از نقد محافظه‌کار شدن اصلاح‌طلبان تا تصمیم‌گیری مثل کویت

09:35 ۲۷ روز پیش ایرنا 125 0
از نقد محافظه‌کار شدن اصلاح‌طلبان تا تصمیم‌گیری مثل کویت

تهران - ایرنا پلاس: نقد و بررسی عملکرد اصلاح‌طلبان و واکاوی راهکارهای خروج از وضع موجود موضوع میزگرد ایرنا پلاس با حضور علی تاجرنیا و سعید رضوی فقیه است. بخش اول میزگرد را در ادامه می‌خوانید.

ایرنا

**افت سطح مقبولیت جریان اصلاحات بعد از انتخابات 96

ایرنا پلاس: با توجه به تجربه دولت جدید آقای روحانی، ارزیابی شما از کارنامه عملکرد جریان اصلاحات در این دوره چیست؟

تاجرنیا: موضوع نقد جریان اصلاحات در چند ماه اخیر مورد توجه جدی قرار گرفته ‌است. جریان اصلاحات بعد از ریاست جمهوری آقای روحانی، حضور پررنگی در فضای سیاسی جامعه داشت و از این معبر هم قاعدتاً تاثیرگذار بوده است. بعد از دور دوم ریاست جمهوری آقای روحانی ایشان به‌نوعی عقب‌نشینی داشتند. بخشی از این عقب‌نشینی به‌دلیل شرایط و بخشی به‌دلیل برخی محافظه‌کاری‌ها بود که نهایتاً هزینه این وضعیت را بیشتر جریان اصلاحات داد. چون گروه آقای روحانی و حلقه دوستان‌شان یک جریان سیاسی نبودند و همه می‌دانند که چیزی به‌عنوان جریان اعتدال نداریم. در واقع ریاست‌جمهوری آقای روحانی مدیون تلاش شخصیت‌ها، احزاب و گروه‌های اصلاح‌طلب و گفتمان اصلاح‌طلبی بود. بعد از پیروزی آقای روحانی، انتظار و توقع مردم برآورده نشد و چون طبیعتاً مردم در کشور دو جریان سیاسی اصلاح‌طلب و اصولگرا را می‌شناسند، انتقادات به سمت جریان اصلاحات وارد شد. همان‌طور که از احمدی‌نژاد انتقاد داشتند و جریان اصولگرا را مورد انتقاد قرار می‌دادند. واقعیت این است که نه در دولت و نه در مجلس، از حداکثر ظرفیت اصلاح‌طلبی استفاده نشده است. در دولت به‌دلیل روحیاتی که خود آقای روحانی و حلقه اولیه مشاوران‌شان داشتند، اجازه داده نشد تا همه ظرفیت‌ها را نشان دهیم. امروز می‌بینیم نمایندگان اصلاح‌طلبی که به‌اصطلاح با اسم لیست امید وارد مجلس شدند، گاهی از اینکه به برخی طرح‌ها رای شفاف دهند، ابا دارند و حاضر به هزینه دادن نیستند. بنابراین من نمی‌توانم آنچه در دولت و مجلس وجود دارد را آیینه تمام‌نمای ظرفیت‌های اصلاح‌طلبی بدانم. اما درعین حال معتقدم وقتی این اتفاق افتاد، باید شفاف‌تر و صادقانه‌تر با مردم صحبت می‌کردیم. ولی ما دچار رودربایستی و محافظه‌کاری شدیم و نخواستیم به شرایط قبل از 88 برگردیم. مجموع این روند سرمایه‌ای که بعد از 88 برای اصلاحات شکل گرفت را با چالش روبه‌رو کرد و امروز می‌توانم بگویم که نسبت به سال 92، جریان اصلاحات در سال 96 در سطح پایین‌تری از مقبولیت و اعتماد قرار دارد.



