اعتبار نظم جهانی قاعده محور در گرو عملکرد اروپا

07:18 ۷۷ روز و ۲۱ ساعت پیش ایرنا 296 0
اعتبار نظم جهانی قاعده محور در گرو عملکرد اروپا

تهران- ایرنا- با خروج ترامپ از برجام به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای دیپلماسی جهان ، اکنون حفظ این توافق برعهده قدرت های اروپایی است تا با اقدام های دقیق و عملیاتی از قاعده محوری در نظام بین الملل صیانت کرده و اعتبار معاهده های بین المللی را از خطر نجات دهند.

ایرنا

به گزارش روز دوشنبه ایرنا، بیراه نیست اگر عنوان شود که امروز برجام به یکی از مهمترین شاخص های میل نظم جهانی به قاعده محوری از یک سو و واقع‌گرایی قدرت‌محور از سوی دیگر که به جای تکیه بر قدرت استدلال،استدلال قدرت را ابزار نیل به اهداف خود قرار داده، تبدیل شده است.
آمریکا که ادعای معمار نظم جهانی قاعده محور دارد اما زمامداری ترامپ این کشور را به نیرویی تبدیل کرده که این نظم را به صورت جدی به چالش می کشد. این سخن دونالد توسک رئیس شورای اروپا در آستانه نشست سران گروه هفت در کانادا است که تا پیش از ترامپ نشانه یکصدایی غرب در هدایت اقتصاد و سیاست جهان بود اما تبدیل به محملی برای گسست واشنگتن از متحدانش شد.
یک ماه پیش از نشست سران گروه هفت، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در 18 اردیبهشت امسال با اعلام خروج کشورش از توافق هسته ای ایران با شش قدرت جهانی و بازگردادن تحریم های هسته ای که به مدد برجام رفع شده بود، شکاف میان دو سوی آتلانتیک را آشکارتر کرد.
تلاش سه قدرت اروپایی امضاکننده برجام برای حفظ این دستاورد دیپلماسی و به تعبیری برای نجات قاعده محوری نظم بین المللی، از ماه ها پیش آغاز شده بود. سفر امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه و آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان به فاصله یک روز به واشنگتن اوج این تلاش ها برای نگاه داشتن آمریکا در این توافق هسته ای بود.
اما ساعاتی پس از دیدار مکرون و ترامپ در کاخ سفید، نشانه های قطعی خروج آمریکا از برجام با اظهارات ناامیدکننده رئیس جمهوری فرانسه آشکار شد و تقریبا برای همه مسجل شد که کاخ سفید دیگر تصمیمی برای حفظ میراث دوران اوباما ندارد. کمتر از دو هفته پس از این دیدار، پیش بینی ها به تحقق پیوست.
ترامپ در حالی به بهانه عدم پایبندی تهران به تعهداتش در برجام از این توافق خارج شد، که آژانس بین المللی انرژی اتمی در همه گزارش های خود پایبندی کامل ایران را به همه مفاد برجام تائید کرده است. حتی مقام های دولت ترامپ از جمله مایک پمپئو وزیر خارجه و جیمز متیس وزیر دفاع آمریکا نیز به نبود مدرکی برای عدم پایبندی ایران اذعان کرده اند.
پس از خروج واشنگتن از برجام که در تناقض با این توافق و همچنین با قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد انجام شد، بار حفظ این معاهده بین المللی بر دوش اروپا افتاد تا ضمن صیانت از منافع اقتصادی و سیاسی برجام برای ایران براساس متن توافق، تهران را مجاب به خودداری از اقدام متقابل و خروج از توافق کند.
ده روز پس از اعلام تصمیم ترامپ، کمیسیون اروپا در بیانیه ای اعلام کرد که برای محافظت از شرکت های اروپایی در برابر تحریم های آمریکا که این کشور با خروج از برجام طی ماه های آینده علیه ایران بار دیگر برقرار می کند، اجرای قانون انسداد را آغاز می کند.
در این بیانیه، آغاز روند رسمی برداشتن موانع تامین مالی فعالیت های داخل ایران از سوی بانک سرمایه گذاری اروپا اعلام شد؛ این کار به این بانک اجازه می دهد تا از سرمایه گذاری اعضای این اتحادیه در ایران حمایت کند که می تواند برای شرکت های کوچک و متوسط که ستون فقرات اقتصاد هستند، مفید باشد.
