هویت تاریخی از شهرها رخت بربسته

09:16 ۱۸۰ روز و ۱۳ ساعت پیش ایرنا 146 0
هویت تاریخی از شهرها رخت بربسته

تهران- روزنامه قانون در گزارش امروز خود(شنبه)، تخریب میراث فرهنگی در شهرها به یک روند ناگوار تبدیل شده است، پرداخته است.

ایرنا

درادامه این مطلب آمده است :قطار توسعه با میراث فرهنگی در کشور ما سر جنگ دارد؛ اولویت سازمان عریض و طویل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور هم، در این سال‌ها تنها حوزه گردشگری بوده است. در میان این رهاشدگی میراث فرهنگی کشور،هر روز خبرهای تلخی از تخریب یادمان های ملی یا بافت تاریخی در کشور به گوش می‌رسد. در آخرین نمونه نیز خانه تاریخی «سیدان» که به دلیل مساحت کم آن، کوچک‌ترین بنای تاریخی مشهد لقب گرفته بود، در روز روشن جلوی چشم مسئولان به دلیل سهل انگاری تخریب و برای همیشه از لیست میراث فرهنگی ایران حذف شد. سال‌هاست که میراث فرهنگی ایران قربانی نقص قانون، بی تدبیری مسئولان و بی‌تفاوتی مردم می‌شود. شاید جالب باشد بدانید که پایتخت در میان تمامی شهرهای کشور در تخریب میراث تاریخی گوی سبقت را ربوده و هم اکنون به الگویی برای دیگر شهرهای کشور در زمینه تخریب میراث فرهنگی تبدیل شده است. البته در این سال ها شهرهایی همانند شیراز و مشهد نیز با اختلاف کمی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته اند. این کلان‌شهرها نیز بافت تاریخی خود را قربانی طرح های توسعه ای کرده‌اند که در آن به میراث فرهنگی کوچک‌ترین توجه ای نشده است. خانه های تاریخی و ارزشمندی که یکی پس از دیگری در این کلان‌شهرها تخریب می‌شود؛ گواه روشنی بر این مساله است. تخریب‌هایی که با اعتراض شدید فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی کشور مواجه می شود اما همانند همیشه گوش شنوایی برای این اعتراض‌ها وجود ندارد و مسئولان راه سکوت را در پیش می‌گیرند. درحال حاضر تهران، شهری ‌باقدمت 500 ساله است که هویت خود را درگذر زمان به‌دلیل مدیریت سلیقه‌ای از دست داده است. به جرات می توان گفت که پاشنه آشیل بافت تاریخی تهران نبود برنامه‌ریزی بلندمدت، اجرای پروژه‌های عمرانی غیرکارشناسی و عدم پایبندی به ضوابط و قانون‌های میراث فرهنگی است.

