جامعه شناسی طنز؛ نگاهی به دومین فیلم پرفروش سال 97

18:01 ۹۳ روز و ۱۸ ساعت پیش ایرنا 123 0
جامعه شناسی طنز؛ نگاهی به دومین فیلم پرفروش سال 97

تهران-ایرنا- فیلم مصادره نخستین ساخته «مهران احمدی» که اولین بار در جشنواره فیلم فجر در سال 1396 به نمایش درآمد، موفق شده است رتبه دوم پرفروش ترین فیلم های سینمای ایران در سال 97 تاکنون را از آن خود کند.

ایرنا

به گزارش واحد تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، فیلم «مصادره» نخستین ساخته احمدی در مقام کارگردان یکی از فیلم های کمدی سیاسی است که از شروع نمایش خود از تاریخ 23 اسفند 96تا به امروز با فروش 15٬691٬345٬000 تومان مقام دوم فروش گیشه در سال 97 را از آن خود کرده است.
داستان فیلم از این قرار است که اسماعیل یارجانلو (با بازی رضا عطاران) کارمند سابق ساواک است که پس از انقلاب کشور را ترک می کند.
اسماعیل یارجانلو که یک مسوول خرید ساده و کارمندی به طرزی اغراق گونه، بی خبر از ماهیت ساواک است به دلیل این شغل و پس از انقلاب دچار مشکلات فراوانی می شود و تصمیم می گیرد تا ایران را همراه با همسر غیرایرانی خود که او را به لطف پولی که در بخت آزمایی برده است به دست آورده، ترک کند و با فرزند تازه متولد شده اش به سرزمین مادری همسرش، مکزیک برود.
داستان مصادره روایت آدمی با بهره هوشی پایین که همین کم هوشی، کار، زندگی، عشق و همه زندگی اش را تحت الشعاع قرار داده است و اتفاقاتی که از این رهگذر برایش رقم می خورد دستمایه داستان و خنده و طنز این فیلم شده است.

**کار هرکس نیست خرمن کوفتن
اساسأ یکی از بهترین پتانسیل های طنز و طنازی ارائه بیان مفاهیمی است که در قالب های دیگر ادبی امکان پرداخت مناسب و درخور را ندارد. به این معنی که طنز و کمدی کمک می کند تا مفاهیم مگو یا دارای محدودیت و بعضأ خط قرمزهای سیاسی و اجتماعی قابلیت مطرح شدن پیدا کند. این قالب هنری امکان مدارا در بیان و بعضأ پذیرش و در نهایت تغییر در جامعه را فراهم می سازد. در نتیجه در صورتی که با اسلوبی حرفه ای و از جانب افراد متخصص به کار گرفته شود، در مواردی می تواند مبدع اثر باشد. تاریخ ادبیات ما شاعران، نویسندگان، کارگردانان و به طور کلی هنرمندانی که با زبانی شیرین، واقعیتی تلخ را بیان کرده اند را کم به خود ندیده است.
در واقع یکی از انتقاداتی که به فیلم های کمدی و اسمأ طنز در این برهه تاریخی ایران وارد است ناآگاهی به همین مساله است که پتانسیل سوزی می کنند و به جای این که مبدع اثر، حرکت و تغییری در جهت بهبود اوضاع اجتماعی باشند به همان خنداندن بدون تفکر اکتفا می کنند.
البته شایان ذکر و توجه است که بهره گیری از این پتانسیل و بیرون کشیدن عصاره آن کار بسیار سختی است و نیازمند دانش سیاسی و قدرت تحلیل و از طرف دیگر شیرین سخن گفتن است. بر همین اساس کار هرکس نیست.
شاید هرکسی که تازه وارد عرصه فیلم و فیلمسازی شده عرصه طنز را مسیری هموار و پرفروش تصور کند و حتی این توهم کارگردانان با سوابق کاری متفاوت را با همین انگیزه به داخل بکشاند اما نکته ای بسیار مهم وجود دارد که متاسفانه از دید بسیاری مهجور مانده است و آن فایده و هدف از بکارگیری این شیوه است. این شیوه در دم دست ترین هدف می تواند باعث خنده و در والاترین جهت خود باعث تغییرات و بدعت گذاری هایی باشد که متاسفانه اکثریت سازندگان چنین فیلم هایی از هدف دم دستی و خنده فاصله چندانی نمی گیرند.
این رویکرد که «مردم به سینما می آیند تا دو ساعت به چیزی دیگر فکر نکنند» بدبختانه خط فکری بسیاری از تولید کنندگان و سازندگان امروز جامعه ما گردیده است و بر همین اساس کیفیت، تفکر و کوشش برای انتقاد از وضعیت موجود و تلاش برای حرکت به سمت مطلوب و ارتقای فرهنگی به واسطه هنر فیلم، بیش از پیش از تولیدات فیلم رخت بربسته است.