این تلاش های اروپا به همراه اقدام های دیگر اگرچه از سوی دولتمردان ایران ستوده شد،اما اقدام های قدرت های قاره سبز بدون تضمین عملی و زمانبندی مشخص در وضعیتی که تشت رسوایی معاهده های بین المللی به صدا در آمده بود، دیگر کارآیی چندانی نداشت.
رهبر معظم انقلاب اسلامی خردادماه در سخنانی با اشاره به بدعهدی اروپایی ها در اوایل دهه 80 بر سر مساله هسته ای، خواستار تضمین ها و اقدام های شفاف و دقیقی از آنان برای جبران آن بدعهدی ها و همچنین اقدام خلاف قانون آمریکا در خروج از برجام شدند.
ایشان عدم طرح مسائل موشکی و حضور منطقه ای تهران، مقابله با تحریم های آمریکا و تضمین فروش نفت ایران به مقدار مورد نیاز و همچنین تضمین مسیرهای بانکی برای تبادلات مالی ایران با دیگر کشورها را به عنوان شروط ایران برای خودداری از اقدام متقابل در خروج از برجام مشخص کردند.
با تعیین ضرب الاجل تهران برای اروپا به منظور ارائه بسته پشنهادی که تضمین کننده منافع ایران باشد، تروئیکای اروپایی باید ظرف مدت مشخصی راهکارها و اقدامات مورد نظر خود را تدوین و در اختیار ایران قرار می داد. حسن روحانی رئیس جمهوری ایران نیز در سخنانی پس از اعلام خروج ترامپ از برجام گفت که به وزیرخارجه خود دستور داده ظرف چند هفته مذاکرات لازم با اعضای باقی مانده توافق هسته ای را انجام دهد.
روحانی تصریح کرد: اگر در پایان این مهلت و زمان کوتاه به این نتیجه رسیدیم که با همکاری 5 کشور می‌توانیم همه آنچه در برجام خواست ملت ایران بوده به دست آوریم... برجام پایدار خواهد ماند و ما می‌توانیم به نفع صلح و امنیت منطقه و جهان قدم‌های خودمان را برداریم.
طرح اولیه بسته پیشنهادی اروپا اما در بحبوحه تلاش ها و تهدیدهای کاخ سفید برای اقناع دیگر کشورها به همکاری در راستای تحریم های واشنگتن علیه ایران، و پیش از برگزاری نشست وزیران خارجه کمیسیون مشترک برجام آماده شد.
کاخ سفید در کارزاری که هدایت آن را وزارتخانه های امور خارجه و خزانه داری دولت ترامپ بر عهده دارند، با تمرکز بر تحریم نفتی ایران، گروه هایی را به کشورهای مختلف جهان از جمله به چین، هند و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس گسیل کرده تا خریداران نفت تهران را به قطع واردات نفت از جمهوری اسلامی ترغیب و از سوی دیگر تولیدکنندگان نفت را مجبور به افزایش تولید و جبران کسری حاصل از قطع صادرات ایران کند.
وزارت خارجه آمریکا رسما اعلام کرد که واشنگتن تلاش دارد تا صادرات نفت ایران را به صفر رسانده و دسترسی تهران را به نظام مالی جهان و دلار کاملا قطع کند. اعمال بخشی از تحریم های آمریکا در 13 مرداد ماه جاری آغاز می شود و بخش دیگر نیز که عمدتا مربوط به نفت و انرژی است، در 13 آبان اعمال خواهد شد.
اکنون در حالی که فرصت چندانی تا آغاز اعمال دوباره تحریم های آمریکا باقی نمانده، ایران خواستار تضمین عینی و برنامه مشخصی از سوی 1+4 (کشورهای باقی مانده در برجام) برای فروش نفت، بازگشت پول نفت، تبادلات بانکی، حمل و نقل، کشتی ها و نفتکش ها و هواپیماها است و صراحتا اعلام کرده که تصمیم تهران برای ماندن در توافق هسته ای یا خروج از آن منوط به اراده و توانایی طرف های مقابل برای تامین این خواسته ها است.
مقام های مختلف از بالاترین سطح تا وزیر امور خارجه بارها تاکید کرده اند که مسائل موشکی و حضور منطقه ای ایران هرگز قابل مذاکره نیست و تهران هرگز پیرامون حقوق مسلم خود برای پیشرفت صنایع دفاعی و روابطش با دیگر کشورها مذاکره نخواهد کرد. همچنین صراحتا تاکید شده که هیچ مذاکره دوباره ای برای توافق کنونی برجام انجام نخواهد شد؛ تاکیدی که از سوی اتحادیه اروپا نیز تکرار شده است.
