انگاره‌های نادرست در مسیر پیشرفت ایران

15:34 ۹۱ روز و ۲۱ ساعت پیش افکار نیوز 40 0
انگاره‌های نادرست در مسیر پیشرفت ایران

تجربه‌ تاریخی کشور در تدوین و اجرای برنامه های توسعه نشان می دهد که مشکلات موجود را باید فراتر و عمیق‌تر از موضوعاتی همچون ناکارآمدی دولت، نقص قوانین، کمبود منابع مالی و ضعف دانش فنی جستجو کرد.

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز،تجربه‌ تاریخی کشور در تدوین و اجرای برنامه های توسعه نشان می دهد که مشکلات موجود را باید فراتر و عمیق‌تر از موضوعاتی همچون ناکارآمدی دولت، نقص قوانین، کمبود منابع مالی و ضعف دانش فنی جستجو کرد.
بی آن‌که قصد قضاوت در مورد عملکرددولتیا قوه‌ای را داشته باشم، با تمرکز بر الگوی کلان حکمرانی فناوری، به تبیین سه انگاره‌ نادرستی می‌پردازم که معتقدم از موانع جدی پیشرفت کشورند؛ باورهای غلطی که به‌نظر می‌رسد، باید پیش و بیش از سایر علل، برای درمان آنها چاره جویی کرد.
نخست انگاره‌ی نخبه سروریضمن احترام به نقش راهبردینخبگانو قدردانی از تمام تلاش‌هایی که در راستای ساماندهی امور نخبگان، انجام شده است، اما واقعیت آن است که نظام برنامه‌ریزی امور نخبگان، اساساً بر پارادایم حقوق نخبگان شکل گرفته است و بخش اجرایی کشور، خواسته یا ناخواسته، خود را در موضع پاسخگویی در برابر انتظارات طبقه نخبگانی قرار داده است. در این میان، سند راهبردی کشور در امور نخبگان نیز عمده توجه خود را بر وظایف حاکمیت در قبال نخبگان معطوف نموده و هر جا نیز که تکلیف نخبگان در حل مسائل کشور را مورد تاکید قرار داده است، زمینه سازی دولت را پیش شرط تحقق این رسالت دانسته است.
حال آن‌که نظام آرمانی نخبگانی، نظامی است تکلیف مدار که در آن، مبتنی بر وسع خدادادی طبقه نخبگانی، سهم ممتاز و ویژه ای از حل مسائل جامعه را بر عهده این گروه می‌داند و حاکمیت نه در مقام پاسخگویی، که در موضع مطالبه گری باید جریان نخبگانی کشور را در معرض مسائل اولویت دار جامعه قرار دهد. بی شک این رویکرد نافی نقش تسهیل گرایانه دولت و حاکمیت در حمایت و ایجاد فرصت حضور نخبگان نیست، اما باید فهمید و فهماند که حتی در غیاب چنین شرایطی، مسئولیت و تکلیف اجتماعی جریان نخبگی نفی نمی شود و در این شرایط، رفع موانع حضور و تکلیف محوری، خود اولین تکلیف نخبگان کشور است.
در این راستا پیشنهاد می­‌شود بنیاد ملی نخبگان با همکاری جمعی از نخبگان، تدوین سند ملی مسئولیت اجتماعی نخبگان را به منظور تبیین جهت گیری ها و اولویت های امر در دستور کار خود قرار دهد.
 دوم انگاره فناوری ثروت آفرینضرورت افزایش ثروت ملی، آن هم از مسیر تولید علم، حقیقتی انکار ناپذیر است. اما در این میان، محدود ساختن غایت نظام فناوری به هدفی به نام ثروت آفرینی، اشتباه بزرگی است که می‌تواند مسیر توسعه علمی و فناوری کشور را گمراه کند.
حقیقت آن است که کشوری که قرار شده الهام بخش باشد و تحقق تمدن آرمانی اسلامی را دنبال کند، نباید از مفهوم راهبردی قدرت در الفبای سیاستگذاری فناوری خود غافل شود. نباید 
ثروت آفرینی و پولسازی، کلید واژه محوری گفتمان سیاستگذاران و فن آفرینان کشور شود و در مقابل، اقتدار، به زینت الاسناد برنامه های توسعه تبدیل گردد. همچنین زیبنده آن است که زیست بوم توسعه فناوری به گونه ای بازتعریف شود تا تحقق پیامدهایی همچون: کرامت بخشی به انسان، خدمت به خلق و شکر نعمت را در کنار تولید ثروت ملی مورد تاکید قرار دهد و ارتقای سرمایه اجتماعی و اعتماد ملی را همراه با ارتقای کیفیت زندگی آحاد جامعه دنبال کند.