**اصلاح‌طلبان فاقد برنامه مشخص هستند

ایرنا پلاس: آقای رضوی فقیه ارزیابی و تصور شما از وضعیت فعلی و رویکردهای اقتصادی و اجتماعی اصلاح‌طلبان چیست؟

رضوی فقیه: برای ارزیابی منصفانه عملکرد اصلاحات باید اهداف این جنبش سیاسی و اجتماعی را احصاء کرد. آیا صرفاً این جریان خواستار پیروزی در انتخابات قوه مقننه و مجریه است تا در همان چارچوب‌های متعارف برنامه‌های اجرایی تنظیم کنند، یا اهدافی فراتر داشتند؟ آنچه انتخابات دوم خرداد 76 را از انتخابات‌های قبل از آن متمایز می‌کند، حرکت به سمت ایجاد تحول ساختاری و نوسازی دولت در ایران بود. اگر ما می‌خواهیم ارزیابی منصفانه‌ای داشته باشیم، عملکرد اصلاح‌طلبان را باید متناسب با این اهداف بسنجیم. اینکه مثلاً در انتخابات مجلس فعلی فهرستی معرفی کردیم و با رای بالای مردم روبرو شد، اما آنها عملکرد خوبی نداشتند، شاید بخشی از آن متوجه عملکرد دولت و بخشی متوجه نهادهای نظارتی باشد.

اما بیرون از دایره عملکرد دولت روحانی و اعتدال‌گرایان و بیرون از دایره عملکرد مجلس و محدودیت‌هایی که شورای نگهبان اعمال می‌کند، جنبش اصلاح‌طلبی در جامعه چه کرده است؟ سؤال مهم این است که آنجایی که ظرفیت‌های دیگری برای جریان اصلاحات بوده و توجه نکردند را چطور باید ارزیابی کرد؟ طبیعی است که با سخت‌گیری نهادهای نظارتی؛ مخصوصاً شورای نگهبان بعد از وقایع مجلس ششم؛ ما نمی‌توانستیم انتظار داشته باشیم اتفاقی مثل انتخابات مجلس در سال 78 تکرار شود و نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم کاندیداهایی مثل خود آقای خاتمی به‌عنوان رقیب در انتخابات ریاست جمهوری وارد عرصه شوند. کسی که بعد از هشت سال ریاست جمهوری با محدودیت‌های جدی مواجه بود. اما این جنبش از ظرفیت‌های خود در جامعه چگونه استفاده کرد؟ اساساً برنامه‌ای که برای به‌دست گرفتن قدرت در قوه مقننه و قوه مجریه داشتند، چیست؟ سؤال اصلی من این است که به فرض، همه محدودیت‌هایی که ما به آن واقفیم برطرف شود، یعنی نهادهای نظارتی اجازه دهند اصلاح‌طلب‌ها همه ظرفیت‌های خودشان را وارد میدان کنند و در یک رقابت آزاد و عادلانه برای کسب آرای مردم تلاش کنند. برنامه آنها برای اصلاحات چیست؟ در حوزه سلامت و درمان، اقتصاد و بانکداری، محیط زیست و خشکسالی چه برنامه‌ای دارند؟ گمان دارم نیروهای جریان اصلاحات، علاوه‌بر اینکه نگاه‌شان معطوف به انتخابات و حضور در قدرت سیاسی بوده، برنامه مداومی ندارند.


**عبور از «حزب محوری» به «شخص محوری»

ایرنا پلاس: دال مرکزی گفتمان اصلاحات توسعه سیاسی است. فارغ از محدودیت‌هایی که از خارج از این جریان وارد شده، تا چه حدی جریان اصلاحات به سمت تحزب و بسط جامعه‌مدنی حرکت کرده است؟ یعنی نوع مناسبات جریان اصلاحات تا چه اندازه مبتنی‌بر فرهنگ و گفتمان توسعه سیاسی است؟

