هر که علمش بیش، شغلش کمتر!

09:50 ۳۱ روز و ۳ ساعت پیش ایرنا 123 0
هر که علمش بیش، شغلش کمتر!

تهران- ایرناپلاس- با وجود آن‌که بسیاری تحصیلات دانشگاهی را راهی برای کسب شغل تلقی می‌کنند، آمارها نشان می‌دهد احتمال یافتن شغل با تحصیلات دانشگاهی رابطه عکس دارد و بیکاری دانش‌آموختگان آموزش عالی حدود پنج برابر افراد بی‌سواد و کم‌سواد است.

ایرنا

اینجاست که رابطه تحصیلات و اشتغال اهمیت می‌یابد و می‌تواند به تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری صحیح در این زمینه کمک کند.

بررسی آمار نیروی کار مرکز آمار در بازه 10 ساله 1387 تا 1396 نشان می‌دهد میانگین نرخ بیکاری کشور در 10 سال اخیر 11.86 درصد بوده است، اما این نرخ بین افراد در مقاطع مختلف تحصیلی متفاوت است. اگر افراد کشور را بر اساس سطح تحصیلات در 3 گروه «بی‌سواد و کم‌سواد»، «آموزش عمومی» و «آموزش عالی» قرار دهیم، مشاهده می‌شود بیشترین نرخ بیکاری مربوط به دانش‌آموختگان آموزش عالی با حدود 19 درصد است، در حالی که گروه «بی‌سواد و کم‌سواد» با نرخی حدود 4 درصد، کم‌ترین نرخ بیکاری را به خود اختصاص داده‌‌اند که این عدد فاصله قابل توجهی تا میانگین کشوری یعنی 11.68 درصد دارد.

این در حالی است که ارقام مربوط به آموزش عمومی نیز وضعیت بهتری نسبت به آموزش عالی نشان می‌دهند، به طوری که نرخ بیکاری دانش‌آموختگان آموزش عمومی به طور میانگین 10.60 درصد بوده است. اما علت این موضوع چیست؟ آیا فرصت‌های شغلی کشور نیازی به تحصیلات رسمی و عالی ندارند؟


**رقابت دانشگاهیان در بازار محدود کار
می‌توان به این سؤالات با استفاده از شاخص‌هایی که در مطالعات بازار کار استفاده می‌شوند، پاسخ داد. به طور کلی در مطالعات مربوط به بازار کار، جمعیت در سن کار، در دو گروه «غیر فعال» و «فعال» قرار می‌گیرد. گروه اول افرادی‌اند که شاغل نیستند و به دلایل مختلفی هم در جست‌وجوی شغل نیستند. این افراد از نظر اقتصادی غیر فعال محسوب می‌شوند و در مقابل، گروه فعال، شامل افرادِ شاغل و بیکارانِ در جست‌وجوی کار است.

نکته قابل تأمل این که در 10 سال منتهی به 1396، به طور میانگین 38.22 درصد جمعیت به لحاظ اقتصادی فعال بوده‌اند، یعنی از هر 100 نفر، تقریبا 38 نفر. همچنین میانگین نرخ اشتغال نیز 88.32 درصد بوده است. نرخ اشتغال، نسبت افراد شاغل به فعال را نشان می‌دهد. یعنی تقریبا 33 نفر از 100 نفر دارای شغل بودند.

با این حال، نرخ مشارکت هر دو گروه دانش‌آموختگان آموزش عمومی و عالی در این دوره در حال افزایش بوده و این افزایش در دانش‌آموختگان آموزش عالی با سرعت بیشتری صورت گرفته است؛ به طوری که از 48.92 درصد در سال 1387 به 56.89 درصد در سال 1396 رسیده است. اما باید دید که این دانش‌آموختگان جدید، به جمعیت بیکار اضافه شده‌اند یا در یافتن موقعیت‌های شغلی موفق بودند؟ این موضوع را می‌توان با تحلیل نرخ اشتغال بررسی کرد.

**فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در صف جست‌وجوی کار
بررسی نرخ اشتغال در سال‌های 1376 تا 1396 نشان‌دهنده ثبات این شاخص است و این موضوع می‌تواند تا حدودی نگران‌کننده باشد؛ چرا که به معنای تلاش‌های ناموفق در یافتن شغل و افزایش درصد بیکاران در جمعیت فعال است. به عبارت دیگر، در حالی به جمعیت فعال اضافه می‌شود که تعداد شاغلان تقریبا بدون تغییر بوده و جمعیت فعال جدید، تنها صف‌های جست‌وجوی کار را طولانی‌تر می‌کنند. این نگرانی زمانی تشدید می‌شود که نرخ اشتغال دانش‌آموختگان آموزش عالی همواره در این 10 سال مقادیر کم‌تری را نسبت به سایر گروه‌ها نشان داده است.

