مترجمان ایران در جهان جایگاه بسیار والایی دارند

14:36 ۲۵ روز و ۱۹ ساعت پیش ایرنا 61 0
مترجمان ایران در جهان جایگاه بسیار والایی دارند

تهران- ایرنا- پیشکسوت شناخته شده ترجمه کشورمان، مترجمان ایرانی را متخصصانی می‌داند که کار حرفه‌ای را با قلب و روحشان انجام می‌دهند و ایران با داشتن مترجمان حرفه‌ای در جهان رتبه بسیار بالایی دارد.

ایرنا

به گزارش روز دوشنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، راه‌اندازی انجمن صنفی «مترجمان تهران» به مناسبت روز جهانی مترجم (30 سپتامبر / 8 مهرماه) از آن دست اتفاقات خوشایندی بود که به سال‌ها مطالبه مترجمان برای داشتن یک نهاد صنفی در راستای تخصص‌شان پاسخ داد.
همزمان با راه‌اندازی این نهاد صنفی و در همین بازه زمانی کوتاه، شاهد راه‌اندازی انجمن‌های صنفی مترجمان چند استان دیگر کشور از جمله اصفهان، فارس و خراسان رضوی بودیم که روزهای خوب برای جامعه مترجمان کشور را نوید می‌دهد.
به همین مناسبت و با تاکید بر جایگاه ترجمه در ایران و جایگاه ایران در جهان در این حرفه با استاد غلامرضا امامی با سابقه نیم قرن فعالیت مستمر در حوزه ترجمه گفت‌وگو کردیم.
امامی بسیاری از نویسندگان سرشناس جهان را با آثار ترجمه خود به مخاطبان ایرانی معرفی کرده است. یکی از درخشان‌ترین آثار امامی ترجمه «پینوکیو» از زبان ایتالیایی به زبان فارسی است.
امامی تا امروز بیش از 70 اثر را به فارسی برگردانده است. او در زبان ایتالیایی و زبان عربی از سرآمدان مترجمان کشور به شمار می‌رود و با کوله باری از تجربه، گفته های فراوانی درباره جهان ترجمه و جایگاه ترجمه در ایران دارد.
به مناسبت راه‌اندازی انجمن صنفی مترجمان تهران و برای مرور و رصد جایگاه ترجمه در ادبیات ایران به سراغ او رفتیم:

- ایرنا : راه‌اندازی انجمن مترجمان تهران به مناسبت روز جهانی ترجمه از آن دست اتفاقاتی بود که با استقبال جامعه مترجمان کشورمان مواجه شد. به عنوان سوال نخست وقوع این اتفاق را تا چه حد برای همکارانتان ضروری می‌دانید و وجود این نهاد صنفی چه کمکی به ارتقای سطح ترجمه و مطالبات مترجمان کشورمان خواهد داشت؟

