علم و فناوری در خدمت پزشکی قانونی

16:26 ۱۸۵ روز و ۶ ساعت پیش ایرنا 145 0
علم و فناوری در خدمت پزشکی قانونی

تهران- ایرنا- دستاوردهای فناورانه با کمک به منابع انسانی، تاثیر بسزایی در تسهیل و تسریع امور داشته اند. یکی از نهادهایی در کشور که از ظرفیت های دانش و فناوری به خوبی استفاده کرده، پزشکی قانونی است.

ایرنا

در گذشته کسانی که گذرشان به پزشکی قانونی می افتاد و به هر دلیلی درگیر پرونده ای می شدند، باید تا مدت ها صبر می کردند تا پزشکان بخش های مختلف آزمایش های سنتی و دستی انجام دهند و در نهایت بعد از چند ماه به نتیجه برسند که چه کسی قاتل است، علت مرگ یک نفر چیست، دو نفر با یکدیگر چه نسبتی دارند و بسیاری از مسائل دیگر.
بیش از یک دهه است که تجهیزات پیشرفته به کمک علم پزشکی قانونی آمده تا معماهایی را که در این بخش مطرح می شود، به شکل ساده حل کند، تجهیزاتی که معاون امور پزشکی و آزمایشگاهی پزشکی قانونی آنها را برای خدمات استاندارد به متقاضیان ضروری می داند.

**استاندارد سه گانه
دکتر امیرحسین مهدوی روز شنبه در گفتگو با خبرنگار علمی ایرنا اظهار داشت: برای خدمات استاندارد به متقاضیان، ما به سه بستر بسیار مهم نیاز داریم. فضای فیزیکی، نیروی فنی و البته تجهیزات. اگر تمام این سه بخش به خوبی کنار هم باشند می توان به نتیجه مطلوب رسید.
وی اضافه کرد: سخت افزار و نرم افزار دو روی سکه هستند که هر دو شانه به شانه با هم در آزمایشگاه های پزشکی قانونی کشف راز می کنند؛ ما سه آزمایشگاه داریم آسیب شناسی، سم شناسی و سلولوژی-دی ان ای. که در هر سه آنها، فناوری نقش پر رنگی دارد.
مهدوی در خصوص آزمایشگاه ژنتیک و نقش راهکارهای فناورانه اشاره کرد: زمانی که فردی فوت می شود و به هر دلیل علت فوت مشخص نیست یا مرگ او مشکوک به نظر می رسد، به پزشکی قانونی ارجاع می دهند تا با کمک تجهیزات و تکنولوژی که این جا وجود دارد بتوان تشخیص داد که در واقع چه اتفاقی رخ داده است.

**کشف راز مرگ
'زمانی که مدارک و مستندات برای ثابت کردن علت فوت کافی نیست، پزشکان دست به کالبدگشایی می زنند، اما گاهی ممکن است با کالبدگشایی نیز علت دقیق کشف نشود، آن زمان است که ضرورت وجودی تکنولوژی بیش از قبل نمود پیدا می کند؛ در این موارد پزشکان قانونی شروع می کنند به نمونه برداری. نمونه هایی که هر کدام از آن به آزمایشگاه خاص خود می روند. این نمونه ها می توانند علاوه بر علت مرگ، ثابت کنند متوفی به مرگ طبیعی یا به علت خودکشی و قتل از دنیا رفته است.'
به گفته مهدوی، همچنین در گذشته، نمونه ها در بخش سم شناسی با تکنولوژی TLC و به روش رنگ سنجی بررسی می شدند، اما چیزی بالغ بر یک دهه است که این فناوری ها جای خود را به تکنولوژی جدیدتری به اسم (HPLC) داده اند. تقریبا تمام مراکز استان ها در سال های اخیر به این تکنولوژی مجهز شده اند. این دستگاه یک کتابخانه پیشرفته از انواع و اقسام دارو و سموم است و از طریق آن، می توان اعلام کرد یک نفر به دلیل مصرف یا خورانده شدن چه دارویی فوت کرده است.