**می خندیم اما باید گریست
فیلم مصادره اما یک رده از فیلم های مشابه خود در سال 97 بالاتر رفته و شاید همین مساله دلیل موفقیت و فروش بالای این فیلم بوده است. این فیلم تلاش می کند تا با استفاده از پتانسیل طنز حرف هایی را بزند و واقعیاتی را بیان کند که شاید در یک فیلم درام و اجتماعی قابلیت پرداخته شدن نداشته باشد. نکته جالب داستان هم شخص اول فیلم یا همان شخصیت اسماعیل است که در خلال گذر عمر و سال های زندگی و کار در غربت (آمریکا) رشد می کند و به بلوغ فکری می رسد، هر چند هنوز هم ته مایه های ساده دلی و ساده انگاری دوران جوانی را به همراه دارد و البته رو به افول و زوال عقل و برجسته شدن حرکات و تصمیمات احساسی می رود. واقعیتی که البته مستند زندگی بسیاری از کسانی است که در برهه تاریخی بعد از انقلاب به این سرنوشت البته با جزئیات متفاوتی دچار شدند.
مباحثی چون دگرگونی یک نظام و اثرگذاری آن روی حتی جزئی ترین نکات زندگی مردم عادی، تغییر یک شبه ارزش ها برای کسانی که نه اثرگذار در روند تحولات ایران در زمان انقلاب بلکه صرفا با آن انطباق یافتند، تغییر پوشش و رفتار و ظاهر 180 درجه ای کسانی که بعد از انقلاب و به واسطه این تغییر به مناصبی دست یافتند، بلاتکلیفی زمین های مصادره شده بعد از انقلاب که مالکان حقیقی و غایبی داشتند، وضعیت غمنانک مهاجرین پس از انقلاب ایران به ویژه به آمریکا و مرگ تلخ آنان در آرزوی تکرار نوستالژی های جوانی و بازگشت به وطن، زندگی در غربت و تحمل تفاوت های فاحش فرهنگی، رابطه و تنازعات سیاسی و فرهنگی مردم آمریکای لاتین برای مردم ایران و مواردی از این دست مسائل مهم و قابل بحث و تاملی هستند که در ظاهری بامزه اما باطنی تلخ در این فیلم مطرح شده اند.
یکی از نکات جالب توجه این فیلم شخصیت جلال خاوندی (با بازی بابک حمیدیان) است که احتمالا شباهت نام او به خاوری رئیس سابق بانک مرکزی اتفاقی نیست. خاوندی به عنوان دوست صمیمی و همراه اسماعیل تا قبل از انقلاب شخصیتی نان به نرخ روز خور است که همانند آفتاب پرستی زرنگ در هر برهه تاریخی با شرایط اجتماعی به نفع خود همرنگ می شود و در نهایت با پول مردم و با هدف بهبود اوضاع زندگی به آمریکا فرار می کند.

