با بیان اینکه یک پیوند عمیق از گذشته تا امروز بین شهر و روستا وجود داشته، افزود: این وحدت که از قبل از اسلام وجوددارد را می‌توان گندی‌شاپور بازخوانی کرد. معماری و شهرسازی دوران ساسانی تا قرن چهار – پنج هجری مقاومت می‌کند تا جای شهر عوض شود.

او همچنین با اشاره به معماری دایره‌ای شکل بغداد گفت: اولین شهر ساسانی نیز چنین معماری دارد، از سوی دیگر واژه‌ها نیز در این زمینه اهمیت دارند، مانند بغداد که یک واژه فارسی است.

این مدرس دانشگاه در بخش دیگری از صحبت‌هایش تاکید کرد: نخستین رگه‌های بازار را در شهر ساسانی پیدا کردیم که در شارع بیرونی که ربظ خوانده می‌شود، معرفی شده است.

موبد اردشیر خورشیدیان، جراح و متخصص بیماری‌های چشمنیز گفت: ایرانیان از دیرباز از پیشگامان بسیاری از دانش‌ها مانند ستاره‌شناسی، حکمت، مهندسی،‌ دانش پزشکی، سرآمد جهانیان بوده‌اند و توانستند دستاوردهای بزرگی داشته باشند، بنابراین اکنون به راحتی می‌توان گفت که تاثیر فرهنگ و دانش ایرانی سرآمد است.

او اضافه کرد: همه به این اصل آشنا هستیم که دست کم دانشگاه جندی شاپور به تدبیر شاپور اول ساسانی برای ایجاد شهری دانشگاهی در حدود ۱۷۵۰ سال پیش بنیان گذاشته شد در دوران انوشیروان به اوج شکوفایی رسید. هدف این بود که همه دانشمندان برای تبادل اطلاعات جمع شوند و تبادل افکار داشته باشند.

وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با بغض از علم پزشکی در گذشته صحبت کرد و از طبقه بندی پزشکان در گذشته صحبت کرد: در ابتدا سه دسته پزشک وجود داشتند «پزشک کاری» یا گیاه‌پزشک که به زبان امروزی پزشک داخلی نامیده می‌شود. «داد پزشک» یا «پزشک قانونی دادگستری»، «کارت پزشک»‌ یا «جراح»، اما بعد از پیامبری آشور و زرتشت دو دسته پزشک دیگر که یکی از آن‌ها «پزشک بهداشت» یا «روان‌پزشک» بود نیز به این گروه‌ها اضافه شد.

سودابه مجاوری کارگردان فیلم مستند وه آنتیوک شاپورگفت: این فیلم هفت قسمت سریال مستند دارد که از شبکه مستند مرکز خوزستان به زودی پخش می‌شود. در هر بخش موضوعات مختلفی مانند موضوعات مختلفی مانند پزشکی،‌ تاریخ، کاوش‌های باستان‌شناسی و موارد دیگر مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

وقتی سند باستان‌شناسی هنوز به دست نیامده، چرا می‌گوئید «گندی شاپور»

به گزارش ایسنا، با پایان صحبت‌های سه کارشناس در مورد تاریخ و علم در گندی‌شاپور، فرهاد رهبر، باستان‌شناس پیشکسوت، یک سوال مطرح کرد.

او خطاب به سازندگان این فیلم مستند پرسید؛ «براساس کدام اسناد اعلام می‌کنید این محوطه "گندی شاپور" است؟ ان هم وقتی هنوز از مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی خود هیچ سندی به دست نیاورده‌اید؟»

رهبر همچنین خطاب به خبرنگار ایسنا در این زمینه توضیح داد: باستان‌شناسان معمولا به ۴۰ تا ۵۰ درصد از  متون تاریخی استناد می‌کنند و برای تائید صد درصد محوطه‌های تاریخی نیاز به اسنادی داریم که از آن محوطه ها در زمان کاوش به دست امده باشد، داریم.

