چرا «۱۹۸۴» هنوز پُرمخاطب است؟

15:00 ۱۸۰ روز و ۱۴ ساعت پیش ایسنا 209 0
چرا «۱۹۸۴» هنوز پُرمخاطب است؟

کاوه میرعباسی راز ماندگاری و پُرمخاطب بودن رمان «۱۹۸۴» جورج اورول را بعد از گذشت نزدیک به ۷۰ سال از زمان انتشار این کتاب، انعطاف و همخوانی آن با شرایط مختلف می‌داند.

ایسنا

این مترجم در گفت‌وگو با ایسنا، درباره ترجمه‌اش از کتاب «۱۹۸۴» جورج اورول که به تازگی منتشر شده است اظهار کرد: ما یک اتوپیا داریم که همان آرمان‌شهر است و یک دیس‌اتوپیا که آرمان‌شهر وارونه است، و از معادل‌های خوبی که در زبان فارسی برای آن انتخاب کرده‌اند ویران‌شهر است. رمان‌های زیادی درباره ویران‌شهرها نوشته شده‌ که «۱۹۸۴» در میان آن‌ها یکی از شاخص‌ترین‌هاست و فکر می‌کنم  این کتاب یکی از پایدارترین‌ها و پرمخاطب‌ترین‌ها باشد؛ جامعه‌ای که می‌خواهد آرمان‌شهر باشد اما در این راه‌ ناکام است، البته در این کتاب ظاهرا بنیان‌گذارانش  چنین نیتی ندارند، اما جامعه یک‌دستی است که می‌خواهد در جهت اهداف خاص حرکت کند و ناکام می‌شود. از نمونه‌های دیگر این مدل کتاب‌ها «سرگذشت ندیمه» مارگارت اتوود است که به شکل دیگری درباره ویران‌شهری نوشته شده است.

او با تأکید بر این‌که «۱۹۸۴» یکی از ماندگارترین‌ کتاب‌های ویران‌شهری است، درباره علت پرمخاطب بودن این کتاب بیان کرد: از زمان انتشار این کتاب در  ۱۹۴۸ تاکنون نزدیک به  ۷۰ سال می‌گذرد، اما  هنوز پرمخاطب است؛ یکی از دلایل استقبال از  آن این است که در خیلی از جاها با شرایط جدید می‌تواند همخوانی داشته باشد؛ مثلا با روی کار آمدن ترامپ در آمریکا به یک‌باره فروش این کتاب افزایش یافت، آن‌هم به این دلیل که رفتار و  افکار ترامپ و یک‌سری ویژگی‌های دیگر او «۱۹۸۴» را برای برخی تداعی می‌کرد. این‌که یک رمان بتواند تعریف‌های مختلف را برتابد یکی از رازهای ماندگاری‌اش است.

چرا «۱۹۸۴» هنوز پُرمخاطب است؟

میرعباسی سپس خاطرنشان کرد: «۱۹۸۴» را ۳۴ سال پیش خواندم؛ زمانی که مقداری به زبان انگلیسی مسلط شدم کتاب‌های اورول جزء اولین کتاب‌هایی بود که خواندم و این کتاب را خیلی دوست داشتم و به همین دلیل  آن را ترجمه کردم، هرچند ترجمه‌های متعددی از این کتاب به زبان فارسی وجود دارد. من همه ترجمه‌ها را نخوانده‌ام اما نکته‌ای که در همه آن‌ها مشترک است، ضمیمه زبان اقیانوسیه را  ترجمه نکرده‌اند درحالی که بخشی از کتاب است، من در این‌جا آن را با عنوان نوگفتار ترجمه کرده‌ام. به جز یکی از مترجم‌ها مابقی آن را نادیده گرفته بودند و در کتاب‌هاشان نداشتند در حالی که جزء کتاب است و اهمیت دارد.

