من هیچ وقت گریه نمی‌کنم!

18:05 ۹۲ روز و ۸ ساعت پیش ایرنا 113 0
من هیچ وقت گریه نمی‌کنم!

تهران - ایرنا پلاس- «من هیچ وقت گریه نمی کنم. چون اگر اشک می‌ریختم، آذربایجان شکست می‌خورد و اگر آذربایجان شکست بخورد، ایران زمین می‌خورد». این جملات رهبر مبارزانی است که در اوج ناامیدی مجاهدان کوی امیرخیز، با سلاح در دست در راه آزادی جنگید.

ایرنا

در کنار اشراف و طبقه حاکم در میانه خیزاب انقلاب مشروطه، گم‌نامانی در عرصه پیکار سیاسی و اجتماعی میهن پای نهادند که از میان قشرهای متوسط، پیشه‌وران و اعضای اصناف و شاگردان آن‌ها، دکان‌داران و کاسب‌ها، کارگران، فرودستان شهری، زنان و روستاییان بودند. در این میان داوطلبان مسلح ملی که به‌نام «مجاهد» شناخته می‌شدند، از جمله گروه‌های مشروطه‌خواه متعلق به همین طبقه بودند. هرچند مجاهدان، بخش اندکی از کل جمعیت کشور بودند، اما توانستند تحولی بزرگ در نظام سیاسی ایران پدید آورند.

جنبش تبریز از همان آغاز ورود به پیکار مشروطه‌خواهی ویژگی‌هایی داشت که آن را از سایر شهرهای ایران متمایز می‌ساخت: سازمان‌یافتگی و هدایت از طریق انجمن‌های مخفی شهر.

با مرگ مظفرالدین شاه و حرکت محمدعلی میرزای ولیعهد از تبریز، گروه‌های تبریزی که تجربه ظهور ضدانقلاب را در ایران ممکن می‌دانستند، برپایی سازمان مسلح ملی برای رویارویی با نیروهای «آزادی‌کش» را ضروری می‌خواندند. تجربه اجتماعیون عامیون قفقاز نیز نشان می‌داد که طرفداران مشروطه بدون پشتوانه نیروهای مسلح در برابر مخالفان خود آسیب‌پذیرند. چنان که موقعیت سیاسی و اجتماعی تبریز که ‌به‌واسطه فروپاشی نظام گذشته فرو می‌ریخت، زمینه مناسبی برای رشد نیروهای مجاهد در تبریز فراهم می‌ساخت.

در روز بیست و سوم جمادی‌الاول/ دوم تیرماه 1287 کودتای شاه رخ داد. مجلس به توپ بسته شد و نظام مشروطه برافتاد. تنش چند روزه تبریز به نقطه اوج خود رسید. نیروهای طرفدار دربار همین که از نابودی مجلس باخبر شدند، بر مشروطه‌خواهان حمله بردند. در تهران مجلس شورای ملی، پس از نبردی چندساعته فروریخته‌بود و مشروطه‌خواهان پایتخت، کمابیش به‌سادگی، در برابر نیروهای دولتی تسلیم شده‌بودند. اما جنگ روز بیست و سوم جمادی الاول/ دوم تیرماه، سرآغاز مبارزه چند ماهه تبریز در برابر نیروهای استبدادطلب بود.

از نخستین روزهای جنگ یازده‌ماهه تبریز، رهبری مقاومت بر دوش ستارخان در کوی امیرخیز و باقرخان در کوی خیابان افتاده‌بود. سپس باقرخان کنار کشید. ستارخان با گروه اندکی مجاهد که از محله‌های مختلف به یاری وی آمده‌بودند، برجا ماند. آنان سرسخت‌ترین رزمندگان مشروطه بودند. پولی در بساط نداشتند، گرسنه بودند و بر اثر فشار و خستگی از پای درآمده‌بودند. با این همه تلاش کنسولگری روسیه و نیروهای دولتی برای به تسلیم کشاندن ستارخان کارگر نیفتاد. ستارخان با گروهی کوچک تا ارک پیش رفت تا پرچم‌های سفید را از روی بام‌ها برافکند؛ حرکتی که باعث شد تا باقرخان دوباره تفنگ به‌دست‌ گیرد و مجاهدان از خانه‌ها و مخفیگاه‌های خود خارج شوند.