وی به محوطه‌ی تاریخی هگمتانه نیز اشاره کرد و گفت: دوستانِ  باستان‌شناسم می‌گویند هگمتانه پایتخت مادهاست، در حالی که بیش از چند فصل در این محوطه کاوش شده  اما هنوز هیچ اثری از دوران ماد در این محوطه به دست نیاورده‌اند،‌ معتقدم این به آن معناست که باید جای دیگری را در برای به دست آوردن محوطه‌ی مادها جستجو کرد.

او با تاکید بر این‌که باستان‌شناسان در گندی شاپور نیز هنوز حتی یک سفال از دوره‌ی ساسانی پیدا نکرده‌اند، ادامه داد:‌ بر چه اساسی فیلمی مانند «وه انتیوک شاپور» ساخته می‌شود، وقتی هنوز هیچ سند باستان‌شناسی برای اثبات این ادعا وجود ندارد.

رهبر با بیان این‌که متون هم می‌توانند اشتباه کنند، افزود:‌ چطور می‌توان از شهری به این بزرگی و با این عظمت هیچ اثری به دست نیاورد؟

در حالی رهبر این صحبت را مطرح می‌کند که آبان ماه سال گذشته، محمدرضا عصاری، رییس دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول اعلام کرد: «سابقه تاسیس ۱۷۵۰ ساله دانشگاه باستانی جندی‌شاپور دزفول، سوم نوامبر ٢٠١٧ در فهرستیونسکوثبت شد.»


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

از رکورد تولید پلی اتیلن تا آغاز بازسازی 20 هزار خانه سیل زده
استان ها -ایرنا- رکورد تولید پلی اتیلن در پتروشیمی مهاباد، مهلت دادگاه به متهمان پدیده، تخصیص هزار میلیارد ریال به طرح های سفر رییس جمهوری، توسعه چابهار از اولویت های وزارت خارجه و آغاز بازسازی 20 هزار خانه سیل زده عناوین اخبار و گزارش هایی است که طی 24 ساعت گذشته بر روی خروجی اخبار استان های ایرنا منتشر شده است.
بالگرد ارتش در تهران از سقوط نجات یافت
تهران- ایرنا- سرپرست اداره کل مدیریت بحران استانداری تهران اعلام کرد: بالگرد ارتش با مهارت خلبان از سقوط نجات یافت و به سلامت در یکی از تپه های روستاهای اطراف صبا شهر بر زمین نشست.
سردار فدوی: امروز دشمنان در برابر ایران موضع دفاعی گرفته اند
شهرری ـ ایرنا ـ جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه ایران اسلامی در مقابل دشمنان به هیچ عنوان منفعل نیست، گفت: امروز دشمنان با صدای بلند اعتراف می کنند که در مقابل جمهوری اسلامی ایران موضع دفاعی گرفته اند.
پیکر مطهر جانباز و آزاده دفاع مقدس در فردیس تشییع شد
کرج - ایرنا - پیکر مطهر جانباز و آزاده دفاع مقدس تقی کریم سلطانی روز پنجشنبه از مقابل منزلش در شهر فردیس استان البرز بر روی دستان امت حزب الله تشییع شد.
لایروبی مناطق سیلزده خراسان جنوبی در اولویت است
بیرجند - ایرنا - معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار خراسان جنوبی گفت: با توجه به شدت بارش های رگباری در 24 ساعت گذشته و وقوع سیل در برخی شهرستان های استان تخلیه گل و لای منازل و معابر سیلزده در اولویت دستگاه های خدمت رسان قرار گرفته است.
فاجعه در کمین طولانی ترین راسته بازار کشور
کرمان - ایرنا - وقوع آتش سوزی در بازارهای تاریخی کشور به علت بافت قدیمی، فرسودگی تاسیسات و رعایت نکردن ایمنی اتفاقی تکراری است لذا با پیشگیری و ایمن سازی بازار بزرگ کرمان از هم اکنون می توان از فاجعه ای احتمالی در طولانی ترین راسته بازار کشور جلوگیری کرد.
«ترزا می» به آخر خط رسیده است
لندن – ایرنا – به فاصله کمی پس از اعلام طرح جدید دولت انگلیس درباره نحوه خروج این کشور از اتحادیه اروپا، «ترزا می» نخست وزیر انگلیس با موجی از انتقادها در داخل مواجه شده و فشارها برای وادار کردن او به کناره‌گیری از قدرت به اوج رسیده است.
نمایش عروسک پوتین در بی بی سی صدای کرملین را درآورد
مسکو - ایرنا- سخنگوی رئیس جمهوری روسیه از به کار بردن عروسکی شبیه به ولادیمیر پوتین در شبکه تلویزیونی بی بی سی به شدت انتقاد کرد.
نگرانی روس ها از تنش آفرینی آمریکا درمنطقه
مسکو - ایرنا - رئیس سازمان اطلاعات خارجی روسیه سیر اوضاع پیرامون ایران از سوی آمریکا را سناریوی خطرناکی خواند که با خروج ایالات متحده از توافق هسته ای کلید خورد و همچنان ادامه دارد.
عمران خان پیروزی مودی را در انتخابات هند تبریک گفت
اسلام آباد - ایرنا - درحالیکه نتیجه نهایی انتخابات هند هنوز رسما اعلام نشده است ، «عمران خان» نخست وزیر پاکستان پیشتازی حزب 'بهاراتیا جاناتا' در انتخابات پارلمانی هند را به «نارندرا مودی» نخست وزیر این کشور تبریک گفت.