از این رهگذار، مسئله دیگری که باید بدان پرداخت، ضعف نظام توسعه فناوری در درون نگری به ظرفیت های ناب و در عین حال بکر تمدنی و دینی خودمان است.
به عنوان قطره بی مقداری که توفیق داشته ام چند سالی ساحل نشین اقیانوس عظیم اربعین باشم عرض می‌کنم از نظر حقیر، اربعین، یک فناوری است. اربعین موجود زنده ای است که هر سال، خودش مسیر نوشوندگی­‌اش را پیدا می‌کند. این فناوری بلد است که چگونه همه ظرفیت های مادی و معنوی را پای کار آورد تا کودک ۴ ساله در کنار پیرمرد ۹۰ ساله اینگونه در خلق پدیده‌­ای بی بدیل نقش آفرینی کنند. و صد افسوس در دنیایی که چشم آبی های اروپایی و آمریکایی، وقتی برای بحران پشه مالاریا در گوشه ای از آفریقا، راهی حلی می‌یابند، از آن تزها و نظریه ها و مدل ها می‌سازند و به جهان معرفی می‌کنند، آنوقت ما اینجا، در جایی که قرار بوده دانشگاه­هایش در تراز ام القرای اسلام باشد، نه تنها جایی برای تئوری پردازی الگوی اربعین در حل مسائل کشور نداریم، بلکه هنوز هم راه حل مسائلی همچون: مصرف بالای انرژی، آلودگی، فرار مالیاتی و ... را نه از منظر اجتماعی و انسانی، که صرفا از منظر فنی و مالی تدبیر می‌کنیم.
آری، مسئولان حوزه علم و فناوری کشور باید بدانند که نیمه پنهان کوه یخ فناوری های اولویت­دار ملی، همین گنجینه های نابی است که ما، در هیاهوی خلق ثروت و « جی دی پی»   و مزیت رقابتی جهانی گم شان کرده ایم. فی المثل، وقف، تعاون و انفاق، فناوری های کارگشای مشکلات امروز کشور در حوزه های اشتغال، کارآفرینی و رفع فقر هستند که خواسته یا ناخواسته، در پس قامت های بحمدلله سربرافراشته نانو و بایو، حتی فرصت دیده شدن هم پیدا نکرده اند که صد البته، این نگاه، به معنای بی توجهی به ظرفیت فناوری های نوظهور این چنینی نیست. باید باورها و نگاه­ها را عوض کرد تا بتوان با استفاده از این فناوری‌­های عجین شده با تار و پود روح ایرانی، از مشکلاتی همچون: بحران ارزی، قاچاق، رکود، سرمایه های سرگردان مردم و امثالهم گره گشود.
در این میان، واقعیت تاسف بار دیگر این است که تا وقتی متون خارجی، واژگانی همچونCrowed Sourcing  و جمع سپاری را در دایره المعارف توسعه فناوری جعل مفهوم نکنند، ما به خودمان اجازه نمی‌دهیم از واژگان اصیل و پر مغزی همچون "فناوری های مردم پایه"، در گفتمان نظام توسعه فناوری رونمایی کنیم.     
 و در نهایت انگاره کفایت و صلاحیتبه عنوان دانشجویی که بیش از ۱۵ سال است در حوزه پژوهش و مطالعات سیاستگذاری دل‌مشغول و سرمشغولم عرض می‌کنم که بر خلاف تصور موجود، آنچه ضعف نظام پژوهش ماست، نه عدم صلاحیت اساتید و مشاوران و نه عدم کفایت راه‌حل‌هایی است که در طول این سال‌ها در بخش‌های مختلف کشور ارائه شده، بلکه ضعف نظام پژوهش را نخست باید در عدم صلاحیت کارفرمایی چاره‌جویی کرد. ناکارآمدی نظام تخصیص بودجه و منابع مالی، عدم اولویت‌مداری و واقع‌نگری در تعریف طرح های پژوهشی، عدم شفافیت و پاسخگویی نظام پژوهش و ناتوانی در تعریف پروژه‌های کاربست، عارضه های شایع نظام کارفرمایی در بخش پژوهش است.
در سایه‌ وجود چنین شرایطی، پیشنهاد می‌شود نظام حکمرانی علم و فناوری، بخشی از ظرفیت حمایتی خود را معطوف به شکل دهی رکن سوم ساختار ملی پژوهش نماید. این رکن، بازیگران میانجی‌گری هستند که با اشراف دو سویه بر نظام مسائل و راه‌حل‌ها، کارکرد به‌هم‌رسانی میان دو رکن دانشگاهی و دولتی را تقویت‌ می‌نماید. واقعیت آن است که بازیگران این نقش شامل اندیشکده ها و کانون های تفکر و امثالهم، نقش بسیار چشمگیری در تسهیل چرخه سیاستگذاری در کشورهای توسعه یافته ایفا نموده‌اند.
* به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی)مصطفی زمانیان 