سوداگری در بافت های تاریخی
یکی از مهم‌ترین مشکلات بافت‌های تاریخی، نبود برنامه‌ بلندمدت و یک طرح جامع برای آن است. ساخت و سازهای غیرقانونی که بدون توجه به ضوابط میراث‌فرهنگی انجام می‌شود، ارزش‌های فرهنگی، معماری و تاریخی شهر را نابود کرده است. مهدی معمارزاده، کارشناس میراث فرهنگی به «قانون» درباره دلایل از دست دادن فرصت‌ها در بافت‌های تاریخی گفت:« عدم رعایت و پایبندی به ضوابط بافت‌های تاریخی، مهم‌ترین عامل است. سوداگری در مراکز تاریخی درحال انجام است که تمامی ارزش‌های هویتی شهر را به‌باد می‌دهد. نگاه مسئولان به بافت‌های تاریخی بیش‌تر به دیدگاه قبل از ثبت ملی این آثار بازمی‌گردد. به‌عنوان مثال کاخ گلستان درحال حاضر یک اثر ثبت شده جهانی است که نباید با همان تفکر قبل از ثبت یونسکو به آن نگاه کرد و برای آن برنامه‌ریزی انجام داد. یکی از ضوابط اصلی و مهم ثبت بازار تهران در فهرست آثار ملی کشور در سال 56، ممنوعیت پاساژسازی در آنجا بوده است؛ ضابطه‌ای که هیچ‌گاه رعایت نشد».
این کارشناس میراث فرهنگی درباره پیامدهای اجرای سلیقگی برخی از پروژه‌های عمرانی در بافت‌های تاریخی به «قانون» گفت:« مدیریت شهری در کشور به‌نحوی است که به‌صورت مقطعی و بدون وجود یک طرح جامع برای بافت‌های تاریخی، پروژه‌های عمرانی را اجرا می‌کند. به‌عنوان مثال شهرداری تهران در هر محله از بافت تاریخی که مشکل ترافیک دارد، زیرگذر و پل احداث می‌کند.آیا این پروژه‌ها دردی از مشکلات ترافیکی بافت‌های تاریخی دوا کرده است؟ اگر چنین بوده چرا درحال حاضر در بافت‌های تاریخی تهران همچنان شاهد معضل ترافیک هستیم؟ به‌دلیل اجرای چنین پروژه‌هایی، بسیاری از فضاهای مفید شهری از بین رفته است. به‌عنوان مثال در میدان ملاصدرا، تجاری‌سازی انجام شده است. همانند این پروژه نیز در میدان ولیعصر اجرا شده است. شواهد حاکی از آن است که مدیران شهری به‌دنبال اجرای طرحی مشابه میدان ولیعصر و ملاصدرا در میدان توپخانه هستند. حال پرسش این است؛ شهر به چه میزان نیازمند ایجاد مراکز تجاری در این میدان‌‌ها بوده است؟»

مال سازی در قلب تاریخ
معمارزاده ادامه داد:« فضایی با کاربری فرهنگی و گردشگری در میدان توپخانه درحال اجراست که فضاهای جایگزین بهتری برای اجرای این پروژه در شهر وجود دارد. خانه اتحادیه می‌تواند گزینه مناسبی برای آن باشد. شهر همانند یک موجود زنده است و نیازمند فضای باز شهری است. بافت تاریخی حصار ناصری که بازار تهران در قلب آن قرار دارد، یکی از جاذبه‌های تاریخی تهران بوده است اما مدیران شهری با این بافت تاریخی چه کرده‌اند؛ بازار تهران با مساحت 110 هزار هکتار به مراکز تجاری تبدیل شده است».