او سپس درباره تصمیمش برای ترجمه این کتاب بعد از ۳۴ سال از خواندن آن گفت: من یک زمانی به ترجمه مجدد از کتابی که ترجمه شده اعتقاد نداشتم و به همین دلیل کتابی را که ترجمه می‌شد، هیچ‌گاه ترجمه نمی‌کردم. اما نظر آدم ثابت نمی‌ماند و با گذشت زمان تغییر می‌کند. من کتاب «نادیا» یا کتاب «بی‌راه» را همان ۲۰ سال پیش ترجمه کردم. از سال ۱۳۹۰  به این نتیجه رسیدم که  شاید ترجمه مجدد مفیدتر باشد و تصمیم گرفتم کتاب‌هایی را که ترجمه خوبی ندارند، ترجمه کنم.

این مترجم افزود: من کتاب‌های ناشناخته از نویسنده‌های ناشناخته را ترجمه کرده‌ام اما آن‌قدر مهجور ماندند که انگار ترجمه نشده‌اند. این موضوع احساس ناخوشایندی به آدم می‌دهد و آدم احساس می‌کند همه تلاشش زحمت ‌باطل است. از ۶۴ کتابی که ترجمه کرده‌ام ۴۰ تا از کتاب‌ها به چاپ دوم هم نرسیدند، که این موضوع خوشایند نیست؛ البته ممکن است عده‌ای این کتاب‌ها را پسندیده باشند اما خب خیلی‌ها هم از کنارشان رد می‌شوند.

کاوه میرعباسی سپس اظهار کرد: به نظرم کتابی که مخاطب فراوان دارد،  باید خیلی خوب عرضه شود. من نمی‌خواهم از کتاب خودم تعریف کنم و  این حرفم حمل بر خودستایی شود. مسئله‌ای که  وجود دارد گاهی ترجمه‌ای قابل قبول است، اما زمانی که کتاب پرمخاطب می‌شود و ارزش بالایی دارد دیگر ترجمه قابل قبول، پذیرفتنی نیست. ترجمه‌هایی که در سال‌های اخیر منتشر کرده‌ام، چه آثار مارکز و چیزهای دیگری که  ترجمه کرده‌ام، در این‌جهت بوده است. همان‌طور که گفتم ترجمه قابل‌ قبول برای کتاب‌های پُرمخاطب و ارزنده‌ پذیرفتنی نیست و باید ترجمه مطلوب داشته باشد؛ قابل قبول کفایت نمی‌کند.

رمان «۱۹۸۴» نوشته جورج اورول با ترجمه کاوه میرعباسی  در ۳۴۹ صفحه با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه و قیمت ۳۵هزار تومان در نشر چشمه منتشر شده است.

در پیش‌گفتار کتاب به قلم جولین سایمون آمده است: زندگانی جورج اورول در مقام نویسنده به دو دوره متمایز تقسیم می‌شود، و طرفه آن‌که خودش تاریخ دگرگونی‌ را دقیقا مشخص کرده، ۲۰ اوت ۱۹۳۹، شب قبل از انعقاد پیمان دوستی میان شوروی تحت فرمان استالین با آلمان تحت فرمان هیتلر، اورول خواب دید جنگی که همه بزرگ‌سالان هم‌نسلش انتظارش را می‌کشیدند شروع شده، و پی برد که «ته دلم میهن‌پرست بودم، حاضر نمی‌شدم خرابکاری کنم یا علیه طرف خودمان دست به اقدام بزنم، از جنگ جانبداری می‌کردم، در صورت امکان، قدم به میدان مبارزه می‌گذاشتم.» رویایش فقط دو هفته بر واقعیت جنگ پیشی گرفته بود.

