۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

11:31 ۴۹ روز و ۴ ساعت پیش برترین ها 267 0
                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

اگر با دقت به اسامی کشته‌شدگان ماجرای سقوط هواپیمای سی-۱۳۰ ارتش با شماره پرواز ۵۰۵ در منطقه کهریزک تهران نگاه کنید، متوجه خواهید شد که اهمیت آنان تا جایی بود که نیروی هوایی ارتش، وزارت دفاع، ستاد مشترک ارتش و قائم‌مقام سپاه پاسداران در یک روز با خلأ فرماندهان خود مواجه شدند و معادلات جنگ تغییر کرد.

برترین ها

خبرگزاری ایسنا - سهیلا صدیقی: «آن شب پس از ترک اهواز همه چیز مرتب بود تا اینکه حدود ساعت ۸ شب به نزدیک کوه‌های حسن‌آباد قم رسیدیم. یک دفعه سیستم برق هواپیما به ‌طور کامل از کار افتاد و تاریکی همه جا را فراگرفت. تنها چراغ‌های حرم عبدالعظیم (ع) دیده می‌شدند. بر اثر قطع برق، موتورهای هواپیما نیز خاموش شدند و سیستم هیدرولیک هدایت از کار افتاد.

فکوری ابتدا به کابین خلبان آمد و با چراغ‌قوه سعی کرد که مشکل را برطرف کند و بعد برای باز کردن دستی چرخ‌ها رفت. این طور احساس می‌شد که فکوری فهمیده‌ است مشکل فراتر از قطع برق است. هواپیما با سرعتی آهسته و به‌ طور افقی به سمت زمین در حرکت بود. به همین دلیل هواپیما در بیابان فرود آمد. از آنجا که یکی از چرخ‌ها قفل نشده بود، هواپیما به یک سمت خم شده و روی زمین کشیده شد.

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

کمک‌خلبان با بازکردن پنجره از هواپیما خارج شد و لحظاتی بعد هواپیما با ۸۰۰۰ پوند سوخت منفجر شد. ۴۵ دقیقه بعد یک بالگرد برای کمک به بازماندگان حادثه به محل آمد.»

آنچه خواندید، مربوط به ماجرای سقوط هواپیمای سی-۱۳۰ ارتش با شماره پرواز ۵۰۵ در منطقه کهریزک تهران از زبان محمود خرم‌دل کمک‌خلبان این پرواز بود که منجر به شهادت افراد مهمی چون ولی‌الله فلاحی، یوسف کلاهدوز، محمد جهان‌آرا، جواد فکوری و سیدموسی نامجو شد. این اتفاق تلخ عملا معادلات جنگ ایران و عراق را تغییر داد زیرا فتح خرمشهر به ۸ ماه بعد از آن موکول شد و جنگ بیش از ۷ سال دیگر ادامه یافت.

اگر با دقت به اسامی کشته‌شدگان این پرواز نگاه کنید، متوجه خواهید شد که اهمیت آنان تا جایی بود که نیروی هوایی ارتش، وزارت دفاع، ستاد مشترک ارتش و قائم‌مقام سپاه پاسداران در یک روز با خلأ فرماندهان خود مواجه شدند و معادلات جنگ تغییر کرد.

اما آیا این یک سقوط ساده بود؟

این حادثه در پی موفقیت عملیات ثامن‌الائمه و شکست حصر آبادان به وقوع پیوست؛ زمانی که فرماندهان نظامی برای ارائه گزارش این پیروزی به امام (ره) عازم تهران بودند.

سرهنگ صولتی سرخلبان پرواز که از این سانحه هوایی نجات پیدا کرد، در این‌باره گفته است: «پس از بلند شدن از فرودگاه و طی مسافتی ناگهان صدای انفجاری که ناشی از خرابی‌های برق بود بلند شد و به دنبال آن چهار موتور هواپیما از کار افتاد و البته به گفته یکی از خلبانان زبده نیروی هوایی، هواپیما حامل اجساد شهدا بوده که گروه‌های معاند با کار گذاشتن بمب داخل شکم یکی از اجساد قبل از بارگیری نقشه انفجار و ساقط کردن هواپیما را داشتند که متأسفانه موفق شدند از عدم بازرسی اجساد استفاده کرده و یکی از مهلک‌ترین ضربات را به ارتش در حال جنگ ایران بزنند.»

