نگاه منصفانه به برجام

10:56 ۷۳ روز و ۱۵ ساعت پیش ایسنا 486 0
نگاه منصفانه به برجام

خیلی قبل‌تر از روزی که برجام به‌عنوان یک توافق چندجانبه امضا شد، در کشور ما سه نگاه کلان و کلی نسبت به این توافق وجود داشت؛ سه نگاهی که قطب‌های اصلی موضعگیری در قبال برجام را می‌ساختند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه یادداشت خود در روزنامه «ایران» نوشت: نگاه اول یک نگاه رمانتیک به این توافق بود که آن را باز شدن تمام درهای پیشرفت و توسعه به روی کشورمان می‌دید. در این نگاه برجام در حد یک معجزه سیاسی با نتایجی معجزه‌آسا تصویر می‌شد. پیش‌زمینه این نوع دیدگاه درباره برجام هم این بود که گره تمام مشکلات ما در مناسبات جمهوری اسلامی با غرب و خصوصاً امریکا نهفته است و برجام عامل بازگشایی این گره است.
نگاه دیگر اما به‌عنوان قطب مخالف نگاه اول یک نگاه نیهیلیستی یا پوچ انگارانه به موضوع برجام بود که آن را توافقی توخالی و بدون هیچگونه دستاورد و نتیجه مثبتی برای کشورمان می‌دانست. در این نگاه طرف مقابل یعنی غرب و خصوصاً امریکا برنده تمام و کمال بازی و ایران بازنده مطلق توافق تصویر می‌شد. همان‌طور که تصویر ارائه شده در این نگاه از تیم مذاکره‌کننده امریکا انسان‌هایی با قابلیت‌های فوق‌العاده در فریفتن و به دام انداختن دیگران و تیم ایرانی گروهی ساده‌لوح و در برخی موارد حتی خائن تصویر می‌شدند.
در بین این دو نگاه هم یک دیدگاه دیگر وجود داشت که با نگاهی رئالیستی و واقع‌گرایانه به برجام می‌نگریست. نگاهی که برجام را نه یک معجزه و نه یک سقوط تمام عیار، بلکه توافقی می‌دید که طی آن کشور ما امتیازاتی داده و امتیازاتی گرفته بود. در این نگاه برجام نه یک سند مطلوب بلکه یک توافق ممکن ترسیم می‌شد.
اکنون که ترامپ تصمیم خود را برای خروج امریکا از برجام گرفته‌ است باز هم این سه دیدگاه مشغول برجسته کردن خود در فضای سیاسی هستند. اما به‌نظر می‌رسد دو دیدگاه رادیکال نسبت به برجام یعنی معجزه دانستن آن یا خسارت انگاشتن این توافق نتوانند توضیح دهنده واقعیت و تأمین‌کننده منافع ما باشند. دیدگاه اول معتقد است در هر شرایط ایران باید در برجام بماند و حتی برای مذاکرات مجدد هم آماده شود. چنین دیدگاهی هر چند در حاکمیت جمهوری اسلامی نماینده برجسته‌ای ندارد اما پرنقص بودن آن با طرح یک سؤال اساسی مشخص می‌شود که در صورت رسیدن به توافقی دیگر چه تضمینی هست که امریکا مجدداً آن را به هم نریزد؟ به عبارتی هر چند همچنان منافع ایران با ماندن در برجام تأمین می‌شود اما این یک موضوع ابدی نیست و تغییر شرایط و رویکرد کشورهای اروپایی می‌تواند این گزاره را برای کشورمان هم تغییر دهد.