**نیاز به تخصص
تجهیزات پیشرفته نیاز به نیروی کار پیشرفته هم دارند. دکتر مهدوی با یاداوری این امر می گوید:«بر خلاف تصوری که همه دارند و فکر می کنند حالا که تجهیزات خیلی پیشرفته است، سرعت کار هم بسیار بیشتر می شود، واقعیت این که گاهی اوقات نیاز است نمونه های مختلف چندین مرتبه توسط متخصص سم شناسی یا دکتر داروساز تکرار شوند تا به نتیجه ایده آل برسند. خدماتی که این تجهیزات ارائه می دهند بسیار پیچیده است و نیاز به نیروی کار متخصص دارد.

**تشخیص علت مرگ معتادان
گاهی اوقات گزارش هایی درباره مرگ ناگهانی معتادان منتشر می شود که فناوری به کشف علت این مرگ ها هم کمک می کند. «سال ها قبل شاهد بودیم عده ای از معتادان به دلیل نامشخصی، مسموم می شدند و برخی هم بر اثر همین مسمومیت فوت می کردند. در همین ارتباط، دستگاه «پولاروگرافی» کمک کرد تا بتوانیم سموم فلزی داخل تریاک را تشخیص دهیم و اعلام کنیم این ماده مصرف شده به سرب آلوده بوده است. هر چند شیوع این اتفاق خیلی زیاد نیست و این دستگاه در حال حاضر در6 استان کشور مورد استفاده قرار می گیرد.»

**سموم فرار
یکی از عجیب ترین تجهیزات فناورانه که در حال حاضر در کشور مورد استفاده قرار می گیرد، در پزشکی قانونی شیراز است و دستگاه «ال.سی.مَس» نام دارد.
به گفته مهدوی، این دستگاه از پیشرفته ترین تجهیزات دنیاست و فناوری آن می تواند «سموم فرّار»، مانند موادی را که در بیهوشی استفاده و منجر به مرگ یک نفر می شود، تشخیص دهد که این امر جهش بزرگی در تجهیزات فناورانه است.

**بانک ژنتیک
مهدوی ادامه داد: بعد از فناوری های مورد استفاده در آزمایشگاه های آسیب شناسی و سم شناسی، نوبت به بررسی فناوری به کار گرفته شده در یکی از مهم ترین بخش های پزشکی قانونی می رسد، سرولوژی و بانک ژنتیک قانونی.
«بهتر است درباره استفاده از تکنولوژی در بانک ژنتیک، با یک مثال پیش بریم. در گذشته اگر زنی از طریق مراجع قانونی برای بررسی به ما ارجاع داده می شد و می گفت مورد تهاجم و تعرض قرار گرفته و به همین واسطه نطفه ای شکل گرفته، پزشکی قانونی در اولین قدم گروه های خونی فرعی کسانی را که مورد اتهام بودند، بررسی می کرد تا به این نتیجه برسد که فرزند متعلق به چه کسی نیست.»
تا قبل از راه اندازی بانک ژنتیک، حدود سه هفته زمان صرف بررسی گروه های خونی می شد و روند رسیدگی به پرونده را بسیار طولانی می کرد، «آن زمان ما تمام کارها را به شکل دستی انجام می دادیم. در نهایت دو ماه صرف این می شد که بفهمیم چه کسی پدر بچه است. از آن طرف اگر تعداد مراجعان ما بالا می رفت، پرونده ها تا چهار ماه هم در دست بررسی می ماند. علاوه بر قربانی که درگیر مشکلات زیادی می شد، آن طرف ماجرا نیز متهمانی بودند که جرم شان ثابت نشده بود. آنها معمولا با قرار وثیقه های سنگین بازداشت می شدند و باید منتظر می ماندند تا ببینند بی گناهی شان احراز می شود یا خیر.»