پروژه های بی نتیجه
یکی از پروژه‌هایی که در سال‌های گذشته اعتراض فراوان کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی کشور را درپی داشت، احداث زیرگذر چهارراه‌گلوبندک در بازارتهران بود. پس از این اعتراض‌ها، شهرداری تهران مدت زمان کوتاهی مجبور به توقف آن شد اما همانند روال همیشگی اجرای پروژه‌های عمرانی شهرداری، عملیات ساخت آن دوباره شروع شد. هفته گذشته نیز خبرهایی مبنی بر صدور مجوز تخریب سرای تاریخی «منیرالسلطنه» یا «سیگارچی» توسط یک رسانه منتشر شد که بر آن اساس شورای فنی تهران مجوز تخریب و نوسازی سرای 125 ساله سیگارچی را آن هم در حریم کاخ جهانی گلستان و در محدوده بازار ثبت ملی تهران در شهریور 97 صادر کرده بود. بر آن اساس ساخت دو طبقه زیرزمین و ایجاد یک کریدور شبه تجاری با 10/5 متر ارتفاع صادر شده که به طور واضح به زیرزمین اشاره نکرده و اعلام شده تا از زیر این بنا راهی به ایستگاه مترو متصل شود و یک کریدور ایجاد شود. پس از اعتراض برخی از اعضای شورای شهر، رسانه‌ها و فعالان و کارشناسان میراث فرهنگی، معاون رییس جمهور، در این پرونده ورود کرده و دستور حفظ سرای سیگارچی و ممانعت از هرگونه اقدام را در این بنای تاریخی را صادر کرد.
معمارزاده درباره صدور مجوز برای برخی از پروژه‌های عمرانی و غیرعمرانی در بافت تاریخی تهران گفت: «مخالفت کارشناسان میراث فرهنگی با پروژه زیرگذر به‌دلیل این بود که هیچ برنامه مشخصی وجود ندارد. یک روز در چهارراه گلوبندک زیرگذر احداث می‌کنند و روز دیگر یک زیرگذر در همان حوالی احداث می‌شود؛ نکته مهم این است که هیچ یک از این پروژه‌ها دردی از آن مشکل دوا نمی‌کند و مشکلات همچنان پابرجاست. هنگامی‌که پروژه مترو، مکان‌یابی و طراحی می‌شد، مسئولان به تردد شهروندان و ایجاد یک گره ترافیکی در قلب بافت تاریخی شهر فکر نکرده‌اند. عدم آینده‌نگری و سلیقه‌ای فکر کردن، پاشنه آشیل بافت‌های تاریخی شده است.باید برنامه‌ای مشخص وجود داشته باشد؛ نه‌تنها در بازار تهران بلکه در دیگر نقاط شهر نیز این مشکلات دیده می‌شود به‌عنوان مثال راه‌آهن تهران؛ یکی از دلایلی که سیلوی تهران در راه آهن ساخته شده این بود که بتوانند به‌راحتی حمل بار را انجام بدهند. بعد از طی چند دهه مدیران شهری تصمیم می گیرند در نزدیکی راه‌آهن تهران ایستگاه مترو احداث کنند. اما نکته جالب توجه اینجاست که این ایستگاه مترو ارتباط مستقیم با راه‌آهن ندارد. مترو در ضلع شرقی راه‌آهن واقع شده است. مسافران باید به‌همراه چمدان‌های خود به میدان راه‌آهن بیایند و پس از طی مسافتی از زیرزمین به راه‌آهن برسند؛ فلسفه احداث ایستگاه مترو در آن‌جا چه بوده است؟ اگر آینده‌نگری برای اجرای این طرح وجود داشت، مکان‌یابی مناسبی نیز برای ایستگاه مترو انجام می‌شد. همانند این مساله در ترمینال جنوب نیز رخ داده است. در ترمینال جنوب ایستگاه مترو وجود دارد اما بازهم باید چمدان به‌دست در خیابان تردد کنید و ترافیک ایجاد می‌شود. مدیران شهری نیز برای حل این ترافیک‌ها دست به‌دامن پروژه‌هایی همچون احداث پل و زیرگذر می‌شوند. بودجه‌ و بیت‌المالی که در این میان هدر می‌رود نیز، یک بحث مفصل دیگر است».

تشویق شهرداری به تخریب
این کارشناس میراث فرهنگی درباره ساخت‌و‌سازهای بافت تاریخی گفت: «طبق قانون طرح تفصیلی در بافت تاریخی، شهرداری مجاز به صدور پروانه ساختمانی تا پنج طبقه است که دو طبقه نیز به مالکان به‌عنوان تشویقی اعطا می‌شود و در مجموع برای هفت طبقه مجوز صادر می‌شود. صدور چنین مجوزهایی، تزریق جمعیت و خودروی بیشتری به بافت تاریخی و درپی آن افزایش ترافیک است. تکلیف مدیریت شهری با بافت تاریخی مشخص نیست. نمی‌دانیم چه مساله‌ای در اولویت کاری قراردارد؛ گردشگری، میراث فرهنگی و یا درآمد شهرداری! هیچ‌کدام از این بخش‌ها روشن و مشخص نیست. در معماری شهر نیز دچار پسرفت شده‌ایم؛ چراکه ارزش‌های معماری دوره‌های مختلف تاریخی را حذف کرده‌ایم و به‌دنبال یک‌سری آپارتما‌ن‌های بی‌هویت رفته‌ایم که هیچ جایگاهی در فرهنگ و تاریخ شهر ما ندارد. متاسفانه اتفاقی که در تهران برای بافت‌های تاریخی رخ داده است، درحال تکرار در دیگر شهرهای تاریخی کشور است و می‌توان گفت تهران به‌عنوان طرح پایلوت برای تخریب هویت فرهنگی دیگر شهرهای کشور شده است.تراکم‌فروشی و نبود درآمد پایدار در شهر، یکی دیگر از آفت‌های بافت‌های تاریخی است. شهری که توسعه و درآمد پایدار دارد، هویت و بافت تاریخی آن حفظ می‌شود. تهران را از آن حصار صفوی به قله البرز، اسلامشهر، جاجرود و چیتگر رسانده‌ایم. چه بلایی بر سر تهران با قدمت 500 ساله آورده‌ایم که این چنین بی‌هویت شده است.»