**قابل قبول به زعم کاستی ها
به رغم فیلمبرداری این فیلم در کشور همسایه ایران، ارمنستان اما به دلیل بهره گیری موثر و دوست داشتنی از طراحی صحنه و لباس جذاب، تکنولوژی جلوه های ویژه و فیلمبرداری خوب فیلم که موسیقی‌هایی شنیدنی روی آن نشسته همراه سازی مخاطب و القا حس فضای آمریکا و مکزیک در این فیلم به خوبی به تصویر کشیده شده است.
این فیلم البته دارای نواقص فنی و داستانی هم بوده است مسائلی چون خط داستانی ای که با جذابیت و درخشش شروع می شود اما رفته رفته از شسته رفتگی اولیه فاصل می گیرد و به نوعی مخاطب را خسته می سازد.
البته این یک نقد جدی به بسیاری از فیلم های ایرانی است ک در شروع روایت و جلب توجه مخاطب موفق عمل می کنند اما در ادامه و روند گره افکنی داستان به مشکل می خورند و در نهایت مجبورند تا گره هایی را که نتوانسته اند به درستی برای مخاطب ایجاد کنند را به واسطه شخصیت ها یا خود داستان باز کنند و این یکی از دافعه هایی است که دلزدگی مخاطبان را به همراه دارد. شوخی های جنسی که انگار کلیشه بازی های رضاعطاران و جزئی جدایی ناپذیر از نقش های اوست، یکی دیگر از نکات منفی مصادره است که البته با توجه به تفکر اصلی و داستان فیلم، نیازی به بهره گیری از این شیوه برای خنداندن مخاطبان نبوده است.
در نهایت ذکر این نکته ضروری است که این اولین تجربه احمدی در مقام کارگردانی است و از این جهت و به عنوان گام آغازین، در خور تحسین است و نوید یک چهره کمدی ساز جدید و فکور را می دهد.
پژوهشم**س-ب**1552
.


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

مراسم غسل کردن در حوض یخی!
اکثر کسانی که برای غسل وارد آب می‌شوند می‌گویند که پس از ورود به آن، ابتدا سرمای آب احساس می‌شود، ولی پس از چند لحظه بدنشان دیگر سرمای آب را حس نمی‌کند.
آیا بذر کتان باعث نازایی می‌شود؟
تخم کتان، دانه‌ای است که سرشار از مواد ضدالتهاب، اسید‌های چرب امگا ۳ فراوان است که می‌تواند تاثیرات مثبتی بر مشکلات هورمونی در خانم‌ها داشته باشد.
پای پاستا ریگاتونی با سس آووکادو
اگه اهل خوردن پاستا هستید، این روش خلاقانه پخت پاستا رو حتما می‌پسندید. ترکیبی از پاستا‌های لوله‌ای (ریگاتونی) با سس آووکادو و انواع پنیر است.
سوتی‌های فاحش و میلیاردی ستاره‌ها در فیلم‌هایشان
اشتباه‌های هنرپیشه‌ها دامنه بسیار گسترده‌ای دارد و از آنجایی که هنرپیشه‌های تراز اول در فیلم‌های بسیار پرهزینه‌ای حضور پیدا می‌کنند گاهی اوقات این اشتباه‌ها خرج‌های زیادی روی دست تهیه‌کننده و عوامل فیلم می‌گذارد.
گفتگو با بهمن کیارستمی، بهترین کارگردان جشنواره سینما حقیقت
«اکسُدوس» نام مستند بلندی از بهمن کیارستمی است که امسال در جشنواره‌ «سینماحقیقت»، جایزه‌ بهترین کارگردانی را دریافت کرد. در زبان یونانی، «اکسدوس» به معنی مهاجرت گروهی است و این مستند به سوژه‌ مهاجران افغانستانی در اردوگاه مهاجرتی امام رضا(ع) پرداخته است.
چگونه رابطه جنسی‌تان را رمانتیک‌تر کنید؟
شما و همسرتان روابط جنسی بسیار خوبی دارید، خوب می‌دانید چگونه همدیگر را راضی کنید و مطمئنا خاطرات داغ و جذاب زیادی با هم دارید. اما یک رابطه‌ی جنسی خوب همیشه هم لازم نیست به ارگاسم برسد. گاهی بهترین رابطه‌ی جنسی رابطه‌ای است که شما و همسرتان یک ارتباط هیجانی مطلوب و دوست داشتنی با هم برقرار می‌کنید.
جملاتی که پدران نباید به فرزندانشان بگویند
حرف پدر‌ها تاثیر زیادی روی فرزندان دارد، از این رو باید در بیان حرف هایشان محتاط‌تر باشند. برخی جملات از سم هم برای کودکان بدتر است به طوری که هرگز نباید آن‌ها را بشنوند.   اگر می‌خواهید بدانید که این جملات کدامند، در ادامه مطلب همراه مان باشید.
پردرآمدترین شغل‌های دنیا در سال ۲۰۱۹
مهم‌ترین عامل برای داشتن یک زندگی خوب، داشتن شغلی با درآمد مناسب و کافی است. این روز‌ها در سر تاسر دنیا با مشکل بیکاری افراد تحصیلکرده مواجه هستیم؛ و این امر دقت در انتخاب رشته تحصیلی دانشگاهی را گوشزد می‌کند.
روش‌های خشک کردن گل‌های طبیعی
طبیعت را که نگاه کنید بیشتر درختان عریانند و بی‌برگ و بار. خیلی‌هایمان شاید در این فصل دلمان گل تازه بخواهد برای همین می‌رویم سراغ خرید گل‌های شاخه بریده. گاهی حتی با این مهمانان چند روزه انس می‌گیریم و نمی‌خواهیم به این زودی‌ها دورشان بریزیم پس دنبال راه‌حلی می‌گردیم برای خشک کردن و ماندگار کردن‌شان در خانه.
لیپی که یک بار باخته، دوباره به ایران رسید
پرجمعیت‌ترین کشور جهان، دارنده عنوان نخست اقتصاد دنیا، دشمن شماره یک تولید‌کنندگان داخلی با اجناس فیک و ارزان‌قیمت و قهرمان بلامنازع بازی‌های آسیایی. اینها شاید معروف‌ترین توصیفات ممکن از کشور چین نزد ما ایرانی‌ها باشد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