- امامی : قرار گرفتن روزی به نام ترجمه و مترجم در تقویم ادبی جهانی یا راه‌اندازی انجمن صنفی مترجمان تهران به مناسبت این رخداد، اتفاقی بسیار مفید است. مهم‌ترین ویژگی آن دیده شدن نقش مترجمان در انتقال دانش جهانی به عموم مخاطبان است؛ نقشی که گاه فراموش می‌شود و ما شاهدیم که گاه غبار فراموشی بر چهره بسیاری از آنها می‌نشیند.
چندی پیش در حال خواندن تاریخ فرهنگ اسلامی بودم و وقتی به روز جهانی ترجمه فکر می‌کردم یاد این مساله افتادم که به عنوان مثال آثار فیلسوف بزرگی مانند ارسطو از راه ترجمه پدران و نیاکان ما در شرق به عنوان مهد علم و هنر در دوران گذشته به غرب راه پیدا کرد. یعنی آثار ارسطو پیش از ترجمه به زبان‌های غیرلاتین در اروپا، ابتدا به عربی و فارسی ترجمه شده و بعد به زبان‌های مقصد دیگری مانند انگلیسی یا فرانسوی ترجمه شده است.
آنچه به عنوان دوران مدرن ترجمه در جهان شناخته می‌شود، در ایران راه خود را بعد از دوران مشروطه آغاز کرد و گسترش یافت. امروز ترجمه در ایران به واسطه مترجمان دلسوز و فداکارش به جایگاهی رسیده که اگر بنا بر بخشیدن خلعتی بر قامت هنر ترجمه باشد باید آن خلعت را به تمام مترجمان و افرادی ببخشیم که مردم سرزمین و میهن ما یعنی ایران را با فرهنگ دیگر مردم آشنا کرد. در این مسیر اگر شاهد توسعه فرهنگی و در نگاه کلان‌تر توسعه اجتماعی در بعد مدرن آن بودیم سهمی از آن را باید به نام مترجمانی گذاشت که به واسطه قلم و دانش آنها با فرهنگ‌ها، نگرش‌ها و جهان‌بینی‌های مختف و جاری در دنیا آشنا شدیم. امروزه اهمیت و جایگاه ترجمه به حدی است که هر اتفاقی که در گوشه گوشه جهان می‌افتد به واسطه مترجمان است که به گوش ما می‌رسد.
«ژوره ساراماگو» نویسنده بزرگ، شهیر و افسانه‌ای پرتغالی که بسیاری او را فارغ از یک نویسنده به عنوان صدای بی‌پناهان و از مدافعان بزرگ مردم فلسطین می‌شناسند و با آرای او در زمینه دیدگاه ضد جنگش بسیاری آشنا هستند جمله جالب و پرمعنی درباره مترجمان دارد که می‌گوید: «مترجمان صداهای بومی را به جهانی تبدیل می‌کنند.»
درست بر همین اساس است که اعتقاد دارم برگزاری جشنی ویژه ارج نهادن به مقام مترجمان که چند سالی است در کشور ما برگزار می‌شود اتفاق مبارکی است. من هم به عنوان یک مترجم کوچک در برابر تمام خدمات و اتفاقاتی که به واسطه حضور مترجمان در ایران انجام شده در برابر آنها سر تعظیم فرود می‌آورم؛ اما در مقابل انتظار دارم در کنار برگزاری این چنین جشن‌هایی برای پاسداشت مقام مترجمان به مشکلات آنها به ویژه مترجمان پیشکسوت رسیدگی شود.

- ایرنا : شکی وجود ندارد که تمامی فعالان و دست‌اندرکارن حوزه فرهنگ و هنر ما مانند دیگر بخش‌ها با مشکلاتی مواجه هستند، اما از زبان شما شنیدن مشکلات مترجمان و اعضای این نهاد صنفی به عنوان فردی که سابقه پنجاه ساله در این حوزه دارید شنیدنی‌تر است... برای ما از مشکلات مترجمان در جامعه ایران بیشتر می‌گویید؟

- امامی : ببینید مهم‌ترین مساله در مسیر فعالیت مترجمان به عنوان یک صنف و فعالیت صنفی آنها برای راه‌اندازی انجمن مترجمان تهران مشکلات اداری بود که با آنها دست و پنجه نرم می‌کردند. من با بسیاری از دوستان مترجمم در این باره صحبت کردم و همه آنها متفق‌القول، مهم‌ترین مشکل را مساله قوانین اداری و بوروکراسی وزارت کار برای راه‌اندازی همین انجمن صنفی دانستند.
مساله دوم راه‌اندازی انجمنی صنفی به نام مترجمان تهران است... شما زندگی و معیشت اقتصادی را در نظر بگیرید و زیست افراد و از جمله مترجمان در استان‌ها و شهرستان‌های خودشان را، چطور می شود ما شاهد راه‌اندازی انجمن صنفی مترجمان تهران هستیم... آیا فقط در تهران ما مترجم داریم؟!؛ مسلم است که پاسخ این سوال یک خیر قاطع است!...
ممکن است مترجمی به دلیل شرایط اقتصادی، حتی مساله آب و هوا، زیست در کنار مردم شهر و روستایی که در آنجا متولد شده و هزاران دلیل دیگر بخواهد در استان‌ها و شهرستان‌ها ساکن باشد، آیا فقط به این خاطر نباید از فواید و داشته‌های انجمن صنفی که به نام تخصص او راه‌اندازی شده استفاده کند چون فقط در تهران زندگی نمی‌کند و نام انجمن، انجمن صنفی مترجمان تهران است!
هیچکدام از این حرف‌هایم زیر سوال بردن فعالیت همکارانم در راه‌اندازی این انجمن صنفی که سال‌ها جزء مطالبات اصلی آنها بود، نیست! اما امیدوارم راه‌اندازی این انجمن در تهران سنگ بنایی برای قرار گرفتن سنگ‌های دیگر استان‌ها و رسیدن به انجمن صنفی مترجمان ایران باشیم.

