موسیقی فیلم در ایران از تماتیک تا هارمونیک

11:38 ۹۰ روز و ۷ ساعت پیش ایرنا 118 0
موسیقی فیلم در ایران از تماتیک تا هارمونیک

تهران- ایرنا- در سال‌های اخیر عنصر ملودی در موسیقی فیلم در سینمای ایران به تدریج کم‌رنگ شده تا آنجا که امروز این موسیقی از حالت ملودیک و تماتیک سابق خود فاصله گرفته و به سمت فضاسازی و بافت هارمونیک رفته است.

ایرنا

به گزارش یکشنبه خبرنگار فرهنگی ایرنا، نقطه عطف تاریخ سینما و تولد موسیقی فیلم را نمی‌توان از یکدیگر جدا کرد و این بازمی‌گردد به روزی که برادران لومیر درکنار اولین نمایش عمومی فیلم صامت خود از صدای یک پیانو در سالن نمایش بهره بردند. اندک اندک موسیقی از نقش اولیه خود که دعوت تماشاگران به سکوت بود فاصله گرفت و استفاده لومیرها از اجرای موسیقی همراه با فیلم و قسمتی از فیلم رواج پیدا کرد. اگرچه ارزشمندی موسیقی برای تکامل این پدیده هنوز به قدر کافی احساس نمی‌شد.
هر چه از عمر سینما گذشت فهرست موسیقی‌های انتخابی برای همراهی با فیلم بیش‌تر شد. عناوین این موسیقی‌ها نیز با توجه به نمایش متفاوت بود؛ کمدی، عاشقانه، عصبانی، غمگین، خوشحال، اسرارآمیز، تعقیب و گریز، از عناوین جدیدی بود که هر روز به تعداد آن‌ها افزوده می‌شد. در سال 1927 برادران وارنر اولین فیلم ناطق را به دنیا عرضه کردند و سیر تحولی نوین در تاریخ سینما رقم خورد.
هر چقدر زبان سینما غنی‌تر می‌شد، ابزار کار نیز قدیمی به نظر می‌آمد و موسیقی هم از این زنجیره جدا نبود. دیگر هیچ کارگردانی به این فکر نمی‌کرد که فیلمش صرفاً موسیقی داشته باشد بلکه به این می‌اندیشید که چه کسی این موسیقی را خواهد ساخت؛ در چه لحظاتی موسیقی می‌تواند حضور داشته باشد و... .
موسیقی فیلم وظیفهٔ مشخصی پیدا کرد که با تشریک مساعی کارگردان و آهنگساز می‌توانست مانند یک برگ برنده ارزش‌های هنری یک فیلم را صد برابر کند.
«لایت موتیف» یا «تم یادآور» یکی از قدیمی‌ترین شیوه‌های به‌کارگیری موسیقی در تاریخ سینماست. این شیوه آهنگسازی یکی از متداول‌ترین تمهیدات موسیقایی است که باعث یک‌دستی یا پیوستگی بافت موسیقی در سراسر فیلم می‌شود. آهنگساز یک تم اصلی را انتخاب می‌کند و همان تم را با واریاسیون‌های مختلفی ارائه می‌کند. به این ترتیب زیربنای اصلی موسیقی فیلم یک تم اصلی است که در موقعیت‌های مختلف چهرهٔ متفاوتی پیدا می‌کند اما پس از چند بار شنیده شدن بیننده را وادار به تداعی صحنه‌های قبلی و اولین باری می‌کند که موسیقی را شنیده است. یکی از خواص بسیار جالب «لایت موتیف» این است که می‌توان آن را در مورد اشیا، مکان‌ها و خلاصه همهٔ پدیده‌های غیر زنده در یک فیلم به کار گرفت. تا چندی قبل استفاده از «لایت موتیف» یکی از متداول‌ترین راهکارهایی بود که در سینمای جهان جایگاه خاصی داشت.
با نگاهی به تاریخ موسیقی فیلم در سینمای ایران نمونه‌های بسیاری از موسیقی تماتیک در سینمای ایران می‌بینیم که زیبایی تم اصلی و ملودی قالب در جاهایی حتی شهرتی بیش از شهرت و محبوبیت خود فیلم به دست آورده‌اند که به اجمال می‌توان به موسیقی فیلم‌هایی چون «ترن»، «از کرخه تا راین»، «بوی پیراهن یوسف» و یا سریال‌هایی مثل «سربداران»، «ابوعلی سینا»، «امیرکبیر» و «همسفر» اشاره کرد.
برخی بر این باورند که زیبایی موسیقی فیلم‌ها و مجموعه‌های یاد شده ارتباط تنگاتنگ با قدرت و توانمندی آهنگساز در خلق ملودی و تم غالب دارد که در این میان هنرمندانی مثل مجید انتظامی، فرهاد فخرالدینی و اسفندیار منفرد زاده از همه شاخص‌تر هستند.
امروز موسیقی فیلم در سینمای ایران تا حد زیادی از حالت ملودیک و تماتیک سابق خود فاصله گرفته و بیشتر به سمت فضاسازی متمایل شده تا جایی که به مرحله‌ای رسیده‌ایم که با وجود ساری و جاری بودن موسیقی در متن فیلم از آغاز تاکنون برخلاف گذشته پس از پایان فیلم دیگر نمی‌توان ملودی اصلی فیلم یا تم شاخصی از موسیقی را زمزمه کرد. در این مورد می‌توان به اثار هنرمندانی چون کریستف رضایی و پیمان یزدانیان اشاره کرد.
به هر صورت عده‌ای بر این باورند که علت این امر را را باید در فقدان مهارت و قدرت ملودی‌سازی در نسل جدید آهنگسازان سینما دانست و عده‌ای نیز گسترش و پیشرفت ابزار الکترونیک، دیجیتال و نرم‌افزارهای ساخت موسیقی فیلم را دلیل اصلی می‌دانند.
ایرنا در نظر دارد در مجموعه‌ای از گزارش‌ها از آهنگسازان بپرسد که آیا فاصله گرفتن موسیقی فیلم از فضاهای دراماتیک بر پایه ملودی و کم‌رنگ شدن نقش ملودی در موسیقی امروز سینمای ایران را باید در فقدان آهنگسازان توانمند سینما جست؟ و آیا این رویداد را باید به منزله یک نقطه ضعف به حساب آورد؟
گزارش از علیرضا ایرانی‌نژاد
فراهنگ**ع.ا** 9053