میراث فرهنگی در اولویت نیست
سونامی تخریب بنا و بافت تاریخی در کشور سال‌هاست آغاز شده و همچنان ادامه دارد. بعد از آن‌که سازمان عریض و طویل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شکل گرفت، تمامی نگاه‌ها به بخش گردشگری کشور معطوف شد و میراث فرهنگی کشور رها شد. براساس آمار و شواهد، حال و روز میراث فرهنگی و صنایع دستی کشور در زمانی‌که از زیر مجموعه‌های وزارت ارشاد محسوب می‌شدند، بسیار بهتر از وضعیت فعلی بود. وقتی این سازمان عریض و طویل درحد معاونت ریاست جمهوری است، این خود گویای حال و روز این سازمان است.حفظ آثار تاریخی و میراث فرهنگی کشور در اولویت مسولان سازمان و البته مدیران شهری نبوده است زیرا برخی از مسئولان درک درستی از اهمیت آن ندارند. بسیاری از مدیرانی که به این سازمان آمدند از جنس میراث فرهنگی کشور نبودند و دغدغه میراثی ندارند. آن‌ها به‌فکر افزایش تخت برای هتل‌ها بودند تا به‌دنبال مرمت آثار تاریخی یا ثبت ملی آثار تاریخی کشور. این‌جا بود که میراث فرهنگی کشور بزرگ‌ترین ضربه را در طول چند دهه اخیر دید و رویه که در سازمان تغییر نکرده است و هر روز شاهد تخریب بناهای تاریخی در گوشه و کنار کشور هستیم.
روزنامه قانون
7247


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

سردار فدوی: چهل سالگی انقلاب بیانگر پیروزی حق بر باطل است
قزوین - ایرنا - معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران کشور گفت: انقلاب اسلامی در چهل سالگی خود به دشمنان نظام و انقلاب ثابت کرد که همواره در طول تاریخ حق بر باطل پیروز است.
نیروهای بسیج مردم عراق برای کمک به مهار سیل وارد آبادان شدند
آبادان - ایرنا - سرپرست فرمانداری آبادان گفت:کاروانی شامل نیروهای بسیج مردمی عراق به همراه تجهیزات مهندسی برای کمک به مهار سیلاب و ایمن سازی جاده آبادان - ماهشهر در کنار مهندسان ایرانی وارد عمل شدند.
فرمانده ناجا: برای مقابله با توطئه اقتصادی همه پای کار باشند
تهران- ایرنا- فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی گفت: حتما برای خنثی کردن توطئه اقتصادی دشمن همه باید پای کار باشند و همانگونه که رهبر معظم انقلاب فرمودند اسباب آسایش و آرامش مردم را فراهم کنند.
2 خودرو در سیلاب جاده اهواز - آبادان غرق شدند
آبادان - ایرنا - مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای خوزستان از غرق شدن 2 خودرو در سیلاب جاده اهواز - آبادان خبر داد و گفت: سرنشینان این خودروها نجات یافتند.
سیل 133 هزار میلیارد ریال به بخش کشاورزی کشور خسارت زد
دزفول - ایرنا - رییس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی گفت: سیل حدود 133 هزار میلیارد ریال به بخش کشاورزی در کل کشور خسارت وارد کرده که 50 درصد این خسارات در استان خوزستان بوده است.
پازاج سرمربی سابق تیم ملی کشتی فرنگی در مرگ فرزند عزادار کرد
اردبیل - ایرنا - طاها پازاج فرزند احد پازاج سرمربی سابق تیم ملی کشتی فرنگی در اثر حادثه رانندگی جان باخت.
جشنواره غذای اکو؛ بستری برای تعامل زنجان با دنیا
زنجان - ایرنا - سفیران کشورهای یونان، اتریش، کروواسی و قزاقستان که جهت شرکت در جشنواره غذای اکو - جاده ابریشم وارد استان شده اند به صورت جداگانه با استاندار زنجان دیدار کردند.
چهار عضو یک خانواده در سانحه رانندگی جان باختند
همدان - ایرنا - جانشین رییس پلیس راه استان همدان گفت: چهار عضو یک خانواده بر اثر برخورد یک دستگاه خودرو سواری پژو با تریلی در جاده همدان - قزوین جان خود را از دست دادند.
بجنورد، نمایشگاه منطقه ای مد را میزبانی می کند
بجنورد - ایرنا- رئیس دانشگاه تک جنسیتی کوثر بجنورد اعلام کرد: نمایشگاه منطقه ای توانمندی های دانشجویان دختر در زمینه مد، لباس و صنایع دستی با حضور دانشگاه های کشور در بجنورد، مرکز استان خراسان شمالی برگزار می شود.
مسابقات اسبدوانی کورس بهاره گنبد آغاز شد
گنبدکاووس - ایرنا - مسابقات اسبدوانی کورس بهاره گنبدکاووس با حضور پرشور علاقه‌مندان به این ورزش بومی و اصیل منطقه، عصر روز پنجشنبه با برگزاری هفته اول این مسابقات در مجموعه سوارکاری این شهرستان آغاز شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