تاجرنیا: اولاً موضوع توسعه سیاسی در دوران فترت دولت آقای هاشمی شکل گرفت بود و افرادی که این مسئله را مطرح کردند در حزب مشارکت جمع شدند. در واقع این‌ها صادقانه‌تر به بحث توسعه سیاسی وارد شدند. در دوره دوم انتخابات شورای شهر، هیچ‌کس به‌واسطه سابقه و سلیقه سیاسی ردصلاحیت نشد که بعدها به همین دلیل مورد انتقاد قرار گرفتیم. البته جریان اصلاحات، مانند جریانانت سیاسی دیگر یک طیف است. بخش سنتی‌تر این بدنه، اگر شرایط کشور بعد از فوت امام به‌جای دیگری می‌رسید، چه‌بسا در آن تفکرات می‌ماند. اما واقعیت این است که من این حرکت را در راستای توسعه سیاسی رو به جلو می‌بینم. با تشکیل حزب مشارکت در جریان انتخابات مجلس ششم، برای اولین‌بار فراکسیونیسم در معنای واقعی خود مطرح شد. اما وقتی حزبی که بعد از 12 سال فعالیت با آن برخورد می‌شود و آن را تعطیل می‌کنند، نشان می‌دهد که در جامعه ما هزینه کار سیاسی زیاد است. از آن طرف، یکی از اتهامات منجر به تعطیلی حزب مشارکت، سند راهبردی‌ای بود که قبل از انتخابات 88 تدوین شد و به همه آن مسائلی که مدنظر شماست پاسخ داد. بنابراین حزب مشارکت در آن جهت حرکت کرد، اما مجموعه‌ای از اتفاقات در بیرون رخ داد و هزینه فعالیت سیاسی در کشور بالا رفت. پس یک سری عوامل بیرونی هم دخیل هستند. هرچند عوامل درونی هم مؤثر بودند.


ایرنا پلاس: خود جبهه مشارکت تا چه اندازه مناسبات درونی دموکراتیک داشت؟

تاجرنیا: اگر بخواهیم حزب مشارکت را با احزاب روز دنیا مقایسه کنیم، فاصله زیادی داشت. اما اگر آن را با احزاب دیگر کشور مقایسه کنیم، بسیار جلوتر بود. بنابراین شاید آن فراگیری صورت نگرفت و شاید فرآیندهای درون حزبی باید بهتر اتفاق می‌افتاد و مجموعه این عوامل نگذاشت توسعه سیاسی اتفاق بیفتد. من معتقدم ما می‌توانستیم کارهای زیادی انجام دهیم؛ مانند اصلاح قانون انتخابات، اصلاح قانون احزاب و اصلاح آیین‌نامه‌هایی که در مجموعه دولت وجود داشت. همچنین ساده‌کردن فرآیندها و جلوگیری از انحلال احزاب از این موارد بود. من این انتقادات را وارد می‌دانم. چراکه سبب شد تا از «حزب‌‌محوری» به «شخص‌محوری» روی آوریم و نگاه مردم به اشخاص نسبت به احزاب بیشتر شد.


**علت انتقاد به اصلاح‌طلبان

ایرنا پلاس: به نظر شما مناسبات داخلی جریان اصلاحات چه نسبتی با شعارهای این جریان دارد؟

