دست مرمت بر چهره حمام تاریخی نظام

11:15 ۱۸۴ روز و ۲۱ ساعت پیش ایرنا 189 0
دست مرمت بر چهره حمام تاریخی نظام

کرمانشاه - ایرنا - حمام نظام الملک یکی از حمام های تاریخی کرمانشاه است که دست مرمت شامل حالش شده و این روزها از پیشرفت فیزیکی 90 درصدی برخوردار شده که با واگذاری به بخش خصوصی به بهره برداری می رسد.

ایرنا

به گزارش ایرنا، حمام های تاریخی از جاذبه های خاص گردشگری محسوب می شوند که هر کدام دارای داستان و پیشینه ای تاریخی هستند و قرارگیری این حمام ها در مسیر مرمت و زنده سازی مانع از گمنامی و فرسودگی این مراکز در قلب تاریخ می شود.
گوشه به گوشه شهر کرمانشاه بیانگر بخشی از تاریخ با روزگارانی پر فراز و نشیب است و براساس نظر پژوهشگران نام تقریبی 40 حمام قدیمی و باستانی کرمانشاه در کتاب های تاریخی عنوان شده و با توجه به اهمیت بالای این موضوع، رویکرد اداره میراث فرهنگی در سال های اخیر به سمت حفظ، مرمت و احیا این مراکز حرکت کرده است.
حمام های واقع در مناطق سردسیری در ارتفاع خاص از سطح زمین واقع شده که این امر در مناطق معتدل و گرمسیری استان به گونه ای دیگر است که برخی از آنان از لحاظ معماری و تاریخی دارای ارزش منحصر به فردی است.
در سال های گذشته از این حمام ها بیشتر به عنوان مرکزی برای پذیرایی استفاده می شد ولی اکنون به دلیل اهمیت بالا می توان از آن ها با کاربری حمام و یا موزه حمام استفاده کرد و آن ها را احیا کرد.
حمام نظام الملک که این روزها مسیر مرمت و زنده سازی را طی می کند در مجموعه صارم الدوله (انتهای گذر جلوخان) کرمانشاه و در محله تاریخی فیض آباد قرار دارد که ساخت آن به اوایل دوره قاجاریه باز می گردد.

** وجه تسمیه حمام نظام چیست؟
پیشینه تاریخی این حمام را می توان در لابه لای سخنان شنیدنی یک پژوهشگر و تاریخ نویس کرمانشاهی پیدا کرد.
اردشیر کشاورز در گفت و گو با ایرنا گفت: این سبک و سازه به اواخر زندیه و اوایل قاجاریه مربوط است و براین باور هستم که حمام متعلق به آقامحمدصالح است اما چون آقانظام تولیت موقوفات خاندان آل آقا را دارد این حمام به نام وی معروف شده چرا که از سوی دیگر فرهنگسرا و سالن مطالعه ای در حوالی مقبره آقامحمدعلی مجتهدآل آقا وجود دارد.
کشاورز یادآور شد، در گذشته بزرگان خاندان آل آقا که از بزرگان کرمانشاه بوده اند در اکثر مواقع دست به ساخت حسینیه می زدند.

** ثبت 38 حمام قدیمی در کتب تاریخی
وی از ثبت تقریبی 40 حمام قدیمی شهر کرمانشاه در کتاب های تاریخی خبر داد و گفت: تا سال 1298 شمسی در کرمانشاه 38 حمام دایر وجود داشت که نامی از حمام نظام در این تعداد نیست.
کشاورز ادامه داد: اما براساس شواهد ارائه شده، این حمام در کنار حسینیه آقامحمدصالح شریعتمدار قرار دارد.
وی با بیان اینکه در گذشته 2 فرد به نام آقامحمدصالح در کرمانشاه وجود داشته گفت: آقامحمدصالح بزرگ که شریعتمدار نام داشته پسر آقا اسماعیل و اسماعیل نیز فرزند آقامحمد علی مجتهد آل آقا است که وی نیز پسر مرحوم بهبهانی بوده است.
کشاورز اضافه کرد: آقامحمدصالح دارای حسینیه ای در کوچه «مرحوم علی قلی میرزای صارم الدوله» است که هم اکنون در پشت بانک ملی که در گذشته در ورودی بازارچه و گذرگاه روستای عباس آباد (محله فیض آباد) بوده قرار دارد.
این پژوهشگر پیشکسوت ادامه داد: بزرگان شهر کرمانشاه عادت داشتند هرفرد که دست به ساخت مسجد و حسینیه ای می زد در کنار آن به ساخت یک حمام اقدام کنند که نمونه این مقوله را می توان در حمام مشهدی حسن خان معاون الملک در کنار تکیه معاون الملک و یا حمام حاج شهبازخان در کنار مسجد حاج شهبازخان مشاهده کرد.