مصطفی سلیمی‌فر، عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی در این ارتباط از رشد نامتناسب آموزش عالی و اقتصاد کشور سخن می‌گوید و دلیل عدم جذب فارغ‌‌التحصیلان دانشگاهی در بازار کار را عدم رشد و توسعه کافی اقتصاد ایران در مقابل رشد بالای کمی تعداد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی می‌داند.

**ناهمخوانی خروجی دانشگاه‌ها با اقتصاد کشور
وی با مقایسه تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی در ایران و ایالات متحده بیان کرد این تعداد در دو کشور به هم نزدیک است، به صورتی که این آمار در ایران حدود 234 هزار و در آمریکا حدود 238 هزار نفر است. اما مقایسه اندازه اقتصاد این دو کشور، نشان‌ از رشد کمی ناهمخوان فارغ‌التحصیلان با ویژگی‌های اقتصاد ایران دارد. به طوری که حجم اقتصاد آمریکا یعنی GDP این کشور بیش از 44 برابر ایران است.
سلیمی‌فر در ادامه توضیح داد گروه اول یعنی بی‌سواد و کم‎سواد با توجه به سطح مهارت خود، خدمات روزمره اقتصاد را تأمین می‌کنند و دستمزد‌های پایین‌تری را انتظار دارند و نیز به‌دنبال موقعیت‌های شغلی مربوط به نیروی کار ساده هستند و این موجب می‌شود نرخ بیکاری در این گروه پایین‌تر باشد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه عدم همخوانی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با نیازهای بازار کار را دلیل اصلی بالا بودن نرخ بیکاری در این گروه دانست و اضافه کرد این نا‌همخوانی چه در کمیت و چه در کیفیت دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها وجود دارد.

**جذب دانشجو با نگاه به بازار کار
وی به‌عنوان راهکار، گسترش آموزش‌های فنی و حرفه‌ای را به جای رشد کمی دانشگاه‌ها توصیه کرد و افزود نیاز بازار کار کشور امروزه بیشتر نیروی کار با مهارت‌های عملی است. هر چند که رونق اقتصادی و خروج از شرایط رکود را در ایجاد فرصت‌های جدیدی اشتغال و جذب دانش‌آموختگان دانشگا‌ه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور مؤثر دانست.
سلیمی‌فر با اشاره به ظرفیت خالی برخی رشته‌های کم‌طرفدارتر و همچنین رشته‌هایی که تقاضای کم‌تری در بازار کار برای آن‌ها وجود دارد افزود محدودیت پذیرش در این رشته‌ها و سیاست‌گذاری با هدف تشویق و هدایت افراد برای شرکت در دوره‌های فنی‌ و حرفه‌ای می‌توانند شاخص‌های بازار کار را بهبود دهند.

**نقش دانشگاه‌ها در اشتغال فارغ‌التحصیلان
وی بازگشت رونق به اقتصاد را با دنبال کردن سیاست‌های خروج از رکود، در کاهش جمعیت بیکار فارغ‌التحصیلان دانشگاهی فعلی مؤثر دانست و در ادامه به نقش گسترش استارت‌آپ‌ها، مراکز رشد و شرکت‌های دانش‌بنیان در ورود بخشی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی به بازار کار اشاره کرد و افزود: رویکرد حمایت از تولید داخلی، کاهش آمار بیکاری را به‌دنبال خواهد داشت.
وی صنعت پوشاک را در این زمینه مثال زد و با اشاره به آمارهای موجود در این صنعت گفت: حدود 75 درصد از پوشاک کشور وارداتی هستند در صورتی که برآوردها نشان می‌دهند اگر این نسبت به نفع تولید داخلی تغییر کند 700 هزار شغل ایجاد خواهد شد که با در پیش گرفتن چنین رویکردی در رابطه با سایر کالاها نیز فرصت‌های شغلی بیشتری فراهم خواهد شد.