حرکت ستارخان یکی از رویدادهای شگرف عصر مشروطه بود. طبق ‌گزارش سوسیال دموکرات ارمنی، واسو خاچاتوریان، اگر عمل ستارخان نبود، تبریز نیز سرنوشتی مانند شهرهای دیگر می‌یافت. به ‌این ترتیب، رشته‌های دربار استبدادی در تبریز پنبه شد. مجاهدان نیروهای دولتی را گریزاندند و پیروزی روحی بزرگی به‌دست آوردند.

از روزی که جنگ آغاز شد، نام «مجاهد» مفهومی تازه پیدا کرد. این نام دیگر نشان وابستگی به سازمانی خاص – مانند اجتماعیون عامیون – نبود، بلکه به همه کسانی گفته می‌شد که مسلحانه ضد حکومت استبدادی می‌جنگیدند. همچنین در جامعه سنتی و مردسالار ایران انتظار نمی‌رفت که زنان در نبرد مسلحانه شرکت بجویند. درعین حال گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد گروه‌هایی از زنان برخلاف راه و روش متعارف رفتار کردند. ناظران بیگانه می‌گویند که دسته‌ای از زنان، محافظ یکی از سنگرهای شهری بودند. اجساد زنان و دختران بسیاری در سنگرهای امیرخیز دیده ‌می‌شد. با این وجود، سنت‌های نیرومند اجتماعی و نگرش جامعه نسبت به زنان، اجازه نمی‌داد زنان به‌طور وسیع در زمره مجاهدان درآیند.

ستارخان که در اوایل دوره مشروطه از مجاهدان کناره گرفت، پس از مدتی کوتاه دوباره به مشروطه‌خواهان پیوست. در عین حال، ستارخان از ویژگی‌هایی برخوردار بود که دیگران را به فرمانبرداری از خود وا می‌داشت. قدرت فرماندهی بی‌همتا، شجاعت فراوان، خونسردی و برخورداری از قوت قلب در رفتار، وفاداری و وطن‌دوستی، ستارخان را از سایر مجاهدان مشروطه متمایز می‌ساخت. به‌گزارش کنسول انگلیس، ستارخان بیش از اندازه خود را در جنگ‌ها به‌خطر می‌انداخت، در صورتی‌که مقاومت تبریز به وجود او بستگی داشت.

درآمیختگی ویژگی فرماندهی، رزمجویی، فروتنی و مهربانی و سرشت نیک انسانی ستارخان را از حد فرمانده نظامی مشروطه‌خواهان تبریز فراتر برد. او مظهر مبارزه با حکومت خودکامه و نماد آزادی‌خواهی ایرانیان شد. عکس‌های وی را در پایتخت استبدادزده پنهانی می‌فروختند و او را «پدر ملت» می‌خواندند. آوازه او از مرزهای کشور گذشت. قبایل ترک قفقاز او را قهرمان می‌دانستند. مراکشی‌ها سرودهایی در ستایش او می‌خواندند. روزنامه‌های مسکو ستارخان را «پوگاچف آذربایجان» می‌نامیدند. به‌این ترتیب، ستارخان قهرمان ملی مشروطه شناخته شد و در میان رهبران آزادی‌خواه میهن جایگاهی متمایز یافت.