**آزمایشگاه های قانونی
دکتر مهدوی می گوید این روزها با استفاده از بانک خون، راحت تر از گذشته می توان مجرمان را شناسایی کرد:«در حال حاضر 10 آزمایشگاه ژنتیک قانونی در سطح کشور مجهز هستند که دستگاه های بسیار پیشرفته دارند. در این آزمایشگاه، پروفایل ژنتیکی مجرمان اعم از افراد متجاوز، قاتل و... با کمک سازمان زندان ها، نیروی انتظامی و ارگان های دیگر آرشیو شده و زمانی که از صحنه جرم یا قربانی یک حادثه، نمونه ژنتیکی از متهم به دست می آورند، کافیست آن را با نمونه هایی که در بانک ژنتیک وجود دارد تطبیق دهند.»
مهدوی تصریح کرد: با این تفاصیل هر قدر همکاری ارگان های قضایی و نظامی با پزشکی قانونی بیشتر باشد و آن ها بتوانند پروفایل های ژنتیکی بیشتری در آرشیو خود داشته باشند، قطعا روند رسیدگی به پرونده های قضایی هر روز بهتر از قبل می شود.

**حادثه های تلخ
دکتر مهدوی گفت: گاهی اوقات ما درگیر پرونده هایی می شویم که با امنیت کشور در ارتباط است. مانند سقوط هواپیمای یاسوج، شهدای آتش نشان ساختمان پلاسکو، واژگونی قطار مشهد به تبریز و شهدای حله. فناوری های روز کمک می کند که اجساد قربانیان را در کمترین فرصت شناسایی کنیم؛ خصوصا این که حادثه تلخ قطار تبریز با شهدای حله در یک برهه از زمان اتفاق افتاده بود و ما در آن زمان توانستیم در کمتر از یک هفته پیکر این عزیزان را شناسایی کنیم.
مهدوی با بیان این که با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از تجهیزات، این روزها می توان طی 24ساعت پروفایل ژنتیکی تهیه کرد، افزود: در عین حال و با وجود حمایت های همیشگی دولت، بالا بودن قیمت ارز برای تهیه مواد اولیه آزمایشگاه می تواند روی پیشرفت مطلوب کارها تاثیر بگذارد.
علمی* م.ش* 2017


گروه های زیر مجموعه علمی پزشکی

بهداشت و درمان
بهداشت و درمان

آخرین اخبار

پمپئو فعالیتش در سیا را آمیخته با 'دروغ و فریب' توصیف کرد
تهران- ایرنا- پمپئو در جمع دانشجویان دانشگاه «ای اند ام» سابقه فعالیت خود در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) را آمیخته با 'دروغ و فریب' توصیف کرد.
جنگ تجاری ترامپ و اتحادیه اروپا بالا گرفت
تهران - ایرنا - «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا ، اروپا را به دلیل اعمال تعرفه بر شرکت آمریکایی ساخت موتورسیکلت «هارلی دیویدسون»، به اقدامی تلافی جویانه تهدید کرد.
حذف براداران عالمیان از رقابت های دو نفره
تهران- ایرنا- تیم دو نفره « نوشاد و نیما عالمیان» سه شنبه شب در چارچوب مسابقات مرحله یک شانزدهم نهایی تنیس روی میز دو نفره قهرمانی جهان مقابل نمایندگان هنگ کنگ مغلوب شده و از گردونه این رقابت ها کنار رفتند.
جوانان از عوامل موثر در توسعه یافتگی جامعه هستند
رشت - ایرنا - معاون سیاسی ، امنیتی و اجتماعی استاندار گیلان گفت: جوانان از مهمترین عوامل موثر در توسعه یافتگی جامعه محسوب می شوند و لازم است از ظرفیت آنان به درستی استفاده شود.
110 ورزشکار برتر و جوان منتخب گیلان تجلیل شدند
رشت - ایرنا - طی مراسمی که عصر سه شنبه در رشت برگزار شد، از ورزشکاران برتر و جوانان منتخب استان گیلان تجلیل و تقدیر شد.
راهیابی نمایندگان دو 1500 ایران به مرحله نهایی
تهران- ایرنا- نمایندگان دو 1500 متر ایران که با موفقیت مرحله مقدماتی را پشت سرگذاشته و راهی مرحله نهایی این مسابقات شدند.
باشگاه نفت مسجدسلیمان نسبت به قضاوت داوران معترض شد
اهواز - ایرنا - باشگاه نفت مسجدسلیمان نسبت به قضاوت داوران علیه این تیم معترض شد و اعلام کرد در صورت ادامه این شرایط تصمیمات جدی تری خواهیم گرفت.
منتظری: شکست مقابل الهلال بد موقع بود
تهران- ایرنا- مدافع تیم فوتبال استقلال گفت: باخت مقابل الهلال در زمان بدی رقم خورد و امیدوارم بتوانیم در دیدار های باقی مانده این شکست را جبران کنیم.
الدحیل برابر العین به پیروزی رسید
تهران-ایرنا- تیم فوتبال الدحیل قطر با پیروزی مقابل العین امارات در رتبه دوم گروه سوم لیگ قهرمانان آسیا قرار گرفت.
حاشیه های دیدار تیم های ذوب آهن ایران و الوصل امارات
اصفهان- ایرنا- خاموشی ورزشگاه فولادشهر اصفهان در دقیقه 50 به مدت پنج دقیقه از جمله حاشیه های دیدارتیم های ذوب آهن ایران و الوصل امارات در دوربرگشت رقابت های لیگ قهرمانان آسیا بود.