- ایرنا : جناب امامی، شما به دلیل مشغله‌های کاری و دانشگاهی، نیمی از سال را در ایران و نیم دیگر را در ایتالیا حضور دارید. از طرفی دیگر شما در زمینه ترجمه با دو زبان عربی و ایتالیایی به شکل تخصصی آشنایی دارید و کارنامه کاری شما طی نیم قرن نشان‌دهنده توفیقتان در این حوزه و البته اقبال مخاطبان به دانش و تخصص شماست. با این تجربیات می‌توانید ارزیابی از مترجمان ایران در قیاس با همکاران‌شان در جهان ارائه دهید؟ در حقیقت وضعیت و کیفیت ترجمه و مترجمان در ایران با نگاه استانداردهای جهانی در چه شرایطی است؟ آیا مترجمان ایرانی در جهان نمره قبولی می‌گیرند؟

- امامی : بدون هیچ شکی و تردیدی مترجمان ایرانی در جهان بسیار شناخته شده و آثارشان قابل اعتناست. افتخار دارم که به عنوان یک ایرانی و یک خدمتگزار صنعت ترجمه بگویم که ما در ترجمه و داشتن مترجمان حرفه‌ای در جهان رتبه بسیار بالایی داریم. اتفاقا از عجایب روزگار است که در کشور ما گاه شاهدیم که مترجمان از نویسندگان آثاری که ترجمه می‌کنند، افراد شناخته‌شده‌تری میان مردم و اهالی کتاب هستند. به عنوان مثال می‌توانم به نام‌هایی مانند استاد محمد قاضی یا استاد نجف دریابندری اشاره کنم.
مایل هستم به این نکته اشاره کنم که رسیدن و قرار گرفتن جایگاه ترجمه و مترجمان ایران در سکوهای بالای جهانی به دلیل رنج‌های فراوانی است که در طول زندگی حرفه‌ای‌شان برده‌اند. مترجمان ایرانی برای انتقال پیام زبان مبدا به زبان مقصد (ایرانی) با قلب و روحشان به ترجمه می‌پردازند و تمام تلاش‌شان را می‌کنند تا پیام‌های انسانی مستتر در آثار ادبی دنیا را به نوعی به مخاطبان فارسی زبان خود انتقال دهند که گویی خود آنها این فضا را درک کرده و در آن زندگی می‌کنند. اما متاسفانه در زمینه امکانات و یا درک قدر و منزلت‌شان آنطور که شایسته آنهاست با آنها برخورد نمی‌شود.
اجازه بدهید باز هم مثالی بزنم؛ در کشور سوییس یکی از ناشران بزرگ و شناخته‌شده، به عنوان بخش خصوصی مرکز بسیار بزرگی را با تمامی امکانات وقف مترجمان کرده تا آنها با حضور در آن مرکز بدون دغدغه و با فراغ بال تنها به کار ترجمه مشغول باشند و ذهن‌شان در گیر مسائل دیگری نباشد.
این در شرایطی است که در کشوری مانند سوییس اصلا ترجمه معنایی ندارد! چرا که در این کشور مردم به چهار زبان آلمانی، انگلیسی، فرانسوی و زبان محلی سوییسی آشنایی دارند و در حقیقت ترجمه از زبان‌های اروپایی دیگر برای مردمان این کشور به ندرت اتفاق می‌افتد مگر آنکه کتاب متعلق به شرق و زبان‌های آن منطقه باشد.

- ایرنا : در طی یک دهه اخیر ما با افزایش قابل ملاحظه مترجمان و ورود نسل جوان به حوزه ترجمه مواجه هستیم که این مساله باعث شده میان کارشناسان حوزه کتاب از یک سو و از سوی دگر میان اهالی یار مهربان این نکته به عنوان آسیب مطرح شود که با وجود این هجمه از مترجمان، به زودی شاهد افت کیفیت آثار ترجمه‌ای در بازار کتاب خواهیم بود. شما با این مساله موافق هستید؟