اما دیدگاه دیگری که برجام را سراسر خسارت و سقوط می‌داند در این بزنگاه اهمیت بیشتری دارد. این دیدگاه یعنی مخالفت با اصل برجام همچنان طرفداران و حامیانی در فضای رسمی سیاست کشور دارد. ما بعد از برجام نتوانستیم آن‌طور که متوقع بودیم از ثمرات اقتصادی این توافق در کشورمان بهره ببریم. این گزاره هر چند واقعیت دارد اما تمام واقعیت نیست.
گروه مخالفان برجام در این شرایط سعی دارند تمام واقعیت نتایج این توافق را به همین یک گزاره محدود کنند. در حالی که گزاره‌های دیگری نیز در این میان مطرح است که نشان می‌دهد برجام تا همین جا و حتی در شرایط خروج امریکا هم به نفع جمهوری اسلامی عمل کرده و می‌تواند این نفع ادامه داشته باشد. مهم‌ترین منفعت برجام این است که چهره ترسیم شده طی چهار دهه اخیر از کشورمان را در دنیا به صورت جدی تغییر داد و جمهوری اسلامی را به‌عنوان عنصری اهل گفت‌و‌گو، منطق، احترام به حقوق متقابل کشورها و طرفدار صلح معرفی کرد.
اتفاقاً این شاخصه‌ها بعد از اقدام اخیر ترامپ به مراتب برجسته‌تر از قبل شدند. برخی واقعیت‌های چهل سال اخیر که ذیل بمباران‌های تبلیغاتی غرب پنهان مانده بودند اکنون با رفتار امریکایی‌ها و واکنش متقابل ما آشکار شده‌اند. کسانی که معتقدند برجام برای ما تنها خسارت به همراه داشته باید به چند سؤال پاسخ دهند. از جمله اینکه بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون در چند مقطع بوده که امریکا اینگونه در یک عرصه مهم بین‌المللی تنها مانده باشد و قدرت‌های اقتصادی و سیاسی جهان و خصوصاً اروپا با او همراهی کنند؟ سؤال دیگر این است که بعد از انقلاب اسلامی تاکنون آیا مقطعی را سراغ داریم که قدرت‌های اروپایی در یک تقابل بین‌المللی بین ایران و امریکا اینگونه جانب ایران بایستند. نه در تقابل‌های میان ما با امریکایی‌ها بلکه در هیچ‌کدام از عرصه‌های دیگر، از انقلاب تاکنون قدرت‌های اروپایی طرف ما را نگرفته بودند. از زمانی که امریکایی‌ها تلاش داشتند علیه ما یک اجماع تصنعی بسازند چند سالی بیشتر نگذشته اما همین برجام بود که باعث ایجاد یک اجماع علیه ترامپ و سیاست‌های امریکا شده است.
ما هنوز نباید فراموش کنیم که در چه شرایطی مذاکرات برجامی را آغاز کردیم. در آن شرایط پرونده ما ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل بود. اینها همه مواردی است که باید در یک داوری منصفانه مد نظر قرار بگیرد، چرا که هر نوع قضاوت غیرمنصفانه‌ای راه را برای اشتباهات پرهزینه بعدی باز خواهد کرد.