کتاب آن‌طور که بعضی‌ها گفته‌اند، علمی-تخیلی نیست، بر سوسیالیسم نیز تاخته، امری که اورول منکرش بود. او در نامه‌ای به یکی از سرجنبانان اتحادیه‌های کارگری آمریکایی، این مطلب را صراحتا بیان کرده و اظهار داشته از حزب کارگر بریتانیا جانبداری می‌کند و اضافه کرده «بر این باور نیستم که جامعه توصیف‌شده در رمان قطعا موجودیت خواهد یافت، اما باور دارم چیزی کم و بیش مشابه می‌تواند رخ دهد.» این گفته‌اش معمولا نادیده گرفته شده. محافظه‌کاران اقصی‌نقاط عالم این کتاب را، تقریبا از زمان انتشارش، انتقادی تند تعبیر کردند علیه ماهیت توتالیتر سوسیالیسم به قلم نویسنده‌ای که سرانجام به روشن‌بینی رسیده. گرچه بی‌ایراد نیست، شاهکار به شمار می‌آید. شرایط مشقت‌بار و ملال‌آور زندگی روزمره در «۱۹۸۴» از آن‌چه نویسنده در ۱۹۴۸  اطرافش می‌دید گرته‌برداری شد.

از آنجایی که پس از «۱۹۸۴» اثر دیگری منتشر نشد، آن را حرفِ آخر اورول راجع‌به جوامع صنعتی پنداشته‌اند. اما باید در نظر داشت که او تصور نمی‌کرد در چهل و شش‌سالگی می‌میرد، و هر دیدگاهی نسبت به دستاورد او در مقام نویسنده باید این واقعیت را بازشناسد که جست‌وجویش برای یافتن شکلی هنری که به واسطه‌اش اندیشه‌هایش را بیان کند به منزله جست‌وجو برای شناخت خود نیز بود.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

میراث و گردشگری
میراث و گردشگری

آخرین اخبار

برنامه ۱۵ تیرانداز در جام جهانی مونیخ - ایران به دومین سهمیه المپیک می‌رسد؟
تیم ملی تیراندازی ایران با ۱۵ ملی پوش عازم مسابقات جام جهانی و کسب سهمیه المپیک در مونیخ خواهد شد که این مسابقات از پنجم خردادماه آغاز می‌شود.
مرادی: با هزینه شخصی دنبال سهمیه المپیک هستم- برای من فدراسیون دوومیدانی وجود ندارد!
دونده المپیکی دوی ماراتن ایران می‌گوید فدراسیون دوومیدانی وجود ندارد و با هزینه شخصی برای کسب سهمیه المپیک و مسابقات جهانی تلاش می‌کند.
ماشین‌سازی تبریز، سلطان تساوی لیگ هجدهم
ماشین‌سازی تبریز توانست بیش‌ترین تساوی را در بین تیم‌های هجدهمین دوره از مسابقات لیگ برتر فوتبال به دست آورد و با یک سیر بدون تزلزل با ۲۹ امتیاز در رده سیزدهم جدول لیگ برتر قرار بگیرد.
کشته شدن ۴ داعشی در ولایت ننگرهار افغانستان
در پی عملیات نیروهای امنیتی افغانستان در ولایت ننگرهار در شرق این کشور، چهار تروریست داعش به هلاکت رسیدند.
۳ ساله شدن دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان در انتظار مذاکره دو وزیر
رئیس دانشگاه فرهنگیان درباره سه ساله شدن دوره کارشناسی گفت: این اقدام به مجوز آموزش و پرورش و وزارت علوم نیاز دارد، منتظر مذاکره دو وزیر هستیم که بتوانیم برای دوره‌ای زمانی و برای حل مشکل کمبود نیرو، دوره کارشناسی را سه ساله برگزار کنیم تا دانشجویان زودتر فارغ التحصیل شده و وارد آموزش و پرورش بشوند.
مردم حق دارند بدانند منابع بانکی کجا هزینه می‌شود
رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران، با بیان این که اشتغال تنها با دادن وام ایجاد نمی‌شود گفت: مسیر سرمایه‌گذاری در کشور باید به سمت صنعت و تولید ناخالص داخلی برود.
یک داروی گیاهی برای درمان طاسی
عوامل مختلفی نظیر وراثت، هورمون‌ها، اضطراب و هیجانات می‌تواند فرد را به معضل ریزش مو دچار کند.
آیا با نزدیک‌شدن به فصل گرما ساعت کاری ادارات تغییر می‌کند؟
مدیر کل دفتر مدیریت مصرف و خدمات مشترکین توانیر درباره تغییر ساعت کاری ادارات توضیحاتی ارائه داد.
فواید نصب کنتورهای هوشمند برق
کنتورهای هوشمند به عنوان راهی برای رصد میزان مصرف مشترکان برق تاکنون به خانه بیش از 80 درصد از مشترکان دیماندی راه پیدا کرده و قرار است تا شش ماه آینده همه این مشترکان به کنتورهای هوشمند مجهز شوند تا هدف مدیریت بار و کاهش مصرف برق محقق شود.
با خواص جادویی تخم خرفه آشنا شوید
تخم خرفه تصفیه کننده خون و تسکین دهنده‌ی تشنگی است و برای رفع سرفه می‌تواند مفید باشد. در طب سنتی به عنوان تب‌بر، ضدعفونی کننده، ضداسکوربوت (بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامین C)، ضد اسپاسم، مدر و ضد کرم استفاده می‌شود،

