نگاه منصفانه به برجام

10:56 ۱۶ روز پیش ایسنا 191 0
نگاه منصفانه به برجام

خیلی قبل‌تر از روزی که برجام به‌عنوان یک توافق چندجانبه امضا شد، در کشور ما سه نگاه کلان و کلی نسبت به این توافق وجود داشت؛ سه نگاهی که قطب‌های اصلی موضعگیری در قبال برجام را می‌ساختند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، کاظم جلالی رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در ادامه یادداشت خود در روزنامه «ایران» نوشت: نگاه اول یک نگاه رمانتیک به این توافق بود که آن را باز شدن تمام درهای پیشرفت و توسعه به روی کشورمان می‌دید. در این نگاه برجام در حد یک معجزه سیاسی با نتایجی معجزه‌آسا تصویر می‌شد. پیش‌زمینه این نوع دیدگاه درباره برجام هم این بود که گره تمام مشکلات ما در مناسبات جمهوری اسلامی با غرب و خصوصاً امریکا نهفته است و برجام عامل بازگشایی این گره است.
نگاه دیگر اما به‌عنوان قطب مخالف نگاه اول یک نگاه نیهیلیستی یا پوچ انگارانه به موضوع برجام بود که آن را توافقی توخالی و بدون هیچگونه دستاورد و نتیجه مثبتی برای کشورمان می‌دانست. در این نگاه طرف مقابل یعنی غرب و خصوصاً امریکا برنده تمام و کمال بازی و ایران بازنده مطلق توافق تصویر می‌شد. همان‌طور که تصویر ارائه شده در این نگاه از تیم مذاکره‌کننده امریکا انسان‌هایی با قابلیت‌های فوق‌العاده در فریفتن و به دام انداختن دیگران و تیم ایرانی گروهی ساده‌لوح و در برخی موارد حتی خائن تصویر می‌شدند.
در بین این دو نگاه هم یک دیدگاه دیگر وجود داشت که با نگاهی رئالیستی و واقع‌گرایانه به برجام می‌نگریست. نگاهی که برجام را نه یک معجزه و نه یک سقوط تمام عیار، بلکه توافقی می‌دید که طی آن کشور ما امتیازاتی داده و امتیازاتی گرفته بود. در این نگاه برجام نه یک سند مطلوب بلکه یک توافق ممکن ترسیم می‌شد.
اکنون که ترامپ تصمیم خود را برای خروج امریکا از برجام گرفته‌ است باز هم این سه دیدگاه مشغول برجسته کردن خود در فضای سیاسی هستند. اما به‌نظر می‌رسد دو دیدگاه رادیکال نسبت به برجام یعنی معجزه دانستن آن یا خسارت انگاشتن این توافق نتوانند توضیح دهنده واقعیت و تأمین‌کننده منافع ما باشند. دیدگاه اول معتقد است در هر شرایط ایران باید در برجام بماند و حتی برای مذاکرات مجدد هم آماده شود. چنین دیدگاهی هر چند در حاکمیت جمهوری اسلامی نماینده برجسته‌ای ندارد اما پرنقص بودن آن با طرح یک سؤال اساسی مشخص می‌شود که در صورت رسیدن به توافقی دیگر چه تضمینی هست که امریکا مجدداً آن را به هم نریزد؟ به عبارتی هر چند همچنان منافع ایران با ماندن در برجام تأمین می‌شود اما این یک موضوع ابدی نیست و تغییر شرایط و رویکرد کشورهای اروپایی می‌تواند این گزاره را برای کشورمان هم تغییر دهد.