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

این افراد را از آشپزخانه دور نگه دارید!
وقتی پای آشپزی و پخت و پز وسط میاد، بعضی‌ها به طور ذاتی دستگاه خرابکاری هستن! از چیزای ساده‌ای مثل شور شدن غذا یا خمیر شدن ماکارونی حرف نمی‌زنیم، منظورمون نابود کردن آشپزخونه موقع آبپز کردن تخم مرغ یا درست کردن ماکارونیه!
راز مجسمه‌های جزیره ایستر فاش شد!
به نظر می‌رسد این یادبود‌ها به گونه‌ای نمایانگر تصاویر اجداد این مردم بوده و به عنوان مکانی کانونی برای برگزاری مراسم آیینی استفاده می‌شده است. اما دلیل موقعیت آن‌ها همیشه یک راز بود.
کی‌روش عقب‌نشینی کرد؛ من آن حرف‌ها را نزدم
کارلوس کیروش، سرمربی تیم ملی فوتبال در واکنش به حاشیه های به وجود آمده درباره آخرین کنفرانس خبری خود متنی را در اینستاگرام منتشر کرد.،
پیش بازی رئال مادرید - سویا
رئال مادرید امروز در دیداری حساس و دشوار در خانه میزبان سویا خواهد بود.
کی: امسال قهرمانی آسیا برای ماست
لژیونر تیم ملی فوتبال کره جنوبی عقیده دارد آن‌ها امسال شرایط بسیار خوبی برای قهرمانی در جام ملت های آسیا دارند.
دژاگه در بین برترین هافبک‌های دور گروهی
نام اشکان دژاگه در بین هافبک‌های برتر دور گروهی جام ملت‌های آسیا دیده می‌شود.
اشاره AFC به اعداد ثبت شده در جام ملت‌ها
سایت رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، به عملکرد بسیار خوب دفاعی ملی‌پوشان کشورمان در سه دوره اخیر مسابقات جام ملت‌های آسیا اشاره کرد.
گزارش تمرین استقلال
در تمرین امروز تیم فوتبال استقلال، بازیکنان به اظهارات کارلوس کی‌روش سرمربی تیم ملی فوتبال، واکنش نشان دادند.
ورزشگاه شهر قدس میزبان بازی‌های سایپا در آسیا
تیم فوتبال سایپا قرار است در نیم‌فصل دوم مسابقات لیگ برتر و همچنین در مسابقات لیگ قهرمانان آسیا، بازی‌هایش را در ورزشگاه شهدای شهر قدس برگزار کند.
هافبک مصدوم استقلال دوباره مصدوم شد
هافبک هجومی استقلال نیم فصل دوم را با مصدومیت آغاز می‌کند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

مهم‌ترین حمله سایبری 2019 ثبت شد
یک نقض اطلاعاتی گسترده باعث شده که حساب ایمیل 773 میلیون نفر در معرض سوء استفاده قرار گیرد. در کنار این نقض گسترده بالغ بر 21 میلیون رمز عبور نیز هک شد.
فال روزانه ۲۹/ ۱۰/ ۱۳۹۷
همراهان عزیز، محتوای منتشر شده در قالب فال روزانه برترین ها صرفا جنبه سرگرمی دارد.
کتیبه زوج مصری کشف شد
یک کتیبه‌ی آهکی آسیب دیده در معبدی ۳۵۰۰ ساله در شهری در جنوب مصر درحالی کشف شد که نقشی زوج باستانی بر آن نقش بود . گمان می‌رود آسیب وارد شده، عمدا و به منظور نابودی زندگی پس از مرگ آنها بوده‌ است.
بی‌توجهی به آموزش‌ علت بروز مشکلات‌ زیست‌محیطی
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان تهران با تاکید بر اموزش‌های محیط زیستی به دانش‌اموزان گفت: دانش‌اموزان سفیران محیط زیست هستند.
بلیت‌های جشنواره‌ فیلم فجر قیمت گذاری شد
مرضیه یا ملانی؛ مسئله این است؟
40 فیلم برتر در چهل سالگی انقلاب به شبکه نمایش می آید
پیشکسوت فوتبال کشورمان روی خط رادیو ایران
سینماهای کشور فردا به مناسبت ایام فاطمیه تعطیل است
30 دی‌ماه نمایش‌های پایتخت اجرا نمی‌شود
تصویر فاطمه معتمدآریا در «جان دار»
رئالیتی شو «قطعه های ناتمام» مهمان نوروز 98
فیلم مستند سنگ نگاره در مراغه جلوی دوربین رفت
19 اثر به بخش چهل سالگی انقلاب جشنواره تئاتر فجر دعوت شدند