یادداشت از سیدعمادالدین محمودی

**اداره کل اخبار چندرسانه‌ای**ایرناپلاس**


گروه های زیر مجموعه سیاسی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

جهانبخش: بیرانوند ما را به بازی برگرداند
علیرضا جهانبخش، هافبک تیم ملی فوتبال کشورمان گفت: الان زمانی برای خوشحالی نداریم و باید از همین فردا برای رویارویی با چین آماده شویم.
سرمربی عمان: از بازی با ایران واقعا لذت بردم
سرمربی عمان با بیان این که از بازی با ایران واقعا لذت بردم، گفت: ما توانستیم تیم خوب ایران را تحت فشار قرار دهیم و این برای من قابل تحسین بود.
«آس»: بیرانوند قلب عمانی‌ها را شکست
نشریه مادریدی «آس» پس از برد ایران مقابل عمان از عملکرد باثبات شاگردان کی‌روش در نیمه دوم و واکنش علیرضا بیرانوند نوشت.
یک نام عجیب در فهرست خرید رئال مادرید!
اولیویه ژیرو، مهاجم فرانسوی و 32 ساله چلسی، مورد توجه باشگاه رئال مادرید قرار گرفته است.
بیرانوند بهترین و مجید حسینی بدترین بازیکن
کارشناسان سایت «فاکس اسپورتس آسیا»، علیرضا بیرانوند را بهترین و مجید حسینی را، بدترین بازیکن تیم ملی فوتبال کشورمان در دیدار مقابل عمان معرفی کردند.
مقایسه ایران ۲۰۱۹ با سالی که قهرمان آسیا شد
صفحه اجتماعی رسمی رقابت‌های فوتبال جام ملت‌های آسیا به تمجید از عملکرد تیم ملی ایران پرداخت.
گزارش: علیرضا؛ سریع‌تر و قوی‌تر از منتقدین!
باشگاه برایتون پس از گلزنی علیرضا جهانبخش با ریتوئیت کردن، توئیت AFC نشان داد، گلزنی و درخشش این بازیکن که مدت زیادی مصدوم بوده، برایشان چقدر اهمیت دارد.
کی‌روش: نوع فوتبال بازیکنانم در آسیا جا نیفتاده
کارلوش کی‌روش، سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان به این نکته اذعان کرد که تیمش با واکنش خوب علیرضا بیرانوند در دقیقه نخست دیدار مقابل عمان در این بازی باقی مانده است.
زمان و ورزشگاه بازی ایران - چین
شاگردان کی‌روش در مرحله یک‌چهارم نهایی جام ملت‌های آسیا به مصاف چین می‌روند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

دژاگه: الان وقتش است پشت کی‌روش باشم
کاپیتان تیم ملی می گوید در دوران مصدومیت، کی روش و تیم به او خیلی محبت کرده اند و حالا او باید با بازی های خوب نشان دهد که او هم پشت کی روش و تیم است.
آقاجانیان: چین را هم از پیش رو بر می‌داریم
مربی ایران تیم‌ملی فوتبال ایران می‌گوید سعی می‌کنند چین را هم از پیش‌رو بردارند.
پورعلی‌گنجی: دمِ بیرانوند گرم
مدافع تیم ملی فوتبال ایران گفت: دست بیرانوند را به خاطر پنالتی که گرفت می‌بوسم.
بیرانوند: اول قهرمانی، بعد از آن لژیونر شدن!
دروازه‌بان تیم ملی ایران می‌گوید حالا به فکر قهرمانی با یاران بعد از 45 سال هستند و بعد از آن به فکر لژیونر شدن است.
ترابزون اسپور بدون حسینی و امیری باخت
دو ملی پوش ایرانی ترابزون اسپور ترکیه در جریان شکست این تیم برابر باشاک‌شهیر حضور نداشتند.
منتظر اعلام نظر عراق، برای رسمی شدن مرز سومار هستیم
یادواره های شهدا باید سبک زندگی شهدا را در جامعه نهادینه کند
نگاهی به خروش انقلابیون مشهد در آذر و دی 57
نگاهی به خروش انقلابیون مشهد در آذر و دی ماه 57
مهمترین عناوین خبری ایرنا از شامگاه شنبه تا صبح یکشنبه
ایستادگی در برابر استکبار پیام چهل ساله ملت ایران است
مسیر دیپلماسی بهترین راه گسترش تعاملات ایران و ترکمنستان است
انقلاب اسلامی در40 سالگی به کمال رسیده است
توسعه روابط با جمهوری آذربایجان اولویت سیاست خارجی ایران است
جشن های چهل سالگی انقلاب باید باشکوه خاص برگزار شود