- امامی : اجازه بدهید پیش از پاسخ به پرسش شما اول تاکید کنم که مردم بزرگترین و بهترین قاضی برای سنجش کیفیت آثار هستند و این را تاریخ ثابت کرده که اگر جنس اصل و با کیفیت نباشه به همان سرعتی که فراگیر می‌شود با همان سرعت هم از بین می‌رود. در ترجمه هم همینگونه است، مردم می‌توانند ترجمه خوب را از بد تمییز دهند و با مواجهه با چنین مترجم‌هایی دیگر به سراغ آثار آنها نمی‌روند و در بین دوستان خود نیز تبلیغ می‌کنند که کار فلان مترجم، خوب و کار فلان مترجم، ضعیف است.
اما در پاسخ به سوال شما باید بگویم که من با ورود ناگهانی هر فردی به حوزه‌های تخصصی مخالفم. خواندن درس دانشگاهی زبانی خارجی به معنای تربیت مترجم نیست. یک مترجم ادبیات در کنار آنکه باید زبان فارسی خود را بشناسد باید با ادبیات این زبان و ادبیات زبانی که قصد ترجمه به فارسی را دارد آشنا باشد. پس در واقع مترجم علاوه بر تخصص در حرفه خود باید در رشته‌ای که دست به ترجمه می‌زند در آنِ واحد کارشناس باشد.
من در روز جهانی ترجمه، سری به کتابخانه ملی ایران زدم و در آنجا دیدم نام یک دختر نوجوان 16 ساله وجود دارد که بیش از 50 کتاب ترجمه کرده است! باور کنید این در تمام جهان بیشتر به یک طنز شبیه است. حتی می‌خواهم صریح‌تر باشم و بگویم که این مساله یک خیانت به ترجمه است! چطور می‌توان پذیرفت که یک مترجم 16 ساله بیش از 50 کتاب در حوزه‌های مختلف از ادبیات تا پزشکی را ترجمه کرده باشد... اینجاست که ما با ضعف نظارت هم به عنوان آسیبی دیگر در حوزه ترجمه مواجه می‌شویم.
من به سراغ یکی از ترجمه‌های این فرد 16 ساله از یکی از نویسندگان ایتالیایی رفتم و با نهایت تاسف دیدم که ترجمه او بر اساس نرم‌افزار ترجمه در مرورگر گوگل (google translate) از زبان ایتالیایی صورت گرفته که این جای تاسف دارد.

- ایرنا : در پایان این گفت‌وگو چشم‌انداز شما برای ترجمه در ایران بر چه مساله یا مسائلی استوار است؟

- امامی : ببینید من هیچگاه و در هیچ گفت‌وگویی نگفته‌ام که باید فقط از دولت انتظار داشت تا همه مشکلات را در حوزه فرهنگ، ادبیات و ترجمه حل کند و تنها بر این مساله تاکید کردم که انتظار جامعه مترجمان ایران از مسئولان در این سه نکته خلاصه شده است: «حمایت، حمایت، حمایت»... منظور من از حمایت هم به هیچ وجه مساله مادی نیست بلکه حمایت به معنای تام و تمام آن.
از سوی دیگر اعضای صنف مترجمان نیز باید بیش از پیش در کنار یکدیگر باشند و برای جلوگیری از حرکت ترجمه به سمت بیراهه با تربیت شاگران به انتقال تخصص‌هایشان بپردازند تا شاهد شکوه و جلال هر چه بیشتر ترجمه در ایران در آینده باشیم.
گفت‌وگو از امین خرمی
فراهنگ**9266**1055