گروه های زیر مجموعه از همه جا

بازار
بازار

آخرین اخبار

5 خصوصیت دوست خوب از از زبان امام صادق(ع)
امام صادق(ع) فرمود: دوستی شرایطی دارد که هرکس آن را رعایت نکند، او را دوست کامل ندان و کسی که هیچکدام از این شرایط را نداشته باشد چیزی از دوستی نمی‌داند.
ظاهر متفاوت سوسن پرور +عکس
اصغر خلیلی تازه‌ترین نمایش خود را با عنوان «دیکتاتور عاشق» که روایتی از روز‌های پایانی جنگ جهانی دوم در اردوگاه آشویتس است را در سالن تئاتر مستقل تهران روی صحنه می‌برد.
بازیگر اخراجی‌ها در آلمان درگذشت +عکس
جلال پیشوایان، بازیگر سینما و تلویزیون در سن ۸۹ سالگی در آلمان درگذشت.
شفاف‌سازی«ملیکا زارعی»درخصوص شایعه‌ای درباره خواهرش +عکس
ملیکا زارعی با انتشار عکس دوم اعلام کرد خواهرش مریلا زارعی هیچ فعالیتی در فضای مجازی ندارد.
خواننده پاپ معروف در مراسم ختم پدر وحید حقانیان+عکس
مراسم ختم سید حسن حقانیان پدر سید وحید حقانیان معاون امور ویژه دفتر مقام معظم رهبری عصر امروز یکشنبه سی‌و یکم تیرماه در مسجد نور تهران برگزار شد.
پویایی کشور در گرو نشاط  در خوزستان است
اهواز – ایرنا- سرپرست امور فرهنگ، گردشگری و ورزش سازمان برنامه و بودجه پویایی در کشور را منوط به ایجاد نشاط در خوزستان دانست و گفت: امیدوارم شرایط استان خوزستان روز به روز بهبود یابد.
این داروها در فصل تابستان بسیار خطرناک هستند
داروهای ضد افسردگی تغییراتی را در شیمی مغز ایجاد کرده و بر انتقال دهنده های عصبی موجود در آن تاثیر می گذارند. این شرایط می تواند در تنظیم دما تداخل ایجاد کرده و موجب تعریق بیش از حد شود.
حمل مبل با تیبا!- عکس
تصویری عجیب از حمل مبلمان با خودروی تیبا در تهران.
زلزله تازه آباد به 951 واحد مسکونی خسارت وارد کرد
کرمانشاه - ایرنا - استاندار کرمانشاه گفت: 951 واحد مسکونی روستایی و شهری در اثر زلزله 5.9 ریشتری ساعت 14.37 دقیقه امروز (یکشنبه) تازه آباد مرکز شهرستان ثلاث باباجانی تخریب و یا دچار خسارت شد.
اعتراض شاکیان پرونده فیلترینگ تلگرام به قرار منع تعقیب
وکلای دادگستری که شکایتشان از تصمیم بازپرس دادسرای فرهنگ و رسانه مبنی بر فیلتر تلگرام به صدور قرار منع تعقیب منجر شده است، در نشستی خبری گفتند که به قرار صادره اعتراض کرده‌اند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

گفت و شنود- مفت!
به قول مرحوم دکتر سید جواد واحدی، استاد حقوق دانشگاه تهران «بعضی‌ها حرف مفت می‌زنند ولی مفت حرف نمی‌زنند»!
5 خصوصیت دوست خوب از از زبان امام صادق(ع)
امام صادق(ع) فرمود: دوستی شرایطی دارد که هرکس آن را رعایت نکند، او را دوست کامل ندان و کسی که هیچکدام از این شرایط را نداشته باشد چیزی از دوستی نمی‌داند.
پویایی کشور در گرو نشاط  در خوزستان است
اهواز – ایرنا- سرپرست امور فرهنگ، گردشگری و ورزش سازمان برنامه و بودجه پویایی در کشور را منوط به ایجاد نشاط در خوزستان دانست و گفت: امیدوارم شرایط استان خوزستان روز به روز بهبود یابد.
این داروها در فصل تابستان بسیار خطرناک هستند
داروهای ضد افسردگی تغییراتی را در شیمی مغز ایجاد کرده و بر انتقال دهنده های عصبی موجود در آن تاثیر می گذارند. این شرایط می تواند در تنظیم دما تداخل ایجاد کرده و موجب تعریق بیش از حد شود.
حمل مبل با تیبا!- عکس
تصویری عجیب از حمل مبلمان با خودروی تیبا در تهران.
چگونه بحران ٣٠ و ٤٠سالگی را پشت‌سر بگذاریم
چه کسانی از تحریم ایران سود می‌برند
مشاهدات «جوان» از عروسی‌های مختلط
یک معاونت از سازمان میراث فرهنگی حذف می‎شود
کودک‌ربایی در تهران برای ۱۰ میلیون تومان!
حیثیت احسان علیخانی مهم‌تر از هاشمی و ناطق؟
مسیح مهاجری: خانه‌تکانی را از مجلس شروع کنید!
شش پیشنهاد کوچک به جناب روحانی
انقلابیون و آستین کوتاه از آغاز تا امروز
چرا ایران، ترکیه و مالزی نشد؟