جامعه شناسی طنز؛ نگاهی به دومین فیلم پرفروش سال 97

18:01 ۲۷ روز و ۲۱ ساعت پیش ایرنا 56 0
جامعه شناسی طنز؛ نگاهی به دومین فیلم پرفروش سال 97

تهران-ایرنا- فیلم مصادره نخستین ساخته «مهران احمدی» که اولین بار در جشنواره فیلم فجر در سال 1396 به نمایش درآمد، موفق شده است رتبه دوم پرفروش ترین فیلم های سینمای ایران در سال 97 تاکنون را از آن خود کند.

ایرنا

به گزارش واحد تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، فیلم «مصادره» نخستین ساخته احمدی در مقام کارگردان یکی از فیلم های کمدی سیاسی است که از شروع نمایش خود از تاریخ 23 اسفند 96تا به امروز با فروش 15٬691٬345٬000 تومان مقام دوم فروش گیشه در سال 97 را از آن خود کرده است.
داستان فیلم از این قرار است که اسماعیل یارجانلو (با بازی رضا عطاران) کارمند سابق ساواک است که پس از انقلاب کشور را ترک می کند.
اسماعیل یارجانلو که یک مسوول خرید ساده و کارمندی به طرزی اغراق گونه، بی خبر از ماهیت ساواک است به دلیل این شغل و پس از انقلاب دچار مشکلات فراوانی می شود و تصمیم می گیرد تا ایران را همراه با همسر غیرایرانی خود که او را به لطف پولی که در بخت آزمایی برده است به دست آورده، ترک کند و با فرزند تازه متولد شده اش به سرزمین مادری همسرش، مکزیک برود.
داستان مصادره روایت آدمی با بهره هوشی پایین که همین کم هوشی، کار، زندگی، عشق و همه زندگی اش را تحت الشعاع قرار داده است و اتفاقاتی که از این رهگذر برایش رقم می خورد دستمایه داستان و خنده و طنز این فیلم شده است.

**کار هرکس نیست خرمن کوفتن
اساسأ یکی از بهترین پتانسیل های طنز و طنازی ارائه بیان مفاهیمی است که در قالب های دیگر ادبی امکان پرداخت مناسب و درخور را ندارد. به این معنی که طنز و کمدی کمک می کند تا مفاهیم مگو یا دارای محدودیت و بعضأ خط قرمزهای سیاسی و اجتماعی قابلیت مطرح شدن پیدا کند. این قالب هنری امکان مدارا در بیان و بعضأ پذیرش و در نهایت تغییر در جامعه را فراهم می سازد. در نتیجه در صورتی که با اسلوبی حرفه ای و از جانب افراد متخصص به کار گرفته شود، در مواردی می تواند مبدع اثر باشد. تاریخ ادبیات ما شاعران، نویسندگان، کارگردانان و به طور کلی هنرمندانی که با زبانی شیرین، واقعیتی تلخ را بیان کرده اند را کم به خود ندیده است.
در واقع یکی از انتقاداتی که به فیلم های کمدی و اسمأ طنز در این برهه تاریخی ایران وارد است ناآگاهی به همین مساله است که پتانسیل سوزی می کنند و به جای این که مبدع اثر، حرکت و تغییری در جهت بهبود اوضاع اجتماعی باشند به همان خنداندن بدون تفکر اکتفا می کنند.
البته شایان ذکر و توجه است که بهره گیری از این پتانسیل و بیرون کشیدن عصاره آن کار بسیار سختی است و نیازمند دانش سیاسی و قدرت تحلیل و از طرف دیگر شیرین سخن گفتن است. بر همین اساس کار هرکس نیست.
شاید هرکسی که تازه وارد عرصه فیلم و فیلمسازی شده عرصه طنز را مسیری هموار و پرفروش تصور کند و حتی این توهم کارگردانان با سوابق کاری متفاوت را با همین انگیزه به داخل بکشاند اما نکته ای بسیار مهم وجود دارد که متاسفانه از دید بسیاری مهجور مانده است و آن فایده و هدف از بکارگیری این شیوه است. این شیوه در دم دست ترین هدف می تواند باعث خنده و در والاترین جهت خود باعث تغییرات و بدعت گذاری هایی باشد که متاسفانه اکثریت سازندگان چنین فیلم هایی از هدف دم دستی و خنده فاصله چندانی نمی گیرند.
این رویکرد که «مردم به سینما می آیند تا دو ساعت به چیزی دیگر فکر نکنند» بدبختانه خط فکری بسیاری از تولید کنندگان و سازندگان امروز جامعه ما گردیده است و بر همین اساس کیفیت، تفکر و کوشش برای انتقاد از وضعیت موجود و تلاش برای حرکت به سمت مطلوب و ارتقای فرهنگی به واسطه هنر فیلم، بیش از پیش از تولیدات فیلم رخت بربسته است.