پر بازدید ترین اخبار امروز

برنامه ۱۵ تیرانداز در جام جهانی مونیخ - ایران به دومین سهمیه المپیک می‌رسد؟
تیم ملی تیراندازی ایران با ۱۵ ملی پوش عازم مسابقات جام جهانی و کسب سهمیه المپیک در مونیخ خواهد شد که این مسابقات از پنجم خردادماه آغاز می‌شود.
مرادی: با هزینه شخصی دنبال سهمیه المپیک هستم- برای من فدراسیون دوومیدانی وجود ندارد!
دونده المپیکی دوی ماراتن ایران می‌گوید فدراسیون دوومیدانی وجود ندارد و با هزینه شخصی برای کسب سهمیه المپیک و مسابقات جهانی تلاش می‌کند.
ماشین‌سازی تبریز، سلطان تساوی لیگ هجدهم
ماشین‌سازی تبریز توانست بیش‌ترین تساوی را در بین تیم‌های هجدهمین دوره از مسابقات لیگ برتر فوتبال به دست آورد و با یک سیر بدون تزلزل با ۲۹ امتیاز در رده سیزدهم جدول لیگ برتر قرار بگیرد.
کشته شدن ۴ داعشی در ولایت ننگرهار افغانستان
در پی عملیات نیروهای امنیتی افغانستان در ولایت ننگرهار در شرق این کشور، چهار تروریست داعش به هلاکت رسیدند.
۳ ساله شدن دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان در انتظار مذاکره دو وزیر
رئیس دانشگاه فرهنگیان درباره سه ساله شدن دوره کارشناسی گفت: این اقدام به مجوز آموزش و پرورش و وزارت علوم نیاز دارد، منتظر مذاکره دو وزیر هستیم که بتوانیم برای دوره‌ای زمانی و برای حل مشکل کمبود نیرو، دوره کارشناسی را سه ساله برگزار کنیم تا دانشجویان زودتر فارغ التحصیل شده و وارد آموزش و پرورش بشوند.
راجع به زبان فارسی حقیقتا نگرانم - از صداوسیما گله‌مندم
معرفی برگزیدگان جایزه ادبی «‌نبیولا»‌
بررسی حضور در نمایشگاه‌های کتاب خارج از کشور
از تصرف هند تا شهرت «شاهنامه»
انتشار یک داستان عربی و کتاب‌های محمد صالح‌علاء
معاصرانی که از گذشته تأثیر گرفتند
سخنان نویسندگان ایرانی در همایش «ادبیات کودک» در روسیه
فراخوان دوره آموزشی شعر جوان کشور
قلم بر زمین به احترام خاطرات
«باب اسرار» رونمایی می‌شود