رضوی فقیه: از همین ماجرای شورای سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان استفاده می‌کنم. به نظر من مکانیسم تصمیم‌گیری در راس اصلاحات شباهت بیشتری با مکانیسم تصمیم‌گیری در عربستان سعودی و کویت دارد. یعنی ما به کسی مانند آقای خاتمی اختیار دادیم تا در مورد جنبش سیاسی و اجتماعی اصلاحات تصمیم‌گیری کنند. ایشان هم چند نفر را به‌عنوان اعضای شورای مشورتی معرفی کردند. این ماجرا یک وجه مثبت دارد که تصمیم‌گیری بدون مناقشه و نهایتاً با تأیید آقای خاتمی مورد تمکین قرار می‌گیرد. اما می‌تواند وجه منفی هم داشته باشد. یکی از وجوه منفی این است که آنها افرادی هستند که تلاش می‌کنند تا خارج از چارچوب‌های قانونی نفوذ کنند تا ساده‌تر به اهداف‌شان برسند. در نهایت چنین شکلی از تصمیم‌گیری دموکراتیک نیست و معلوم نیست این تصمیمات به‌نفع جنبش اصلاحات باشد. لذا ممکن است منافع شخصی و گروهی به منافع ملی و منافع جبهه اصلاحات ترجیح پیدا کند. به‌نظر من یکی از مشکلات ما این است که این معضل را حل نکردیم. الان انتقاداتی به همین شیوه وارد شده‌ است. مانند نامه انتقادی‌ای که چند ماه پیش منتشر شد و یا نامه 35 تشکل دانشجویی که خدمت آقای خاتمی ارائه شده است. تعداد قابل‌توجهی از احزابی که درون جبهه اصلاحات به‌شمار می‌آیند و خود را اصلاح‌طلب می‌دانند و سابقه فعالیت اصلاح‌طلبانه دارند، به روند موجود انتقاد دارند. با این انتقادات نهایتاً باید به سمت مکانیسمی برویم که اجماعی و قابل‌قبول باشد.

گفت وگو از سید عمادالدین محمودی
*اداره کل اخبار چندرسانه ای*ایرناپلاس*


گروه های زیر مجموعه سیاسی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

انتقاد فرماندار نوشهر از روند ساخت نیروگاه زباله سوز این شهر
نوشهر- ایرنا - فرماندار شهرستان نوشهر از کندی عملیات اجرایی طرح ملی نیروگاه زباله سوز در این شهرستان انتقاد کرد.
دیدار ستاد یادواره ۶۰۰۰ شهید استان قم با خانواده شهید زین‌الدین
اعضای ستاد برگزاری بیست و پنجمین یادواره ۶۰۰۰ شهید استان قم با حضور در منزل شهیدان زین الدین، با مادر این دو شهید دیدار کردند.
چرا اروپا میزبانی کانال تجاری را نمی‌پذیرد؟!
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا می‌گوید برجام را نه به خاطر منافع تجاری بلکه به دلایل امنیتی حفظ می‌کند. همزمان اعلام شد اتریش نیز در کنار بلژیک و لوکزامبورگ از میزبانی دفتر مبادلات مالی ویژه اروپا با ایران مخالفت کرده است!
مناطق ویژه پازل تکمیلی چرخه اقتصادی
اراک - ایرنا - مناطق ویژه اقتصادی به دلیل معافیت از محدودیت های گمرکی و مالیاتی با جلب و جذب سرمایه گذاران خارجی، افزایش درآمد و تسهیل گر روندی بوده که توجه به آن می تواند در تکمیل چرخه اقتصادی کشور حیاتی باشد.
فرنگی کار ایران به برنز رسید
مهدی ابراهیمی با پیروزی در دیدار رده بندی وزن ۸۲ کیلوگرم کشتی فرنگی قهرمانی زیر ۲۳ سال جهان که در شهر بخارست رومانی در جریان است به مدال برنز رسید.
مهمترین عناوین خبری ایرنا از شامگاه چهارشنبه تا صبح پنجشنبه
تهران- ایرنا- پیام رئیس جمهوری در نکوداشت مقام علمی و اخلاقی علامه محمدتقی جعفری، پرداخت 323 هزار میلیارد ریال تسهیلات مسکن در دولت دوازدهم از سوی بانک مسکن، اعتراف مقام آمریکایی به شکست تحریم های نفتی ایران، تاکید فعالان سیاسی کردستان عراق بر توانمندی ایران برای غلبه بر تحریم های آمریکا و افشای تلاش رژیم صهیونیستی برای کاهش اهمیت تنگه هرمز از سوی روزنامه ایتالیایی مهمترین خبرهای 12ساعت گذشته ایرنا بود.
احتمال تغییر آرایش دولت چقدر است؟
روزنامه خراسان در گزارشی به نقل از حسن روحانی نوشت که در برخی استانداری ها، فرمانداری ها و وزارتخانه ها به ناچار تغییراتی ایجاد خواهد شد.
کسی که قرارداد شفر را بست، به توپ می‌گفت قارپوز!
حسن روشن از شرایط این روز‌های تیم استقلال ناراضی بود. او درباره حضور پرسپولیس در فینال آسیا و دیدارش با حسین کلانی پس از نایب‌قهرمانی این تیم مطالبی را بیان کرد.
طرح مطالبات احزاب اصلاح‌طلب قزوین از دولت
قزوین-ایرنا- در دیدار احزاب اصلاح طلب قزوین با معاون سیاسی امنیتی استاندار، 15 فعال و نماینده جریانات سیاسی به بیان مطالبات خود از دولت پرداختند.
کیهان به ظریف: چرا بهانه دست دشمن می‌دهید؟!
حسین شریعتمداری در روزنامه کیهان نوشت: برادر گرامی، جناب آقای ظریف! شما در جریان تصویب لایحه CFT در مجلس شورای اسلامی فرموده بودید که نه شما و نه رئیس‌جمهور تضمین نمی‌کنید که FATF و یا CFT مشکلات اقتصادی را حل کند ولی تاکید کرده بودید که تصویب آن یکی از بهانه‌ها را از دست آمریکا می‌گیرد! اگر سخن آن روز شما را بپذیریم که البته پذیرفتنی نیست، این پرسش باقی می‌ماند که پس چرا خودتان به دست دشمن بهانه می‌دهید؟!