شناسایی پروتئینی برای کمک به تنظیم حافظه!
پژوهشگران آمریکایی در بررسی جدید خود، نوعی پروتئین را مشخص کردند که در نحوه عملکرد حافظه موثر است.
افتادن در دیگ بخار، ۳ کارگر را کُشت
مدیر روابط عمومی اورژانس تهران از سقوط ۳ نفر در دیگ بخار در شهرک صنعتی چرمشهر در ورامین خبر داد و گفت: متاسفانه ۲ نفر در این حادثه جان باختند.
لزوم توجه به چالش آسیب‌های فضای مجازی
‌رئیس کل دادگستری فارس گفت: پیشگیری از تصادفات جاده‌ای، آسیب توزیع مشروبات الکلی و خطرات و آسیب‌های فضای مجازی ‌از موضوعات اولویت دار در حوزه پیشگیری از وقوع جرم در سطح استان فارس است.
تبلیغ عجیب زوج جوان برای ازدواج کودکان!
در ویدیوی زیر تبلیغ عجیب زوج جوان برای ازدواج کودکان را می‌بینید.
آقای شفر، استقلال، عابر بانک نیست
جذب گرو و نویمایر و هزینه‌های اضافی که استقلال بابت تمدید قرارداد شفر داد و البته دستمزدی که برای ساشا شفر در نظرگرفته شده درحال و روز اسفبار مالی کنونی استقلال بی‌اثر نیست.
پول ۳۰ فیلم جشنواره فجر از کجا آمده؟
ویدئو - ابرسازه‌های آلمان نازی - قسمت بیستم
منصور ضابطیان مجری افتتاحیه فجر 37
در راستای شفاف سازی دو آمار سینمایی منتشر شد
برگزاری سمینار پژوهشی بررسی تئاتر پس از انقلاب اسلامی
«زاویه» در تالار «مولوی» به صحنه رفت
اعلام نامزدهای نهایی اسکار ۲۰۱۹
سازمان سینمایی از سایر جشنواره‌های سینمایی چگونه حمایت می‌کند؟
بخش بین‌الملل جشنواره تئاتر فجر در اغماء؟!
درگذشت یک کارگردان قدیمی در ۷۵ سالگی