هوشنگ صمدی فرمانده تکاوران دریایی مدافع خرمشهر اما در مصاحبه‌ای علت سقوط پرواز سی - ۱۳۰ را شلیک پدافند خودی می‌داند و در سؤال خبرنگاری که علت سقوط هواپیمای فرماندهان جنگ را جویا می‌شود، چنین پاسخ می‌دهد: «هواپیما را با موشک پدافند زدند و باعث سقوط آن شدند. در آن زمان من و یکی دیگر از فرماندهان ارشد نیز قرار بود با این هواپیما به تهران بیاییم. افضلی فرمانده نیروی دریایی در بندر امام حضور داشت.»

این در حالی است که برخی کارشناسان نیز معتقدند این سقوط، خرابکاری بوده و در ادامه ترورهای تابستان سال ۱۳۶۰ قرار داشته است.

اما در این پرواز چه شخصیت های مهمی برای همیشه از دست رفتند؟

محمد جهان‌آرا

محمد جهان‌آرا یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ ایران و عراق بود. او به‌ علت خدمتگزاری در دفاع و شکستن حصر آبادان از خاک خوزستان، سال ۱۳۷۰ یعنی ۱۰ سال بعد از شهادتش درجه سرلشگری دریافت کرد.

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

او در سال ۱۳۵۸ فرماندهی سپاه خرمشهر را به عهده گرفت و هم‌زمان جهاد سازندگی خرمشهر را نیز پایه‌گذاری کرد و با شروع جنگ ایران و عراق دوش به دوش مردم از شهرش دفاع کرد.

مرثیه مشهور «ممد نبودی ببینی» پس از آزادسازی خرمشهر توسط جواد عزیزی از رزمندگان خرمشهر سروده و نخستین بار توسط «حسین فخری» هم‌رزم او بر سر مزارش خوانده شد و یک‌سال بعد توسط غلام کویتی‌پور هم‌زمان با سالگرد آزادی خرمشهر خوانده شد.


جواد فکوری

امیر سرلشکر خلبان جواد فکوری، فرمانده نیروی هوایی و وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران بود. او در سال ۱۳۳۸ در کنکور سراسری شرکت کرد و در رشته پزشکی پذیرفته شد ولی به خاطر علاقه زیادی که به خلبانی داشت، با انصراف دادن از تحصیل در دانشگاه، در مهرماه همان سال وارد دانشکده خلبانی نیروی هوایی شد.

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

فکوری دو بار در سال‌های ۱۳۴۲ و ۱۳۵۶ برای تحصیل و آموزش خلبانی جنگنده اف-۴ به آمریکا رفت اما پس از انقلاب ۱۳۵۷، به خدمت نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران درآمد و با شروع جنگ ایران و عراق به عنوان یکی از طراحان عملیات‌های نیروی هوایی ایران به کار خود ادامه داد.

جواد فکوری در طراحی عملیات کمان ۹۹ و عملیات اچ-۳ و عملیات اوسیراک شرکت داشت.

او نیز پس از شهادتش، به درجه «تیمسار سرلشکر» ترفیع یافت.


ولی‌الله فلاحی

فلاحی پس از اخذ دیپلم در مهرماه سال ۱۳۳۰ وارد دانشکده افسری شد و با درجه ستوان‌دومی در رسته‌ زرهی از آن دانشکده فارغ‌التحصیل شد و سپس در لشکر ۹۲ زرهی خدمت خود را شروع کرد.

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

او به دلیل مخالفت‌هایش با حکومت پهلوی از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۲ چهار بار به زندان افتاد اما به دلیل تفکر و دانش بالایی که داشت از افسران زبده قابل احترام ارتش شاهنشاهی بود که همواره مورد احترام فرماندهان ارشد ارتش قرار داشت.