طرح اولیه بسته پیشنهادی اروپایی ها که به گفته ظریف تحویل تهران شده، چندان مورد رضایت ایران نبوده و از سوی روحانی در گفت و گوی تلفنی با مرکل «مایوس کننده» توصیف شد. روحانی همچنین به مرکل گفت: متاسفانه در بسته پیشنهادی ارائه شده راهکار عملیاتی و شیوه مشخصی برای ادامه همکاری‌ها وجود نداشت و یکسری تعهدات کلی در حد بیانیه‌های پیشین اتحادیه اروپا عنوان شده بود.
وی در گفت و گوی مشابهی با مکرون نیز گفت که این بسته پیشنهادی دربرگیرنده همه خواسته های ایران نیست و ابراز امیدواری کرد که روند مذاکرات وزیران 5 کشور در وین بتواند خواسته های ایران را برای ادامه همکاری در برجام تامین کند. در نشست روز جمعه 15 تیرماه وزیران کمیسیون برجام جزئیاتی بیشتری از این بسته و نحوه اجرایی شدن آن مطرح شد.
براساس بیانیه پایانی این نشست، حفظ و ارتقای روابط اقتصادی گسترده با ایران؛ حفظ و ارتقای مسیرهای موثر مالی برای تعامل با ایران؛ تداوم صادرات نفت و میعانات گازی و محصولات نفتی و پتروشیمی ایران؛ تداوم رابطه حمل‌ و نقل دریایی، ارتباط هوایی، زمینی و حمل‌ و نقل ریلی؛ ارتقای اعتبارات در بخش صادرات؛ حمایت صریح و موثر از فعالان در بخش‌های اقتصادی که با ایران مراوده تجاری دارند به خصوص شرکت‌های کوچک و متوسط؛ تشویق به سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در ایران؛ حمایت از فعالیت‌های اقتصادی برای سرمایه گذاری و سایر فعالیت‌های مالی و بازرگانی در ایران؛ گردآوری کارشناسان بخش خصوصی و دولتی؛ حمایت عملی برای تجارت و سرمایه گذاری در ایران و همچنین حمایت از شرکت‌ها در برابر پیامدهای خارجی تحریم‌های آمریکا جزو تعهدات اعضای برجام شمرده شده است.
ظریف پس از نشست روز جمعه کمیسیون برجام در وین با یادآوری اینکه در این جلسه توضیحات بیشتری در مورد این بسته مطرح شده، گفت: برخی اقدام ها در حوزه بانکی، نفتی و سایر حوزه ها را بیشتر توضیح دادند باید الان وارد مرحله اجرا بشویم.
وی همچنین پیرامون امکان اجرایی شدن بسته پیشنهادی اروپا تاکید کرد: به نظر ما اولا کافی نبود و ثانیا دقیق نبود. امروز برخی نقاطی که در بسته اجرایی دیده نشده بود در بیانیه مطرح شده و تعهد سیاسی و حقوقی کشورهای عضو برای عملیاتی کردن نکات باقی مانده در بسته اجرایی دیده شده است.
ظریف افزود: جمهوری اسلامی ایران این حق را برای خودش محفوظ نگه داشته تا در برابر تخلف رسمی و بزرگ آمریکا از برجام اقداماتی که در برجام دیده شده را انجام دهد [اما] به درخواست اعضای دیگر برجام این اقدام ها را تعویق انداخته تا اینکه مطمئن شود که منافع مردم ایران تضمین می شود.
اقدام های اتحادیه اروپا برای تضمین منافع اقتصادی ایران از برجام طبق گفته ظریف باید پیش از اجرایی شدن تحریم های آمریکا عملیاتی شده باشد. به گفته ظریف، مثلا آنچه که اعلام شده این است که قوانین مسدود کننده اتحادیه اروپا تا قبل از اولین روز اجرایی شدن تحریم های آمریکا عملیاتی و همینطور فعال شدن بانک سرمایه گذاری اروپا در زمان مناسب انجام خواهد شد.
اکنون جهان نظاره گر عملکرد اروپاست تا با ایستادگی در مقابل یاغی گری های ترامپ، قاعده محوری را به نظم بین المللی بازگرداند و با حفظ دستاورد 12 سال دیپلماسی، تعهد اتحادیه اروپا بر قدرت استدلال را در برابر تلاش کاخ سفید برای تحمیل استدلال قدرت در تعاملات بین المللی نشان دهد.
شبد**9416**1010