پر بازدید ترین اخبار امروز

هند محموله مواد مخدر به ارزش 71 میلیون دلار کشف و ضبط کرد
دهلی نو- ایرنا - گارد ساحلی هند اعلام کرد که یک محموله بزرگ مواد مخدر به ارزش 71 میلیون دلار را از یک قایق پاکستانی در نزدیکی آب های ساحلی گجرات کشف و ضبط کرده است .
آب روی ماست را دور نریزید
آبی که در سطح روی ماست قرار می‌گیرد ماده‌ای پر خاصیت است که اغلب دور ریخته می‌شود.
از رکورد تولید پلی اتیلن تا آغاز بازسازی 20 هزار خانه سیل زده
استان ها -ایرنا- رکورد تولید پلی اتیلن در پتروشیمی مهاباد، مهلت دادگاه به متهمان پدیده، تخصیص هزار میلیارد ریال به طرح های سفر رییس جمهوری، توسعه چابهار از اولویت های وزارت خارجه و آغاز بازسازی 20 هزار خانه سیل زده عناوین اخبار و گزارش هایی است که طی 24 ساعت گذشته بر روی خروجی اخبار استان های ایرنا منتشر شده است.
سردار فدوی: امروز دشمنان در برابر ایران موضع دفاعی گرفته اند
شهرری ـ ایرنا ـ جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با بیان اینکه ایران اسلامی در مقابل دشمنان به هیچ عنوان منفعل نیست، گفت: امروز دشمنان با صدای بلند اعتراف می کنند که در مقابل جمهوری اسلامی ایران موضع دفاعی گرفته اند.
پیکر مطهر جانباز و آزاده دفاع مقدس در فردیس تشییع شد
کرج - ایرنا - پیکر مطهر جانباز و آزاده دفاع مقدس تقی کریم سلطانی روز پنجشنبه از مقابل منزلش در شهر فردیس استان البرز بر روی دستان امت حزب الله تشییع شد.
'جان‌دار'، 'آشفتگی' و 'بی‌حسی موضعی' مجوز نمایش گرفتند
'بهزاد فراهانی' با ' ترور ' به تماشاخانه سرو می آید
صدور مجوز نمایش برای «جان دار»، «آشفتگی» و «بی حسی موضعی»
نمایش مذهبی مرثیه عشق درکرج روی صحنه می رود
دستوری برای کنار گذاشتن «سلطانی» نگرفتم
سینما در رمضان؛ از شکست گیشه تا طرح‌های بی‌سروصدا
«دخترم نرگس» در ارومیه کلید خورد
«دخترم نرگس» در ارومیه کلید خورد
حاشیه های پر رنگ تر از متن یک اکران
تجلیل از عوامل پروژه‌ای رادیویی که 7 سال طول کشید