** ضرورت باقی ماندن حمام در کارکرد اصلی
یک دکترای باستان شناسی و کارشناس حوزه گردشگری از حمام حاج شهبازخان، سرتیپ، میرزاسلیم و ملاباشی به عنوان حمام های مطرح تاریخی در شهر کرمانشاه یاد کرد و گفت: حمام هایی که از صفویه به بعد ایجاد شدند با کارکرد شهری همسان سازی می شدند یعنی در مجموعه ای که شامل بازار، مساجد و کاروانسراها است قرار می گرفتند.
احسان احمدی نصر با اشاره به تاکید دین اسلام بر تطهیر و پاکیزگی اظهار داشت: این حمام های عمومی در گذشته از منزلت بالایی در میان مردمان مسلمان برخوردار بوده، چنانچه یک سیاح فرانسوی در دربار صفوی گفته است اصفهان 272 دستگاه حمام داشته و این گویای اهمیتی است که مردم برای آن قائل می شدند.
احمدی نصر معتقد است، در این میان کارکرد اصلی حمام اصل ماجرا نبوده هریک از آنها شامل بخش های متعددی همچون ورودی، هشتی، سربینه، شاه نشین، گرمخانه، توالت، حوض های بزرگ و خزینه بوده است.
این استاد دانشگاه یادآور شد، از سوی دیگر نقاشی، کاشی کاری و گچ بری این حمام ها گویای اهمیت هنر و معماری در روزگار گذشته است.
وی با تشکر از اداره کل میراث فرهنگی به دلیل مرمت و حفظ آثار باستانی، خاطرنشان ساخت: برخی از این حمام ها از کاربرد اصلی خود که در ارتباط با فرآیندهای آبی است دور شده، برخی دیگر مالک شخصی دارند و برخی نیز به سفره خانه و محلی برای پذیرایی گردشگران تبدیل شده اند که همه آنان می توانند با قرارگیری در مسیر مرمت و باز زنده سازی به قطبی برای گردشگری و بهبود وضعیت معیشتی مردم تبدیل شوند و به نوعی موجب آشتی مردم با پیشینه تاریخی خود شوند.
احسان احمدی نصر معتقد است، هرکدام از حمام های تاریخی بعد از مرمت اصولی با همان نگاه و کاربری همراه با فرآیند آبی می تواند نقش به سزایی در حفظ بنا داشته باشد که گاه حتی با تغییر کاربری و تبدیل به سفره خانه و اقامتگاه پذیرایی می توانند به جاذبه گردشگری شهر و منطقه تبدیل شوند.
وی یادآور شد، در گذشته حمام ها به واسطه کارکردی که داشتند استفاده از سنگ، آجر و آهک در ساخت آنها بالا بوده که به نوعی برای حیات بیشتر این بناها استفاده می شده و اکنون بهتر است برای دوام بیشتر این حمام ها، حمام باقی بماند و در کاربری خاص خود به کار روند.

** حمام نظام به بخش خصوصی واگذار می شود
در ادامه مسئول دفتر فنی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه در گفت و گو با ایرنا، اظهار داشت: حمام نظام مرمت شده و تنها کف سازی و مرمت بخشی از کاشی و دیوار آن باقی مانده است و این بنا در نهایت به سرمایه گذار واگذار خواهد شد که تکمیل بخش های باقی مانده جز تعهدات سرمایه گذار برای بهره برداری می شود.
ثریا باباخانی در پاسخ به این سوال که چرا حمام نظام جز 38 حمامی که در کتاب های تاریخی نام آن آورده شده وجود ندارد، افزود: این حمام در مقایسه با حمام حاج شهبازخان و حسن خان از وسعت کوچکتری برخوردار است ولی قدمت تاریخی آن باید حفظ شود.
باباخانی اضافه کرد، در شورای فنی کاربری های مناسب برای این حمام تاریخی اعلام خواهد شد.
باباخانی اظهار داشت: در سال های اخیر حمام های تاریخی متعددی در کرمانشاه در مسیر مرمت قرار گرفته که می توان به حمام حاج شهبازخان، حمام ملاباشی و بخش هایی از حمام حسن خان اشاره کرد.
وی یادآور شد، طرح مرمت حمام بیگلربیگی ارائه شده که امسال به احتمال زیاد بخش هایی از آن مرمت خواهد شد.