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

ادبیات
ادبیات

آخرین اخبار

چند رمان سیاسی با موضوع کودتا و دیکتاتوری
بسیاری از کشورهای دنیا احتمالا یک بار در تاریخشان تجربه کودتا و همین طور حکومت های استبدادی و دیکتاتوری را داشته اند. نویسندگان هر کشوری این دوره را در ادبیات خود بازتاب داده اند.
درباره «مرد اول»؛ رویارویی با مرگ در دنیایی ناشناخته
«مرد اول» که در هفته‌های اخیر از پرفروش‌ترین فیلم‌های سینمایی جهان بوده و ساخته جدید دیمی‌ین چازل کارگردان ۳۳ ساله امریکایی است، به‌زندگی و دستاورد‌های نیل آرمسترانگ می‌پردازد که ۴۹ سال پیش به نخستین انسانی تبدیل شد که پا روی کره ماه گذاشته است.
گودی زیر چشم، علت و درمان آن
گودی زیر چشم یکی از مسائلی است که این روز‌ها اکثر خانم‌ها از آن شکایت دارند و همیشه به دنبال این مساله هستند که بدانند علل گودی زیر چشم چیست. گودی زیر چشم علل مختلفی دارد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به انواع آلرژی‌ها اشاره کرد. در این مطلب علل مختلف گودی زیر چشم و روش‌های درمان آن را بخوانید.
متخصص داخلی چه تخصصی دارد؟
متخصص داخلی یا پزشکی داخلی در تشخیص، درمان و پیشگیری از همه‌ی بیماری‌های مربوط به بزرگسالی تخصص دارد و خدمات مراقبتی بسیاری بخصوص در بیمارستان‌ها ارائه می‌دهد.
طرز تهیه کیک ماست
در این مطلب میخوایم بهتون طرز تهیه کیک ماست رو یاد بدیم که این کیک به دلیل استفاده از ماست در آن، بافت نرم و لطیفی دارد و مناسب عصرونه های پاییزی میباشد. با ما همراه باشید.
اسپاگتی کوفته ای؛ هم کوفته، هم ماکارونی
این غذا با موادی درست می‌شود که معمولا در هر خانه‌ای وجود دارد و طرز تهیه آن بسیار آسان است. می‌توانید به جای گوشت بوقلمون از گوشت گوسفند استفاده کنید.
بازیگران ایرانی که خبرنگار شدند
خبرنگاری جزو مشاغل سخت و پر هیجان است که خیلی‌ها جذب آن می‌شوند، اما کسانی در این حرفه موفق‌ترند که روحیه کنجکاوی‌شان بالاست.
به سبک «رایان گاسلینگ» لباس بپوشید
رایان گاسلینگ هنرپیشه و موزیسین کانادایی است. او علاوه بر مهارت بازیگری، در زمینه مد و پوشاک نیز حرفه ای عمل می کند به طوری که نامش را همیشه در فهرست خوش استایل ترین مردان هالیوودی مشاهده می کنیم. اما راز زیبایی این ستاره هالیوودی چیست؟
مروری بر سنگین‌ترین و تاریخی‌ترین ترافیک‌های تهران
چند سال پیش بود که یکی از مقامات و متولیان نیروی انتظامی پایتخت، اشاره کرده بود که بله، تا سال بعد، خیابان‌ها در تهران قفل خواهد شد و ما با یک بحران روبه‌رو خواهیم شد.
نمازی: بله، کم‌کاری بازیکنم مشهود بود
امید نمازی از معدود مربیان با دانشی است که فوتبال ایران به خود دیده اما به هر ترتیب، فرصت عرض‌اندام بیشتر برایش فراهم نشد تا خیلی زود مجبور به بستن بار سفر شود.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ضرر ۵۰۰۰میلیارد تومانی ایران‌خودرو و سایپا طی شش ماه
عضو هیات علمی دانشگاه علم و صنعت گفت: تعلل‌ها و گفت‌وگوهای بی‌نتیجه برای واقعی‌سازی قیمت خودرو باعث شده که در نیمه اول امسال دو خودروساز اصلی بیش از ۵۰۰۰ میلیارد تومان ضرر کنند.
وعده همتی برای تسهیل بازگشت ارز حاصل از صادرات
رییس کل بانک مرکزی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام با اشاره به اهمیت صادرات در مبحث اقتصاد و سخت شدن شرایط بازگشت ارز حاصل از آن در شرایط تحریم وعده داد که بانک مرکزی نهایت تلاش و همکاری خود را در این زمینه به کار خواهد بست.
ویژه برنامه امامت حضرت مهدی(عج) در حرم حضرت عبدالعظیم(ع)
مصادف با نهم ربیع الاول، ویژه برنامه آغاز امامت حضرت ولی عصر (عج) فردا در آستان مقدس حضرت عبدالعظیم (ع) برگزار می‌شود.
چند رمان سیاسی با موضوع کودتا و دیکتاتوری
بسیاری از کشورهای دنیا احتمالا یک بار در تاریخشان تجربه کودتا و همین طور حکومت های استبدادی و دیکتاتوری را داشته اند. نویسندگان هر کشوری این دوره را در ادبیات خود بازتاب داده اند.
درباره «مرد اول»؛ رویارویی با مرگ در دنیایی ناشناخته
«مرد اول» که در هفته‌های اخیر از پرفروش‌ترین فیلم‌های سینمایی جهان بوده و ساخته جدید دیمی‌ین چازل کارگردان ۳۳ ساله امریکایی است، به‌زندگی و دستاورد‌های نیل آرمسترانگ می‌پردازد که ۴۹ سال پیش به نخستین انسانی تبدیل شد که پا روی کره ماه گذاشته است.
چند رمان سیاسی با موضوع کودتا و دیکتاتوری
فعالان کتابخوانی فارس در جمع برترین های کشور قرار گرفتند
جایزه ادبی جهانی فلسطین تعیین شد
شخصیت دست نیافتنی از توران میرهادی نسازیم
اول آذر؛ پنجمین پویش کتابگردی
100 عنوان کتاب از ناشران جنوب کرمان خریداری شد
کنگره سه هزار شهید استان قزوین آبرومندانه برگزار شد
معرفی نامزدهای هفدهمین جشنواره کتاب و رسانه
همایش پیاده رویی خانوادگی دوستداران کتاب در سنندج برگزار شد
مهمترین راه توسعه فرهنگی اهمیت دادن به کتاب و کتابخوانی است