اما دیدگاه دیگری که برجام را سراسر خسارت و سقوط می‌داند در این بزنگاه اهمیت بیشتری دارد. این دیدگاه یعنی مخالفت با اصل برجام همچنان طرفداران و حامیانی در فضای رسمی سیاست کشور دارد. ما بعد از برجام نتوانستیم آن‌طور که متوقع بودیم از ثمرات اقتصادی این توافق در کشورمان بهره ببریم. این گزاره هر چند واقعیت دارد اما تمام واقعیت نیست.
گروه مخالفان برجام در این شرایط سعی دارند تمام واقعیت نتایج این توافق را به همین یک گزاره محدود کنند. در حالی که گزاره‌های دیگری نیز در این میان مطرح است که نشان می‌دهد برجام تا همین جا و حتی در شرایط خروج امریکا هم به نفع جمهوری اسلامی عمل کرده و می‌تواند این نفع ادامه داشته باشد. مهم‌ترین منفعت برجام این است که چهره ترسیم شده طی چهار دهه اخیر از کشورمان را در دنیا به صورت جدی تغییر داد و جمهوری اسلامی را به‌عنوان عنصری اهل گفت‌و‌گو، منطق، احترام به حقوق متقابل کشورها و طرفدار صلح معرفی کرد.
اتفاقاً این شاخصه‌ها بعد از اقدام اخیر ترامپ به مراتب برجسته‌تر از قبل شدند. برخی واقعیت‌های چهل سال اخیر که ذیل بمباران‌های تبلیغاتی غرب پنهان مانده بودند اکنون با رفتار امریکایی‌ها و واکنش متقابل ما آشکار شده‌اند. کسانی که معتقدند برجام برای ما تنها خسارت به همراه داشته باید به چند سؤال پاسخ دهند. از جمله اینکه بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون در چند مقطع بوده که امریکا اینگونه در یک عرصه مهم بین‌المللی تنها مانده باشد و قدرت‌های اقتصادی و سیاسی جهان و خصوصاً اروپا با او همراهی کنند؟ سؤال دیگر این است که بعد از انقلاب اسلامی تاکنون آیا مقطعی را سراغ داریم که قدرت‌های اروپایی در یک تقابل بین‌المللی بین ایران و امریکا اینگونه جانب ایران بایستند. نه در تقابل‌های میان ما با امریکایی‌ها بلکه در هیچ‌کدام از عرصه‌های دیگر، از انقلاب تاکنون قدرت‌های اروپایی طرف ما را نگرفته بودند. از زمانی که امریکایی‌ها تلاش داشتند علیه ما یک اجماع تصنعی بسازند چند سالی بیشتر نگذشته اما همین برجام بود که باعث ایجاد یک اجماع علیه ترامپ و سیاست‌های امریکا شده است.
ما هنوز نباید فراموش کنیم که در چه شرایطی مذاکرات برجامی را آغاز کردیم. در آن شرایط پرونده ما ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل بود. اینها همه مواردی است که باید در یک داوری منصفانه مد نظر قرار بگیرد، چرا که هر نوع قضاوت غیرمنصفانه‌ای راه را برای اشتباهات پرهزینه بعدی باز خواهد کرد.