** اعتبار 400 میلیون تومانی برای مرمت حمام نظام الملک
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه نیز در گفت و گو با ایرنا، با بیان اینکه حمام تاریخی نظام الملک در دست احیا، مرمت و بازسازی قرار گرفته از پیشرفت 90 درصدی آن خبر داد.
جلیل بالایی افزود: به احتمال قوی این حمام ظرف یک ماه آینده به بهره برداری خواهد رسید.
وی کل اعتبارات هزینه شده برای آن را 400 میلیون تومان عنوان کرد که بلافاصله برای کاربری متناسب با گردشگری با اعمال ماده 27 به بخش خصوصی واگذار حواهد شد.
وی معتقد است، وجود حمام در استان به لحاظ تعدد و پراکندگی گویای این نکته است که مردم استان به نظافت، طهارت و بهداشت فردی و عمومی توجه ویژه ای داشته اند.
بالایی معتقد است، در اکثر شهرستان ها حمام های تاریخی متعددی وجود دارد که این مزیت در شهر کرمانشاه، سنقر و کنگاور به خوبی دیده می شود که بسیاری از سازه این بناها دارای ارزش و اهمیت است.
وی با بیان اینکه حمام حاج شهبازخان واقع در بازار کرمانشاه و حمام نظام الملک به صورت کامل مورد مرمت و احیا قرار گرفته، افزود: همچنین چندین حمام سنقر و کلیایی در مسیر مرمت و احیا قرار گرفته است.
بیش از چهار هزار اثر تاریخی شناسایی شده شامل تپه ها، محوطه ها، قنات ها و حمام ها در استان کرمانشاه وجود دارد که نزدیک به 2 هزار و 200 اثر آن به ثبت ملی رسیده است.
سنگ نگاره ها و کتیبه داریوش هخامنشی در شهر بیستون تنها اثر ثبت شده جهانی استان کرمانشاه به شمار می رود.
گزارش از زهره کریم زاده
7460/8066