**می خندیم اما باید گریست
فیلم مصادره اما یک رده از فیلم های مشابه خود در سال 97 بالاتر رفته و شاید همین مساله دلیل موفقیت و فروش بالای این فیلم بوده است. این فیلم تلاش می کند تا با استفاده از پتانسیل طنز حرف هایی را بزند و واقعیاتی را بیان کند که شاید در یک فیلم درام و اجتماعی قابلیت پرداخته شدن نداشته باشد. نکته جالب داستان هم شخص اول فیلم یا همان شخصیت اسماعیل است که در خلال گذر عمر و سال های زندگی و کار در غربت (آمریکا) رشد می کند و به بلوغ فکری می رسد، هر چند هنوز هم ته مایه های ساده دلی و ساده انگاری دوران جوانی را به همراه دارد و البته رو به افول و زوال عقل و برجسته شدن حرکات و تصمیمات احساسی می رود. واقعیتی که البته مستند زندگی بسیاری از کسانی است که در برهه تاریخی بعد از انقلاب به این سرنوشت البته با جزئیات متفاوتی دچار شدند.
مباحثی چون دگرگونی یک نظام و اثرگذاری آن روی حتی جزئی ترین نکات زندگی مردم عادی، تغییر یک شبه ارزش ها برای کسانی که نه اثرگذار در روند تحولات ایران در زمان انقلاب بلکه صرفا با آن انطباق یافتند، تغییر پوشش و رفتار و ظاهر 180 درجه ای کسانی که بعد از انقلاب و به واسطه این تغییر به مناصبی دست یافتند، بلاتکلیفی زمین های مصادره شده بعد از انقلاب که مالکان حقیقی و غایبی داشتند، وضعیت غمنانک مهاجرین پس از انقلاب ایران به ویژه به آمریکا و مرگ تلخ آنان در آرزوی تکرار نوستالژی های جوانی و بازگشت به وطن، زندگی در غربت و تحمل تفاوت های فاحش فرهنگی، رابطه و تنازعات سیاسی و فرهنگی مردم آمریکای لاتین برای مردم ایران و مواردی از این دست مسائل مهم و قابل بحث و تاملی هستند که در ظاهری بامزه اما باطنی تلخ در این فیلم مطرح شده اند.
یکی از نکات جالب توجه این فیلم شخصیت جلال خاوندی (با بازی بابک حمیدیان) است که احتمالا شباهت نام او به خاوری رئیس سابق بانک مرکزی اتفاقی نیست. خاوندی به عنوان دوست صمیمی و همراه اسماعیل تا قبل از انقلاب شخصیتی نان به نرخ روز خور است که همانند آفتاب پرستی زرنگ در هر برهه تاریخی با شرایط اجتماعی به نفع خود همرنگ می شود و در نهایت با پول مردم و با هدف بهبود اوضاع زندگی به آمریکا فرار می کند.

**قابل قبول به زعم کاستی ها
به رغم فیلمبرداری این فیلم در کشور همسایه ایران، ارمنستان اما به دلیل بهره گیری موثر و دوست داشتنی از طراحی صحنه و لباس جذاب، تکنولوژی جلوه های ویژه و فیلمبرداری خوب فیلم که موسیقی‌هایی شنیدنی روی آن نشسته همراه سازی مخاطب و القا حس فضای آمریکا و مکزیک در این فیلم به خوبی به تصویر کشیده شده است.
این فیلم البته دارای نواقص فنی و داستانی هم بوده است مسائلی چون خط داستانی ای که با جذابیت و درخشش شروع می شود اما رفته رفته از شسته رفتگی اولیه فاصل می گیرد و به نوعی مخاطب را خسته می سازد.
البته این یک نقد جدی به بسیاری از فیلم های ایرانی است ک در شروع روایت و جلب توجه مخاطب موفق عمل می کنند اما در ادامه و روند گره افکنی داستان به مشکل می خورند و در نهایت مجبورند تا گره هایی را که نتوانسته اند به درستی برای مخاطب ایجاد کنند را به واسطه شخصیت ها یا خود داستان باز کنند و این یکی از دافعه هایی است که دلزدگی مخاطبان را به همراه دارد. شوخی های جنسی که انگار کلیشه بازی های رضاعطاران و جزئی جدایی ناپذیر از نقش های اوست، یکی دیگر از نکات منفی مصادره است که البته با توجه به تفکر اصلی و داستان فیلم، نیازی به بهره گیری از این شیوه برای خنداندن مخاطبان نبوده است.
در نهایت ذکر این نکته ضروری است که این اولین تجربه احمدی در مقام کارگردانی است و از این جهت و به عنوان گام آغازین، در خور تحسین است و نوید یک چهره کمدی ساز جدید و فکور را می دهد.
پژوهشم**س-ب**1552
.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