گروه های زیر مجموعه سیاسی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

یک تشکل دانشجویی: استانی شدن انتخابات با قانون اساسی تضاد دارد
اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل طی نامه‌ای به نمایندگان مجلس ضمن برشمردن معایب طرح استانی شدن انتخابات مجلس تاکید کرد: استانی شدن انتخابات در تضاد با قانون اساسی است.
شانس کم مهاجمان ایرانی برای آقای گلی
باوجود این که تیم ملی ایران بعد از قطر دارای بهترین خط حمله جام ملت‌های آسیا است، اما به نظر می‌رسد مهاجمان ایرانی شانس زیادی برای آقای گلی نداشته باشند.
گنبد جدید حرم امام حسین(ع) تا پایان امسال تکمیل می‌شود
رئیس ستاد بازسازی عتبات و عالیات از تکمیل عملیات ساخت گنبد جدید حرم مطهر امام حسین (ع) تا پایان سال ۹۷ و انتقال آن به کربلای معلی در اوایل سایل آینده خبر داد.
درخواست 170 نماینده برای امهال وام های کشاورزی
عضو هیئت رئیسه مجلس بیانیه ۱۷۰ نماینده برای امهال وام های کشاورزی را قرائت کرد.
خطر در کمین علی دایی!
معز علی مهاجم جوان قطری با هفت گل زده در آستانه شکستن رکورد علی دایی در جام ملت‌ها است.
مصائب نمره منفی‌دارها در طرح جدید بیمه شخص ثالث +جدول
رئیس اداره حقوقی پلیس راهور ناجا به بیان جزئیات تازه‌تری در خصوص راننده محور شدن بیمه شخص ثالث و اینکه نمره منفی‌دارها باید حق بیمه بیشتری بپردازد، پرداخت.
پرده‌برداری وزیر دولت نهم از ارتباطش با عابربانک پرسپولیس
دومین جلسه دادگاه رسیدگی به پرونده متهمان «بانک سرمایه» به ریاست قاضی مسعودی مقام آغاز شد.
آیا موسوی خوئینی‌ها از هاشمی انتقام گرفت؟- تیزر گفتگوی تسنیم با محمد قوچانی
خبرگزاری تسنیم در گفت‌وگویی با محمد قوچانی انتقادات سنگین اخیر موسوی خوئینی‌ها از هاشمی رفسنجانی و نسبت اصلاح‌طلبان با دولت روحانی را بررسی کرده است.
سند حمایت «محمدرضا پهلوی» از «مهدی بازرگان»
سندی از ارکان امنیتی رژیم پهلوی برای اولین منتشر شد که نشان می دهد مهدی بازرگان در زندان مورد توجه و حمایت محمدرضا پهلوی واقع شده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

استیون سیگال این روز‌ها کجاست و چه می‌کند؟
استیون سیگال بیشتر از سه دهه است که با فیلم‌های اکشن و پر زدوخورد هوادارانش را به هیجان می‌آورد، سیگال برای ایرانی‌ها نیز شخصیت بسیار شناخته شده‌ای است و طرفداران زیادی دارد.
تجمع روس‌ها در تاکید بر مالکیت جزایر کوریل
جمعی از مردم روسیه (یکشنبه) در حمایت از مالکیت کشورشان بر مجمع جزایر کوریل دست به تجمعی حمایتی زدند.
تشکر ترامپ از کسانی که کار می‌کنند، اما حقوق نمی‌گیرند!
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی از کسانی که در پی تعطیلی دولت فدرال این کشور با وجود عدم پرداخت دستمزد، هنوز مشغول به کار هستند تشکر کرد.
شک و بدگمانی؛ تیرخلاص به زندگی مشترک
وقتی به همدیگر شک می‌کنیم با بروز نخستین جرقه‌های شک، بدبینی و تردید اگر نتوانیم آن را متوقف کنیم شعله‌هایش به‌گونه‌ای بالا می‌گیرند که می‌تواند حتی کل رابطه ما و زندگی خانوادگی‌مان را هدف قرار دهد و آن را از بین ببرد.
اهدای گل به بانوان توسط جوانان تبریزی
جوانان تبریزی با اهدای شاخه‌های گل به دختران در پارک ائل گلی تبریز، مقام زنان و دختران را گرامی داشتند.
یک تشکل دانشجویی: استانی شدن انتخابات با قانون اساسی تضاد دارد
موسسات فرهنگی چقدر از دولت بودجه گرفتند؟ +جدول
درخواست 170 نماینده برای امهال وام های کشاورزی
مصائب نمره منفی‌دارها در طرح جدید بیمه شخص ثالث +جدول
آیا موسوی خوئینی‌ها از هاشمی انتقام گرفت؟- تیزر گفتگوی تسنیم با محمد قوچانی
سند حمایت «محمدرضا پهلوی» از «مهدی بازرگان»
چرا دوربین‌ها برای مسئولان یهویی حاضر می‌شوند؟
کلیات طرح ساماندهی صنعت خودرو در مجلس� تصویب شد
شکایت جدید روحانی از رسایی
ˮغلامحسین کرباسچیˮ روانه زندان شد