فیلم - خلاصه دیدار پورتو ۱-۴ لیورپول
تیم فوتبال لیورپول در خانه پورتو موفق به برد 4-1 شد تا در مجموع با برتری 6-1 راهی نیمه نهایی لیگ قهرمانان اروپا شده و حریف بارسلونا شود.
نشست هیات افغانستان و طالبان در دوحه به تاخیر افتاد
تهران-ایرنا- منابع خبری امروز (پنجشنبه) اعلام کردند که نشست هیات افغانستان و طالبان در دوحه پایتخت قطر که قرار بود امروز برگزار شود، به تاخیر افتاد.
پدران و مادران! «بهوش و بگوش»
«همه دست در دست هم دهیم و جوانان را درک کرده و دریابیم؛ اینان پاره تن خودمان و آینده‌سازان ایران سرافرازمان هستند.»
ویدئو - باتلاق‌های خانگی، یادگار سیل برای گلستان
حدود یک ماه از سیل در برخی شهرها و روستاهای استان گلستان می‌گذرد، اما هنوز نشانه‌های آن باقی مانده است. دو روستای « میرزا علی یلقی» و «سلاق‌یلقی» از توابع شهرستان آق‌قلا در سیل فروردین ماه، دچار آسیب‌های زیادی در ساختمان‌ها، زمین‌های کشاورزی و مدرسه شده‌اند. یکی از مهم‌ترین مشکلات فعلی مردم این روستاها، باقی‌مانده‌های گل و لای و فاضلاب است.
10 دلیل مهم برای خوردن پروتئین‌ها
مطالعات زیادی نشان داده‌اند رژیم‌های غذایی پُرپروتئین، برای کاهش وزن و سلامت متابولیسم اهمیت دارند.
رسانه های گروهی مشکلات را به مسئولان منتقل کنند
عصر تبریز: نگرانی‌‌ها از قطع و حمل درختان ارسباران
ایرنا مرکز یزد رسانه برتر فعال نوروز 98 شناخته شد
سیلی که می ‌تواند آتش ‌زا باشد
فرمانده بسیج رسانه گیلان:خبرنگاران برای رونق تولید تلاش کنند
پایگاه خبری تحلیلی «بالویز» در مهاباد فعالیت خود را آغاز کرد
اخبار کوتاه از استان اصفهان
سیل شیراز، کدام مقصر
یک اتفاق بزرگ در نام‌گذاری خیابان‌ها
پخش ۳۵ فیلم در روزهای پایانی هفته