پر بازدید ترین اخبار امروز

نگرانی درباره شرایط جسمی شیخ زکزاکی
یکی از اعضای جنبش اسلامی نیجریه اظهار داشت: حال شیخ زکزکی اکنون بسیار وخیم است و ایشان مریض هستند و دولت نیجریه هم او را بدون هیچ جرمی زندانی کرده است و ما درمورد اوضاع جسمانی ایشان بسیار نگران هستیم.
نمی‌توانید مرا استیضاح کنید
رئیس‌جمهور آمریکا در حساب توییتر خود ضمن انتقاد از دموکرات‌ها اعلام کرد هیچکس نمی‌تواند او را استیضاح کند.
بهمن کشاورز درگذشت
تهران - ایرنا - بهمن کشاورز وکیل دادگستری و حقوقدان برجسته کشور صبح امروز(سه شنبه) در 75 سالگی به علت عارضه قلبی در بیمارستان مهراد تهران در گذشت.
جنبش کتاب‌بازها علیه رکود
شمارگان کتاب‌ها متاسفانه به 200 یا 300 نسخه رسیده است. البته بماند که برخی ناشران ممکن است حتی یک نسخه کتاب منتشر کنند، اما در بهترین حالت شمارگان کتاب‌ها از 500 نسخه بالاتر نخواهد رفت.
جایزه ۱۰ میلیون دلاری آمریکا برای از کار انداختن سیستم مالی حزب‌الله
آمریکا ضمن تأکید بر تعهد خود برای استفاده از تمامی امکاناتش به منظور از بین بردن شبکه مالی حزب‌الله، ۱۰ میلیون دلار جایزه برای شناسایی منابع مالی مقاومت لبنان و اطلاعاتی که به دستیابی آمریکا به سه تن از گردانندگان امور مالی آن شود، تعیین کرد.
معاون وزیر علوم: 260 میلیون دلار محصول دانش بنیان از کشور صادر شد
زیرساخت شبکه مخابراتی دیر نیازمند توسعه است
فراخوان جایزه علمی پروفسور مشفقیان منتشر شد
دانشگاه خلیج فارس با اتریشی ها تفاهمنامه همکاری امضا کرد
شرکت های دانش بنیان سالانه 900 هزار میلیارد ریال فروش دارند
شرکت های دانش بنیان سالانه 900 هزار میلیارد ریال فروش دارند
توسعه زیست بوم نوآوری و کارآفرینی با «ریزجلبک» و «لنج‌ها» هموار شد
شرکت های دانش بنیان سالانه 900 هزار میلیارد ریال فروش دارند
آزمایشگاه ارزیابی حسی مواد غذایی شرق کشور در مشهد افتتاح شد
نظارت بر فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی بیشتر شود