فلاحی با درجه سرهنگ‌دومی به همراه گروهی از افسران ایرانی به عنوان ناظر صلح سازمان ملل در آتش‌بس ویتنام از سال ۱۳۵۱ تا اواسط ۱۳۵۳ را در این کشور گذراند و در ۱۲ مهرماه ۱۳۵۷ پس از گرفتن درجه سرتیپی به شیراز منتقل شد و به عنوان معاون فرماندهی مرکز پیاده شیراز به کار خود ادامه داد.

او پس از پیروزی انقلاب اسلامی بازنشسته شد؛ با این حال به عنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش منصوب و با اوج‌گرفتن دوباره درگیری‌ها در آغاز تابستان ۱۳۵۸، بار دیگر در منطقه حاضر شد و فرماندهی یگان‌های ارتش را به عهده گرفت.

تیمسار فلاحی در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ به سمت ریاست ستاد مشترک ارتش برگزیده شد و در سال نخست جنگ با عراق، راهبردهای دفاعی ایران را هدایت کرد.

او در سخنانی گفته بود: «من وجب به وجب خاک خوزستان را به علت محل خدمت اولیه‌ام می‌شناسم. با توجه به پیشروی سریع عراق آرزو داشتم که ارتش عراق زمین‌گیر شود که چنین شد. اکنون تنها یک آرزوی دیگر دارم. تنها آرزویم این است که ارتش متجاوز عراق را از اطراف آبادان تا مارد عقب بنشانم.»

سرانجام با طراحی و اجرای پیروزمندانه عملیات ثامن‌الائمه و رفع حصر آبادان آرزوی تیمسار فلاحی برآورده شد و وضعیت راهبردی جنگ دگرگون و زمینه برای پیروزی‌های بزرگ آینده فراهم شد.


یوسف کلاهدوز

یوسف کلاهدوز قائم مقام سپاه پاسداران بود که در سال ۱۳۴۴ وارد دانشکده افسری ارتش شد. او به دلیل تیزهوشی و استعداد فراوان در ارتش توانست به گارد شاهنشاهی منتقل شود. در بخش‌هایی از زندگینامه وی آمده است: «از او پرسیدند چرا با توجه به موقعیتی که داری، شاه را نمی‌کشی؟ وی در پاسخ گفته بود باید دستور برسد، نباید خودسرانه عمل کرد و بی گدار به آب زد زیرا من از آیت‌الله خمینی دستور می‌گیرم.»

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

از جمله اقدامات او پس از انقلاب اسلامی تشکیل سپاه پاسداران به فرمان امام (ره) و راه‌اندازی واحدهای آموزشی سپاه و توسعه آن بود. همچنین او در تدوین اساسنامه سپاه نقشی اساسی داشت. آخرین مسئولیتش نیز قائم‌مقامی فرماندهی سپاه بود. او در کنار این وظیفه در شورای عالی دفاع نیز نقش مؤثری را بر عهده داشت.


سیدموسی نامجو

سرلشکر سیدموسی نامجو از نظامیان عالی‌رتبه نیروی زمینی ارتش و وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران بود. او پیش از انقلاب ۱۳۵۷ به سمت عضو هیئت علمی دانشکده افسری منصوب شد که این مسئولیت، بعد از انقلاب به ریاست دانشکده ارتقا یافت. نامجو اولین فرمانده دانشکده افسری جمهوری اسلامی ایران بود که در سال ۱۳۵۸ دست‌اندرکار تحول اساسی در دانشکده افسری بود.

                  ۵ فرمانده ارشدی که با سی-۱۳۰ پروازشان ابدی شد

پس از شهادت مصطفی چمران، نماینده فرمانده کل قوا در شورای عالی دفاع بود و مدتی بعد در نقش وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح به خدمت پرداخت.