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

توصیه پیامبر(ص) درباره یاد اموات
حدیثی از پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله) را در این خبر بخوانید.
از «برادر جان» پربازیگر تلویزیون چه خبر؟
همزمان با ادامه تصویربرداری سریال «برادر جان»، مراحل فنی این مجموعه در حال انجام است.
برنامه‌های معاونت زنان جهت افزایش سهم اشتغال زنان
معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به برنامه‌های معاونت زنان جهت افزایش سهم اشتغال زنان تصریح کرد: استارتاپ‌های دختران و کمک‌هایی که می‌توان با همکاری شهرداری‌ها و نهادهای غیر دولتی برای فعالیت‌های دانش بنیان انجام داد از بحث‌هایی است که می‌تواند در این زمینه کمک کند.
علامتی هشداردهنده که می‌تواند جانتان را بگیرد
تقریبا همه‌ی افراد گهگاه دچار سر درد می‌شوند. بیشتر اوقات سر درد تنها با یک قرص مسکن برطرف می‌شود. گاهی هم با ریلکس کردن و دوری از تنش و یا درمان عفونت سینوس‌ها می‌توان سر درد را تسکین داد.
بهترین ساعت برای صرف شام چه زمانی است؟
متخصص تغذیه درباره ساعات مناسب برای دریافت کالری روزانه و تأثیر آن در کنترل وزن اظهار کرد: دریافت مقدار کالری روزانه تأثیر زیادی بر کنترل وزن دارد اما عامل مهم دیگری در حفظ وزن ایده‌آل تاثیر دارد که ساعت دریافت کالری است.
لاستیک پنچر را چگونه تعمیر کنیم؟
باتوجه به نقش و اهمیتی که تایر در ایمنی خودرو و سرنشینان آن دارد، هر نوع صدمه به خصوص اگر به ناحیه طوقه و منجید تایر وارد شود،‌ شرایطی را به‌ وجود می‌آورد که باید از استفاده مجدد از آن صرف نظر کرد.
حذف صددرصدی دفترچه‌های درمانی تأمین اجتماعی در مراکز درمانی
معاون درمان سازمان تامین اجتماعی در مورد حذف دفترچه‌های درمانی تأمین اجتماعی گفت: در مراکز درمانی ملکی تأمین اجتماعی صد درصد دفترچه‌ها حذف شده است و بیمه‌شدگان با ارائه شماره ملی و کارت ملی می‌توانند خدمات درمانی را دریافت کنند و با مراکز درمانی طرف قرارداد نیز در حال مذاکره هستیم تا دفترچه‌های درمانی نیز در آنجا حذف شود.
۱۰ کاری که قاتل تلفن همراهتان است
اگر شما هم دوست دارید که گوشی تان را سالم نگه دارید، در این مطلب همراهمان باشید. در ادامه به اشتباهات رایجی که از عمر گوشی تان می‌کاهد، پرداخته‌ایم.
پدیده لیگ برتر اسکواش بانوان: برای قهرمانی در جام حذفی بدشانس بودیم
بازیکن تیم اسکواش بانوان نامی نو که به‌عنوان پدیده این فصل از رقابت‌ها انتخاب شد، می‌گوید اگر کمی خوش‌شانس بودیم و با تمرکز بیشتری بازی می‌کردیم قهرمان جام حذفی می‌شدیم.
بیشترین آمار اشتغال سال ۹۷
طبق آمار منتشر شده، در بهار سال گذشته بخش کشاروزی سهم ۱۸.۶ درصدی، صنعت ۳۱.۸ درصدی و خدمات سهم ۴۹.۶ درصدی را از آن خود کرده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

از «برادر جان» پربازیگر تلویزیون چه خبر؟
همزمان با ادامه تصویربرداری سریال «برادر جان»، مراحل فنی این مجموعه در حال انجام است.
مشمولان دریافت «وام ازدواج» از صندوق بازنشستگی کشوری
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری از پرداخت وام ۲۰ میلیون تومانی ازدواج برای فرزندان بازنشستگان تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری خبر داد.
توصیه پیامبر(ص) درباره یاد اموات
حدیثی از پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله) را در این خبر بخوانید.
برنامه‌های معاونت زنان جهت افزایش سهم اشتغال زنان
معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به برنامه‌های معاونت زنان جهت افزایش سهم اشتغال زنان تصریح کرد: استارتاپ‌های دختران و کمک‌هایی که می‌توان با همکاری شهرداری‌ها و نهادهای غیر دولتی برای فعالیت‌های دانش بنیان انجام داد از بحث‌هایی است که می‌تواند در این زمینه کمک کند.
علامتی هشداردهنده که می‌تواند جانتان را بگیرد
تقریبا همه‌ی افراد گهگاه دچار سر درد می‌شوند. بیشتر اوقات سر درد تنها با یک قرص مسکن برطرف می‌شود. گاهی هم با ریلکس کردن و دوری از تنش و یا درمان عفونت سینوس‌ها می‌توان سر درد را تسکین داد.
جشنواره اقوام ایرانی در آبیک آغاز به کار کرد
واگذاری امور به تشکل های مردمی جزو تعهدات میراث فرهنگی است
تفاهم‌نامه همکاری میان چین و آژانس ادبی پل امضا شد
سارقان درب های قلعه سورک چهارمحال و بختیاری دستگیر شدند
معماری، کیمیایی از اکسیر خاک و هویت گم شده عصر حاضر
حرکت دانشگاه کردستان به سمت اجتماعی شدن است
پوستر نهمین جشنواره فرهنگی ‌هنری خلیج ‌فارس رونمایی شد
معاون سازمان میراث فرهنگی:هر گردشگر معادل ارزش 30 بشکه نفت ارزآوری دارد
صنعت گردشگری نقش عمده ای در توسعه اقتصادی و اشتغال دارد
ایران ظرفیت تبدیل شدن به قطب گردشگری جهان را دارد