گردشگری عمودی در ارتفاعات شگفت آور چین
در چندین سال اخیر توسعه دهندگان چینی جاذبه های توریستی جدید زیادی را در نقاط مرتفع کشور افتتاح کرده اند. پل های شیشه ای در قله کوه ها، مسیرهای پیاده روی باریک و هولناک چسبیده به صخره ها و حتی در قله آسمانخراش ها.
دیالوگ‌های ماندگار؛ به خاطرِ یک مشت دلار!
سخنوري يکي از ارکان ادبيات ایران و جهان است و نغزگويي و جمله های تاثیر گذار دو بن مايه اصيل در زبان محاوره تمامی ملل هستند. با توجه به همين اصل يکي از پايه‌هاي ماندگاري فيلم هاي سينمايي و مجموعه‌هاي تلويزيوني را بايد در ديالوگ‌هايي جستجو کرد که در حافظه تاريخي مخاطبانشان نقش بسته‌اند.
عکس: حیوانات آلبینو نیازی به رنگ ندارند
باتوجه به رنگ های بی شماری که در دنیای حیوانات وجود دارد، دیدن یک حیوان کاملا سفید و بی رنگ می تواند یک تجربه فوق العاده باشد.
محمد بنا سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی شد
محمد بنا بعنوان سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی بزرگسالان منصوب شد.
بیرانوند نامزد بهترین بازیکن سال آسیا شد
دروازه بان پرسپولیس جزو 3 نامزد نهایی کسب عنوان بهترین بازیکن سال آسیا شد.
پرسپولیس در میان پرشورهای جهان سوم شد
در نظرسنجی روزنامه اسپانیایی مارکا، پرسپولیس جایگاه سومین هواداران پرشور جهان را به خود اختصاص داد.
رحمانی: پرسپولیس بهترین تیم ایران است
بازیکن تیم فوتبال پیکان گفت:پرسپولیس تیم دوم آسیا و بهترین تیم ایران است اما ما می‌خواهیم فردا دست پر از زمین بیرون بیاییم.
ماریو: یک امتیاز ارزشمند را از ایتالیا گرفتیم
هافبک تیم ملی پرتغال پس از تساوی مقابل ایتالیا گفت:ما امروز با تیمی ممتاز رقابت کردیم.
رای انضباطی پرسپولیس و سایپا اعلام شد
رای دیدار تیم های سایپا و پرسپولیس تهران از سری رقابت‌های لیگ برتر در هفته دهم از سوی کمیته انضباطی صادر شد.
سرنوشت راه آهن، صبا و نفت در انتظار انزلی
تیم فوتبال ملوان در هفته سیزدهم لیگ یک به لطف پنالتی دقیقه ۹۲ از شکست خانگی گریخت تا شرایط بحرانی همچنان بر این تیم حاکم باشد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

زشت‌ترین خودرو‌هایی که تا به‌حال ساخته شده
چشم‌های ما همیشه جذب زیبایی‌ها می‌شوند، اما همه ما ناچاریم زشتی‌های این دنیا را هم ببینیم، چنین موضوعی در دنیای اتومبیل‌ها هم صادق است.
شیراز؛ میزبان بزرگترین رویداد سوارکاری جهان
‌رئیس هیئت سوارکاری فارس اعلام کرد که یکم تا چهارم آذرماه بزرگترین رویداد سوارکاری و هنرهای رزمی سواره جهان به میزبانی این استان و شهر شیراز برگزار می‌شود.
عملیات گودبرداری در باغ اراج متوقف شد
فخاری از توقف عملیات گودبرداری در باغ اراج خبر داد.
ابطحی: ضاربان نوازندگان رشت متحجر هستند
محمدعلی ابطحی، فعال سیاسی و رییس دفتر محمد خاتمی با انتقاد از نحوه برخورد با 3 نوجوان نوازنده در رشت این کار را توهین به ایرانیت و نماد تحجر خواند.
مسئولیت اشتباهات برنامه ام را می پذیرم
تماشاگر آذربایجانی به راحتی با فیلم ایرانی ارتباط برقرار می کند
کودکان را از حق دیدن تئاتر محروم نکنید
اصغر فرهادی کارگاه آموزش فیلمنامه‌نویسی برگزار می‌کند
از اتاق تاریک تا کودک خاموش
سی امین جشنواره تئاتر اصفهان آغاز شد
معرفی داوران فیلم‌های سینمایی مسابقه بین‌الملل جشنواره مقاومت
مرور جشنواره مستند «تسالونیکی» یونان در سینماحقیقت
افتتاح یک پردیس سینمایی همزمان با جشنواره فیلم فجر
رقابت 12 فیلم سینمایی در بخش بین‌الملل جشنواره مقاومت