گروه های زیر مجموعه چهره ها

چهره های ایرانی
چهره های ایرانی

آخرین اخبار

گردشگری عمودی در ارتفاعات شگفت آور چین
در چندین سال اخیر توسعه دهندگان چینی جاذبه های توریستی جدید زیادی را در نقاط مرتفع کشور افتتاح کرده اند. پل های شیشه ای در قله کوه ها، مسیرهای پیاده روی باریک و هولناک چسبیده به صخره ها و حتی در قله آسمانخراش ها.
دیالوگ‌های ماندگار؛ به خاطرِ یک مشت دلار!
سخنوري يکي از ارکان ادبيات ایران و جهان است و نغزگويي و جمله های تاثیر گذار دو بن مايه اصيل در زبان محاوره تمامی ملل هستند. با توجه به همين اصل يکي از پايه‌هاي ماندگاري فيلم هاي سينمايي و مجموعه‌هاي تلويزيوني را بايد در ديالوگ‌هايي جستجو کرد که در حافظه تاريخي مخاطبانشان نقش بسته‌اند.
عکس: حیوانات آلبینو نیازی به رنگ ندارند
باتوجه به رنگ های بی شماری که در دنیای حیوانات وجود دارد، دیدن یک حیوان کاملا سفید و بی رنگ می تواند یک تجربه فوق العاده باشد.
محمد بنا سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی شد
محمد بنا بعنوان سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی بزرگسالان منصوب شد.
بیرانوند نامزد بهترین بازیکن سال آسیا شد
دروازه بان پرسپولیس جزو 3 نامزد نهایی کسب عنوان بهترین بازیکن سال آسیا شد.
پرسپولیس در میان پرشورهای جهان سوم شد
در نظرسنجی روزنامه اسپانیایی مارکا، پرسپولیس جایگاه سومین هواداران پرشور جهان را به خود اختصاص داد.
رحمانی: پرسپولیس بهترین تیم ایران است
بازیکن تیم فوتبال پیکان گفت:پرسپولیس تیم دوم آسیا و بهترین تیم ایران است اما ما می‌خواهیم فردا دست پر از زمین بیرون بیاییم.
ماریو: یک امتیاز ارزشمند را از ایتالیا گرفتیم
هافبک تیم ملی پرتغال پس از تساوی مقابل ایتالیا گفت:ما امروز با تیمی ممتاز رقابت کردیم.
رای انضباطی پرسپولیس و سایپا اعلام شد
رای دیدار تیم های سایپا و پرسپولیس تهران از سری رقابت‌های لیگ برتر در هفته دهم از سوی کمیته انضباطی صادر شد.
سرنوشت راه آهن، صبا و نفت در انتظار انزلی
تیم فوتبال ملوان در هفته سیزدهم لیگ یک به لطف پنالتی دقیقه ۹۲ از شکست خانگی گریخت تا شرایط بحرانی همچنان بر این تیم حاکم باشد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

زشت‌ترین خودرو‌هایی که تا به‌حال ساخته شده
چشم‌های ما همیشه جذب زیبایی‌ها می‌شوند، اما همه ما ناچاریم زشتی‌های این دنیا را هم ببینیم، چنین موضوعی در دنیای اتومبیل‌ها هم صادق است.
شیراز؛ میزبان بزرگترین رویداد سوارکاری جهان
‌رئیس هیئت سوارکاری فارس اعلام کرد که یکم تا چهارم آذرماه بزرگترین رویداد سوارکاری و هنرهای رزمی سواره جهان به میزبانی این استان و شهر شیراز برگزار می‌شود.
عملیات گودبرداری در باغ اراج متوقف شد
فخاری از توقف عملیات گودبرداری در باغ اراج خبر داد.
ابطحی: ضاربان نوازندگان رشت متحجر هستند
محمدعلی ابطحی، فعال سیاسی و رییس دفتر محمد خاتمی با انتقاد از نحوه برخورد با 3 نوجوان نوازنده در رشت این کار را توهین به ایرانیت و نماد تحجر خواند.
دانیال خیرخواه و سهیل مستجابیان؛ سلاطین دابسمش ایران!
مورد عجیب تاج؛ نه می‌رود و نه کاری از دستش برمی‌آید!
شخصیت‌های سیاسی که در آبان به دنیا آمده‌اند
بازیگران ایرانی که خبرنگار شدند
هرمز علی‌پور از عصیانگری در عالم شعر می‌گوید
مادران ماندگار سینمای ایران
بیوگرافی نگین میرصالحی؛ بلاگر و استایلیست معروف ایرانی
نرگس کلباسی؛ بانوی امید زلزله‌زدگان کرمانشاه
روایت دختر ملک الشعرای بهار از پدر
همه شهرداران تهران؛ از توسلی تا حناچی