پر بازدید ترین اخبار امروز

عکس ساده اما لوکس «سحر قریشی»
سحر قریشی با انتشار این عکس نوشت:زندگی زیباست ساده لباس بپوش، ساده راه برو ولی در برخورد با دیگران ساده نباش زیرا سادگیت را نشانه میگیرند برای در هم شکستن ِ غرورت.
احتساب رایگان مدت سربازی به سوابق بیمه افراد متقاضی
بر اساس استفساریه ماده 95 قانون تأمین اجتماعی مصوب مجلس، افرادی که متقاضی احتساب مدت سربازی به سوابق بیمه خود هستند می توانند بصورت رایگان از این مزایا بهره مند شوند. ‌‌‌‌‌
سنای آمریکا برای قطع فروش تسلیحات به بحرین رای گیری می کند
تهران - ایرنا - سناتور آمریکایی که قطعنامه ای برای قطع فروش تسلیحات به بحرین در سنای آمریکا ارائه کرده است، گفت: امروز (پنجشنبه) برای این قطعنامه رای گیری می شود.
قربون صدقه های خانم بازیگر برای یک گربه -عکس
متین ستوده با انتشار این عکس نوشت: قربون نگاهت با جذبه من.
نظر ۶ نماینده مجلس درباره اظهارات اخیر ˮظریفˮ
برخی از نمایندگان مجلس در واکنش به اظهارات ظریف درباره پولشویی خواستار حضور وی در کمیسیون امنیت ملی مجلس و توضیح درباره اظهاراتش شدند.
طرح مطالبات احزاب اصلاح‌طلب قزوین از دولت
تقویت دولت خدمت به کشور، انقلاب و نظام است
خانه احزاب قزوین به زودی راه اندازی می شود
آذر منصوری: پیاده کردن افراد از قطار انقلاب برخلاف مسیر تفاهم ملی است
امسال 80 عملیات ناامن سازی ایران به وقوع پیوسته است
زنان را فقط برای مشارکت توده ای به رسمیت می شناسیم
پیش‌نویس قانون جدید احزاب تقدیم رئیس مجلس شد
انتخاب شهردار رشت و چند پرسش برای آینده جریان اصلاح طلبی استان
طولانی شدن انتظارها برای راه اندازی خانه احزاب قزوین
طولانی شدن انتظارها برای راه اندازی خانه احزاب قزوین