گروه های زیر مجموعه بین‌الملل

بین‌الملل
بین‌الملل

آخرین اخبار

با دلار ۱۵ هزاری به رقابت‌های جهانی نمی‌رویم
مدیر تیم‌های ملی کشتی آزاد امید و بزرگسالان ایران با تاکید بر لزوم حل مشکل ارزی فدراسیون کشتی توسط وزارت ورزش گفت: با دلار بالای ۱۵ هزار تومان نمی‌توانیم به رقابت‌های جهانی برویم.
تیم منتخب سال فیفا؛ با مسی و بدون صلاح!
تیم منتخب سال ۲۰۱۸ فیفا مشخص شد.
رونالدو و صلاح هم می‌توانستند برنده شوند
مرد سال فوتبال جهان به ستایش از رقیبان خود در راه کسب بهترین بازیکن سال پرداخت.
کی‌روش به مودریچ رای داد، شجاعی به صلاح
آرای کارلوس کیروش و مسعود شجاعی، سرمربی و کاپیتان تیم ملی ایران در مراسم بهترین‌های سال ۲۰۱۸ فیفا اعلام شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

رونالدو و صلاح هم می‌توانستند برنده شوند
مرد سال فوتبال جهان به ستایش از رقیبان خود در راه کسب بهترین بازیکن سال پرداخت.
با دلار ۱۵ هزاری به رقابت‌های جهانی نمی‌رویم
مدیر تیم‌های ملی کشتی آزاد امید و بزرگسالان ایران با تاکید بر لزوم حل مشکل ارزی فدراسیون کشتی توسط وزارت ورزش گفت: با دلار بالای ۱۵ هزار تومان نمی‌توانیم به رقابت‌های جهانی برویم.
عربستان رکورددار دور ریز غذا در خاورمیانه- عکس
موضع هیلی درباره اسد
چاپلوسی‌های ناتمام وزیر انرژی عربستان از ترامپ
نظرسنجی‌ها به دموکرات‌ها لبخند زدند
السبسی: تونس در سخت‌ترین دوران خود به سر می‌برد
پایتخت جدید اداری در مصر
عمران خان فاز نترسی برداشت
کشته شدن ۳ نظامی سعودی در مرز‌های یمن
حماس: تظاهرات حق بازگشت ادامه دارد
اظهارنظر ترامپ درباره ظرفیت سازمان ملل