گروه های زیر مجموعه از همه جا

بازار
بازار

آخرین اخبار

پاسخ AFC به درخواست تغییر زمان بازی پرسپولیس
رییس کمیته مسابقات سازمان لیگ اعلام کرد AFC در پاسخ به نامه فدراسیون در خصوص تغییر زمان دیدار پرسپولیس و الدحیل خواهان تغییر میزبانی شده است اما این کار منطقی نیست.
حذف واژه طلاق در شناسنامه زنان مطلقه نوعی فریبکاری است
تهران - ایرنا - رئیس سازمان بسیج جامعه زنان کشور گفت: حذف واژه طلاق در شناسنامه زنان مطلقه اصلا قابل قبول نیست و معتقدم نوعی فریبکاری در زندگی است.
در استان گلستان نزدیک به ۵ هزار زندانی وجود دارد
رییس کل دادگستری گلستان گفت: متاسفانه در استان گلستان نزدیک به ۵ هزار زندانی وجود دارد که این اصلا خوب نیست.
علت بارش‌های بهاری امسال از زبان یک جغرافیدان
پاسخی واقع‌گرایانه و بسیار ساده برای آنها که جویای علت افزایش بارش‌های بهاری در سال جاری هستند این است که امسال جابه‌جایی شمال‌سوی بادهای غربی دیرتر از شرایط نرمال انجام شده.
توسعه امداد هوایی لازمه شرایط جغرافیایی کشوراست
کرج-ایرنا- معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که با توجه به وضعیت جغرافیایی و حادثه خیزی جاده های کشور، توسعه و تقویت امداد هوایی از ضرورت های خدمات رسانی سریع به مصدومان سوانح رانندگی و بیماران است.
واکنش بازیکنان رئال مادرید به دیدار با لیورپول
تیم‌های فوتبال رئال مادرید و لیورپول در چارچوب دیدار فینال لیگ قهرمانان اروپا امشب «شنبه» از ساعت ۲۳:۱۵ به مصاف هم می‌روند.
برای ارتقای حقوق کودک اجماع ملی وجود دارد
دبیر مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک گفت: برای حمایت و ارتقای حقوق کودک اجماع ملی وجود دارد.
برانکو و ژنرال در فینال لیگ قهرمانان اروپا
برانکو ایوانکوویچ و امیر قلعه نویی برای تماشای بازی لیورپول و رئال مادرید به کیف اوکراین رفته‌اند.
توسعه امداد هوایی لازمه شرایط جغرافیایی کشوراست
کرج-ایرنا- معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد که با توجه به وضعیت جغرافیایی و حادثه خیزی جاده های کشور، توسعه و تقویت امداد هوایی لازمه خدمات رسانی سریع به مصدومان سوانح رانندگی و بیماران است.
سفر یک روزه رئیس سازمان زندان‌ها به استان کرمان
همزمان با پنجم خرداد روز ملی نسیم مهر، اصغر جهانگیر رییس سازمان زندان‌ها به اتفاق جمعی از مدیران سازمان به استان کرمان سفر کرد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

درخواست میزبانی جام جهانی کشتی آزاد از سوی ایران
صبوریان مدیرکل ورزش و جوانان استان خراسان رضوی، پیرو تعاملات داخلی ورزش استان با مدیریت شهری "مشهد"، در جلسه ای حضوری با رسول خادم، آمادگی خود را برای میزبانی جام جهانی کشتی آزاد در سال 2019 میلادی اعلام کرد.
پمپئو باز هم برای ایران خط و نشان کشید
تهران – ایرنا - «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا بار دیگر درادامه ادعاهای تکراری، پوچ ومداخله جویانه خود، گفت که به عقیده او «برخورداری ایران از قابلیت تولید مواد شکافت‌پذیر، غنی‌سازی اورانیوم و تاسیسات پلوتونیوم درست نیست».
ظاهر جدید ˮپریناز ایزدیارˮ در کنار رفیق قدیمی اش-عکس
"پریناز ایزدیار" ؛ با انتشار عکس زیر صفحه شخصی خود را به روز کرد.
بزرگترین درسی که ماه رمضان به آدمی می دهد
در روایت داریم که می‌فرماید: «اَلصُّومُ لی وَ اَنَا اُجزی به»، روزه برای من است؛ شاید راز آن این باشد که هیچ عبادتی به اندازه روزه انسان را از وابستگی به دنیا جدا نمی کند. روزه آدم را وارسته و پاک می کند.
لبخند ملیح ˮلیلا بلوکاتˮ -عکس
تصویری از "لیلا بلوکات" که در صفحه شخصی اش منتشر کرده است را مشاهده می کنید.
«مسائل دشوار ایران» از نگاه هاشمی‌طبا
این ۳۰ میلیارد دلار را چه کسانی برده‌اند؟
بازخوانی پیام رهبر انقلاب در پی پیروزی خاتمی
چرا یک معلول باید به دادگاه برود؟
چند روایت ناگفته درباره امام‌جمعه فقید ارومیه
محکوم به اصلاح اصلاحات هستیم
حقوق بین‌الملل و انتقال سفارت آمریکا به قدس
خودفریبی آماری درباره تلگرام از نگاه عباس عبدی
انتقاد یک مفسر از رویکرد برخی نسبت به قرآن
راهکارهای طب ایرانی برای روزه‌داران