گزارش از مریم السادات علم الهدی

**اداره کل اخبار چندرسانه‌ای**ایرناپلاس**


گروه های زیر مجموعه اقتصادی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

500 میلیون یورو به پرداخت مطالبات بیمارستان‌ها اختصاص می یابد
شیراز - ایرنا- معاون برنامه ریزی و توسعه بیمه سلامت ایران با بیان اینکه 500 میلیون یورو تا پایان امسال برای پرداخت مطالبات بیمارستان‌ها اختصاص می یابد گفت:با اختصاص این مبلغ بخش عمده ای از مطالبات مراکز درمانی پرداخت خواهد شد.
رشت| علیرضا امامی‌فر: می‌خواهیم 3 امتیاز بازی را کسب کنیم- امیدوارم از موقعیت‌هایمان استفاده کنیم
مربی تیم فوتبال سپیدرود رشت گفت: یکی دیگر از بازی‌های مهم سپیدرود فردا برگزار می‌شود و می‌خواهیم ۳ امتیاز را کسب کنیم.
جمهوری اسلامی ایران امروز محور دنیای اسلام است
کرمانشاه - ایرنا - رئیس مجمع علمای اهل سنت عراق، جمهوری اسلامی ایران را امروز محور دنیای اسلام دانست و گفت: به عنوان یک روحانی اهل سنت آماده دفاع از حقانیت نظام جمهوری اسلامی در بین ملت ها و دولت های اسلامی و غیراسلامی هستم.
فتح‌الله‌زاده: اگر آدم‌های «بله‌قربان‌گو» بیایند استقلال نتیجه نمی‌گیرد- هرچه مارا اذیت کنند باز به بالا بر می‌گردیم
مدیرعامل سابق باشگاه استقلال گفت: ممکن است مارا چند وقت اذیت کنند اما استقلال مانند «فنر» است و هرچه فشارش دهند در نهایت به همان بالا بر می‌گردد.
اختلاف بین مذاهب در ایران جایی ندارد
اردبیل - ایرنا - مدیر کل فرق و مذاهب سازمان تبلیغات اسلامی گفت: انقلاب اسلامی ایران بر مبنای اسلام ناب محمدی شکل گرفته و اختلاف مذاهب در آن جایی ندارد.
همگروهی پرسپولیس با الاهلی عربستان و السد قطر در لیگ قهرمانان آسیا- استقلال در گروه مرگ قرار گرفت
مراسم قرعه‌کشی مرحله گروهی مسابقات لیگ قهرمانان آسیا در فصل ۲۰۱۹ برگزار شد.
90 درصد زعفران جهان در ایران تولید می شود
کرمانشاه - ایرنا - عضو شورای ملی زعفران گفت: از 430 تن زعفران تولیدی جهان، 400 تن آن در ایران تولید می شود و ایران 90 درصد صادرات آن در جهان را با بالاترین کیفیت به خود اختصاص داده است.
مظلومی: در بحث بازنشسته‌ها، برخی‌ها مبارزه می‌کنند، اما بهتر است کوتاه بیایند
پرویز مظلومی، عضو کمیته فنی باشگاه استقلال گفت: بهتر است در بحث قانون منع بازنشسته‌ها، برخی‌ها کوتاه بیایند.
مردم کردستان با وجود مشکلات پای انقلاب ایستاده اند
قم - ایرنا - نماینده مردم کردستان در مجلس خبرگان رهبری، هفته وحدت را هفته برادری میان مسلمانان دانست و گفت: مردم کردستان و علمای این استان با وجود همه مشکلات پای انقلاب ایستاده اند.
مجید حسینی به بازی با فنرباغچه می‌رسد؟
تیم فوتبال ترابزون‌اسپور در حالی خود را آماده بازی حساس با فنرباغچه می‌کند که سیدمجید حسینی اخیراً دچار مصدومیت شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

بازیکن سابق تیم ملی نوجوانان والیبال درگذشت
گرگان - ایرنا - 'یاشار کمی' ملی پوش سابق تیم والیبال نوجوانان ایران، شامگاه چهارشنبه در سن 20 سالگی در بیمارستان صیاد شیرازی گرگان در گذشت.
ظریف: مواضع ایران را درباره اوضاع خطرناک منطقه مطرح می کنیم
رم - ایرنا - محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران که به منظور شرکت در اجلاس سالانه گفت و گوهای مدیترانه ای به رم سفر کرده است، گفت: مواضعمان را در باره اوضاع بسیار خطرناک منطقه مطرح می کنیم.
حدیث روز- سه گروهی که نباید با آنها مشورت کرد در کلام پیامبر(ص)
رسول اکرم صلی الله علیه و اله در کلامی گهربار توصیه فرموده‌اند که با سه گروه ترسو، حریص و بخیل نباید مشورت انجام داد.
آمار کودکان قربانی قحطیِ یمن از ۸۴۰۰۰ تن گذشت
تازه ترین برآورد از مرگ نزدیک به ۸۵ هزار کودک بی گناه یمنی به دلیل قحطی زدگی و سوء تغذیه شدید حکایت می کند.
«نیکی کریمی» چه ماشینی سوار می شود؟ -.عکس
نیکی کریمی با انتشار این عکس نوشت: روز همگی خوش.
پرداخت حمایت نقدی دولت از کارمندان
شرکت تعاونی نان برکت دوکوهه اندیمشک بهره برداری شد
یک ماه حقوق معوقه کارگران هفت تپه فردا پرداخت می شود
تسهیلات اشتغالزایی روستایی در ماسال برای 300 نفر شغل ایجاد کرد
اشتغال مولد و اتکا به مزیت ها معیار پرداخت تسهیلات کارا است
284میلیاردریال برای ساماندهی و حمایت مشاغل خانگی اختصاص یافت
اشتغالزایی برای 200 خانواربی پرست البرزی
برنامه ریزی منطقه ای هزینه ها را کاهش می دهد
چهار میلیارد ریال تسهیلات اشتغال در اراک پرداخت شد
جزئیات ساخت راه‌آهن بم – جیرفت- ساخت طرح با بودجه دولتی